Amen, sloeg bij mij ook in als een bom zo'n twee jaar geleden

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/6c4ec2d6400e4c10cca38d6f84684fee.jpg#6c4ec2d6400e4c10cca38d6f84684fee

19. Nina Simone - Sinnerman
VS - 1965 - Vocal jazz

Als je Nina Simone tot beste zanger(es) ooit bombardeert, ga ik niet tegenstribbelen. Gevoelige ballads, soepel swingende blues of woedende protestliederen: wat ze ook doet, er gaat een diepe kracht uit van haar zang. Schijnbaar elk liedje weet ze naar haar hand te zetten, om niet zelden de definitieve versie af te leveren.

Covers lijken de afgelopen decennia een beetje uitgeraakt, vergeleken met bijvoorbeeld de jaren vijftig en zestig. Kijk naar die decennia en zie dat het onzin is dat er weinig eer aan te behalen valt, omdat er een soort mystieke artistieke verbintenis zou zijn tussen schrijver en liedje, waar je als buitenstaander toch nooit helemaal bij kan.

Dit terzijde. Je hoeft niet religieus te zijn om Simones weergaloze interpretatie van deze oude spiritual over de Dag des Oordeels te voelen. Of er hogere machten bij betrokken waren laat ik het midden, maar zelden klonk een band zo begeesterd. Een hypnotiserende en intense ervaring, voortgedreven door het klaterende pianospel van Simone zelf. Van de flow van haar legendarische coupletten tot de jazzy uitspattingen tot het slot waarin ze nog één keer alles geeft, ja, dit is ’power’.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/4039ea2b721348b2b5061e4a844fca28.jpg#4039ea2b721348b2b5061e4a844fca28

18. The Velvet Underground - Venus in Furs
VS - 1967 - Artrock

Wat een geluk dat de New Yorker Lou Reed en de Welshman John Cale elkaar in de jaren zestig troffen. Reed, de popmuzikant die tamelijk rechttoe-rechtaan rock ‘n roll wilde maken, maar dan wel met veel zwaardere teksten dan zijn tijdgenoten. En Cale, een klassieke muzikant afkomstig uit de experimentele avant-garde, die min of meer per toeval met rockmuziek in aanraking was gekomen. De combinatie van die twee achtergronden, en het spanningsveld ertussen, leverde werkelijk grandioze resultaten op.

Met Venus in Furs als hoogtepunt, ook weer zo’n nummer dat ik al ruim meer dan tien jaar tot mijn favorieten reken. Door de diepe, bonkende drums en de dronende viool lijken we terechtgekomen in een occult ritueel. De striemende vioolzwiepen, de stroperige gitaartonen: een totaal unieke, bezwerende sound die nooit meer op deze manier is benaderd. (Hoogstens een beetje op een enkele solotrack van Nico waar Cale ook mee van doen had.)

De droge, bijna kille manier waarop Reed zijn tekst over s&m en emotionele gebrokenheid voordraagt, werkt op een bevreemdende manier erg sterk. Die tekst, gebaseerd op de gelijknamige roman van Leopold von Sacher-Masoch uit 1870, vind ik trouwens tamelijk briljant, zo meeslepend en poëtisch. Let ook op al die sissende ‘s’-klanken, brrr, dat kan niet anders dan er welbewust ingestopt zijn. Al snapt iedereen waarom de massa hier in 1967 nog niet helemáál klaar voor was.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/509bdd0e44d0daca1b42c05dd5c90d1a.jpg#509bdd0e44d0daca1b42c05dd5c90d1a

17. Can - Halleluhwah
West-Duitsland - 1971- Krautrock

Als ik met een vreemde in gesprek raak raak over muziek, aan een kampvuur of in een Berlijns stadspark om eens wat te noemen, draait het er vaak op uit dat ik Can aanraad. Dat is toch wel een van mijn favoriete rockbands, zo niet gewoon mijn favoriet. Vooral met dank aan het gouden werk uit de jaren zeventig, toen Damo Suzuki de zanger was.

De bandleden zijn zo goed op elkaar ingespeeld dat ze muzikaal met elkaar meebewegen als een zwerm spreeuwen. Met de grooves van drummer Jaki Liebezeit als rotsvaste basis, natuurlijk. De man is met zijn repetitieve maar complexe drumpatronen de reden dat ik sterk heb overwogen om ook te gaan drummen. Ik bewonder hoe hij de sterren van de hemel weet te spelen zonder te veel ruimte in te nemen.

Geen nummer illustreert mooier hoe deze groep al improviserend een groove interessant kan houden dan Halleluhwah, dat meer dan 18 minuten mateloos boeit. Een van Liebezeits beste drumpartijen, waarin hij precies genoeg subtiele variatie aanbrengt zonder de kern los te laten. Het basspel van Holger Czukay haakt er ook weer zo heerlijk op in. Een hele rits spieren krijgt de onbedwingbare neiging mee te bewegen.

De rest van de band maakt optimaal gebruik van deze ijzersterke groove om er een meeslepende psychedelische trip van te maken, meanderend en golvend, vrij en avontuurlijk. Met krassende violen, puntige gitaartonen, trippy orgelspel en uiteraard de vocalen van Damo Suzuki, die weer ergens halverwege knotsgek en verdomd catchy belandt. Dus, nog niet bekend met de muziek van Can? Aanrader hoor!



De Spotify-playlist is weer helemaal bij.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/2f56c27df2559b817b7105eb8f5eaf9a.jpg#2f56c27df2559b817b7105eb8f5eaf9a

16. Palace Music - Work Hard / Play Hard
VS - 1995 - Folkrock

We hebben al wat brakke jarennegentigmuziek gehad, hier komen we bij de koning van dat "genre": de ultieme zanger die op een heerlijke manier niet kan zingen.

Ik vraag me eigenlijk af hoe de muziekcarrière van Will Oldham van start moet zijn gegaan. Spelen, zeker zingen, voor anderen is al best eng. Hoeveel ballen moet je dan hebben om als opkomende artiest zó de lelijkheid op te zoeken, in muziek en in stem? Om schaamteloos in te gaan tegen de fronsen van het publiek, of explicietere afwijzingen, totaal overtuigd van je eigen visie?

In elk geval ben ik blij dat Oldham het voor elkaar heeft gekregen. Wat heeft hij zielepijn prachtig weten te vertalen in rauwe tonen en snerpende, onvaste zang. Viva Last Blues (1995) is wat mij betreft zijn meesterwerk. Te veel topliedjes, maar als ik moet kiezen, ga ik voor het gejaagde Work Hard / Play Hard.

Ik kan al enorm genieten van hoe Oldham voortpruttelt in de coupletten, alsof hij er zich met moeite door de muziek waadt. Maar dan gaat het los, in de refreinen. Zijn stem begeeft het bijna, je merkt direct dat hij het enorm méént allemaal. Wat hij precies meent? Weet ik niet eens precies, iets met seks denk ik (zoals wel vaker op dit album). Doet er ook niet toe. Hij gooit de remmen op een haast jaloersmakende manier los, en al durf je jezelf misschien nooit zo te geven, door hiernaar te luisteren voel je toch een deel van die catharsis.

Wat een rijtje

Bijzonder overigens dat je regelmatig met vreemden in gesprek raakt over Can. Ik ga al jaren in een Ege Bamyasi T-shirt naar festivals en amper 2x is er iemand over begonnen

Ik hoop dat je wel beseft dat sommige delen van Halleluwah bestaan uit meerdere drumpartijen over elkaar. Liebezeit was een en fantastische drummer maar sommige dingen kan zelfs hij niet drummen.
Geniaal nummer verder, dat veel korter lijkt dan de werkelijke speelduur. Holger Czukay was ook een geniale editor die uit vele uren aan jams zo'n geweldig nummer in elkaar kan monteren. Na het lezen van het boek All Gates Open ben ik pas gaan realiseren hoe essentieel de werkwijze was (echt alles opnemen en Holger Czukay die als een magiër aan de slag gaat met het bronmateriaal), en hoe beperkt de middelen waren (maar een paar sporen) en hoe knap het is dat dit tot deze resultaten heeft geleid.

Ken je deze plaat? Voor de Ege Bamyasi-fan best leuk om eens te checken:
Stephen Malkmus and Von Spar - Can's Ege Bamyasi (2021) - MusicMeter.nl

Fuck, ok, wisseltje nog even: Halleluhwah eruit, alle nummers daarvoor schuiven er één op, Pokémon Theme Song komt op 100 binnen!

Sorry, flauw Ik heb verzuimd dat te noemen, maar ik weet zeker van de methode-Czukay. Waanzinnig inderdaad. Dat er drums over elkaar waren gelegd wist ik niet specifiek, al komen er meteen momenten in me op waar dat het geval zal zijn (en is het tamelijk obvious nu ik er op let). Ik vind echter ook gewoon het basispatroon zeg maar, zoals-ie aan de start van dit nummer te horen is, echt heerlijk. Je hebt ook een fijne liveversie, daar drumt-ie ook zalig.

Overigens heb ik mij altijd afgevraagd hoe Can zijn meer reguliere nummers, met kop en staart, in elkaar zette (denk Vitamin C, Moonshake, Sing Swan Song). Schreef iemand (Damo Suzuki?) dan eerst een nummer, gingen ze op basis daarvan jammen, en knipte Czukay dáár dan een mooi rond eindresultaat van? Misschien weet jij daar meer van. En misschien dat boek eens lezen, lijkt me boeiend.

Haha, ja, dat ligt dan wel aan mij hè, dat ik erover begin Ik krijg geloof ik relatief snel associaties met Can bij dat soort gesprekken. Zeker de wat avontuurlijkere luisteraar van mijn leeftijd kent de groep niet altijd, blijkt dan bijna altijd een uitstekende tip. 'Regelmatig' is ook weer een groot woord trouwens, niet dat dit drie keer per jaar gebeurt ofzo.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/3aa3127addfb4448b7476b616cf06061.jpg#3aa3127addfb4448b7476b616cf06061

15. Neurosis - Enclosure in Flame
VS - 1996 - Sludgemetal

Tijd om weer eens af te dalen in de zwartgallige hoekjes, met een van de hevigste gut punches die metal naar mijn mening heeft afgeleverd.

Neurosis is samen met Deathspell Omega mijn favoriete metalband. In tegenstelling tot de gierende orkaan van geluid waarmee de Franse blackmetalgroep je omver wil blazen, breekt Neurosis je langzaam af met trage, doffe slagen. Met Enclosure in Flame, afsluiter van het naar mijn mening meest imposante metalalbum ooit, Through Silver in Blood (1996), rekt de band die werkwijze op tot in het extreme.

Verontrustend gemompel, wrange en kille gitaartonen, fluisterende cymbalen. Veel duidelijker dat we hier met een stilte voor de storm te maken hebben, kan het natuurlijk niet. Maar de band neemt zijn tijd. Je wordt gehypnotiseerd, misschien zelfs een beetje in slaap gesust, ondanks de horrorsfeer. En dan gebeurt het: donderende drums, het desolate riffje transformeert in een verslindend monster en Scott Kelly werkt een van de heftigste schreeuwen die ik ken uit zijn strot. Onmogelijk zwaar en overrompelend.

Waarna het gebeuk ten einde komt en de cyclus zich herhaalt. En denk maar niet dat de klap de tweede keer minder hard aankomt hoor. Dubbelvouwen zul je.

Ik had al eerder het idee dat je top 100 die van mij had kunnen zijn, in ieder geval op basis van de nummers die ik ken. En dan nog Neurosis

En bijvoorbeeld een Lisa Germano heb ik uiteraard vaker langs horen komen, maar om de een of andere reden nog nooit geluisterd. Om te huilen zo mooi inderdaad...

Dat boek is heel duidelijk over de periode t/m Suzuki: NOOIT kwam iemand met een eigen idee de studio in, echt alles ontstond daar. Over die specifieke nummers wordt niks gezegd. Maar op Can - The Lost Tapes (2012) - MusicMeter.nl staat Dead Pigeon Suite, waarop het melodietje van het einde van Vitamin C al jammend wordt gevonden.

Het blijft genieten, Niels. En mooie stukjes er ook bij steeds! Er zijn niet veel nummers gemaakt zoals Sinnerman die zo hard binnenkomen, iedere keer weer. En ik herken het bij Can wel, ik heb ook graag mensen om me heen die Can waarderen en dat lukt gelukkig steeds beter. Al zijn mijn bekeringspogingen ook vaak onsuccesvol. Ik weet nog dat ik Halleluwah eens opzette bij mijn ex, toeval of niet ging dat vrij snel daarna uit.
Verder teveel moois om op te noemen, maar in het bijzonder nog even uitlichten Jackson C. Frank. Écht ontdekt door jou deze zomer, op basis van jouw versie die zeker niet misstaat.
Vervolgens vormde Jackson C. Frank samen met o.a. andere folkpareltjes uit je top 100 als Big Thief, Sun Kil Moon en Ichiko Aoba de soundtrack van mijn fietsvakantie. Zowel Blues Run the Game en Just Like Anything schopten het hoog in mijn Spotify Wrapped.

Wow, Neurosis!

Dank je Joep, goed om te lezen!

Sorry dat het tempo er de laatste dagen wat uit dreigt te lopen mensen, drukke dagen, maar de rest komt eraan!

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/9af7d18040338d70633267202f17477a.jpg#9af7d18040338d70633267202f17477a

14. Hüsker Dü - Chartered Trips
VS - 1984 - Post-hardcore / Punkrock

Het moet een variant op punk zijn, maar dit is gewoon mijn lievelingspopliedje. Een euforische energierush. Tamelijk letterlijk: als deze langskomt op de fiets, ga ik harder trappen.

Hüsker Dü behoort tot een groepje punkbands dat de grenzen van het genre flink oprekte zonder de grens met post-punk over te gaan. Minutemen is een ander prachtvoorbeeld. Die band heeft de lijst net niet gehaald, maar fijn om hem toch even genoemd te hebben.

Op Zen Arcade, waar Chartered Trips vanaf komt, horen we Hüsker Dü op zijn avontuurlijkst. Een ambitieuze conceptplaat over een jongen die van huis wegloopt en het een en ander meemaakt, om te concluderen dat de wereld maar een rotplek is. Belangrijker is dat er een bak uitzinnig vette muziek op dit album staat, met psychedelische gekkigheid, een kalme piano-interlude, ziedende hardcore − en heerlijk melodieuze nummers als Chartered Trips. Dat is echt een schakel tussen de poppunk van Buzzcocks en latere pakkende alternative rock, zoals Nirvana.

Niet gek dat ik er harder van ga fietsen, want in Chartered Trips gaat de weglopende protagonist er daadwerkelijk vandoor: je voelt de opwinding, maar ook een donker voorgevoel. Alles aan dit liedje is rauw maar catchy, van de door distortion platgemepte gitaarakkoorden tot de stuiterbas die aan het begin zo heerlijk invalt. En de zang van Bob Mould natuurlijk, die tekeergaat als een soort grommende Bruce Springsteen. Dit is misschien wel de beste meezinger ooit die niet te verstaan is.

Niet erg, dan kan ik ook nog enigszins volgen.

Geweldig rijtje songs, inderdaad. Hüsker Dü ken ik zelf niet zo goed (wel interessant om eens in hun plaatwerkjes te duiken, denk ik), maar van zowel Can als Neurosis drop je hier even geniale songs die ook bij mij zeer hoog aangeschreven staan. Through Silver in Blood is inderdaad één van de strafste metalplaten ooit.

En ik ben ook zeker dat, als je nu zou beginnen aan de samenstelling van je top 100, Pokémon Theme Song in de hoogste regionen zou belanden. Uiteraard.

Zen Arcade is echt wel een klassiekertje, en terecht, kan me moeilijk voorstellen dat je er niks aan vindt.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/e4e2bbda87514265930b0d2cea949987.jpg#e4e2bbda87514265930b0d2cea949987

13. Slint - Good Morning, Captain
VS - 1991 - Post-rock

Slint heb ik nu al twee keer genoemd als referentiepunt, bij nummers van King Crimson en Drive Like Jehu. Dat wil wel wat zeggen, lijkt me. De muziek van deze band is een toetssteen.

Ik zag laatst de documentaire Breadcrumb Trail en ik blijf bijzonder vinden hoe jong deze gasten waren toen ze de vooruitstrevende stijl van Spiderland (1991) ontwikkelden. Ik bedoel, kijk nou. Dat jonge kerels met briljante riffs of melodieën op de proppen kunnen komen zal best, het is vooral de beheersing die ze aan de dag leggen die me versteld doet staan. Het geduld en de kunde waarmee ze hun bijtende, hoekige riffs durven te laten ademen en opbouwen.

Dit is een voorbeeld van een album dat ik tien jaar geleden al lang en breed geweldig vond en tóch is het sindsdien nog dieper onder de huid gekropen. Zo ook Good Morning, Captain, de zo gevierde afsluiter van de zo gevierde plaat. Veel is er op dit forum al geschreven over de ‘I miss you’-schreeuw, en die is verschrikkelijk fantastisch en overdonderend, maar natuurlijk niet de enige reden dat dit nummer hier staat.

De sound die deze band heeft gevonden alleen al, zo droog en ijzingwekkend. Luister naar die eerste gitaarklanken: volmaakt. En zo lijkt elk onderdeeltje van deze machtige compositie optimaal vormgegeven en geplaatst. Zeker ook het zeldzaam boeiende drumwerk van Britt Walford, die als je de documentaire moet geloven zo’n beetje de motor achter het geluid van deze band was.

Dit nummer is een absolute masterclass in het aanbrengen van spanningsbogen, met uitbarstingen die dan toch weer de kop in worden gedrukt en enkele van de gemeenste riffs die ik ken. Het mysterieuze, gefluisterde verhaal verhoogt de griezelige sfeer. En God ja, die climax dus. Jullie weten ervan. Maar wat een climax.

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/0e457f0be4e944a3b29421aed8ed5bad.jpg#0e457f0be4e944a3b29421aed8ed5bad

12. Tom Waits - Kentucky Avenue
VS - 1978 - Singer-songwriter

Het moet ergens in 2011 geweest zijn dat ik Rain Dogs van Tom Waits voor het eerst opzette en echt niet voorbereid was op wat ik aantrof. Nee, dat gegrom over een stel xylofonen, blèrende blazers en ander gerammel was helemaal niks voor me. Hoogstens Time had wel wat. En eigenlijk waren Hang Down Your Head en Downtown Train ook best mooi. En ach, heeft die potten-en-pannenvibe niet af en toe toch zijn charme?

Je snapt het: nog geen twee jaar later noemde ik Tom Waits mijn favoriete artiest aller tijden, en daar sta ik nog steeds wel achter. Ik ken niemand die zóveel albums zó consistent goed is geweest. En dan ook nog zo’n imposante artistieke ontwikkeling doormaken. Zou ik mijn één-nummer-per-artiestregel laten varen, dan zou een substantieel deel van deze lijst zijn bevolkt door liedjes van Waits.

Welk nummer dan te kiezen? Ik heb een duidelijke voorkeur voor het wat experimentelere tweede deel van zijn carrière, maar ga toch voor een liedje uit zijn pianoballadperiode. Tom Waits kan veel met je doen: je bevreemden, laten verwonderen, mee op avontuur nemen. Maar, uiteraard, ook diep ontroeren. Dat doet hij als geen ander in Kentucky Avenue.

Ik weet niet of ik een pianoriedeltje ken dat me meer aangrijpt. Waits lijkt intussen jeugdherinneringen op te lepelen, randje sentimenteel maar met een typisch roestig randje, in de vorm van strippoker en kapotgesneden banden van de schoolbus. Vervolgens val ik als een blok voor een van de goedkoopste trucs in het boekje: de aanzwellende strijkers. Die komen mede zo hard aan omdat Waits zelden hartverscheurender zong dan op dat moment, terwijl de twist van het liedje zich ontvouwt. We bleken al die tijd te luisteren naar een kind dat spreekt tegen een gehandicapte vriend, die veel van wat hij beschreven krijgt helemaal niet kan meemaken. Om te janken zo ontroerend.

Tof om Chartered Trips uit te lichten. Ik vergeet altijd hoe goed ik Zen Arcade vind.

Ja, Chartered Trips Punk en pop kan zo'n prachtige combi zijn. Mijn favoriet is Pink Turns To Blue, maar Chartered Trips zit daar vlak achter.

Goedemorgen, kapitein!

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/48113a3b334214395a6e7afc8bbf66ce.jpg#48113a3b334214395a6e7afc8bbf66ce

11. Aesop Rock - Daylight
VS - 2001 - Hiphop

Rappers zo vooruitstrevend en uniek als Aesop Rock zijn er nauwelijks geweest. Laat staan zo consistent en veelzijdig als hij. Al ruim 25 jaar kwaliteit leveren en intussen continu in ontwikkeling blijven: de Tom Waits van de hiphop dus eigenlijk

Gaat het over Aesop Rock, dan gaat het altijd direct over zijn teksten en dat is niet zo gek. Archaïsch Engels en hiphopslang lopen door elkaar alsof het volkomen natuurlijk is. Vooral de laatste jaren gebruikte hij zijn kolossale woordenschat, talent voor beeldende beschrijvingen en bijzondere taalvondsten vaak om uiterst originele onderwerpen met uiterst originele invalshoeken te behandelen. Dat levert knappe teksten op die volledig zijn gewijd aan zaken als duiven tekenen en je groente laten staan als kind enzo.

Toch heb ik een nog groter zwak voor de ondoorgrondelijke woordenlawines uit zijn begintijd. Na vele jaren luisteren openbaren zich nog altijd nieuwe fragmenten, maar daar is het me maar ten dele om te doen. Het is volgens mij een groot misverstand dat alle abstracte teksten een puzzeltje zijn waar een oplossing voor te vinden is. Nee, ik kan helemaal opgaan in de beelden en sferen die Aesop Rock oproept, zelfs als ik niet precies weet waar hij het over heeft. Abstractie, weet je wel.

Zo ook in Daylight. Neem dit nou, prachtig toch?

‘And I'm sleeping now — wow! —yeah, the settlers laugh
You won't be laughing when your covered wagons crash
You won't be laughing when the buzzards drag your brother's flags to rags
You won't be laughing when your front lawn is spangled with epitaphs (You won't be laughing!)’

Zeker prachtig door de manier waarop hij deze woorden uitspuwt. Knauwerig, indringend, je moet van zijn stem houden, maar ik vind hem een zeer expressieve en karaktervolle rapper. Al helemaal in het ontroerende refrein, waarin hij vol verlangen, zangerig rapt: ’All I ever wanted was to pick apart the day / Put the pieces back together my way’. En dat alles over een van de mooiste hiphopbeats aller tijden, druipend van de melancholie met dank aan de treurige en tegelijkertijd zalvende strijkerssample.

Met Aesop en Tom Waits ook twee van mijn grootste muzikale helden gebroederlijk naast elkaar. ❤️ Onverwachte, maar fraaie Waits-keuze.

Verder Good Morning, Captain en Sinnerman in dezelfde regionen als in mijn eigen lijst, en een goede reminder dat ik eindelijk eens werk van Zen Arcade moet maken - dat wordt er eentje voor komend jaar.

Met andere woorden, geweldig tiental weer Niels - uiteraard voorzien van fijne schrijfsels.

Op de voet gevolgd door Tango Till They're Sore en A Little Rain, laat ik maar doorschemeren

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/bb7cc3050893f82ed444d33d0f0de86e.jpg#bb7cc3050893f82ed444d33d0f0de86e

10. Joni Mitchell - Amelia
VS - 1976 - Folkrock

De top 10 trappen we af met een van de meest complete liedjesschrijvers ooit. Haar gitaar- en pianobegeleiding, haar zanglijnen, haar teksten: op elk front is het werk van Joni Mitchell eigenzinnig en raak. Vooral haar teksten kunnen niet genoeg geroemd worden, wat een gevoel voor poëzie en een ontzaglijk observatievermogen spreekt daaruit.

Blue (1971) is als geheel mijn favoriete album van haar. Voor mij een van de grote meesterwerken uit de folkhoek, en dat wil wat zeggen als je deze lijst een beetje hebt gevolgd. Maar als het aankomt op losse liedjes, dringt dit liedje van het eveneens geweldige Hejira zich heel nadrukkelijk op.

Amelia laat perfect zien wat ik bedoelde met ‘een van de meeste complete liedjesschrijvers’. De warme en weemoedige gitaarpartij, in een weinig gebruikelijke open C-stemming, is alleen al fantastisch. Net als de uiterst smaakvolle muzikale aankleding, met onder meer het veelgeroemde basspel van Jaco Pastorius. En dan moet Joni nog gaan zingen.

Veel mooie liedteksten slaan nogal dood als je ze droog leest. Dit is een duidelijke uitzondering. Ze koppelt haar eigen rusteloosheid, onvervulde verlangens en ongeluk in de liefde aan het lot van Amelia Earhart. Dat was de eerste vrouwelijke piloot die in haar eentje de Atlantische Oceaan overvloog, tijdens een van haar vluchten verdween ze op mysterieuze wijze. Nu ja, laat Joni het zelf maar uitleggen:

’A ghost of aviation, she was swallowed by the sky
Or by the sea, like me she had a dream to fly
Like Icarus ascending on beautiful foolish arms
Amelia, it was just a false alarm’

Dat laatste, telkens terugkerende zinnetje, vind ik een van de mooiste uit de muziekgeschiedenis. Te interpreteren als een verzuchting van Joni Mitchell over haar eigen (liefdes)leven, sprekend tegen Amelia, in wie ze een geestverwant herkent. Maar ook als een treurige vaststelling over de gecrashte piloot, die ergens wacht op redding en onterecht even hoop had. Door de manier waarop Joni het zingt, is het ook een van de zeldzame stukjes liedtekst die me al kippenvel kunnen geven als ik er alleen maar aan denk.

Is zich de laatste tijd ook aan het opwerken tot dé Joni-favoriet voor mij Een en al pracht!

https://lastfm.freetls.fastly.net/i/u/770x0/65828ba24025b8e3ad6229258077d6ee.jpg#65828ba24025b8e3ad6229258077d6ee

9. Nick Cave & The Bad Seeds - Higgs Boson Blues
Australië - 2013 - Artrock

In 2017 zou ik voor het eerst Nick Cave live zien, in de Ziggo Dome, en ik had zo mijn twijfels. Hij had net Skeleton Tree uitgebracht, een buitengewoon intiem en breekbaar album. De tragische dood van zijn zoon was nog een rauwe open wond. Dat kon toch moeilijk overeind blijven in de massaliteit van de Ziggo Dome? Zeker niet vanaf de plek waar ik zat: helemaal op de tweede ring.

Boy, was I wrong.

Ik ben geen indrukwekkendere live-act meer tegengekomen dan Nick Cave. Dat bleek vorig jaar opnieuw, bij Best Kept Secret, en het jaar daarvoor tijdens zijn tour met Warren Ellis. Zelfs op grote afstand slaagt hij erin je helemaal naar zich toe te trekken. Hoe een kleine figuur in de verte eigenhandig een enorme mensenmassa kan omspannen, terwijl hij zich helemaal overgeeft aan zijn muziek, is wonderbaarlijk om mee te maken.

Een van de vele hoogtepunten van die avond in de Ziggo Dome was Higgs Boson Blues. ‘Can you feel my heart beat?’ vroeg hij keer op keer op indringende toon. De vraag kwam aan alsof hij het, smekend bijna, rechtstreeks in je gezicht zei. Terwijl de muziek steeds krachtiger aanzwol, volgde een bijna religieuze catharsis.

Dat cathartische gevoel komt in mijn ervaring ook sterk terug in de albumversie van Higgs Boson Blues. Het is een koortsdroom, met een gestaag toenemende waanzinnigheid. Missionarissen trekken naar andere werelddelen en zaaien dood en verderf met de virussen die ze meedragen. Hannah Montana gaat op safari. De duivel raast langs met ‘a hundred black babies running from his genocidal jaw’. Nooit iemand met zo’n kaakklemmende intensiteit naar Genève horen rijden ook (richting de deeltjesversneller van CERN neem ik aan).

Ik weet niet of er überhaupt sprake is van een rode draad. Volgens mij geeft Nick Cave de hele Westerse wereld ervan langs, haar geschiedenis en hedendaagse oppervlakkigheid, met een even allesomvattende als compleet ondoorgrondelijke donderpreek. Wat het Higgs boson precies met dit alles te maken heeft, weet ik nog altijd niet.



Psssst. Spotify-playlistje luisteren?

Wow, zag deze even niet aankomen. Sterk.