Steven Wilson - Grace for Drowning (2011)

5e luisterbeurt bezig...oh wat is ie mooi!

Ik denk dat Wilson tijdens het remixen van de King Crimson albums erg beïnvloed is geweest door de algehele sfeer van die tijd. Nou was ie natuurlijk al lange tijd "vriendjes" met Robert Fripp en groot aanhanger van de album gebaseerde gouden jaren '70. Maar op dit album hoor je zijn voorliefde voor dit era als nooit tevoren.

Grace for Drowning is een rustig piano-introotje met mooie zangkoortjes om je voorzichtig in de stemming te brengen.
Sectarian is een ijzersterk instrumentaal Crimsonesque nummer wat de luisteraar snel op scherp zet.
Deform to Form a Star, pweh, prachtig nummer, schitterend refrein en die koortjes aan het einde...
No Part of Me begint rustig met een electronische inslag, strijkers volgen, vooralsnog voelt het een beetje No-Man achtig aan maar dan weet Wilson je weer te verrassen halverwege het nummer met dreigende gitaarriffs en een onconventionele solo.
Postcard is hét meest radiovriendelijke poppy nummer van het album. Niet dat het enige airplay zal krijgen, denk ik. Behalve een keer bij Arrow Rock ofzo.
Raider Prelude is een duister spookachtig nummertje om je klaar te maken voor het monster...Raider II die op disc 2 staat.
Remainder the Black Dog kennen waarschijnlijk de meeste hier al, circuleert al enige tijd op het internet en is een heerlijk lang en waardig slotnummer van disc 1.

Even stilstaan bij de muzikanten die Wilson heeft verzameld voor dit album. Stuk voor stuk prachtige bijdragen (van o.a. Theo Travis, Jordan Rudess, Tony Levin, Pat Mastelotto, Steve Hackett).

Disc 2 begint, net als de 1e, met een rustig intro. Prachtige dromerige muziek.
Index, ook al met videoclip en al enige tijd circulerend, een nummer die voor mij het dichtst staat bij voorganger Insurgentes. In eerste instantie vond ik het eigenlijk een vrij saai nummer maar na wat luisterbeurten is het toch een pareltje (échte goede muziek heeft tijd nodig )
Track One, begint heel mooi akoestisch, bijna Beatlesesque op een gegeven moment en dan op z'n Wilson's je even flink op je verkeerde been zetten om met een Opeth-achtige solo te eindigen.
Raider II: luister en huiver! Zanglijn doet me denken aan het nummer Cirkus op Crimson's album Lizard. Maar wat een monster van een nummer is dit, zeg!
Het laatste nummer (Like dust...) is, net als de meeste Porcupine Tree afsluiters, een prachtige melancholische ballad.

Grace for drowning is een uitstekend album. Dit album is alleen niet voor iedereen weggelegd, hoewel er nummers in zitten waarvan ik overtuigd ben dat iedereen ze leuk kan vinden als ze zich ervoor openstellen, maar dit zijn geen drie minuten pop songs. De globale gedachte achter dit album was om een album te maken dat wat zittingen nodig heeft zoals de track Raider II ( 23 minuten lang ). Dat is de reden waarom Grace for Drowning twee cd's heeft. Ze zijn gescheiden, maar tegelijkertijd ook afhankelijk van elkaar. Dit is een album dat alleen om de muziek draait en niet zozeer om de tekst. Een pluspunt is dat je een beetje van alle stijlen kunt horen zoals jazz, rock en electronic met vooral veel textuur en lagen.
Hou dat in gedachten maar vergeet natuurlijk niet de verbazingwekkende art die de CD, blu-ray en vooral het Deluxe boek je geeft! Steven heeft er iets geweldigs van gemaakt samen met mixed media artist, fotograaf, grafisch ontwerper en veel meer - Lasse Hoile. Ik ben zelf een grafisch ontwerper en voor mij is het daarom belonend om iets in je handen vast te houden en te koesteren.
Grace for drowning is een inspirerend album voor zowel de kunst als de muziek die het bevat. Het is uniek op zijn eigen manier - Het album van 2011!

Toen ik deze plaat voor het eerst hoorde vond ik het een hele aardige plaat met vooral een paar echt mooie nummers, maar soms een beetje saai. Na een paar keer luisteren vond ik het een echt goede plaat. Dat kwam door de sfeer die door het hele album heen dwarrelt en toch wel heel wat fraai songs. Pas via de Sennheiser drong echt tot me door wat voor moois dit Grace for Drowning te bieden heeft.

Er zit namelijk veel meer dynamiek in het album dan je in eerste instantie denkt. Natuurlijk vallen gelijk de heerlijk knallende gitaren op van Remainder The Black Dog. Maar pas later drong de intensiteit van andere nummers, zoals bijvoorbeeld Index en Track One tot mij door. En wat eerst wel heel erg verzorgde muziek leek, werden ineens vele mooie details. Zoals de koren op de eerste disc. Het enige nummer waar ik nog wat aan moet wennen is het lange Raider II. Maar ik heb er vertrouwen in dat dat ook nog goed komt. Soms zie ik dat nummer als een soort lange samenvatting van het voorafgaande.

Echt juweeltjes vind ik No Part of Me, Postcard, Remainder The Black Dog & Index. En oh ja: ook een juweeltje is de DeLuxe cd in digiboek vorm. Dat ondersteunt de sfeer die de muziek wil neerzetten met fraaie afbeeldingen. Geweldig vind ik de kleurzetting van de cover.
Inmiddels is Steve Wilson met dit oh zo fraaie Grace for Drowning doorgedrongen tot mijn eindlijstje voor 2011.

Ik kan er helaas niet zoveel mee. Wellicht dat ik het album nog een paar keer moet beluisteren voor het kwartje valt, maar het grootste gedeelte van de songs vind ik niet boeiend en bepaalde tracks zeuren veel te lang door. Kwalitatief zit het allemaal wel weer fraai in elkaar, daarom een krappe voldoende.

Steven Wilson - Grace for Drowning

Het jaar zit er haast op, en als ik dan eens de platen bekijk uit 2011 die ik al beluisterd heb is Grace For Drowning toch met afstand de beste uit dat lijstje. Ook draai ik deze nog iedere week en zal Grace For Drowning zeker een mooi plaatsje krijgen in mijn Top 10 die ik binnenkort zal plaatsen.

De plaat opent net zoals bij Heritage van Opeth met het titelnummer dat uit niet meer bestaat dan een piano. Bij de opener hier komen we direct in een soort van trance, een paradijs opent zich voor onze ogen. Steven Wilson zingt niet veel meer dan: La la la, maar toch pakt het me.
Ook die stilte na ongeveer een minuut en dan dat schitterende pianospel.

Het is al direct duidelijk dat Steven Wilson de juiste muzikanten heeft gekozen, om mee te doen aan Grace For Drowning. Hij noemt het zelf trouwens het beste wat hij al gemaakt heeft en ook ik vind dit zijn beste werk.

Na het titelnummer komen we al direct aan bij een van de beste songs op de eerste cd: Sectarian. Een haast 8 minuten durende song met heel wat prog invloeden.
Na een gitaarintro komt Sectarian al snel op gang, ook dat koor die nog een paar keer terugkomt op Sectarian en de volledige plaat is erg goed.
Na zo'n 3 minuten nemen ze al wat gas terug en kun je horen hoe goed er wel niet wordt gedrumd op deze plaat.
De zware synth zorgt voor een onderbreking en dan komt er een stuk waarin Jazz en Prog hand in hand gaan. Het harde "refrein" komt terug en de song eindigt met volgelgefluit.

De volgende song draagt de naam: Deform To Form A Star, een schitterende song waar de piano een grote rol in heeft. Steven Wilson zingt met zijn prachtige stem over de haast zoete piano. De fluit op de achtergrond zorgt voor een fantasierijke sfeer.
De drums die op de achtergrond staan en de gitaar vallen in bij het refrein. De gitaar na het refrein zorgt voor kriebels in mijn buik en ik denk aan vroeger. Een wereld opent zich voor mij.

Deze plaat zit ook vol variatie, zo hebben we nu na 18 minuten al een vrolijke song gehad.
Een song met de nodige harde stukken en een fantasievolle opener.
Ook de volgende song is weer wat anders.

Want No Part of Me is kort maar krachtig, de song start met een soort van percussion(?) die zich continu herhaalt. Dromerige synth en piano toetsen voeren je weg. Steven Wilson zingt vooral bij de zachte stukken op deze plaat, maar bij de hardere stukken laat hij gewoon de muziek spreken. Zo ook hier want na een rustig gezongen deel vallen de gitaren in samen met de heerlijke claps.
De ene gitaar blifjt hetzelfde stukje herhalen terwijl de andere gitarist gewoon uit zijn bol gaat hij schudt de sterkste riffs uit zijn mouw. De song valt opeens stil en we gaan over naar Postcard.

Een prachtige song waar alweer de piano een grote rol in heeft. Ook de tekst valt deze keer erg op. Een prachtige tekst, maar Steven Wilson heeft al meer bewezen dat hij een erg sterk tekstenschrijver is. De viool op de achtergrond is echt prachtig, ik heb sowieso al een zwak voor violen. Die synth in het refrein is heerlijk en maakt me na de triestige vers op slag vrolijk.
Zoals ik al zei is de tekst erg sterk vooral het eind (waar trouwens opnieuw dat koor opduikt)

I'm the one you always seem to read about
The fire inside my eyes has long gone out
There's nothing left for me to say or do
Cos all that matters disappeared when I lost you...

Dan gaan we over naar Raider Prelude het voorproefje van de voorlaatste track: Raider II.
De prelude bevat alvast een prachtige koorstukje en een donker klinkende piano.
Dan gaan we over naar de laatste song van de eerste cd: Remainder The Black Dog een song die ik pas na vele luisterbeurten echt begreep.

Het start al sfeervol met het steeds herhalende pianostukje, bij het beluisteren van de song zie ik ook altijd de clip voor me. Een prachtige clip trouwens! Ook deze song zit vol met proginvloeden. Ook speelt Steve Hackett hier gitaar. Er wordt opnieuw zeer luchtig en Jazzy gedrumd wat ik zeker kan waarderen.
Na zo'n 4 minuten vallen de gitaren en de synths in.
Een kakafonie van instrumenten is deze song eigenlijk, maar nergens wordt het te chaotisch. Schitterende gitaarriffs wisselen zich af met sterke fluit(?) stukken en synths.
Toch heeft Reaminder The Black Dog iets ontspannends.

De tweede cd start met Belle Du Jour, de akoestische gitaar wordt prachtig bespeeld en het koor zorgt opnieuw voor veel sfeer. De song bouwt zich ook mooi op, Belle Du Jour is uitwaaien aan het strand terwijl je alleen bent. De wind waait hevig en de hemel is grijs.

Index een song die je haast in het hokje Electronic kunt stoppen, een prachtige song vol sterke synths en achtergrond geluiden. Index lijkt op het eerste gezicht een kale song maar hoe meer je hem beluisterd hoe meer je hoort. De fantastische snare past in dat hele sfeertje ook de steeds herhalende drumroll is erg goed.
Zoals ik al zei is deze plaat zeer gevarieerd. Een groot voordeel natuurlijk want ook al heeft Grace For Drowning een speellengte van haast 90 minuten toch blijft hij de volledige speelduur boeien.

Het begin van Track One is haast Folk, zacht gemompel van Steven Wilson en het heerlijke gitaargetokkel zorgen voor een grijze sfeer. Maar na ongeveer een minuut verandert de song volledig er wordt traag maar agressief gedrumd en de synth is zeer donker. Opnieuw wordt het rustig en begint het gitaargetokkel opnieuw samen met een gitaarstukje die opnieuw erg prog klinkt.

Raider II de langste song op deze plaat, hij heeft een lengte van 23 minuten en verveelt geen seconde. De compositie start met een donker klinkende piano vol stilte's. Maar na ongever 2 minuten begint het pas echt, kippenvel krijg ik nog iedere keer van de manier hoe Steven Wilson zingt. De gitaren vallen uit het niets in, samen met het koor en de fantastische synth.
De synth speelt een fantastische melodie, ook dat gegrunt is erg goed.
Ook de keuze van Steven Wilson om de fluit en de klarinet in een aantal nummers mee te laten doen was erg goed want de fluit en de klarinet geven de nummers meer sfeer.

Raider II moet wel een van de betere werken van Steven Wilson zijn, de heerlijek dromerige piano, de heerlijke harde stukken. De prachtige synths en de fantastische zang van Steven Wilson. De afwisseling tussen hard en zacht is hier erg goed. Ook dat muzikale refrein geeft me keer op keer kippenvel. Ook de gitaar(solo) rond de 8ste minuut is erg goed en wordt erg goed begeleid door het prachtige gedrum alweer.

Ook is deze plaat erg goed afgemixed weer door Steven Wilson en Raider II is ook zeker een song die je moet laten wennen alhoewel ik hem na de tweede luisterbeurt al kon waarderen.
Maar nu vind ik het haast de beste song op deze plaat.

De afsluiter Like Dust I Have Cleared from My Eye is een typische Wilson afsluiter: rustig.
Gewoon op een rustige manier de plaat afsluiten wat hij hier erg sterk doet.


Conclusie: Grace For Drowning is een meesterwerk geworden in mijn ogen. Die vol variatie zit en die invloeden haalt van verschillende genre's. Een Top 10 plaats komt er zeker!
5*

Ik wil er best iets meer over zeggen hoor... maar of je daar veel vrolijker van wordt betwijfel ik... laat ik allereerst zeggen dat ik over het algemeen geen liefhebber van gladde prog ben..

"waarom begin je dan aan deze plaat Jelle?" zullen sommige mensen me dan vragen. Nu ja, veel Porcupine Tree platen vind ik (ondanks dat ik ze neit geweldig vind) toch wel redelijk goed aan te horen... en ten tweede omdat ik hier meerdere malen King Crimson heb horen vallen, een band die me zeker wel ligt ... Verder zou het volgens berichten hier ook een gevarieerde plaat moeten zijn... waardoor ik he3t gevoel had dat er vast wel een paar nummers op zouden staan die ik aardig zou vinden...

Maar helaas begint het meteen met van die ontzettend vervelende opgepoetste zang, waar alle emotie zo zorgvuldig mogelijk uit weggepoetst is om het maar zo clean mogelijk te laten klinken... De piano-melodie zal wel emotioneel moeten klinken ofzo, maar dat hoor ik er niet in... Het begin van Sectarian veer ik dan toch op... klinkt best aardig... helaas begint net als het interessant wordt met die saxofoon ook weer een achtergrondkoortje/mellotron (weet niet welke van de 2) die hele sfeer weer af en wordt het snel weer een saaie bedoeling.. Aan het eind van het nummer weer hetzelfde verhaal... toch is dit het nummer waar het album zijn ene ster nog aan te danken heeft..

Het nummer erna is, in tegenstelling, het bedroevendste nummer van de plaat... De zang is zo lachwekkend nep en overdone, en de rest van het nummer zo erg beroofd van enige vorm van leven, dat de tranen me in mijn ogen springen zo slecht is het....

Verder heb ik hiermee geloof ik wel de ergste punten benoemd die het hele album terugkomen... lachwekkend slechte zang (op Index en Postcards is ie iets beter)... gitaarpartijen die me veel te bedacht in de oren klinken.. sowieso de nare cliche van prog... gitaarlijnen als in No Part of Me, Remainder the Black Dog en het eind van Index... verder nog een paar pseudo-emotionele pianostukken waar ik niks mee kan... volgens mij zit ie met dezelfde blik achter zijn piano als de blik die hij zou hebben als hij 643256*17 uit moet rekenen...

Zijn er dan helemaal geen aardige tot leuke stukjes? Naast het al genoemde Sectarian is de fluit of fluitachtige klank in Raider II nog wel een fijn stukje, en de ambient-achtige stukken zijn ook niet echt slecht, maar dit soort dingen worden al zo oneindig veel beter gedaan... Verder is de aanwezigheid van de mellotron op veel plaatsen ook geen positieve invloed, die maakt het vaak net te kazig...

Ik heb jaren geleden al omschreven dat veel progplaten bij mij het gevoel opwekken dat wanneer je alle instrumenten weg zou halen je een soort meditatief gezoem over zou houden, dat overal aanwezig is... Bovendien zijn alle stukken volgens mij los van elkaar bedacht en daarna pas in nummervorm gegoten.... Misschien wel een leuk idee... een artiest die een app maakt waarin hij 512 van dit soort ditaarlijntjes inspeeelt, enkele mellotronpartijen... zodat je een drum+bas ritme op kunt zetten (en enigszins kunt manipuleren) en zo zelf je eigen prognummer in elkaar kunt sleutelen... en het elke keer anders klinkt

Maar op het grootste deel heb ik dus het gevoel dat alle spanning en emotie is weggepoetst omdat dat niet clean genoeg is... waardoor je het dus prima als achtergrondmuziek op kunt zetten... verder is het grotendeels zo cliche en clean dat zelfs senioren het nog zouden kunnen waarderen... vandaar mijn eerdere uitspraak....

Dit is op een paar momenten na dus mijn definitie van pure bagger..

Nu de herinnering aan het prachtige concert een beetje is weggezakt was ik benieuwd of ik dit album ook los daarvan nog net zo mooi zou vinden. Hmm... Bij Porcupine Tree beginnen de stijlkenmerken langzamerhand soms een beetje op foefjes te lijken, maar bij déze plaat herinner ik me weer waarom ik ooit verliefd op deze muziek ben geworden. (Trouwens ook een prima tegengif tegen de alomtegenwoordige Top-2000-terreur.)
 

Je moet er even de tijd voor nemen. Neemt niet weg dat ik - en dat geldt ook voor andere progressieve rock artiesten - Steven Wilson fijner vind om te horen als er niet al teveel jazz/prog met gierend koperwerk wordt gebruikt en ook als er niet al teveel fröbelnoten in de muziek zitten. Ik hou meer van zijn dromerige of juist van zijn, al dan niet stevige, rock-kant. Een nummer als Remainder the Black Dog zal daarom nooit een favoriet worden. Deform to Form a Star daarentegen vind ik prachtig.

Veeg, veeg, veeg... weer een halfje erbij!