ROSALÍA - LUX (2025)

Maria Callas heeft ook een mooie stem, ook niet voor mij weggelegd. Daarnaast zijn er ook hele volksstammen met mannenstemmen waarbij ik afhaak. Iets met smaak wederom. Ik snap dan weer niet dat een ander vindt dat ik iets mooi of goed moet vinden.

jerome988 "Ik ga er verder weinig woorden aan vuil maken" vind ik wel humor

Ik ben niet de ander die dat vindt, dat moet je gewoon lekker helemaal zelf weten.

Dit is niet alleen het album van het jaar, het is beste en meest oorspronkelijke album van de afgelopen jaren. Wat een muzikale rijkdom. Magnifiek!!!

De Catalaanse Rosalía strijkt radicaal tegen de haren in. Met een atypisch album om bijna bang van te zijn, zo erg gaat ze weer tegen alle conventies in. Na het beluisteren van haar vierde album LUX is het hoe dan ook wel heel duidelijk dat zij een van de grootste durvers in muziekland is geworden. Dan nog ligt met haar nieuwe ondansbare album LUX het hele culturele najaar nu al aan haar voeten.

Rosalía, het singer-songwriter-performance-fenomeen dat voor ons aller ogen in 2023 op Rock Werchter toch maar met veel lef en branie horden tieners bijna in katzwijm bracht met haar arty flamenco pop vermengd met verbluffende reggaeton en experimentele elektronica.

In de plaats van Motomami, haar album van toen, krijgen we nu op zijn minst weer een plaat als een donderslag. Want 'LUX' is andermaal een gebeurtenis in die zin dat weer alle monden openvallen. Omwille van dat pak schijnbaar ongeordende, zonder enige catchiness onophoudelijk opeenvolgende impressies. Ver van alle simplistische frames eigen aan de hapklare seriesongs van de pophitfabriekjes. Integendeel zij slijpt veel liever geduldig haar luisterplaat tot een donker juweel vol orkestrale en klassieke crossover. Daarin - de grandeur van rocker Freddie Mercury achterna - wordt met veel liefde nu zelfs opera omarmd. Een unieke rit langsheen aaneengeschakelde liedjes die zich pas na herhaalde aandachtige beluistering helemaal zullen prijsgeven.

Het vlotst lukt dit wellicht nog bij - hoe kort ook - dat groots orkestwerk Berghain, de 'grote hit' ook en sleutelsong van de plaat, met dito clip en met glansrol voor het London Symphony Orchestra onder leiding van Daniel Bjarnason, bovendien versterkt met de vocalen van Björk en Yves Tumor.

Dat Berghain, het overvalt je met zijn wervelstorm aan muzieknoten à la Vivaldi, Wagner en Orff. Zowaar een mini-Queen-opera die straks net zo de tand des tijds zal doorstaan. Met Rosalía als het 'Sneeuwwitje' dat doorheen haar verdriet navigeert terwijl ze worstelt om haar gebroken hart te herstellen. Om uiteindelijk haar troost en genezing te vinden in spiritualiteit.

https://youtu.be/htQBS2Ikz6c?si=nbhT7rcf1DW-p1iT

Onmisbaar voor de uitdieper van dit hele album is een volledig vertalend tekstboekje. Want Rosalía is deze keer ook polyglot geworden. Een massa talen, van Duits over Latijn, Oekraiens, Arabisch, Italiaans, naar overwegend Spaans en Engels tot Japans, deze en nog meer, het buitelt allemaal over elkaar heen.

Rosalía blijft als conservatoriumgeschoolde opvallen met haar muzikale basis, geworteld als ze is in de traditionele wereldmuziek, je moet het daarmee dus maar doen. Haar Latin Music waar ze zo zielsveel van houdt, die blijft ze hier heel vernuftig aanpakken, ontdoen van alle stoffige lagen, om dan uiteindelijk een en ander creatief in een andere context te zetten.

Rosalía is begenadigd met die magnifieke, warme sopraan van het zuiden en ze zingt nu tot in de allerhoogste registers haar verhalen over de vrouwelijke heiligenlevens waaraan ze zich spiegelt. Op zoek als ze is naar het goddelijke is dit album dan ook geheel doortrokken van een intens religieus gevoel.

En toch wordt zelfs dit opnieuw geen commerciële zelfmoord. Neen, ze zal zich met dit met niks vergelijkbare LUX finaal als een komeet nog verder schieten dan heel het gild aan popvernieuwers anno 2025.

Ze arrangeerde met haar fantasierijk klankenpalet al het perfecte huwelijk tussen pop engelse en spaanse stijl. Nu staat ze met deze pop met de sloophamer voor de muren van de Klassieke Muziek met de grote 'K'. Daar verzet ze zo maar even de norm met haar kruisbestuivingen van geluiden uit alle uithoeken van die klassieke wereld. Al bestond zoiets natuurlijk al, nergens klikt die verbinding zo verduiveld goed als hier. Haar futuristisch amalgaam van stijlen vermengt ze in een aangename 'chaos' van vaak haast contradictorisch klinkende experimenten. Rosalía, dus net als in Motomami meesteres van de transformatie en ja, daar gaat toch sowieso iedere liefhebber overrompeld voor overstag.

Tot spijt van de purist die Rosalía omwille van haar radicale aanpak van bijvoorbeeld flamenco of klassieke muziek benijdt en, toegegeven, nummers als Berghain horen misschien inderdaad wel niet direct in een Klassieke Top 100 van een Radio Klara, maar haar expressieve verhaal op het ritme van flamenco of op de tonen van canonische muziek is wel van de puurste dramatische kunst. Die figuurlijke muren sloopte ze overigens in schoonheid en met haar vurigste gevoel. In schril contrast met de muzikale tijdsgeest die tegenwoordig zelfs steeds meer het artificiële blijkt te moeten aanhangen.

LUX, Rosalia's ambitieus oratorium met koor en orkest is in zijn vier bewegingen een uitdagend en weer grensoverschrijdend werkstuk zonder meer. Zonder op de songs ervan stuk voor stuk in te gaan, noem het geheel een hemelse ervaring. Als onder het intense zonlicht dat in verspreide orde door onze herfstbossen straalt.

Even omzien misschien toch nog? Zal opnieuw die hele piepjonge generatie zich net zo enthousiast als toen door haar shows laten opzwepen? Wees gerust, jawel.

In de recensie in het Parool werd het album gerangschikt onder experimenteel.
Na beluistering van drie nummers kon ik dat in de verste verte niet horen.
Het klonk (mij) als een 'gewone' popplaat.
Totdat ik wat verder vorderde en er zich toch echt iets bijzonders en fraais ontvouwde.
Een hype? Ja, misschien wel.
Schitterende muziek? Zeker weten!
Hulde aan deze muzikante om in tijden van formulemuziek en platvloersheid, een eigenwijze en unieke koers te varen. Eigentijds en klassiek!

Paar dagen terug, liggend in bad,geluisterd als achtergrondmuziek via de Sonos.
Vond het niets!
Vandaag, na nog meer enthousiaste reacties hier gelezen te hebben, rustig gaan zitten met de koptelefoon op. Herkansing.

Weggeblazen! Dit is in ieder geval heel bijzonder en origineel. Moraal: niet luisteren als “behang” maar echt even voor gaan zitten. Ga ik zeker vaker doen de komende tijd.

Tja, niet onaardig, maar waar de meesten het hebben over eclectisch en volwassen hoor ik toch meer bombastisch en bedacht.

Rosalia is echt geen Bjork en een poging daartoe hoeft van mij niet.
Dan 1000x liever Malamente.
Niet verrassend dat nummers als La Perla en Memoria me het meest bevallen.

Zijn overdreven hypes vervelend?

Feitelijk wel ja. Ik hoor nu Reliquia als 2e song na Berghain van de plaat. En de rest zal ongetwijfeld volgen.
Maar ik hoor nu toch niet direct iets dat me van men sokken blaast. Moeilijk of experimenteel kan je die song toch helemaal niet noemen. Integendeel, dit soort song klinkt klassieker (in de andere betekenis van het woord) dan haar songmateriaal soms voorheen.

Na ong. 10 luisterbeurten begin ik het steeds meer als een ‘eigentijdse opera’ te beschouwen en als zodanig te waarderen.

Hoogste 10% en laagste 10% van de stemmen niet meetellen voor het gemiddelde en je elimineert een hoop haatstemmen. Ook bij andere platen. Maar goed, dat is niet aan mij...

Onzin, dan zakt ie een flink stuk onder de 4,0 gemiddeld.
Er zijn namelijk véél meer jubelstemmen dan haatstemmen.

Er zijn sites die het gemiddelde berekenen van alle gepubliceerde recensies. Daarin kan deze plaat zich intussen scharen tussen het werk van Lamar, Fiona Apple, D’Angelo en Nick Cave. Je kan het met een korrel zout nemen, maar het geeft ook wel status en erkenning voor enigszins afwijkende anderstalige muziek, niet direct uit de voor de hand liggende contreien.

Haatstemmen? Wie of wat wordt er dan gehaat? Iemand waardeert een album of vindt het niets/minder. Maar haten….? Ik begrijp de term niet in dit verband.

Wanneer er een eigenzinnig album gelanceerd wordt is het logisch dat het ook mensen tegen de haren in strijkt. "Haat"stemmen moet je interpreteren als een aanbeveling. Zijn er volwassenen die zich werkelijk druk maken of een album 4,17 of 3,92 scoort op Musicmeter? LUX wordt bejubeld en krijgt uit allerlei hoeken lof, maar het is een stijl en taal die uiteraard niet iedereen bekoort.

Helaas zijn er altijd mensen die een album een cijfer geven, zonder het (helemaal) geluisterd te hebben (wat een vereiste is voor een stem).

Als zij om één of andere reden een hekel hebben aan een artiest en/of muziek genre en/of hype, dan stemmen ze toch en laag. Dat is een haatstem. Je komt ze bij populaire albums/artiesten eigenlijk altijd wel tegen.

Dit komt wat hautain over. Het grootste deel van de users stemt serieus hier. Die mogen zich dan best wat druk maken over users die dat niet doen. Zeker omdat muziek ook emotie is. Echter, echt zin om je er druk over te maken heeft het helaas niet.

Tuurlijk zit er best een verschil tussen een 3,92 (ontzettend vet) en 4,17 (magistraal) album, en ja, ik vind het best leuk om die nuance geduid te zien worden op MuMe.

Ik als relatief breed muzikaal persoon (denk ik dan toch) zit nu wat te luisteren en denk dat het dermate níet mijn ding is dat ik me van de battle tussen 3,9 en 4,2 alhier onthouden ga. Tenzij ik het toch aan laat staan natuurlijk.

EDIT: nee, niks voor mij. Het is heel knap allemaal maar dit boeit me simpelweg niet, iedereen verder succes hiermee

Album is voor mij het equivalent van Simone Biles in het turnen. Dat wil zeggen: hoge moeilijkheidsgraad en toch een perfecte uitvoering. Dit is daarnaast echt een kolfje naar mijn hand: ik hou van het Eurovisie Songestival (dat terecht al een paar is genoemd), ik hou van fado(achtige muziek), maar ik heb juist moeite om daar passende artiesten bij te zitten. De emotie die in de stem en de liedjes zit is fenomenaal. Heel knap om dit 15 liedjes vol te houden.

De cijfergemiddeldes op MM zijn vrij waardeloos gezien de stemgroep zeer beperkt is en het aangesproken publiek te specifiek.

Overigens ligt het gemiddelde praktisch altijd hoger tov de waarheid, gezien een stem vrijblijvend is en enkel "getriggerde" mensen zullen luisteren en oordelen. (m.u.v. albums uit minder geliefde genres op de site).
Als je random 1000 MM-bezoekers zou verplichten te stemmen op eender welk album, zal het zelden boven een 3,5* uitkomen gezien de grootste groep mensen vermoedelijk maar een 3* zal geven.

De enige manier om waarde te hechten aan het stemgemiddelde van een album op MM, is het album vergelijken met andere even populaire albums, in een vergelijkbaar genre en met een gelijkaardig aantal stemmen.

Eens, ik gebruik het ook om binnen het ouvre van een artiest of band die ik nog niet ken te bepalen welk album blijkbaar het hoogst gewaardeerd wordt. Overigens komt dit ook vaak genoeg niet overeen met mijn persoonlijke mening (achteraf).

Ik ook, maar ik blijf dat een zeer merkwaardig vergelijk vinden (en ik luister en kijk naar het Songfestival sinds 1980).

Wat maakt dit album het vergelijk met het Songfestival 'terecht'? Oprechte vraag, want ik mis wat denk ik.

Worden het Songfestival en de Opera hier door elkaar gehaald? Dat is zeker wat anders.

Het heeft bij vlagen wat bombastisch en excentrieks, dat zijn dingen die het daar ook heel goed doen. Best prikkelrijk zeg ik maar. Ik denk ook dat eigenlijk alle 15 liedjes hoog zouden eindigen, voor mij vooral de bevestiging dat het heel erg het moment van de tijd treft. Op zichzelf zijn de liedjes op het Songfestival best divers, dus het is misschien ook een gek label, maar het raakt me denk ik wel op dezelfde manier.

Okay. Ik ervaar dat dan weer niet zo. Het Songfestival is zeker ook niet altijd bombastisch of excentriek. Ik vind dit toch wel een ander niveau. Of nummers van Lux het daar goed zouden kunnen doen? Tja, dat kan natuurlijk zeker wel, maar dat geldt voor zoveel muziek en zeker als je ziet wat de laatste jaren verrassend scoort. Maar het is dan toch telkens een 'light-variant' van iets wat populair is en daar wil ik Lux nu niet echt onder scharen.

Ergens denk ik ook dat de vergelijking gemaakt wordt door de taal. Maar daar kan ik naast zitten (en dat zou ik dan ook wel een rare reden vinden).

Bij de hoge emotionele passages komt vooral een naam naar boven drijven; die van Beth Gibbons van Portishead, op andere momenten verzwakt ze in de bombastische kitsch van .t.A.T.u. Zeker een goed album, misschien ook een heus meesterwerk, al hoor ik dat er nog niet helemaal in terug.

Dan zou je heel veel muziekstukken die bv. in het concertgebouw worden gebracht kunnen ‘wegzetten’ als bombastisch, met kwalificaties als hol pompeus of opgeblazen (iets wat het niet is) terwijl je het ook als een natuurlijke artistieke vanzelfsprekende uitingsvorm kan zien en beleven.

Opvallend hoe smal of hoe kort het referentiekader van sommigen hier is. Een paar steekwoorden: bombastisch, eurovisie-songfestival, kitsch, excentriek.

Dit album lijkt wel te moeten fungeren als een soort van muzikale Rorschach-test, waarbij - onbedoeld - de muzikale onkennis van de poszteur aan het licht komt.

Dan denk ik, kijk eens verder dan die indiejannen-neus van je lang is. Zangeressen als Anne-Sofie von Otter, Maria Callas, Cristina Branco, Diamanda Gallas kunnen ook overdonderen en imponeren met hun stem, je meenemen.

De prijs - 50 foppen - weerhoudt me om dit album als vinylvriend in huis te halen, dus behelp ik me met Tidal.

Mensen mogen dat vinden. Ik hoop Apparat graag, mijn vriendin vindt die dan weer te bombastisch. Ik begrijp wat ze bedoelt hoor. Zwellende koren en zo. Toch vind ze deze dan wel zeer goed. De ene bombast is de andere niet

vivalamusica, ik hou wel van de kitscherige bombast op deze plaat, Sinéad O'Connor - Am I Not Your Girl?, en ook bij Portishead - Roseland NYC Live valt deze goed uit

Mjuman, het blijft een zwakte van je om je superieur ten opzichte van anderen op te stellen. Schrijf dan liever iets zinnigs over deze plaat