Opeth - Heritage (2011)

Betere weergave via Opeth ? Heritage (2011): Ode aan de seventies « tasteless enterprise - tastelessenterprise.wordpress.com


Opeth – Heritage (2011): Ode aan de seventies

Opeth: ik moest lange tijd niets van de Zweden hebben. Aanvankelijk vond ik het een pretentieuze, overhypte band. Totdat ik in 2008 in een muziekzaak The Lotus Eater hoorde. De typische grunts (die mij altijd irriteren) waren grotendeels verdwenen en hadden plaats gemaakt voor meer invloeden uit de alternative metal (Faith No More) en progressieve rock (King Crimson bijvoorbeeld). Ik was meteen verkocht. Het meest recente Watershed is voor mij een klassieker, met ingenieuze composities die van zachte sferen via een spanningsboog naar een bombastische climax opbouwen.

Toen ik hoorde dat Opeth een album in de stijl van de progressieve rock van de jaren zeventig ging maken, waren mijn verwachtingen hooggespannen. Albums als Foxtrot van Genesis, Close To The Edge van Yes, Pink Floyd’s Dark Side of the Moon en Jethro Tull’s Thick As A Brick gaan er hier in als pap. Tegenwoordig zijn er veel bands die terugkeren naar het warme, organische geluid van het vinyltijdperk. Zou Opeth boven deze massa retrobands uitweten te klimmen en met Heritage een relevant stukje muziekgeschiedenis schrijven?

Heritage bestaat uit een tiental nummers met een speelduur van tegen het uur. Wat meteen opvalt is de totale afwezigheid van grunts. Voor mij eerder een pre dan een min, maar waarschijnlijk zullen niet alle fans er zo over denken. De zang van frontman Mikael Akerfeldt is duidelijk vooruitgegaan. Over het algemeen heeft het album een perfecte productie. Alle instrumenten zijn zeer goed van elkaar te onderscheiden. Heritage wordt gekenmerkt door een kabbelend, dromerig karakter, met ingetogen zang en een prominente rol voor de akoestische gitaar.

De eerste compostie (het titelnummer) en afsluiter Marrow Of The Earth zijn grotendeels akoestische nummers met piano. Het zijn in feite een rustige intro en outro: onnodig op een album dat al relatief rustig is. The Devil’s Orchard en Feel The Dark doen erg denken aan Watershed. Vooral de laatste is erg pompeus, met de typische hard-zacht dynamiek van het vorige album. Heritage barst goed los met Slither, een snelle rocker in de stijl van Rainbow’s Kill The King. Helaas is de zang van Åkerfeldt veel matter dan Ronnie James Dio’s. Nepenthe is een rustig nummer, met speelse jazz- en funkachtige onderbrekingen. Haxprocess heeft een kamerorkestachtig begin, waarna we getrakteerd worden op een portie mooi (akoestisch) gitaarspel. Helaas blijft een climax uit. Famine is voorzien van een voor Opeth typische spanningsbouw. We krijgen doomriffs te horen met Hammond-orgel en dwarsfluit. Een soort van Hammers of Misfortune-meets-Jethro Tull. Daarna volgt The Lines In Hand, een sneller en relatief kort nummer met dat typische Oosterse, dromerige Opeth-geluid. Erg sfeervol en één van de betere nummers van het album. Tenslotte Folklore, weer een overwegend klam nummer, met een triomfantelijk, bombastische afsluiting,

Heritage is voor Opeth-begrippen een vrij rustig, degelijk album. Kalme passages zijn we natuurlijk gewend van de Zweden, maar ik mis toch bij veel nummers bombastische overgangen en muzikale climaxen. Het album heeft geen duidelijke overgangen en komt daardoor nogal gefragmenteerd over. Leuke muzikale ideeën zijn evident aanwezig, maar deze zijn geïsoleerd in vrij matige, langdradige composities. Persoonlijke hoogtepunten zijn Slither, Famine en The Lines In Hand, de juist wat meer ronkende, rockerige nummers op het album. Deze composities maken dit Heritage voor mij de moeite waard. Opeth’s ode aan de seventies was leuk bedacht, maar een veel minder bekende bands als de Hammers of Misfortune (luister hun nummer Train maar eens) doen dit stukken beter, maar krijgen daarvoor niet de erkenning en bekendheid. Opeth-fans doen er goed aan Heritage eerst eens te luisteren voor eventuele aanschaf. Fans van jaren zeventig (prog-)rock zouden eerst eens The Devil’s Blood, Graveyard en de Hammers of Misfortune moeten checken. (Eru)

7.0

Natuurlijk prima als een band eens wat anders wil proberen, maar dan moet men niet vergeten memorabele songs neer te zetten. Dat is een beetje waar het nu aan schort bij Opeth. Kwalitatief valt er weinig op de plaat aan te merken, alles is bijzonder smaakvol geproduceerd en uitgevoerd, maar wat is alles saai! Werkelijk geen één song springt er in positieve zin uit. Alles kabbelt maar een beetje gezapig door.

Ik kom uiteindelijk toch uit op een zeventje. Een aantal mooie momenten, maar toch ook een hoop aan te merken.

Het openingsnummer bijvoorbeeld start zeer sterk, maar in plaats van dit uit te bouwen moeten ze weer per se na een paar minuten zo'n nodeloze ommezwaai maken. Het is tekenend voor Opeth en ook juist dat wat Opeth iets eigens geeft, maar het mag van mij weleens wat compacter. Ik hoor ook in Famine een toffe gitaarriff gecombineerd met de panfluit, maar het past totaal niet in het geheel. Allemaal erg zonde.

Verder ook een hoop leuke ideeën zoals de polka in slither, het klinkt mij ontzettend fris in de oren. Ook bepaalde keyboardlijnen waren raak wat mij betreft, bijvoorbeeld in Nepenthe.
Ik ben aan de andere kant niet zo weg van de extreem ingetogen momenten. Af en toe wordt er opgebouwd naar iets krachtigs, maar meestal duurt het me iets te lang.

Doordat de snoeiharde passages achterwege gelaten worden, houd je een dromerig geluid over en krijgt dit album een samenhangend karakter. Dat ervaar ik als zeer positief. De jaren '70 is al veel genoemd en ik vind het zelf ook erg jazzy aandoen. Wat dat betreft verdient Axenrot een geweldige pluim, hij steelt de show wat mij betreft en geeft dit album de speelse touch die het nodig heeft.

Voor mij een van de betere albums van Opeth. Ik ben onder de indruk van de veelzijdigheid die ze hier weer weten op te brengen, maar ondanks alle vernieuwing blijft Opeth heel duidelijk Opeth. Opeth zit barstensvol inspiratie, maar ze moeten oppassen niet te gezocht te gaan klinken; het zal wel tot in de eeuwigheid zo blijven.

Ik vind de plaat een nogal pathetisch geheel met een hoop onnoemelijk saaie neuzelstukken erop. Verstilde muziek kan erg mooi zijn, maar als Opeth ermee aan de haal gaat komt het totaal niet bij mij over. Op The Devil's Orchard en de basloopjes in The Lines in My Hand na is er simpelweg vrijwel niks te beleven op dit vehikel.

Dat is allemaal nog tot daaraan toe, het ontbreken van de grunts is echter de definitieve doodsteek voor mijn interesse in dit album. Vrijwel alle diepte is hierdoor uit de muziek weggeslagen. De muziek komt nergens meer los en blijft slechts oppervlakkig doorpruttelen.

De band uit de periode van Blackwater Park en Deliverance lijkt nu toch wel definitief te grave gedragen. Ze zullen er ongetwijfeld een nieuw publiek mee aanboren en daar wens ik ze veel succes mee; ik laat deze aan me voorbij gaan.

Ik heb al veel albums geluisterd van Opeth , de meeste meer dan 100 keer. Bij dit nieuwe album had ik in het begin de gedachte, waarom...
\Maar na 5 luisterbeurten begon zich alles in mijn hoofd te sorteren tot een geheel.
Nu 10 luisterbeurten verder krijg ik al vaker een glimlach op mijn gezicht en denk ik al vaak aan het woord geniaal,
Ik kan dan nu al met zekerheid zeggen dat er weer een top album is afgeleverd door de verrassende band. Toch mis ik zijn grauwel.

4.5

Wat een verrassing opeens! Ondanks door Protonos ingelicht te zijn over het ontbreken van death growls op deze plaat, ben ik bij de eerste luisterbeurt al hevig geschrokken van dit album, dat desondanks een prachtige ervaring is.

De sfeer van de plaat is heel verrassend, fris, vintage en bij tijden zelfs jazzy. De ongepolijste productie, de vreemde, middeleeuws-achtige, voor Opeth-begrippen lichte hoes, de schijnbaar geïmproviseerde (brush-)drums, de werkelijk onzinnige songstructuren en dynamiek, de intonatie van Åkerfeldt: alles ademt de zeventigerjaren progressieve folkplaatjes, onderin de één-eurobak van de platenzaak, met een copyright-schendend Jeroen Bosch-achtig plaatje of onscherpe bandfoto, welke bovengenoemde kameraad Protonos mij regelmatig met groot enthousiasme te horen brengt.

Ik kan mij helemaal aansluiten bij Guinness1980 hierboven mij. Ik wist ook lang niet wat ik met dit album aan moest. Er staan fraaie stukken muziek op, slecht klinken doet het niet inderdaad. Aan de andere kant komt het soms te gekunsteld over. Alsof ze een mooi nummer hadden en het vervolgens expres wat ingewikkelder hebben gemaakt, bewust wat minder toegankelijk. Maar dat werkt lang niet altijd.

Natuurlijk hoor je de 70's hardrock invloeden, zoals Led Zep en Deep Purple terug, maar de ene keer weer wel en de andere keer weer niet. Dan luisteren we weer 'gewoon' naar een mooi Opeth nummer. Ook zo zitten de meeste nummers niet soepel, niet lekker in elkaar.

Ondanks dit heb ik steeds de neiging om toch richting 4,0* te gaan: echt een goede plaat. Dit vanwege de echt goede muziek die de basis vormt. Maar hoe vaak ik het ook heb geprobeerd (meer dan 10x gedraaid), die muziek is toch teveel de dupe geworden van het concept wat gebruikt moest worden voor dit album. Helaas.

Liefde voor de progrock uit de 70’s. Liefde voor bands als King Crimson, Pink Floyd, Jethro Tull en Camel. Dat hoor je erg duidelijk terug op deze nieuwe plaat van Opeth. De grunts zijn volledig achterwege gelaten, en metal kan je dit bezwaarlijk noemen. Al zijn er zeker metalen randjes. ‘The Devil’s Orchard’ weet er op sommige momenten nog aardig de beuk in te gooien, en ‘Slither’ is een eerbetoon aan de betreurde Ronnie James Dio; dat kan je moeilijk op een stille manier doen, natuurlijk.

Maar voor het overige is het epische lawaai van platen als ‘Morningrise’, ‘Still Life’ en ‘Ghost Reveries’ ver te zoeken. ‘Heritage’ gaat meer de kant van de progrock op, en dat is een bewuste keuze geweest; Opeth is nooit een band geweest die twee keer hetzelfde wil produceren. Met Steven Wilson als producer (naast Akerfeldt) heb je voor dit geluid de ideale man in huis; hij heeft zijn sporen al verdiend met de band Porcupine Tree, maar ook zijn nieuwe plaat (‘Grace for Drowning’), is zeer de moeite.

Het eerste wat me bij een CD (als ik ‘m fysiek in bezit heb, ik doe m’n best) opvalt, is de hoes. De hoes van ‘Heritage’ is gelijk opvallend, met felle kleuren. De gezichten van de bandleden hangen in een boom (doet me denken aan the tree of life); een lange rij mensen schuifelt beetje bij beetje dichterbij, om één voor één de boom en zijn vruchten te mogen aanschouwen. Een detail dat me pas later opviel, doet me beseffen dat dit eerder the tree of death is; er liggen aan de stam van de boom namelijk verschillende schedels, de één al wat meer afgestorven als de andere. Demonische wezens kijken mee van op een afstandje. In de verte staat een stad in lichterlaaie.

Op elke hoes van Opeth is zwart de overheersende kleur geweest. Tot nu. Het is feller, lichter, opvallender. Ik vind het persoonlijk een mooie hoes, maar ik heb hier ook al gelezen dat de meningen daarover verdeeld zijn.

De muziek zelf dan maar. Een mooi, sfeervol piano-introotje (dat doet denken aan landgenoot Jan Johansson) effent het pad voor ‘The Devil’s Orchard’, de beresterke track die al eerder vrij was gegeven. Dat is dan ook de song die ik het meest heb beluisterd van het album, en die ken ik ook het beste. “God is dead”, is het motto van deze song. Een gevarieerd nummer. ‘I Feel the Dark’ klinkt behoorlijk jazzy, en heeft ook duidelijk invloeden van King Crimson (sommige gitaarstukken doen me daaraan denken). ‘Slither’ is heavy metal, met een progressief tintje. Er wordt geweldig op los gesoleerd.

Dat dit een erg jazzy plaat is, bewijst ‘Nepenthe’. Rustig, sfeervol, warm. Er wordt niets overhaast, bovendien zingt Akerfeldt erg goed. Soms schakelt men een versnelling hoger, met lekker gitaarwerk van dien. Zwakke broer op de plaat vind ik ‘The Lines in My Hand’. Dit vind ik niet zo’n bijster interessant nummer, omdat het nogal bleek afsteekt tegenover de andere nummers. Ik vind het een beetje te gewoon.

Meer dan eens doet een passage me erg denken aan andere bands (zoals die fluitjes in ‘ ‘, die doen me aan Jethro Tull denken), maar Akerfeldt heeft zelf ook aangegeven dat dit een soort van eerbewijs is aan de grote progbands die ik in het begin al aanhaalde. Daarom neem ik het hen niet kwalijk. Met ‘Marrow of the Earth’ krijgt ‘Heritage’ een passende afsluiter; een variatie op de intro, maar dan op gitaar in plaats van op piano. Ik krijg er nog altijd kippenvel van.

Er zijn van die bands die bijna gegarandeerd kwaliteit afleveren, en Opeth is daar één van. Ook ‘Heritage’ is weer vakwerk van de bovenste plank. Toch mis ik de grunts, en al het epische geweld van dien. Een verpletterende indruk, zoals bij ‘Morningrise’, ‘Still Life’, ‘Blackwater Park’, en dergelijke, laat deze plaat dus niet na. Maar het is zeker een goeie.

3,5 sterren

Pfff ik heb het een aantal jaar voor me uitgeschoven, maar vandaag ben ik dan toch serieus aan deze plaat begonnen. Wat een kluif zeg. Ik had hem al een poos in huis liggen maar eigenlijk nooit gedraaid, ja, een keer op de achtergrond tijdens een verjaardag.
Vooralsnog kan ik geen enkel positief woord over deze plaat kwijt. Ik vind het een drama om naar te luisteren. Hoe intellectueel het ook allemaal bedoeld is, en hoe knap het muzikaal het allemaal is, ik hoor een plaat vol zeurderige deuntjes, waarin alle beperkingen van Opeth heel goed tot hun recht komen. Mikael Åkerfeldt vind ik een beperkte zanger, met een zeer beperkt (clean)bereik, dat vindt ik binnen de Metal niet zo'n probleem (Lemmy heeft ook niet echt een bereik van 7 octaven), maar binnen dit genre verwacht ik wel wat meer van een zanger.
Opeth is met deze plaat voor mij een band geworden van 'vroeger'.
Ongetwijfeld zullen er hele volksstammen voor warm lopen, maar aan Eddie is het niet besteed.

Ah, Heritage. Een album waar ik destijds heel veel zin in had en uiteindelijk erg tegenviel. De 2,5* die ik hier had staan, heb ik wel iets opgehoogd, maar ik weet weer waarom ik in 2011 afdroop. Een paar jaar eerder was ik behoorlijk klaar met extreme metal. Van Watershed vond ik toen de rustige nummers een stuk toffer dan de harde. In 2010 kwam het fenomenale The Throat Of Winter uit (zeker even youtuben als je die niet kent) en met de aankondiging dat Opeth van het extreme pad afstapte, leek dat de voorbode op een plaat die echt helemaal mijn ding zou zijn. Damnation II, kom maar op!


Vol verwachting uitgekeken naar Heritage. Mooie hoes en de belofte van veel prog. Na de eerste luisterbeurt was ik er nog van overtuigd dat het moest groeien. Had ik wel vaker met Opeth. Het probleem bleek toch al snel dat het niet groeide. Ook nu ervaar ik dat weer. Heritage heeft genoeg goede ideeën, maar er mist een hoop. Het mist samenhang, context en vooral de juiste afwisseling. Akerfeldt had er gewoon moeten grunten en meer stukken in moeten verwerken die heftiger zijn. De goede stukken worden heel abrupt afgewisseld, waardoor er van echte werkstukken geen sprake meer is. Te vaak kijk ik of een nummer afgelopen is waarbij blijkt dat het niet het geval is. Ook vaak heb ik het idee naar pingel te luisteren die zomaar gespeeld en opgenomen is en vervolgens op het album gegooid is. Heritage is de typische niet vervelende plaat die prima is voor de achtergrond. Ik mis het doel een beetje. Het vaart stuurloos rond. De sound is duidelijk Opeth. Je hoort aan de sfeerpassages duidelijk wie ze geschreven heeft, maar de band weet voor mijn gevoel niet goed wat ze ermee moeten doen.

Tussenstand:
1. Blackwater Park 5*
2. Damnation 5*
3. Deliverance 5*
4. Ghost Reveries 4,5*
5. Still Life 4,5*
6. My Arms, Your Hearse 4,5*
7. Orchid 4,5*
8. Watershed 4,5*
9. Morningrise 4*
10. Heritage 3*

De eerste misser van de band is een feit. Heritage is nergens slecht en het gemis aan grunts is echt niet de grootste ramp, het is gewoon zo dat de songs allemaal wat leeg en vlak klinken. Er zijn momenten waarop er wat interesse naar boven komt (Famine, Folklore), maar uiteindelijk is er geen enkele track die me volledig bekoort. Ik mis de spannende composities en zangpartijen die er echt uitspringen. Wel wil ik zeggen dat het statement 'Opeth kopieert jaren '70 bands' te makkelijk door journalisten de wereld in is gegooid en gekopieerd onder de luisteraars. Invloeden zijn er genoeg te horen, maar het blijft toch echt wel Opeth die ik hoor in plaats van een Pink Floyd/Genesis-kloon. Zeker niet verkeerd voor op de achtergrond, maar daar komt het zelf ook nooit uit zetten.

Tussenstand:
1. Blackwater Park
2. Watershed
3. Ghost Reveries
4. Damnation
5. Still Life
6. Deliverance
7. My Arms, Your Hearse
8. Orchid
9. Morningrise
10. Heritage

Heritage: Van ‘breuk’ tot ‘ruwe schets’.

Ik luister nu naar de reeds bekende Opeth-albums in de nasleep van een wervelende luistersessie als gevolg van een bijzondere gebeurtenis: het moment dat rollercoaster The Last Will And Testament op de deurmat plofte.

In de achteruitkijkspiegel en vanuit een andere muzikale achtergrond bekijk ik Opeth wellicht anders dan iemand die met de band is meegegroeid. Maar over het algemeen heb ik de indruk dat Heritage wordt gezien als een breuk met het deathmetal-verleden van Opeth. De ruwe zangpartijen en de zware gitaren zijn inderdaad met de noorderzon vertrokken. Hoe fijn is dat? Maar is Heritage ook prettig om naar te luisteren? Want knap gemaakte muziek is lang niet altijd mooi. En mooie muziek mag best woest of complex zijn.

Een ander klein minpuntje is de zang van Mikael Åkerfeldt op dit album. Zijn stem klinkt nogal terughoudend. Afstandelijk ook. Hij lijkt enigszins de bezieling en de juiste toon te missen. Alsof hij zelf aan de nieuwe Opeth moet wennen. Gelukkig klinken de zangpartijen alweer aanzienlijk beter op albums als Pale Communion en In Cauda Venenum.

Het album opent met een nummer dat onmiddellijk de toon zet. Omdat teksten begrijpen niet mijn sterkste kant is, laat ik de inhoud meestal maar aan mij voorbijgaan. Maar de toon is gezet. Je moet maar durven. Nou, je kunt zeggen wat je wilt. Je kunt het mooi vinden of niet. Maar Opeth toont wel lef. Binnen het Opeth-raamwerk zou je dit album op het moment van verschijnen dan ook op zijn minst interessant kunnen noemen. Maar is het ook een mooi album? Nee, ik ben er niet lyrisch over. Nog niet. Heritage hangt mij nog te veel als los zand aan elkaar.

Enfin, ik zie dat de meningen weer hartstikke verdeeld zijn. Hier bungelt Heritage een beetje onderaan mijn lijstje. Net boven de eerste drie albums van Opeth. Gelukkig blijft dat Opeth-lijstje nog wel even aan verandering onderhevig.