The Clash - Sandinista! (1980)

Al zo vaak op de draaitafel gehad, dikwijls met flinke tussenpozen. Maar altijd weer een feest en het goede voornemen dit vaker te moeten doen.
Zo ook nu weer.

Geluidskwaliteit? Helemaal goed (vooral als ik 'm vergelijk met mijn inmiddels meer dan 30 jaar oude vinylversie). [/quote]

Mijn dertig jaar oude lp klinkt naar mijn mening toch beter dan een cd.

Vandaag op het werk aan de beurt, naast The Story Of The Clash.

Ik vind er nog steeds werkelijk geen speld tussen te krijgen. Wat een weergaloos feest, deze plaat!

Het is kritiek die al vaak gegeven is, maar van mij mocht de plaat met de helft ingekort worden, hoor. Het is nu echt wel té lang en het niveau blijft zeker niet constant. Spijtig, want hier schuilt toch ergens een meesterwerkje.

Track 25 - Blowing in the Guns of Brixton (0:49) weer toegevoegd.
Wordt op de oorspronkelijke vinyl release als een aparte track beschouwd.

De algemene consensus bij Sandinista is dat de eerste cd de beste is, gevolgd door de tweede, en dat de derde vooral halfgeslaagde spielerijtjes zijn. Daar ben ik het niet mee eens, sterker nog, cd2 is met enige afstand mijn favoriet hier. The Sound of Sinners, Police On My Back (één van de beste covers ooit), Washington Bullets, The Call Up, en vooral Let’s Go Crazy, het zijn allemaal persoonlijke Clash-favorieten van mij. Ook cd3 vind ik absoluut geslaagd. Het is vaak onzin, maar wel heerlijke onzin. Ik bedoel, Career Opportunities laten inzingen door een duo kleuters, heerlijk toch?

Sowieso wel een van de meest geschikte platen om te draaien bij dit bloedhete weer, vind ik, het meeste hier heeft immers zo’n lekker zomerse vibe.

Derde cd?
Bij mijn staat het op twee cd's. Wel staat bovenaam '3-record set on 2 compact discs'.

Jouw (oudere) CD bestaat uit twee cd's waar de drie elpee's op gezet zijn.

De nieuwere uitgave bestaat uit drie cd's waarbij iedere elpee op een eigen cd staat.

Nou, als Topper Headon’s aftikken begint bij The Magnificent Seven dan is voor mij de Sandinista!-enterprise begonnen en gaan we tot het gaatje!

Ik ben recentelijk weer helemaal in Clash-sferen en ook dit bakbeest is ruimschoots aan de beurt.

Wat een schitterende afwisselend album is dit zeg. Er zit van alles in. Het kan mij wel bekoren. Dit is ook al zo een plaat die je na jaren van de plank haalt en luistert. Nostalgie. Na deze plaat was het over en sluiten.

Op de laatste zin na (hoewel het zeker minder werd) eens met de vorige scribent. En ofschoon ik het een fantastisch genietalbum vind, kan ik er toch geen 5,0 aan kwijt wegens iets te veel fillmateriaal.
Maar dat spul hóórt er gewoon op!

Met voorsprong mijn favoriete Clash album. Een bij elkaar geraapt zooitje geweldige muziek. Veel genres zijn hier vertegenwoordigd, en ondanks het gegeven dat er materiaal op staat dat als opvulling is gebruikt, is dat deel toch onmisbaar en maakt het van Sandinista een onbedoeld cultalbum.

Yieldzegt: Sandinista! van de Clash logenstraft al mijn vuistregels voor classic album en is desondanks één van de allerbeste platen ooit gemaakt. Ik zal ze 1 voor 1 langsgaan:
1) Overdaad schaadt: Natuurlijk er zijn een aantal zeer geslaagde dubbelalbums in de popgeschiedenis; 'Exile on mainstreet', het Manassas-debuut, Gaye's 'Here my dear', maar er zijn ook de nodige dubbelalbums die toch wel een hele zit zijn; The white album (met zijn melige momenten als Rocky Raccoon), Tommy (4-plaatkanten met die deaf, dumb and blind boy is echt wel veel). The white album had een geniaal album kunnen worden indien ze het wat hadden gestript, Fleetwood Mac's Tusk idem dito. Bij de overgang van vinyl naar cd werd de neiging van acts om teveel op plaat te kwakken epidemisch: 'Channel orange' van Frank Ocean; zeer mooi op momenten maar toch duidelijk te weinig tot een kern teruggebracht.
De voorganger 'London calling' die ik tot voor kort veel beter kende - omdat iedereen dat zo'n onmisbaar album vond (en veel vaker dan Sanidnista als classic wordt genoemd) - beschouwde ik wat dat betreft als een geslaagde "proeve van bekwaamheid"; afwisselend en alles heeft niveau; er staan geen slechte, noch matige nummers op. Tot ik me enige tijd terug vanuit 'Coronaverveeldheid' serieus aan die bijna 2-en-een-half-uur(-3-dubbel) van Sandinista! ging wagen. Nu blijkt mij Sandinista! in alles een overtreffende trap; omvangrijker, diverser maar ook gewoon beter. Dit album is een geweldig luisteravontuur!

2) Schoenmaker hou je bij je leest! Een zekere nieuwsgierigheid bij een muzikant is natuurlijk een vereiste. De grote muzikanten uit de popgescheidenis zijn bruggenbouwers. Leadbelly was al een crossover pionier met zijn mix van blues, folk, country. Maar je kunt je daarin ook vertillen, en dan kan een oprechte poging toch uitmonden in pastiche. Ik vind b.v. veel pogingen van bleekscheten om reggae/ska te vermengen in hun stijl weinig geslaagd. Madness? Ja nog best leuk, Doe Maar? Houterig/hoekig, niets over van enige Jamaicaanse lomigheid. Big Muff van John Martyn heeft daar misschien juist weer wat teveel van. Dreadlock holiday? Praat me er niet van! Maar dan deze Clash, er is geen stijl die ze hier ongemoeid laten; Rockabilly, disco, gospel, rhythm & blues, folk, Bebop en zelfs met de Reggae-dub (/avant garde?) komen ze zeer uitmuntend weg. Het is jaloersmakend - rond 1980 was the Clash de beste band ter wereld. Niet omdat ze de meest virtuoze muzikanten waren, maar vanuit hun grenzeloze nieuwsgierigheid en spelplezier. En het blijft overal eerbiedig naar de voorbeelden en stijleisen; waarmee die grenzeloze diversiteit ook nergens (als baldadigheid, zoals soms bij the Beatles) gaat irriteren. Ik hoor hier ook pas hoe goed The Clash op alle posities was: drums (letterlijk 'Topper' Headon), bas (Paul Simonon; een soort Harley Davidson-geoliede motor op bas, al is het beroemdste basloopje van de plaat, van the magnificient 7 niet van hem), gitaar (Strummer en Mick Jones - waarvan de laatste zich hier ook als meesterarrangeur ontpopte), vocaal (Strummer - ik ben nu voor eeuwig fan) - geniaal en kunnen ze verdomme nou ook al overweg op toetsen, xylofoon, marimba en steeldrums? (& het gaat hier te ver om alle waardevolle gastbijdragen te vernoemen). En dan is de (eigen) productie ook nog om door een ringetje te halen. 

3) (Als het even kan) mijdt politiek in de teksten! Er is niets mis met maatschappelijk engagement. Het probleem is wel dat het niet eenvoudig is om je op een tijdloze manier te engageren. Wat vinden we nu van Boudewijn de Groot's "Mijnheer de president"? Toen was het natuurlijk een zeer welkom statement. Wat voelden wij ons 'deugdzaam' om zo uitdrukkelijk tegen de oorlog te zijn, zeker als deze zo ver van ons bed, door anderen wordt uitgevochten. "De duivelse kapitalistische bommenwerpers" tegen die "weerloze boeren", die alleen maar een ietwat eerlijker verdeling wensten? Edoch, nu best wel gratuit. Achter die integere boerenstrijder school toch te vaak ook weer hardvochtige Stalinist. Ooit in de oude DDR-tijd bezocht ik Oost-Berlijn. Het moet vlak voor de val van de muur zijn geweest - waar evenwel nog niets op wees. Ik raakte daar in het (inmiddels gesloopte - want vergeven van asbest) bronskleurige “Palast der Republik” tijdens een disco met thuis gekopieerde cassette-opnamen van onze Westerse disco-hits verzeild in een geanimeerd gesprek met een aantal Oost-Duitse studenten. Ook daar was men blijkens diverse posters begaan met het (door de VS) verdrukte Midden-Amerika. De sympathieke Britse protestzanger Billy Bragg trad er die avond ook op. Tussen de bedrijven door beleed deze, in een poging om de gescheiden werelden te verenigen dat “socialism has got everything to do with love for people”. De studenten reageerden hierop met een nuchter “Hij weet niet waar hij het over heeft”.  Ook the Clash stak haar steun en bewondering voor de Sandinistische boerenrevolutie (en afkeer van Amerika's bloedige machtspolitiek in Zuid/Midden Amerika) niet onder stoelen of banken. Idealist en socialist (al is dat nog steeds een ruim spectrum tussen zeg AOC of Joop Den Uyl en Stalin) Joe Strummer kon ook niet bevroeden dat 40 jaar na de boerenrevolutie van de Sandinisten Nicaragua na Haiti het armste land van het Amerikaanse continent zou zijn, onder leiding van de inmiddels behoorlijk dictatoriale sandinist Daniel Ortega (en zijn vrouw). Het doet echter helemaal (nog steeds) niets af aan de kwaliteit van dit werk, voor Strummer stond er in ieder geval iets op het spel. Destijds was ik net zo blij als Strummer met het ophoepelen van de moordenaar Somoza en hoopte ik net zozeer op betere tijden voor de Nicaraguanen. Naar die hoop kan ik nog hartstochtelijk terugverlangen. De hoop, de gretigheid, de levenslust; het zijn allemaal elementen van dit geniale meesterwerk.

Vreemd dat ik nooit een comment heb achtergelaten op dit album. Ik heb hem helemaal scheel gedraaid en deze zit echt in mijn genen. Na London Calling heeft deze plaat nog meer stijlen en voor elke stemming zit er wel iets bij. Persoonlijk houd ik erg van de dubversies op dit album, zoals One More Time met als nabrander One More Dub. Maar ook Crooked Beat met de waanzinnige drums. Voor mij is dit een echte Clash jukebox waar ik graag regelmatig en muntje in werp.

Zo veel stijlen en nooit vervelen. Geen tijd voor want na Rock punk nog een dub nummer. Heerlijke lyrics. Wel
Op vinyl afspelen.

Toch ook maar op vinyl aangeschaft. O o o wat is het weer genieten van deze tripple. Krijg er nooit genoeg van.

Ik behoor tot de kleine groep die dit album nog beter vindt dan London Calling. En dat is al zo'n fraai dubbelalbum dat nu nog altijd even fris klinkt als destijds. En dat is lang niet alle muziek uit die tijd gegeven.

Waarom ik Sandinista dan nog beter vind? Nou, dat is juist wat sommigen in voorgaande posts de zwakke kanten van dit album vinden: de lengte en het wat erge geëxperimenteer op met name de albumzijden 5 & 6. Ik vind dat juist de kracht van deze triple, datgene wat het boven andere klassiekers (waaronder dus hun eigen London Calling) uit doet stijgen.

Op de eerste plaats dus de lengte. Bij dubbelalbums is er soms geklaag "dat het een klassieker zou zijn als ze wat nummers hadden weggelaten". Dikwijls wordt dan het voorbeeld van The White Album genoemd. Nu werd dit album bij verschijnen in het algemeen als tegenvaller beschouwd, zowel door de fans als de pers. Oubollige nummers als Ob-La-Di, Ob-La-Da en The Continuing Story of Bungalow Bill moesten het vaak ontgelden, evenals experimentele nummers als Revolution 9 of Helter Skelter. Nu, na vele jaren, zijn die geluiden grotendeels verstomd en wordt het als een van de betere albums van The Beatles beschouwd. Zo kan het dus gaan. Sterker: als ik een playlist maak waarbij ik deze - en andere - 'mindere' nummers weg zou laten, zou het The White Album niet meer zijn. Duitsers noemen zoiets dan ook een Gesamtkunstwerk.

Ik denk dat The Clash zich bewust niets van dergelijke potentiële kritiek aan trok en van de weeromstuit express een triple heeft gemaakt. Verder denk ik dat veel muziekliefhebbers in deze onrustige tijden niet meer het geduld hebben om te luisteren naar lange epische stukken (zoals veel symfonische bands in de jaren zeventig maakten). En al helemaal niet meer naar albums die bijna twee en een half uur duren. Ik smul ervan en weet na ruim 50 jaar muziek luisteren dat veel moois zich pas ontvouwt na vaak en volledig luisteren.

En dan het geëxperimenteer: op London Calling zochten ze de grenzen op en gingen er al hier en daar overheen. Dat is ze blijkbaar goed bevallen, want op Sandinista gaan ze hier nog veel verder in. Niet alleen qua muziekstijlen; er is bijna geen gangbare muziekgenre te noemen, dat niet de revue passeert. Maar ook binnen de nummers: leuke gesproken in- en outtro's bij enkele Caribisch getinte nummers, een krassende viool in het reggae-geïnspireerde Junco Partner. En in het jazzy Look Here duikt af en toe een mondharmonica op; en dan niet het geluid van Toots Thielemans, maar meer het geluid van de westerns van Sergio Leone. Of de kleuterzang in Career Opportunities. En zo kan ik nog wel meer gekke dingen noemen.

En al die muziekstijlen, en al dat geëxperimenteer, dat deden ze volgens mij gewoon omdat ze er lol in hadden. Anders zou dit album immers nooit gemaakt kunnen worden. En natuurlijk: niet ieder bandlid zal iedere stijl leuk hebben gevonden. Maar ja, als de rest het leuk vindt speel je gewoon mee. Want jij krijgt - op jouw beurt - weer medewerking als jouw favoriete nummers aan bod komen. Een speciaal compliment aan Joe Strummer; want voor de zanger is het veel moeilijker om in al die stijlen zo te zingen alsof je echt fan bent van al die stijlen.

Na herbeluistering van Sandinista zat ik echt met een dilemma dat zo af en toe optreedt: waarom staat dit album niet in mijn top 10?. Maar ja, als ik dan die top 10 weer eens bekijk zie ik toch geen enkel album dat dan zou moeten 'sneuvelen'. Nou ja, dan zet ik deze gewoon lekker op "11", waar al een stuk of 10 andere titels staan

Gooi Paul Simon maar snel uit je top 10

wat een dijk van drie elpees! alles komt voorbij, van rock tot rootsreggae. ik draai de elpees iedere week wel een keer. prachtige muziek!

Ben nieuw in dit forum, mooie comments van kenners met smaak zo te zien. Herkenbaar wat geschreven wordt over dit album: rijkdom aan stijlen, meesterschap van de bandleden, humor, lengte van het album als statement. Ik was 15 toen het uitkwam en het heeft me begeleid door mijn wildere jaren. Wat ik niet lees in de reviews (maar heb niet alles gelezen) is de politieke urgentie van het geheel. Tegen de achtergrond van alle politieke en maatschappelijke ellende van nu hoor ik in Sandinista! weer één grote opera vol van de boosheid en verontwaardiging van de 80’s die je (jongeren van nu!) zo weer uit de kast kan halen. Ik werk op een middelbare school en ik zie het sommigen zo weer doen! Ga toch het album maar weer eens pluggen en de jonkies uitdagen

Geniaal in al zijn stijlen.

Dit is een plaat die nu al meer dan 30 jaar in mijn platenkast ligt en ik nog geen 50 keer opgezet heb. Het is te chaotisch voor mij. Hoewel er fantastische nummers op staan, zit er ook echt veel vulling tussen. Ingekort zou ze 5* kunnen zijn, nu is het 4*

Net als een jaar eerder met London Calling verscheen Sandinista! aan het einde van het jaar. De voorganger was een dubbelelpee en de opvolger bevat zelfs drie schijven, waarvoor de band bereid was om iets minder inkomsten te krijgen zodat ie niet voor de drievoudige prijs in de winkel verkrijgbaar zou zijn.
In januari 1981 stond in Oor de recensie van Martijn Stoffer, die meldde: "Heel veel en van alles wat dus, en dat is geenszins een garantie voor kwaliteit," maar ook "ik kan echter niets anders zeggen dan dat de eerste twee plagen van Sandinista! bol staan van de kwaliteit" en "op plaat no. drie zakt de kwaliteit beduidend: hier zijn, enkele uitzonderingen daargelaten de restjes terechtgekomen, waaronder een aantal dubversies van al op plaat no één en en twee voorkomende songs". "De eindconclusie is echter onverdeeld positief [...] en dat voor nog geen f. 30,-".

Opgenomen in Manchester en New York hoor je de invloeden van respectievelijk het VK, de VS en Jamaica. Het eerste land brengt de van de groep bekende scheurende gitaren, het tweede funk en het derde dub met veel bas en echo-effecten. Reggae hing sowieso al in de Britse lucht met naast de talrijke zwarte namen ook de nodige witte, zoals in 1978 The Police, in '79 Fischer-Z en The Ruts en in '80 UB40. Maar met alle dub is The Clash in hun crossover toch een stuk radicaler.
Je zou Sandinista! ook kunnen zien als een voorloper van hetgeen U2 in 1988 met Rattle and Hum zou doen: Amerikaanse cultuur integreren in de eigen muziek. Het opvallendst gebeurt dat in The Sound of Sinners, dat kant 3 met black gospel afsluit.

Qua verkoopsucces valt het in eigen land wat tegen. Sandinista! piekte in de eerste week (december '80) meteen op #19 en verdween in februari alweer uit de Britse albumlijst.
De singlehits waren nog kleiner. Eerst was daar The Call Up, dat bij entree op 30 november 1980 meteen z'n hoogste plek sprong: #42. Hitsville U.K. kwam in januari '81 tot een bescheiden #56 en The Magnificent Seven in april tot #34.
De site van het Amerikaanse Billboard is inmiddels moeilijker toegankelijk - eerst inloggen is nu het devies, maar ik wil er geen account. Zeker is dat hitsingles ontbraken en dat Sandinista! er in maart 1981 #20 haalde, wat dan wél heel behoorlijk is.

Andere opvallende zaken in de muziek? Allereerst zijn er vele gastbijdragen. Zoals toetsenist Mickey Gallagher en bassist Norman Watt-Roy, beiden van Ian Dury & The Blockheads. De mondharmonica van Lew Lewis van Eddie & The Hot Rods klinkt op maar liefst vijf nummers.
Meer bezoekers bij Hitsville UK, een duet met zangeres Ellen Foley, dezelfde als van Paradise by the Dashboard Light (1978) van Meatloaf, soloalbum Nightout van het jaar erna en het duet We Gotta Get outta Here met Ian Hunter uit 1980. Ze was erbij vanwege haar relatie met zanger-gitarist Mick Jones. In Lose That Skin werkt de groep met violist Tymon Dogg, een oud maatje van zanger-gitarist Joe Strummer, wat een vrolijk fiddlenummer oplevert.
Jongste gast is Maria Gallagher, dochtertje van Mickey, die ná Broadway op een verborgen track zingt. Ze doet klassieker Guns of Brixton van The Clash nog eens dunnetjes over. Geinig, net als wanneer haar broers Luke en Ben een andere Clashklassieker doen terugkeren, leidend tot het vrolijke en charmant-valse Career Opportunities.

Behalve funk, rock, reggae en gospel is er rockabilly in The Leader en het met marimba versierde Look Here, drummer Topper Headon zingt de sterke spacegunpop van Ivan Meets G.I. Joe, psychedelische pop in Rebel Waltz, wave/powerpop in Somebody Got Murdered en Up in Heaven, in Police on my Back klinkt The Clash stevig als op hun eerste twee albums, Midnight Log is als gothic rockabilly, calypso via Washington Bullets waarin tevens de albumtitel klinkt en in Mensforth Hill wordt geëxperimenteerd met geluidscollages, backward opgenomen geluiden en synthesizer. Ik vermoed dat davevr hier verdrinkt in de chaos. Dominante synthesizers in Sillicone on Sapphire.

Drie plaatkanten die de nodige kanten opgaan. Het is bij vlagen intens, maar voor degenen die van dub-reggae en funk houden, valt er het nodige te genieten. Bij die groep hoor ik niet, vandaar mijn bescheiden waardering. De funk van The Magnificent Seven en de popsoul van Hitsville U.K. bijvoorbeeld duren me te lang.
Tot slot nog een vraag: hoor ik in het intro van Lightning Strikes dj Habte Selassie van het New Yorkse radiostation WBAI zeggen: "Okay, okay, dankjewel"?

Mijn reis door new wave kwam van single Bankrobber van The Clash en de compilatie Hits Back; ik vervolg bij een album waar ik drie jaar geleden ook was: Trust van Elvis Costello & The Attractions.