Kate Bush - 50 Words for Snow (2011)

Het was even wachten (niet zo lang als toen Aerial het levenslicht zag maar toch nog 6 jaar) en dan krijg je opeens twee albums. Het lijkt 1978 wel toen The Kick Inside en Lionheart kort na elkaar binnen het jaar verschenen.
Nou ja. Of we Director's Cut echt nieuw moeten noemen is discutabel. Nog steeds weet ik niet zo goed wat ik echt van dat project moet vinden.

En dan nu een album met slechts 7 nummers waarvan Wild Man op de fanfare vooruit liep.
Goed, weliswaar 7 lange nummers die samen meer dan een uur aan speelduur hebben, maar toch.... het lijkt wat karig.
Maar wie ben ik om te klagen. Het is fijn dat één van mijn favoriete zangeressen aller tijden die het nooit fout kan doen bij mij met nieuw werk komt.

Toch weet Wild Man me niet helemaal te pakken zoals Kate composities dat normaal bijna altijd wel doen. Maakt niet uit welke richting ze op gaat: elk album weet me wel te betoveren en dit nummer doet dat niet.
Ga ik toch weer een lichte teleurstelling ervaren zoals Director's Cut dat ook was? Ja, een mooi album maar ergens knaagt er iets bij mij als ik daar naar luister.
Gaat 50 Words for Snow wel bevallen als één van die zeven nummers al niet goed pakt? Zou ik het dan toch gaan meemaken dat ik enigszins mijn schouders ga ophalen voor een Kate Bush album? Ho, vergeet The Red Shoes niet..... die viel ook niet helemaal in goede aarde indertijd en ook daar is nooit echt verandering in gekomen; 3,5* is voldoende ja maar ook weer niet uitmuntend.

Al bij opener Snowflakes voel ik al dat dit geen makkelijke kost gaat worden. Geen uitbundigheid of barokke orkestraties maar soberheid troef. Ja, ze doet het thema van dit album eer aan dat blijkt al heel snel bij dit nummer dat nauwelijks op gang wil komen en dat het vooral van sfeer moet hebben. Een, hoe toepasselijk, onderkoelde sfeer. Wel herkenbaar van Aerial maar dan toch echt een heel stuk kaler.
En als ik Lake Tahoe hoor weet ik al dat dit dus inderdaad een vrij zwaar album gaat worden. De ( ) van Kate Bush wellicht?!
( ) van Sigur Rós is ook sferischer en vind ik wat zwaarder op de muzikale maag liggen (alhoewel dat album uiteindelijk heel goed is gaan vallen na verloop van tijd).

Het is een open deur intrappen om 50 Words for Snow te omschrijven als winters album (dat vind ik van dat Sigur Rós album ook) maar het is gewoon niet anders. Op dat vlak is Kate Bush er in geslaagd dit in muziek te vertalen zoals de titel alleen al aangeeft.
Dat het een groei-album zal blijken te zijn (vervelende term toch) wil ik ook graag geloven en zal ik dan nog moeten ervaren.

Deze cd mag best experimenteel genoemd worden kijkend naar de plaats in haar discografie. Heel in de verte echoot de naam Björk door mijn hoofd, niet dat het te vergelijken is, maar wel een beetje door de aanpak er van.

Ik moet helaas toegeven dat dit album me (nog) niet weet te grijpen na de eerste draaibeurten. Het mag sferisch helemaal in orde zijn en wel degelijk typisch Bush, het is absoluut een ijzersterk album, dat hoor ik zeer zeker, maar ik ervaar afstand tussen mij en 50 Words for Snow en dat zou niet moeten wil je een album helemaal in je hart sluiten

Laat ik nu ook eens de pest hebben aan winter..... zou het dat dan zijn?

Uiteraard hoop ik dat de klik alsnog komt maar ik vrees dat ik daar nog veel moeite voor zal moeten doen. Zeven nummers met deze lengte is niet iets wat je even makkelijk opzet. Ik hoor graag dit soort sfeernummers (op Hounds of Love en Aerial bijvoorbeeld staan die immers ook) maar dan wil ik ze wel afgewisseld hebben met andersoortige nummers en die zijn hier niet te vinden in de duisternis.

Mooi? Zeker! Nu die klik nog!

Dazzler lijkt het aan te voelen:



50 Words of Snow is voor mij zoeken naar songs die beklijven en het blijkt een en al rustpunt te zijn wat iets te veel van het goede is. Ik mis afwisseling. Ik mis ook mijn euforie die ik bij Aerial wel had.

Hoe dan ook: Kate Bush is en blijft een zeer bijzondere artiest waar ik heel veel respect voor heb.

Muziek is een fenomeen dat je kan aangrijpen zonder dat je weet waarom. Zonder dat je er met je verstand bij kan. Dat geldt per definitie voor de compostities van Kate Bush. Hoewel haar songs niet altijd even simpel lijken is haar muziek een kwestie van gevoel en intuïtie. In die zin zie ik veel overeenkomsten met Lisa Gerrard die in een onverstaanbare taal zingt maar met haar muziek, 'The work', de mensen recht in het hart kan raken zonder dat men zich af hoeft te vragen wat het nu allemaal betekent. Ik denk dat je dit stadium bij Kate ook gemakkelijk over kan slaan. Het raakt je of het raakt je niet. Zo simpel is het.

Mij raakt het. Waar bij de ene luisteraar de herfstige misflarden van de muziek op dit album koud aanvoelen ontbrand bij mij het vuur. En dat is ook het mooie van muziek, ook altijd door Kate erkent: muziek betekent voor ieder individu weer iets anders. Dat de ene luisteraar haar album minder waardeert is geen ontkenning van het feit dat de ander de muziek juist hartverwarmend en prachtig vindt. En andersom. Kate zou die vrijheid, dat gegeven, toejuichen en snobistisch gedoe rond haar muziek afwijzen, daarvan ben ik zeker.

Mist is in feite een goed woord om te omschrijven hoe de muziek op dit album bij je naar binnen trekt. Het begint ijl, maar langzaam omringt het je en voor je het weet ben je er van vergeven. In een gestaag tempo. Geholpen door opmerkelijke gastbijdragen zoals we van haar gewend zijn zoals haar zoon Albert (Snowflake), Andy Fairwather Low (Wild man), Elton John (Snowed in at Wheeler Street), Stephen Fry (50 Words for snow). Niet elke gastbijdrage pakt even gelukkig uit. Elton John blijft een vreemde eend in de bijt maar toch weet dat nummer te overtuigen. Hoogtepunten op dit traag om zich heen grijpende album zijn Misty, dat zich langzaam ontvouwt en uiteindelijk een mooie climax bereikt en het even vreemde als poppy nummer Wild man, dat over de Yeti verhaalt .

Is dit een meesterwerk? Nee, het is onmiskenbaar een album van Kate en dat zegt voor veel mensen genoeg. Op nagenoeg ieder album van haar heb ik wel het één of ander aan te merken. En misschien juist omdat zij zo eigenzinnig haar goddelijke gang gaat. Bombast? Ja! Overstelpende somberheid? Ja! Onnavolgbare, soms regelrecht infantiele hersenspinsels? Ja! Het zou goed denkbaar zijn dat haar zelfgekozen isolement van de buitenwereld ingegeven is, juist doordat mensen haar zo op een voetstuk geplaatst hebben. Een plek waar ze, naar mijn idee, nooit had willen zijn. Al die aan haar toegeschreven 'mystiek' is slechts schijn. Ze doet wat ze doet en af en toe maakt ze muziek. En of het mensen nu raakt of niet, of het nu mooi gevonden wordt of niet, dat is aan de luisteraar. En aan de luisteraar alleen.

Tja, ik had hoge verwachtingen gezien de waardering hier en het fraaie oudere werk van Kate. Vandaar dat ik er echt zin in had toen de piano begon te spelen en Kate begon te zingen. Het begin van Snowflake is best mooi. Alleen: het bleef maar zo doorgaan, er was vrijwel geen beweging in te krijgen. Even is er een aardig oprisping bij het nummer Misty. Hoor ik daar een drum aan het begin van het nummer? Maar verder is dit album vaak zo saai, zo lang en zo veel van hetzelfde. Als dit album bedoelt is om je in een winterslaap te sussen, dan is het wel geslaagd. Slaap lekker.

Markeert 50 Words for Snow de overgang naar een nieuwe Kate Bush tijdens de tweede helft van haar muzikale leven?

In het deel van Wild Man tot en met de titeltrack is het lijntje naar vorige albums het duidelijkst aanwezig. Curieus genoeg zijn dit nu juist de nummers waar je iets op kunt aanmerken. Niet veel, maar toch. De rest van het album is minimaler en qua structuur vrijer, meer jazzy dan we van haar gewend zijn.

En wat al langer speelt: Kate's theatrale zang heeft steeds meer plaatsgemaakt voor een natuurlijker geluid. Haar stem is met de leeftijd mooier geworden! Zo niet bij Elton John trouwens, die in het lage register lelijk naast de noten loopt te vibreren.

Misty en Among Angels zijn van een ongekende schoonheid; hier wordt een maximaal effect bereikt door een sobere combinatie van stem, piano en (bij Misty) een ritmesectie. Van mij mag Kate Bush nog veel vaker in die stijl componeren.

50 Words Of Snow klinkt voor mij als een vervolg op de b-kant van Hounds Of Love.
Daar ging het over therapeutisch verwerken van de angst voor water, en een dreigende verdrinkingsdood.
Nu hoor je de uiteindelijke berusting.
Dingen lopen in het leven eenmaal zonder planning.
De dreigende schaduw in de mist hoeft niet een griezelige vreemdeling te zijn.
Ook een verlaten sneeuwman behoort tot de mogelijkheden.
De kalmte van vallende sneeuw, gevolgd door een gecamoufleerde gladheid.

Misschien klinkt het ook gewoon allemaal te glad en te gewoontjes.
Muzikaal zijn er zeker mooie lagen hoorbaar.
Enigszins sluit het aan bij een album als Secrets Of The Beehive van David Sylvian, anderzijds??
Ik weet het nog niet helemaal, het klopt nog niet allemaal.
Natuurlijk blijft Kate’s stem prachtig om naar te luisteren, maar hier lukt het haar niet meer om mij te betoveren.
Waarschijnlijk hebben de jaren een stuk van de magische glans van haar geluid laten slijten.
Ik heb regelmatig gelezen dat dit een gedurfd en experimenteel album was.
Voor mij heeft ze juist teveel op safe gespeeld.
Toch is dit uiteindelijk wel een geslaagde comeback te noemen.
De soberheid raakt genoeg ontroerde luisteraars.
Helaas hoor ik daar niet bij.
Al blijf ik haar oude werk koesteren.
Kate Bush zal voor mij hoe dan ook een van de mooiste stemfeeën aller tijden blijven.

Op het moment dat je ervoor kiest om je grotendeels te laten begeleiden door op momenten niet meer dan een piano, zet je wel een gedurfde stap – zo ook de alom geprezen Kate Bush. 50 Words for Snow, de nieuwste uitbreiding van haar discografie, mag zich met zijn sombere sfeer ongetwijfeld een typisch winteralbum noemen, maar juist de allesbepalende warmte waar je in die zogenoemde winteralbums naar hunkert ontbreekt. 50 Words for Snow is eerder kil en afstandelijk. Ik moet helaas tot de conclusie komen dat hetgeen hier gepresenteerd wordt voor mij te wensen overlaat. De nummers zijn naar mijn idee en smaak te lang uitgesponnen waardoor 'n eventueel aanwezig sprankeltje magie verloren gaat. Terwijl ik van al haar voorgaande albums kan genieten, ook de wat minder hoog aangeschrevene, zit ik me bij deze plaat niet meer dan te vervelen. Ieder lied hierop lijkt stuurloos, zonder een zekere visie, als in “wij doen maar wat”. Alsof er niet over nagedacht is. Hoe meer je op de songteksten let, hoe meer je beseft dat ze ook geschreven hadden kunnen worden door een dement iemand (zo dodelijk eenvoudig en zelfs saai!). Dan krijg je als ‘cadeautje’ een gastbijdrage van Elton John, die normaliter best wel een baas is, maar hier klinkt alsof hij in slaap valt en tot overmaat van ramp ook totaal misplaatst overkomt in combinatie met Bush haar stem. Voor mij - met afstand! - de minste plaat van La Bush tot op heden.

Prachtige cd!

In mijn wekelijkse radio-rubriek 'De Keuze van Kas' op AmsterdamFM heb ik deze week dit album besproken, beluister het hier.

Ik vind dit een heel mooie cd, mevrouw Bos neemt er de tijd voor en dan heb je ook wat.
Zeer sfeervol en van zo'n nummer als Snowed in at wheelers street, het duet met Elton John, kunnen heel wat musici wat leren. De spanning blijft het hele nummer hangen, de stem van Elton is zeer indrukwekkend en maakt dit nummer zeer bijzonder. Ook het verschijnen van een andere bijzondere stem, van Andy Fairweather-Low, in Wild Man knalt erin.
Een dikke 4,5 !

Curieus dat ik hier nog geen stem bij had geplaatst. Heb het de dubbelaar meegenomen uit Amerika en hij beland nog regelmatig in de speler/op pickup.

Kate Bush bewijst maar weer eens met deze plaat dat haar stem tijdloos is. De nummers zijn wonderschoon gezongen en de over het algemeen mysterieuze toon van het album maakt het een echte winterplaat, zoals de titel ook al suggereert.

Ik krijg hier, ondanks de lente, nog steeds geen genoeg van.

4.0*

Velen noemen dit album slaapverwekkend en deprimerend. Van dat laatste hou ik wel in muziek, mits goed gedaan.
Ik vind aan dit album echter weinig deprimerend, het straalt eerder een flinke lading eenzaamheid uit en daar kan ik wel iets mee. Tevens vind ik zelfs het artwork mooi. Nu in de wintermaanden staat de vinylversie te pronken bovenop mijn vinylkast.

Maar terug naar de muziek, het album opent met het schitterende Snowflake, gevolgd door Lake Tahoe dat het enige nummer op deze plaat is waar ik weinig tot niets mee heb. Misty, dat daarna komt, is ook weer van een hoog niveau. En eigenlijk vind ik dat voor deze hele plaat gelden. Het titelnummer moest destijds ontzettend wennen, maar ook daar ben ik van gaan houden.
Absoluut hoogtepunt voor mij is Snowed in at Wheeler Street. Dit juweeltje laat zich luisteren als een film. Iemand hoeft alleen nog maar het scenario te schrijven en acteurs aan te nemen, de soundtrack is er al. En wat vult de stem van Elton John (sowieso een favoriet van mij) die van Kate fijn aan.

Dit album wordt vaak een kerstalbum genoemd, maar dat is het niet, het is een winteralbum, muziek voor een koude winteravond. Nu hebben we die hier niet vaak meer, maar dat maakt het genieten van deze prachtplaat er voor mij niet minder om.
Dit album zal niet een ieders smaak zijn, maar voor diegenen van ons die het begrijpen en dieper willen gaan is dit een heerlijke plaat.

Wanneer ik 50 Words For Snow luister blijf ik daarna altijd even in stilte zitten, niet bewust, het is gewoon de werking die Kate hier op mij heeft. Iedere keer opnieuw.

Waar het gerucht vandaan komt is niet bekend. Iemand zal eens in een moment van
profileringsdrang beweerd hebben dat Inuit wel vijftig woorden voor sneeuw kennen. Een
interessant gegeven: als er vijftig verschillende woorden voor zijn, dan moeten er ook zoveel
verschillende sneeuwsoorten zijn, elk in ijzig minuscule nuances verschillend van de andere.
Poolbewoners kennen die verschillen, terwijl wij met onze polderogen alleen natte, droge en
gele sneeuw onderscheiden. Dit gegeven inspireerde Kate Bush tot het maken van het meest
verstilde album uit haar muzikale loopbaan.

Met popmuziek heeft 50 words for snow op het eerste gehoor niet zoveel te maken. Met zeven
liedjes verspreid over ruim een uur maakt Bush het qua gemiddelde speelduur nog bonter dan
op de ietwat saaie voorganger Aerials (2005). Toch is dit nieuwe album een stuk
toegankelijker. Vanaf opener Snowflake (gezongen vanuit het perspectief van een vallend
pluisje sneeuw) tot het afsluitende liefdeslied Among angels (ingetogen, met alleen zang en
piano) wordt je als luisteraar in een sfeer van claustrofobische geborgenheid gezogen. Zoals
Slauerhoff in zijn gedichten woonde, zo vertoefd Kate Bush in een iglo van muziek.

Dat er een volk is met vijftig woorden voor sneeuw is intussen als fabeltje ontmaskerd. In het
titelstuk van deze cd wordt ene professor Joseph Yupik opgevoerd, die desalniettemin een
poging doet om zo’n lijst bijeen te verzinnen. Een knappe lijst boordevol poëtische vondsten
als Vanille storm, Psychische hagel, Jagers droom of Lijster braille. Of het nu komt doordat
komiek/schrijver Stephen Fry de rol van de professor speelt, of omdat zo’n opsomming prima
past binnen het bijna hypnotiserende, onthaastende karakter dat de hele plaat kenmerkt, ook
na vier, vijf keer luisteren komt het niet in me op om te zappen.

De hoge stem waarmee Kate Bush dertig jaar geleden hit na hit scoorde, is niet meer. Haar
geluid heeft zich fraai verdiept. Het sterke Wild Man (over een expeditie in de Himalaya) lijkt
het nog meest op een single, hoewel het vergeefs zoeken is om iets dat lijkt op Wuthering
heights of Running up that hill. De hoge partijen worden hier door mannen gezongen (Albert
Mackintosh op Snowflake en Andy Fairweather Low op Wild Man) en dat is een geslaagd
experiment.

Elton John zingt de mannelijke partij op het letterlijk en figuurlijk weidse duet Snowed in on
Wheeler Street, over twee geliefden die gedoemd zijn tot een leven zonder elkaar. Het is een
subliem gebracht, onderkoeld stuk (‘Excuse me I'm sorry to bother you, But don't I know
you? There's just something about you. Haven't we met before? / We've been in love forever’)
dat ik graag als hoogtepunt zou noemen, ware het niet dat de overige composities er niet voor
onder doen. Deze hele plaat is ijskoud genieten.