The Beatles - Let It Be (1970)

Sinds de dood van manager Brain Epstein in augustus 1967 bepaalde Paul eigenlijk vaak de richting die de band uitging. Hij zette het Magical Mystery Tour project op en hij kwam ook met het idee voor de "Get Back" LP. De bedoeling was dat de Beatles in de studio een album zouden opnemen en dat dit gefilmd werd. Het hoogtepunt van de film moest een spectaculair optreden worden. Voorstellen van Paul waren een optreden in Stonehenge of in een amfitheater. Uiteindelijk werd het een optreden op het dak van de Savile Row studio's (bekend als de Rooftop Concert).
Glyn Johns werd in januari 1969, amper anderhalve maand nadat The White Album was uitgekomen, ingehuurd als producer voor de sessies van dit album, bekend als de Get Back sessies. George Martin weigerde na de vele ruzies tijdens de opnames van de Witte LP weer te producen.

Van 2 januari tot en met 30 januari gingen de Beatles werken aan hun nieuwe plaat. De eerste helft van de maand zaten ze in de onaangename, koude Twickenham Studios. John had, sinds de White Album sessies, Yoko Ono meegebracht naar de studios. Zij was voortdurend aanwezig. Daarnaast voelde Ringo zich niet meer 100% gelukkig in de band (hij was in de zomer van 1968 veertien dagen uit de band gegaan), en George vond dat er te weinig van zijn materiaal werd gespeeld. Ik denk dat niemand in de band precies wist welke richting men uit moest. Volgens mij volgden de andere Beatles alleen maar Paul, omdat ze zelf steeds meer hun interesse in de band verloren. Getuige daarvan het feit dat vooral George en John regelmatig afwezig waren bij de Get Back sessies. De maand januari bleek een kille maand, vol verwarring en ruzie. Dit werd nog eens pijnlijk op film vastgelegd door de crew van regisseur Michael Lindsay-Hogg, wat de stemming er niet op verbeterde. Legendarisch zijn de woorden van George die gefrustreerd en sarcastisch tegen Paul antwoordt: "I'll play whatever you want me to play or I won't play at all if you don't want me to play. Whatever it is that'll please you, I'll do it." Hij stapte zelfs uit de band op 10 januari en kwam terug op 22 januari. De tweede helft van januari verhuisden de Beatles naar de meer gezellige studio's van Savile Row, waar ze beter konden functioneren.
Het is op zijn minst verwonderlijk dat een band die zo op splitten stond nog zulke geweldige muziek kon voortbrengen, al produceerden de vele dagen in de Twickenham en Savile Rowstudio's zeer veel - het mag gezegd worden - rommel; van saaie improvisaties tot zwakke covers. Maar vooral George, die zich wilde bewijzen als songwriter, en Paul, die zich nog steeds helemaal engageerde voor zijn, zoals hij het noemde, little band, leverden heel wat mooie nummers af. Lennon schreef eigenlijk alleen, op dit album, "Dig a Pony" en "Across the Universe", maar dat laatste nummer dateerde al van 1967. De sfeer werd wel een beetje beter denk ik in de Savile Row studio's. Dit mondde uit in een concert op het dak van het Savile Row gebouw, het leukste moment van de hele sessies. Want mooie momenten waren er zeker ook; het genoemde Rooftop Concert, Paul die het nummer "Besame Mucho" zingt met zijn grappige Elvis imitatie-stem, John en Yoko die samen dansen op "I Me Mine" van George, ...

Na januari kreeg Glyn Johns dan de - toch wel - ongelukkige taak vind ik om uit die vele uren/dagen aan tapes een album samen te stellen. Ondertussen werden de twee eerste nummers uit de sessies gereleased op single: "Get Back" en "Don't Let Me Down". Een maand later, in mei 1969, had Glyn Johns het album klaar. De plaat heette "Get Back" en de hoes zou een persiflage zijn op die van het eerste Beatlesalbum (Please Please Me). Deze hoes werd later gebruikt voor de Blauwe verzamel-LP.
De tracklist van Glyn Johns' "Get Back" was anders dan "Let It Be". "Don't Let Me Down" stond er op, evenals "Teddy Boy" (terug te vinden op Anthology 3), het instrumentale "Rocker" en de cover "Save the Last Dance For Me". Afsluiter van de LP was een reprise van "Get Back". En de nummers die wel op "Let It Be" staan, waren andere versies.
Maar omwille van allerlei onduidelijke redenen werd de release van de plaat steeds opgehouden. De release zou vertraging hebben omdat er een boek met foto's en tekst zou bij zitten, de release moest samen vallen met de film die nog niet uit was, de Beatles waren niet tevreden met de tracklist, ...
Glyn Johns moest dus opnieuw een andere tracklist samen stellen. Deze keer liet hij "Teddy Boy" er af en voegde "I Me Mine" en "Across the Universe" er aan toe, omdat deze nummers ook te zien waren in de film en "Teddy Boy" niet.
Nog steeds was men niet tevreden en dus kreeg Phil Spector, die net de single '"Instant Karma" van John Lennon had geproduced, de tapes in handen met de opdracht er een album mee samen te stellen. Het was ondertussen al 1970. Spector stapte - tot spijt van Glyn Johns - af van het concept van deze LP (dat de nummers rauw moesten zijn). Vooral zijn theatrale versie van "The Long and Winding Road" kreeg veel kritiek. Toch vind ik dit wel een mooie versie, ik zou niet kunnen kiezen tussen de Spector of de Glyn Johns-versie. Hij orchestreerde ook "I Me Mine" en "Across the Universe" (dat na al die tijd dus eindelijk gereleased werd). "Dig It" kortte hij in tot minder dan een minuut (Glyn Johns' versie duurde vier en een halve minuut, andere versies op bootlegs duren zelfs meer dan acht minuten).

In Mei 1970 kwam "Get Back" dus eindelijk uit, onder de naam "Let It Be", samen met de film. Tegen dan waren de Beatles reeds gesplit. Met de film kreeg het publiek een (pijnlijke) afscheidsdocumentaire te zien van een band die uit elkaar valt en op splitten staat, en met de LP kregen de fans een prachtig afscheidscadeau. De film is trouwens een zeer grote aanrader voor elke Beatlesfan. In de film zitten ook heel wat nummers die niet op het album staan ("Besame Mucho", "Lawdy Miss Clawdy", ...) Ik snap alleen niet wat de release ervan tegenhoudt. Problemen met de rechten neem ik aan?

Voor wie nog wat dieper wil graven in de "ramp" (zoals het boek "The Let It Be disaster" heet), die de Get Back sessies waren, zijn er vele bootlegs uitgegeven ("The Black Album", of de reeks "Thirty Days", of de originele LP van Glyn Johns), van al die uren aan tape die er zijn. Er zijn zeker nog wat leuke nummers te ontdekken; covers, onuitgegeven versies van nummers op "Let It Be" of Abbey Road", of onbekende nummers geschreven door John, Paul of George die na de Get Back sessies nooit meer gespeeld werden. Mijn favoriete nummers daarvan zijn "Suzy Parker", de cover "Mailman Bring Me No More Blues" (ook op Anthology 3 te vinden), "No Pakistanis" (een parodie op "Get Back") "Child of Nature", en anderen.

Niet slecht voor een mislukte plaat.

Grotendeels bestaande uit opnames voor het Get Back-project uit januari 1969, waarin de Beatles na hun kunstmatige studio-experimenten weer terug naar de basis wilden. Lekker samen spelen, film opnemen, en alles afsluiten met een grandioos liveconcert. Het hele debacle is uitgebreid beschreven van hier tot Wikipedia, het resultaat wat hier telt is een pijnlijke film en honderden uren aan tapes met chaotische opnames van een band die uit elkaar aan het vallen was.

De tapes bleven op de plank liggen, terwijl de band eerst Abbey Road opnam en uitbracht. John liet uiteindelijk de beruchte Phil Spector sleutelen aan de opnames. Diens mixes vormen de plaat die uiteindelijk is uitgebracht in 1970, kort nadat het einde van de Beatles wereldkundig was gemaakt. Daarmee is Let It Be officieel de laatste Beatlesplaat, maar ik zal deze bespreken voor Abbey Road, omdat ik die laatste -gevoelsmatig- een passender sluitstuk vind van het verhaal.

Desondanks is I Me Mine wel het laatste nummer dat de Beatles ooit opnamen (hoewel in afwezigheid van John): het werd begin 1970 in Abbey Road gemaakt omdat het nummer prominent in de film voorkomt, maar er geen goede opnamen van bestond. Een ander nummer, Across The Universe van Lennon, komt ook niet van de Get Back tapes maar is een outtake uit de Magical Mystery Tour-periode.

Nog meer complicaties: McCartney is nooit tevreden geweest over de aanpak van Spector, met name als het ging om zijn eigen The Long And Winding Road, wat door de wall of soundproducer werd opgesierd met een nogal cheesy arrangement met koren en een orkest. In 2003 bracht hij alsnog een eigen versie van het album uit (Let It Be...Naked), met b-kant Don't Let Me Down maar zonder orkesten en koren, zonder de melige miniatuurtjes Dig It en Maggie Mae en ook zonder de sarcastische grapjes van (vooral) Lennon die het originele album nog een soort livegevoel gaven.

Paul is een held, dus hij doet maar wat hij niet laten kan, maar het is een vrij zinloze actie. In de Naked-versie bloeit The Long And Winding Road niet bepaald open in complete genialiteit, als je het mij vraagt, en het verwijderen van alle grapjes en commentaren (hoe gemanipuleerd ook) halen eerder het leven uit de plaat dan dat het recht doet aan de back to basics-benadering die de band oorspronkelijk voor ogen had.

Let It Be, zoals het oorspronkelijk uitkwam, is sowieso al een prima plaat. Lekker lompe en melige stukken (Maggie Mae, One After 909) wisselen af met prima liedjes: McCartneys opener Two Of Us vind ik een van de betere Beatlesballads, met prachtig samenzang tussen John en Paul. Ook vinden we hier een paar prima Beatles-rockers (Dig A Pony, I've Got a Feeling) en schrijft George Harrison twee van zijn meest aanstekelijke liedjes met I Me Mine en For You Blue. De kwinkslagen van Lennon geven de hele plaat een gezellige sfeer mee, die contrasteert met het werkelijke verhaal achter de plaat.

De Beatles hebben wel betere, en zeker coherentere platen gemaakt, maar over dit album heb ik niet zo veel te klagen, eigenlijk. Sterke liedjes en lekkere gitaren, wat wil een mens nog meer? Bonus is dan nog Billy Prestons werk op toetsen. En ja, Spectors orkestratie van The Long And Winding Road is wel echt heel erg cheesy. Maar zo is er altijd wel wat.

Favoriete track: Two Of Us

We schrijven 2 januari 1969. Na de gespannen sfeer tijdens de White Album sessies werd het tijd weer terug te gaan naar de roots. Géén overdubs, een eenvoudige productie en in zo weinig mogelijk takes iets opnemen. Het nieuwe werk zal live worden gerepeteerd en direct daarna op album verschijnen. Lennon riep midden in het gezicht van Martin dat hij geen geproduceerde rotzooi wilde en schoof hem brutaalweg aan de kant!

Maar het is al snel duidelijk dat er niks is veranderd. Yoko Ono wijkt nog steeds niet van Johns zijde en de scheurtjes lijken erger te worden. Het feit dat de heren 10 uur 's ochtends beginnen en de cameraploeg non-stop filmt helpt ook niet echt mee. Bovendien werkte de apparatuur van "Magic Alex" niet waardoor er snel nieuwe taperecorders etc. van EMI werden geleend.

Uiteindelijk zijn de Fab Four ontevreden over het resultaat en laten de tapes maandenlang liggen. Pas een jaar later zal Phil Spector de opnamen mixen. Een behoorlijke prestatie als je bedenkt uit hoeveel losse flarden hij heeft moeten vissen. Naar mijn mening gooit hij er wel teveel zijn eigen sausje over.

En toch, hoewel de nummers wat minder zijn dan op de vorige werken blijft het eindresultaat verrassend goed. Zonder de Spector-productie had het van mij misschien zelfs de volle mep gekregen. Wie maakt er nog nummers als "Get Back" of "Accross the Universe" ? "Dig It" is misschien een niemendalletje maar duurt zo kort dat het niet stoort.

Zo komt er in 1970 officieel een einde aan 's werelds beste popgroep. Het afscheid gaat gepaard met de elfde nummer 1 notering (uit twaalf studio-elpees) in de Britse albumlijsten. In de Amerikaanse Billboard is het zelfde de veertiende nummer 1 notering. Er zullen er nóg vijf volgen...

Voor mij blijft het toch een kort maar zeer sterk album. 4,5*

Ik wil mijn mening van een tijdje terug wat bijscherpen.
Ik vind het nog steeds een slecht album, hoewel ik absoluut een Beatles-fan ben.
De productie is vreselijk. Er is geen touw aan vast te knopen.

Het ene moment luister je naar nummers die in feite gewoon demo-opnames zijn. Inclusief studiogepraat en -grapjes.
Het moment erna luister je naar een perfect 'clean' "Across The Universe".
Daarna weer naar een klein 'excerpt' van nog geen minuut van een jam, gevolgd door weer een mooie-kwaliteits opname.

Arghh, Phil Spector! De overgeorkestreerde nummers klinken gewoon niet 'oprecht' meer, en is niet in lijn met het idee dat The Beatles hadden met deze plaat: 'Terug naar de roots. Niet al teveel studio-opsmuk meer!'.

eh...toch een kleine verbetering, maar wel een belangrijke...(sorry!)
McCartney heeft wel degelijk de mix gehoord voordat de plaat ter persing ging en hij ging akkoord met het eindresultaat!

(Peter Doggett, auteur van "You Never Give Me Your Money")

Het was ook niet eens zozeer de George en John 'stiekem' met Phil Spector aan de slag waren; Paul was op dat moment druk met het maken van zijn solo-album en had eigenlijk geen interesse in wat voor Beatles-produkt dan ook!

Ik vind "Let it Be" van The Beatles niet hun beste plaat. Of het bedoeld is of niet, weet ik niet, maar het lijkt wel of de plaat een livegevoel wil uitstralen door dat nutteloze gepraat tussen de liedjes door. Op mij heeft het in ieder geval een negatief effect. Ook vullers als "Dig It" en "Maggie Mae" dragen niet bij aan mijn luisterplezier. Er zijn eigenlijk maar drie redenen die deze plaat redden, de nummers: "Let it Be", "The Long and Winding Road|" en "Get Back". Daarnaast is ook "One After 909" nog een aardig rockplaatje. De andere nummers boeien me niet tot nauwelijks. Een krappe voldoende dus wat mij betreft. Daarnaast moet ik ook eerlijk bekennen dat als "Let it Be" het eerste album was geweest dat ik van The Beatles hoorde, ik me waarschijnlijk niet had gewaagd aan de rest van hun oeuvre. Gelukkig was dat niet het geval en beschouw ik "Let it Be" maar als het onfortuinlijke dipje aan het einde van een imposant oeuvre.

“This is a new phase Beatles album” staat er op mijn cd. Een tekst die volgens mij is overgenomen van de LP, en die me altijd een beetje verwonderd heeft. Welke nieuwe fase? Die van gesplitte band?
De bedoeling van de Get Backsessies was, voor zover ik weet, om terug te keren naar de roots van de band, weer ongecompliceerd muziek maken. Ik heb altijd gedacht het dat een soort poging was om de band te redden. Toen dit album, als resultaat van die sessies, in 1970 uitkwam waren de Beatles al uit elkaar gevallen.
Ondanks de productie van Phil Spector, en ondanks de onderlinge spanningen tijdens de opnamesessies, vind ik dat Let it Be toch een redelijk spontaan gevoel over zich heeft. Niet in de minste plaats vanwege de grappen/commentaren van John Lennon tussendoor, en Ringo’s “Hold it!” op Dig a Pony. Korte nummers als Dig It en Maggie Mae versterken dat gevoel (terwijl dit soort tussendoortjes op The White Album me juist stoorden).
Zo’n beetje alle nummers op Let it Be zijn sterk, maar dat mag op een Beatlesalbum geen verrassing heten. Echte uitschieters zijn er hier ook niet, op Get Back na. De kracht van dit album zit hem ook niet in de individuele nummers, maar in het consistente geheel dat de nummers vormen.
Op het einde, met The Long and Winding Road (iets teveel Spector) en For You Blue wordt het iets minder, maar dat mag de pret niet drukken. Het titelnummer vind ik ook niet een hoogtepunt, maar dat ik omdat ik dat nummer wat te vaak heb gehoord.

Ik had hier 3,5* staan, maar doe daar toch maar een halve ster bij.

4.0*

Laat ook maar. Let It Be is stiekem nog steeds een zeiklied, maar in de context van het allegaartje songs dat er hier nog te vinden is, wel beduidend het beste. Iets als The Long and Winding Road is voor mij echt verschrikkelijke kitsch en het allegaartje country/rocknroll/popsongs dat er verder op staat gaat ook het ene oor in, het andere oor uit. Als de band nog langer was doorgegaan, was die hele heldenverering volgens mij ook als een kaartenhuis in elkaar gestort, want de kwaliteit is echt nergens hoogstaand hier. Get Back ander 'hoogtepunt'.

Goed, ik kan nu in ieder geval onderbouwd zeggen dat The Beatles absoluut niet mijn band is, maar dat ik zo verbaasd ben over alle lof die de band ook van de nieuwe generatie krijgt, had ik echt niet verwacht. Ja, het is een van de eerste grote popbands en ik begrijp daarom ook dat mensen die in de jaren '60 niet veel anders meekregen hier helemaal weg van zijn, maar nu ik vandaag de dag een beter overzicht heb van de andere bands die in de tweede helft van de jaren '60 muziek produceerden, begrijp ik de adoratie van de nieuwe generaties gewoon echt niet. Individueel heb ik geen bijzonder musiceerschap gehoord. Geen briljante solo's of absurd goede drumpartijen. De zangpartijen van alle vier de heren, vallen voor mij compleet in het niet bij Mick Jagger, Justin Hayward en helemaal Roger Daltrey. De interessante experimentvolle nummers staan lijnrecht tegenover een overgrote meerderheid van voortkabbelende slaapliedjes. Bovenal: ik hoor geen groep die functioneert als een geheel, maar een tweetal kapiteins (waarvan een alles probeert, maar nergens in uitblinkt), een stuurman die af en toe iets meebrengt als er ruimte is en een matroos die er ook maar wat bijloopt. Paul McCartney is een goed bassist, dat is het meest positieve wat ik hier heb uitgehaald.

Met alle respect naar de fans, maar ik snap deze band niet. Nee, dat moet ik anders zeggen: ik snap niet wat ik moet snappen. Dat ik iets moet snappen staat immers buiten kijf (dat blijft iedereen me maar vertellen), maar wat dit is... geen idee.

Eindstand:
1.Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band 4*
2. Revolver 3.5*
3. Abbey Road 3*
4. Rubber Soul 3*
5. Help! 3*
6. A Hard Day's Night 3*
7. Let It Be 2.5*
8. Magical Mystery Tour 2.5*
9. Yellow Submarine 2.5*
10. The Beatles 2.5*
11. With The Beatles 2.5*
12. Beatles For Sale 2*
13. Please Please Me 2*
Gemiddelde: 2,77*

Nee, ook hier lukt het niet om meer dan 3,5* te geven. Over het algemeen een prima album, maar de hits zijn beduidend minder goed dan eerst. Ik kan eigenlijk niet anders zeggen dat The Beatles hun split redelijk goed getimed hebben. De koek is op en door de terugkeer van rock-n-roll op dit album, vraag ik me af of de heren wel met hun tijd wilden meegaan. Op sommige nummers is goed te horen dat de jaren zeventig eraan komen, maar vervolgens kijken ze weer een beetje weemoedig terug. Ik merk dat ik dezelfde obstakels tegenkom als Lennert, maar ik trek de sound blijkbaar net wat beter. Een heel krappe 3,5* als afsluiter. Ik snap waarom veel mensen de band heel tof vinden, maar anno 1970 is het stokje duidelijk overgenomen door veel andere bands.

Eindstand:
1. Magical Mystery Tour 5*
2. Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band 5*
3. Revolver 4*
4. Rubber Soul 4*
5. Help! 4*
6. Abbey Road 3,5*
7. A Hard Day's Night 3,5*
8. Please, Please Me 3,5*
9. Let It Be 3,5*
10. Yellow Submarine 3*
11. Beatles For Sale 3*
12. With The Beatles 3*
13. The Beatles 2*

Ik heb de docu ook bekeken. Vond het fantastisch, maar heb soms wel een paar stukken geskipt. Echt een top inkijk. Ik had het gevoel vaak dat ik bij ze in de 'deur opening' meekeek bij het tot stand komen van Get Back/Let It Be.

Altijd al een zwak gehad voor de nuchterheid van Ringo, maar dat is door deze docu nog meer geworden....

Moeilijk te beoordelen plaat omdat het zicht op vijf nummers van doorsnee-Beatles-kwaliteit (= uitzonderlijk hoog) enigszins wordt benomen door twee wegwerpnummers, twee comedysketches en een tweede plaatkant waar de flow aan ontbreekt, zodat ik elke keer eigenlijk pas tijdens het draaien ontdek dat dit eigenlijk best een goede plaat is – maar absoluut geen eenheid. Er valt nog genoeg plezier aan te beleven, ook omdat de niet per se "klassieke" nummers zoals Dig a pony, I me mine en I've got a feeling met zoveel zelfvertrouwen en bravoure worden gebracht, maar het blijft toch een mixed bag, en het is jammer dat dit jarenlang heeft gegolden als een teleurstellende zwanenzang (en misschien nu nog steeds voor wie niet beter weet) in plaats van als een opmaat naar Abbey Road. Maar goed, een mindere Beatles-plaat is nog altijd beter dan etc. (In huize OnHeavenHill staat nu Let it be... naked op het programma, ik ben benieuwd of dat mijn perspectief op déze plaat nog verandert.)