Na Gisteren wat stukjes te hebben gezien van de film Rocketman en vandaag een vrije dag te hebben dacht ik; Laat ik weer eens een plaat van een van mijn favoriete artiesten opzetten! Het werd dan ook gelijk mijn favoriete plaat van Elton John, en wel het meesterwerk Madman Across The Water uit 1971. Elton is altijd al een bezige bij geweest en vanaf het begin van zijn carrière tot en met A Single Man (1978) heeft hij eigenlijk louter goede tot erg goede platen, tot meesterwerken gemaakt (afgezonderd natuurlijk van Caribou en Rock Of The Westies die ik graag door de vingers zie… ). Ook zijn debuut is niet erg speciaal, maar is wel een mooie opmaat naar al het moois dat daarna kwam!

Dan deze plaat, welke momenteel ronddraait op m’n platenspeler. Voor mij klopt alles hieraan. De hele sfeer van het album is werkelijk prachtig. Het orkest dat op zowat ieder nummer zo’n grote aanvulling is en ervoor zorgt dat de muziek voor mij écht binnenkomt. Ik heb een zwak voor strijkers en deze zijn ruimschoots aanwezig op dit album. De hele sfeer van het album doet me denken aan het Wilde Westen. De indianen die Elton bezingt, net als de cowboys en avonturiers die voorbij komen. Vooral de muziek van het orkest doet je meermaals wanen in de VS van de 18e en 19e eeuw. Je waant je gewoon in dat ongerepte landschap of in een saloon in een rustig plaatsje ergens in het Wilde Westen. De orkestrale compositie is dan ook wel vergelijkbaar met de muziek van Amerikaanse componisten uit de VS. Het is eigenlijk ongelofelijk dat het album ‘gewoon’ in Londen is opgenomen, maar nu weten we natuurlijk wel dat Elton in de jaren daarvoor heel veel in de VS is geweest en daar doorbrak destijds. De, eveneens geweldige, voorloper Tumbleweed Connection (1970) geeft eenzelfde Amerikaans gevoel als deze plaat.

Het album opent ijzersterk met een van Eltons beste nummers; Tiny Dancer. Gevolgd door het minstens zo sterke en mooie Levon. Beide nummers hebben die prachtige sfeer die ik eerder omschreef. Vooral Levon geeft je echt dat Amerikaanse Wilde Westen gevoel. De manier hoe het orkest in dat nummer werkt is machtig mooi. Razor Face (die hierboven wordt aangegeven als bonusmateriaal, maar op mijn LP gewoon het derde nummer is…) is een lekkere typische Elton piano knijter. Vervolgens sluit de plaat af met een van de mooiste nummers van het album; het magistrale Madman Across The Water. Ook in dit nummer heeft het orkest een heel belangrijke en magistrale rol, terwijl op de achtergrond de elektrische gitaar heerlijk door gaat het hele nummer lang. Prachtig! De hoezen van de albums van Elton John waren in die tijd nog met zeer veel aandacht en liefde gemaakt. Veel albums hadden mooie boekjes met alle teksten en informatie over de nummers. Zo ook bij dit album, waarop ik kan zien dat Rick Wakeman (toetsenist van Yes) op de laatste twee nummers het orgel bespeelde. Te gek, zo’n informatie! Daar kan een muziekliefhebber als ik wat mee.

Waar op kant A nog wat wisseling is in piano knijters/rockers en sferische orkestralere nummers, bevat kant B veel meer van dat laatste. Het opent prachtig met het orkestrale, bij vlagen donkere en onheilspellende, maar ook hoopgevende Indian Sunset. Kippenvel! Hierna volgt het mooie Holiday Inn, met op de sitar Davey Johnstone (die de Elton John liefhebbers bekend in de oren moet klinken!). De zo typische achtergrondzang die Elton John zo vaak kenmerkt is hier ook mooi aanwezig. Op dit album zullen Davey Johnstone (gitaar), Nigel Olsson (drums), Ray Cooper (percussie) en Dee Murray (bass) slechts op enkele nummers te horen zijn, maar vanaf de volgende plaat Honkey Château zullen ze al behoren tot de vaste band van Elton en sindsdien zijn ze heel lang Elton trouw gebleven tot bij zijn afscheidsconcert een aantal jaren geleden aan toe. Hoe mooi is dat! Ik was hierbij en ik zag ze hier zichtbaar bij genieten, allemaal! Dan weer verder met dit album. Rotten Peaches volgt en dit nummer volgt heel mooi in dezelfde stijl als het voorgaande Holiday Inn. Daarna volgt het fantastische All The Nasties, waarbij er zelfs een geweldig koor in komt! Dit nummer vind ik een van de mooiste van het album en die opbouw en dat koor bezorgen me meermaals kippenvel. Die echoënde drums versterken dat gevoel alleen maar! Als afsluiter komt het rustigere (alleen Elton op de piano en de strijkers daarbij), maar wonderschone Goodbye. Wat een prachtige manier om een meesterwerk als dit af te sluiten…

Ik lees dat men dit zag als Eltons progressieve rock album (of voornamelijk beïnvloed was door) (net als bij Blue Moves uit 1976) en dat kan ik deels wel begrijpen, voor die tijd. Momenteel heb ik andere associaties bij progressieve rock (Porcupine Tree, Steven Wilson, Pink Floyd, Marillion, Genesis, etc.), maar Supertramp werd ook vaker gezien als progressieve rock en bij sommige nummers snap ik dat ook wel, gezien de tempowisselingen en composities hierin. Mede daardoor verkocht dit album echter niet zo goed. Voor mij is het echter vooral de gehele sfeer en het orkestrale wat maakt dat ik dit album echt een meesterwerk vind. Het album staat dan ook zeer terecht al tijden in mijn persoonlijke top 10 en zal daar waarschijnlijk nog een lange tijd blijven staan! Zeg ik nu tenminste.

stem geplaatst

Bij het uitkomen van Closure/Continuation in 2022 ben ik bekend geraakt met PorcupineTree. Een stukje tekst in het muziekblad Mania (dat altijd bij platenzaken gratis ligt) sprak me erg aan en de hoge cijfers voor de band op deze website lieten me doen besluiten eens een luistertje te nemen bij het album. WOW! Dat was vet zeg! Sindsdien heb ik zowat hun hele oeuvre beluisterd en ben ik fan! Er zijn zeker albums die me meer aanspreken en albums die me iets minder aanspreken, maar over het algemeen geldt dat ik het te gek vind! Porcupine Tree (en Steven Wilson) behoren inmiddels tot mijn persoonlijke favorieten. Een aantal maanden heb ik het wat minder beluisterd, maar sinds het uitkomen van The Overview en Steven Wilsons concert deze week zit ik er weer helemaal in!

Zodoende dat ik gisteren tijdens het hardlopen en nu ook maar eens In Absentia op de draaitafel heb gelegd. Man, wat een plaat zeg… Toch wel een van de albums waar ik vaker naar teruggrijp en een van mijn favorieten. De documentaire op YouTube over het maken van dit album is erg tof en schept wat context rondom het album. Doordat de band wat meer richting metal / hardere rock ging, stapte drummer Chris Maitland op en was de band op zoek naar een nieuwe drummer. Die vond het vervolgens in de persoon van Gavin Harrison en dat bleek zeker geen misstap! Die kon (en kan!) wel omgaan met het stevigere drumwerk. Steven Wilson liet zich tijdens het schrijven van dit album ook beïnvloeden door Blackwater Park van Opeth. Wilson produceerde dat album en deed het keyboard en gitaarwerk. Ook hierdoor verschoof de muziek van Porcupine Tree meer richting progmetal en dat is ook wel terug te horen op In Absentia. Het album betekende ook de doorbraak van de band bij een groter publiek (het verkocht drie keer meer dan enig album daarvoor).

Dan het album zelf. Het opent met Blackest Eyes en Trains. Beide nummers die wat makkelijker in het gehoor liggen. Wel stevig op z’n tijd, maar nummers met een eenvoudiger patroon (couplet-refrein-couplet…). Vooral de akoestische gitaar in Trains vind ik erg prettig en tof. Beide nummers hebben ook wel enigszins de potentie om de hitlijsten in te geraken of bij een breder publiek bekend te worden (iets wat Wilson, volgens mij, altijd al graag wil). Hoe dan ook zijn het toffe nummers. The Sound Of Muzak ligt in het verlengde hiervan, als je het mij vraagt. Daartussen zit nog het mooie en sferische Lips Of Ashes. Hierna komt het stevige Gravity Eyelids, wat erg goed die progmetal laat horen en ook goed laat horen hoe de muziek van Porcupine Tree vanaf dat moment veel vaker zal klinken in de jaren die volgen. Ook Wedding Nails is een mooi voorbeeld van die progmetal. Harde gitaren klinken veelvuldig door het nummer en ook het drumwerk is strak en hard. Ondertussen hoor je soms gitaren die klinken alsof er met nagels over een krijtbord gekrast wordt. De toetsen zorgen ervoor dat het nummer wat onheilspellend is en het heeft mooie contrasten tussen rust en daarna weer een uitbarsting van geweld.

Op naar plaat 2. Deze opent met het prachtige Pink Floyd achtige Prodigal. De hele sfeer van dat nummer ademt (vooral in de eerste helft) Pink Floyd. De instrumentatie van het subtiele elektrische gitaarwerk op de achtergrond, wat vervolgens uitmondt in het mooie samen gezongen (door Avid Geffen (van Blackfield) en John Wesley) refrein (wat nog het meest doet denken aan Pink Floyd); Prachtig! Dit nummer is ook wel representatief voor wat ik zo goed vind aan Porcupine Tree. De harmonie, de toetsen, het soms hardere en soms akoestische gitaarwerk, het drumwerk (wat soms dienend en ritmisch is en soms helemaal naar de voorgrond gaat en a-ritmisch lijkt te zijn). Hierna volgt het prachtige melodieuze en voornamelijk instrumentale .3. Na twee melodieuze en rustigere nummers volgt het stevige The Creator Has A Mastertape. Gavin gaat stevig tekeer op de drums, Colin Edwin leidt het nummer met zijn lekkere bassloop en Steven Wilson gaat stevig tekeer op de elektrische gitaar. Een mooi contrast met de voorgaande twee nummers en eigenlijk ook wel representatief voor het gehele album, wat een mooie afwisseling is tussen rustigere en hardere nummers. De laatste plaatkant begint heel mooi rustig met Heartattack In A Layby, wat ik een prachtig en sferisch nummer vind, over een man die een hartaanval krijgt en op sterven ligt en vervolgens spijt heeft van hoe hij de dag erna weggegaan is thuis. Hierna volgt het progmetal werk in Strip The Soul en als laatste het weergaloze Collapse the Light Into Earth. Bij dit nummer kun je heerlijk wegdromen, starend in de verte… Wat een práchtige afsluiter van een prachtig album is dat zeg!

De thematiek van In Absentia (wat ‘In afwezigheid’ betekent) gaat over ontspoorde mensen; mensen met onvoldoende geweten, die de rand over gaan. Wilson zegt heel veel interesse te hebben in de psychologie van seriemoordenaars, kindmisbruikers, etc.. Waarom doen zij wat ze doen en hoe zijn ze zover gekomen. ‘’It's [In Absentia] sort of a metaphor - there's something missing, a black hole, a cancer in their soul. It's an absence in the soul.’’ zegt Wilson daar zelf over.

Voor mij een van hun beste albums!

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst