MusicMeter logo menu
MusicMeter logo

De Site / Algemeen / Het grote taaltopic

zoeken in:
avatar van chevy93
Mjuman schreef:
Blijkbaar vind je evident zo'n leuk struikelwoord.
Waar baseer je dat op? Het gebruik van aanhalingstekens is puur alleen om te verwijzen naar wat jij gezegd hebt. Het is juist bedoeld om de "evidente dingen" (kijk, heb je ze weer) ook correct te houden. Het is nogal evident dat iemand die staatsecretaris schrijft, eigenlijk staatssecretaris bedoeld, maar je wordt er wel op afgerekend. U snappen?

Mjuman schreef:
"Op deze bijeenkomst komen veel derdejaars" is net zo goed als "Op deze bijeenkomst komen veel dienstplichtigen". Beide zijn voorbeelden van een gesubstantiveerd adjectief, in taalkundige termen, en dus volkomen grammaticaal correct, nitsj spreektaal.
Precies zoals je zegt, grammaticaal goed.

Maar als ik in mijn inhoudsopgave zet "Persoon A, derdejaars student", is dat nogal een onvolledige aanduiding. Want het zou ook zomaar een derdejaars student Mandarijnse taal- en letterkunde zijn. Dus die eerste zin kun je weghalen... (wat overigens een vraag is en daar zetten we meestal dit leuke tekentje bij ?)

avatar van Arrie
Natuurlijk moet het aan elkaar, derdejaars student lijkt me een anglicisme. In het Nederlands schrijf je samenstellingen zo goed als altijd aan elkaar, eventueel met een verbindingsstreepje. In het Engels is dat echter niet zo, waardoor zulke dingen vaak fout worden gedaan. Tenzij je "derdejaars" als bijvoeglijk naamwoord ziet, maar dat lijkt me niet goed. Je kan namelijk ook niet zoiets zeggen als "derdejaarse studenten".

avatar van chevy93
Arrie schreef:
Tenzij je "derdejaars" als bijvoeglijk naamwoord ziet, maar dat lijkt me niet goed. Je kan namelijk ook niet zoiets zeggen als "derdejaarse studenten".
Dat lijkt me een raar argument. Je kunt immers ook niet zeggen houtene deur, terwijl bij "houten deur" houten toch echt een bijv. nw. is. Sowieso staat in de vandale dat het ook als bijv. nw. gebruikt kan worden.

avatar van Arrie
Dergelijke bijvoeglijk naamwoorden die op een 'n' eindigen, en over het algemeen bijvoeglijk naamwoorden zijn die een stof/materiaal aanduiden (denk aan gouden, linnen, etc.), zijn uitzonderingen.

Je kan het beter vergelijken met een ander bijvoeglijk naamwoord dat op een 's' eindigt, zoals bijvoorbeeld (ik noem maar wat, het eerste dat me te binnen schiet) 'jaarlijks'. Voor een meervoudsvorm komt daar een 'e' achter; jaarlijkse festiviteiten. Dan zou het dus ook 'derdejaarse studenten', maar dat klinkt erg fout.

avatar van Mjuman
chevy93 schreef:
Maar als ik in mijn inhoudsopgave zet "Persoon A, derdejaars student", is dat nogal een onvolledige aanduiding. Want het zou ook zomaar een derdejaars student Mandarijnse taal- en letterkunde zijn. Dus die eerste zin kun je weghalen... (wat overigens een vraag is en daar zetten we meestal dit leuke tekentje bij ?)


N'n 'Vloaming' zou hier vragen: "wat is uw kader?" - hier zegt men ook wel: "wat is het denkraam, of referentiekader?"

Even een stukje uit een gesprek op een verjaardagsfeestje bijv.:

A: "wat doet Jan tegenwoordig?"
B: "Jan is al 2 jaar technisch tekenaar"
A: "en zijn broer Koos, die in dienst zat"
B: "Koos is nu derdejaars student" - optie 1: B weet blijkbaar niet welke richting, maar weet wel dat Koos nu student is. In sommige kringen was (is?) de term student iets aparts en derdejaars is daarvan een nadere specificatie
"Koos is nu derdejaars Chemie."

Algemeen zou ik me kunnen voorstellen dat bijv instituutsreglementen een zinsnede zouden kunnen bevatten als: "het is derdejaarsstudenten niet toegestaan gebruik te maken van de kantine voor 12:30" (tot die tijd hebben primair eerstejaars en tweedejaars de beschikking over de kantine). Nu ik het zo schrijf bedenk ik dat imo het hele woord (derdejaarsstudent) erg formeel klinkt. Ik zou dat altijd schrijven "Derdejaars Chemie"of "Tweedejaars Liberal Arts", tenzij je natuurlijk graag de straat van stijf taalgebruik inslaat.

@Arrie: derdejaars is wel degelijk adjectief, het krijgt alleen geen e; net als veel andere adjectieven, houten, chique. Wat voor deur is het; een houten of een stalen? Hoe ver is hij met zijn studie? Hij is tweedejaars.

avatar van chevy93
Arrie schreef:
Je kan het beter vergelijken met een ander bijvoeglijk naamwoord dat op een 's' eindigt, zoals bijvoorbeeld (ik noem maar wat, het eerste dat me te binnen schiet) 'jaarlijks'. Voor een meervoudsvorm komt daar een 'e' achter; jaarlijkse festiviteiten. Dan zou het dus ook 'derdejaarse studenten', maar dat klinkt erg fout.
Opzich een logische gedachte, maar bij eerstejaars geldt dat dus niet. Bovendien zijn er genoeg woorden die zowel in enkelvoud als meervoud hetzelfde blijven.

avatar van Arrie
Waarom zou het dan geen 'e' krijgen, dat slaat nergens op. Volgens de regels zou het als adjectief een 'e' moeten krijgen, en er is geen enkele reden dat dat een uitzondering zou moeten zijn. Dat geval van 'houten' heb ik al uitgelegd, en het geval van 'chique' lijkt me duidelijk (chiquee?! natuurlijk niet...).

In het geval van "Koos is derdejaars Chemie" lijkt het me al helemaal incorrect. Als het een adjectief is, wordt Koos dus door middel van 'is' aan het zelfst. nw. Chemie verbonden, dat zou volstrekte onzin zijn. Dus is 'derdejaars' daar een zelfst. nw. en geen bijv. nw.

avatar van chevy93
Mjuman schreef:
Nu ik het zo schrijf bedenk ik dat imo het hele woord (derdejaarsstudent) erg formeel klinkt. Ik zou dat altijd schrijven "Derdejaars Chemie"of "Tweedejaars Liberal Arts", tenzij je natuurlijk graag de straat van stijf taalgebruik inslaat.
Nogmaals, in spreektaal zou ik ook dergelijke vormen kiezen, maar in de schrijftaal (en ja, het betreft hier formele schrijftaal) is "derdejaars chemie" te breed. Over wat voor chemie heb je het hier? Dat het hier om de studie gaat, is het niet duidelijk. Vandaag is ons nog verteld dat het "student"-gedeelte erg belangrijk is. Afbakenen is het sleutelwoord.

avatar van Mjuman
Chemie als in Scheikunde.

A propos de adequaatheid van het Nederlands taalonderwijs (NL en vreemde talen) verbaast het me niet dat docenten er regelmatig naast zitten: op de HEAO beweerde de docente Engels bij hoog en bij laag dat het Norvegian was i.p.v. het correcte Norwegian ; we moesten begin jaren '90 nog steeds de zgn INCO-terms (voor internationale handel leren),terwijl de wereld toen volop aan het veranderen was. We moesten 'deftige' brieven schrijven, terwijl je in je werk - toen al - gewoon mailtjes verstuurde.

De mooiste ervaring had ik toen ik een college Zweeds 'slang' (straattaal) kreeg, terwijl ik net terugkwam uit Stockholm; ben weggegaan, daar leerde ik echt niets. Nee, onderwijs en de toon des tijds lopen niet echt synchroon.

avatar van chevy93
Mjuman schreef:
Chemie als in Scheikunde.
Snap je mijn punt wel?

Een beter voorbeeld is vanuit mijn oogpunt:
"Ik ben eerstejaars technisch bedrijfskundige".

Grammaticaal juist en op het eerste gezicht niet eens fout, maar over wat voor technische bedrijfskunde hebben we het? Gaat het om de studie of om het werk? Met andere woorden: Kom ik net kijken bij de studie of ben ik al afgestuurd heb ik nu net werk als technische bedrijfskundige?

Eenzelfde probleem doet zich voor bij de "tweedejaars chemie" boven "tweedejaars student (al dan niet aan elkaar) chemie". Zeker aangezien het hier om de inhoudsopgave gaat, mogen dit soort fouten niet gemaakt worden. Je moet je terrein afbakenen. Als je impliceert dat je het over meer gaat hebben dan je eigenlijk doet, is het simpelweg fout.

Dergelijke problemen die jij noemt, ben ik zelf nog niet tegengekomen overigens. Daarbij moet ik vermelden dat ik zowel op mijn basisschool als op het middelbaar onderwijs erg goede docenten had. Zo wordt mij nu steeds duidelijker.

Edit: Voor "slang" (nadsat) overigens: Clockwork Orange, A - Anthony Burgess (1962) - BoekMeter.nl, maar ik mag er vanuit gaan dat die al bekend is bij jou.

avatar van Mjuman
@Chevy - ik kap ermee; alsje zo slecht blijft lezen, heeft het serieus, goedbedoeld willen geven van adviezen geen zin.

Alles hangt af van CONTEXT - taal is contextbepaald. Context = publiek (doelgroep), handigheid in gebruik van de code (performance), sociolect (jargon in de groep), ideolect (eigenaardigheden van de spreker). ***toevoeging*** vanuit één competence zijn meerdere performances mogelijk: bijv thuis dialect spreken, op je instituut jargon, met vrienden 'slang' .

Er is geen uniforme regel voor goed en fout, er zijn 'huisstijlregels' voor bedrijven en regels die worden toegepast op scripties, papers etc. Evt kan zelf je evt. context proberen aan te passen. Soms worden stijlregels te ver doorgedreven. Ooit geconfronteerd met zo'n regel dat je nooit een samengestelde zin mocht beginnen met de causale bijzin ("omdat we..."); ook mocht je een causale bijzin niet beginnen met "daar" - ook een bepaalde context dus.
Ik heb het idee dat je op zoek bent naar zekerheden die er niet zijn: CONTEXT is het magische woord.

avatar van chevy93
Die context heb ik je dus gegeven. Wie leest er hier nou slecht?

Maar goed, ik heb antwoord op mijn vraag. Dat jij daar al je kennis weer omheen moet etaleren, neem ik dan maar voor lief. Bedankt voor de (relevante) antwoorden van iedereen hier.

avatar van BlueVelvet
chevy93 schreef:
Een beter voorbeeld is vanuit mijn oogpunt:
"Ik ben eerstejaars technisch bedrijfskundige".

Grammaticaal juist en op het eerste gezicht niet eens fout, maar over wat voor technische bedrijfskunde hebben we het? Gaat het om de studie of om het werk? Met andere woorden: Kom ik net kijken bij de studie of ben ik al afgestuurd heb ik nu net werk als technische bedrijfskundige?
Theoretisch kan er natuurlijk verwarring ontstaan. Maar het lijkt me a far stretch om 'eerstejaars scheikunde' te interpreteren als 'in zijn eerste jaar als afgestudeerd scheikundige' in plaats van 'eerstejaars()student scheikunde'. Aan de andere kant is de afkorting 'eerstejaars' voor 'eerstejaars()student' wellicht studentikoos; ik me voorstellen dat mensen die zich nooit in die wereld hebben begeven hier niet zo bekend mee zijn. Overigens lijkt 'eerstejaars scheikundige' me dan preciezer, want om jezelf als scheikundestudent al als scheikundige te betitelen vind ik een beetje pedant

avatar
Stijn_Slayer
Bij Radiohead - OK Computer (1997):

Slowgaze schreef:
Ik kan me voorstellen dat als je een jaar of vijftien, zestien bent.


Zeg Maarten, ik dacht dat jij op taalfouten ging letten.

avatar van jasper1991
Wat is daar fout aan?

avatar
Stijn_Slayer
Dat/als-constructie.

avatar van Arrie
Verklaar je nader.

avatar
Lukk0
Het moet zijn: 'Ik kan me voorstellen dat je dat heel mooi vindt als je een jaar of vijftien, zestien bent.'

Geen als of wanneer direct na dat gebruiken dus, dat is een kleine stijlfout.

avatar van Arrie
Maar is dat ook echt fout of ziet het er gewoon lelijk uit? Grammaticaal gezien lijkt het me namelijk niet fout.

avatar
Lukk0
Ik kan me herinneren dat het in mijn boek voor Nederlands van de middelbare school in het hoofdstuk formuleren als fout stond vermeld, maar ik vind het ook dubieus. In elk geval is de andere manier zeker correct en ziet het er vooral netter uit.

avatar
Stijn_Slayer
Wat Lukk0 zegt klopt. Ik heb het ook bij Nederlands gehad. Het kostte je punten als je het verkeerd deed. 'Dat als' staat in ieder geval ontzettend knullig en informeel, dus waarom zou je het zo doen?

avatar van Arrie
Mwah, als je er een komma tussengooit vind ik het helemaal niet zo knullig staan.

avatar van GrafGantz
Ik sluit me aan bij cupcakes hierboven.

avatar van chevy93
Arrie schreef:
Mwah, als je er een komma tussengooit vind ik het helemaal niet zo knullig staan.
Integendeel, als je er een komma tussengooit, klopt het sowieso niet meer.

avatar van Arrie
GrafGantz schreef:
Ik sluit me aan bij cupcakes hierboven.

Gaat 'ie het nog echt gebruiken ook.

avatar van Mjuman
Stijn_Slayer schreef:
Wat Lukk0 zegt klopt. Ik heb het ook bij Nederlands gehad. Het kostte je punten als je het verkeerd deed. 'Dat als' staat in ieder geval ontzettend knullig en informeel, dus waarom zou je het zo doen?


Typisch geval van spreektaal: spreker begint, herformuleert zijn gedachtegang,plaats er nog een temporele bijzin en zippo presto: deze constructie rolt eruit.

Voor geschreven taal: niet mooi;maar bij een tekstredactie zou Slowgaze het nog wel herzien hebben. Kan je je afvragen in hoeverre bezigen we hier geschreven taal?

avatar van BlueVelvet
chevy93 schreef:
Integendeel, als je er een komma tussengooit, klopt het sowieso niet meer.
Ik kan me voorstellen dat, als je een jaar of vijftien bent, je dat heel mooi vindt.

Hoezo klopt dit sowieso niet meer?

avatar van chevy93
Geen idee eigenlijk.

avatar van Casartelli
Casartelli (moderator)
Lukk0 schreef:
Ik kan me herinneren dat het in mijn boek voor Nederlands van de middelbare school in het hoofdstuk formuleren als fout stond vermeld, maar ik vind het ook dubieus. In elk geval is de andere manier zeker correct en ziet het er vooral netter uit.

Ah, hadden jullie ook Pieetes Incorrect Nederlands?

avatar van Brunniepoo
Nooit van die 'regel' gehoord en de gezaghebbende online taaldiensten noemen het ook niet (sterker, de NTU gebruikt zelf zo'n constructie).

Schoolmeestersgezanik dus...

avatar

Gast
geplaatst: vandaag om 03:59 uur

avatar

geplaatst: vandaag om 03:59 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.