Iets aardigs over Sunday morning. In popsmuk van Pim Oets (tekst) en Gijsbert Hanekroot (foto's) (Born, 1972) staan interviews met 28 popmuzikanten waaronder Maureen Tucker, John Cale, Nico en Lou Reed. En omdat ik mezelf midden jaren 70 totaal verloor in de Velvets en Lou Reeds solocarrière (althans tot en met Coney Island baby) heb ik die interviews natuurlijk ge- en her- en her- en herlezen.

Uit het interview met Reed: "ik had es de tekst voor een song niet, Sunday morning. [Andy Warhol] zei: waarom schrijf je geen song over paranoia? Dat vond ik een goed idee, want iedereen in New York was dat jaar paranoïde, dat jaar dachten een hoop mensen dat Japan revanche ging nemen voor Nagasaki, en Hiroshima, en ze dachten dat de Japanse transistorradio's vergiftigd waren en zo. Niemand lachte daarom. Ik bedoel, iedereen dacht écht dat zoiets gebeurde. En ik schreef een song over paranoia en ik schreef de wat ik dacht uiterste paranoïde tekst: watch out, the whole world is behind you / there is always someone around you who will call. Ik bedoel, dat is het uiterste paranoïde statement, dat de hele wéreld naar je kijkt. Vermomd als een lief liedje en gezongen met een zachte, wat hijgende stem. Bijna niemand had door waar die song werkelijk over ging."

Helaas is die paranoia 50 jaar later een stuk meer gerechtvaardigd, zij het dat de voornaamste dreiging misschien niet uit Japan komt, maar uit China, of Israel (boobytraps in Palestijnse portofoons), of Amerika zelf.

Ik heb hem voor de gelegenheid ook even opgezet. Voor de spreekwoordelijke anderhalve man en paardenkop die de plaat in 1967 hoorde (en toen een eigen band oprichtte) moet dit iets bijzonders geweest zijn, dat hoor ik er ook nog wel aan af. Ik kan er goed naar luisteren (hij staat niet voor niks op 3½*), maar hem echt in het hart sluiten is er niet bij - daarvoor zit het lo-fi geluid avant la lettre me net iets te veel in de weg en ik vind ook bepaald niet elk nummer even veelzeggend. Steen des aanstoots zijn niet de European Sons van deze wereld en evenmin de vriendelijke nummers als Sunday Morning, maar meer wat daar tussenin zit (ja, ik realiseer me dat ik nu het laatste en het eerste nummer noemde, maar ik bedoelde dus meer ertussenin op de left-of-centre as). Geen verdere bijdrage van mij dus deze week, maar gelukkig kunnen genoeg anderen hier wel iets over melden.

De kracht van dit album zit hem ook in het feit dat naast die donkere liedjes enkele hele mooie "Here, There and Everywhere's" op staan.

6. Sunday Morning

Ik had 'm ook gemakkelijk over 2 dagen in de ochtend kunnen plaatsen en daar had hij kwalitatief ook best gepast voor mij, maar je moet keuzes maken ( enkel de top 2 bij mij steekt er iets bovenuit).
Lief liedje toch?
Dit had Nico ook nog wel kunnen doen.
Lou zou het om te pesten op zijn Nico's hebben ingezongen.

06. FEMME FATALE

The Girl From Ipanema is niet eens zo veraf bij het horen van dit liedje. Het schommelige ritme en de dromerige stem van Nico doen me aan die klassieker denken. Femme Fatale sprong op het laatste nippertje over Heroin. Als ik moet kiezen tussen intrigerend experiment en een mooi liedje, kies ik uiteindelijk toch meestal voor dat liedje. Ik vraag me af wanneer het geschreven is? Nog voor Lou en John wat voelden voor de vrouw die het uiteindelijk zou vertolken? Dreef zij haar wig reed tussen beide kunstenaars tijdens de opnames? Of heeft het lot er pas later over beslist dat dit nummer profetische krachten bezat?

6. Femme Fatale

Volgens de overlevering vroeg Andy Warhol aan Lou Reed om een nummer te schrijven over Edie Sedgwick waarbij hij zelfs gezegd schijnt te hebben: "Oh, don’t you think she’s a femme fatale, Lou?".
De ene fatale vrouw zingt dus over de ander, en beiden gingen ten onder.
Femme Fatale begint als een zwoel nachtclubnummer. Nico op z'n Marlène Dietrichs. Maar als de achtergrondzang van Reed opduikt, wordt het opeens een sleazy nachtclub: het nummer krijgt voor mij dan iets verdorvens.

7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again

06. BLACK ANGEL'S DEATH SONG

Voor mij blijven er enkel nog geweldige nummers over op deze klassieker. Hier worden folky gitaren gecombineerd met krijsende viola. Was het niet dit nummer dat hun door sommige zaaleigenaren werd verboden te spelen?

Het is bijna volledig een Reed en Cale aangelegenheid waarbij Lou Reed kiest voor woorden die enkel vanwege hun klank bij het nummer passen. John Cale is buiten de drones op rondfladderende bastonen en het luide gesis te horen. Maureen Tucker speelt niet mee, Sterling Morrison zou naast Reed hierop ook gitaar spelen omdat hij weigerde te bassen.

De eerste krantenwijk, dat zal in 1977 zijn geweest. Alkmaarsche Courant, die werd 's middags bezorgd. Dus de eerste plaat, dat zal ook in 1977 zijn geweest. Het debuut van Boston. Ik kocht vroeger altijd vóóruit en eigenlijk nog steeds. Velvet Underground, ik ken er best veel van maar ik zou niet weten wat nou op welke plaat staat.

5.The Black Angels death song

John krast er lustig op los op zijn viool en Lou is de best pratende zanger allertijden en ja ook beter dan Kendrick Lamar.
De wereld was nog niet helemaal klaar voor zo'n nummer het is ze wel eens verboden dit nummer te spelen bij een optreden en dus speelde ze het 2 keer en hoefde daar niet meer terug te komen.

 In a footnote to the lyrics, Lou Reed wrote: "The idea here was to string words together for the sheer fun of their sound, not any particular meaning."

05. THE BLACK ANGEL'S DEATH SONG

Lou Reed of John Cale. Het is die laatste die me het diepst weet te raken. De muziek van The Black Angels Death Song kringelt uit de viola van de Welshman. Zijn soloplaat Paris 1919 uit 1973 verkies ik boven Berlin van Lou Reed. Maar voor beide componisten geldt ook dat ik op mijn hoede ben voor hun soms ongebreidelde drang naar experiment. Op The Black Angels Death Song valt alles gelukkig in zijn plooi. Meesterlijk zijn ze als ze zich op pure liedjesschrijverij toeleggen. Vind ik toch. En daarbij weet Cale me het meest te ontroeren. Maar ik kan niet verklaren hoe dat komt. De muziek van Cale maakt emoties bij me los die anders opgekropt blijven gisten. Subliem is zijn live plaat Fragments Of A Rainy Season uit 1992 waarop hij naakt achter de piano zijn bekendste songs tot op het bot uitspit. Nu en dan roept hij de ziel uit zijn lijf. Ian Curtis kon dat ook. Fear's a man's best friend. Terug naar het partnerschap van Lou en John. Lang hebben ze bij de VU niet samengewerkt. In 1990 verscheen Songs For Drella. The Style It Takes: van bij de eerst noten schiet mijn gemoed al vol. Ik weet nog steeds niet waarom. Ook The Black Angels Death Song heeft me meteen te pakken. Geen ontroering dit keer maar muzikale herkenning. Dit is mijn muziek.

Songs Of Drella

05. ALL TOMORROW'S PARTIES

Prachtliedje over de muurbloempjes die aan de kant blijven wachten op het zoveelste feestje.
Ik herken mezelf wel in de mening van dazzler dat ik de Cale-kant interessanter vind dan de latere platen van Lou Reed. Evengoed vind ik van beide artiesten niets zo goed dan Nico's The Marble Index al komen inderdaad Fragments Of A Rainy Season (Cale) en Songs For Drella (Reed& Cale) in de buurt. New York van Reed volgt iets lager.

De mooi ingetogen opening leidt via honky tonk piano, dromerige gitaar en die onmiskenbare stem van Nico. Blijkbaar hun eerste single uit 1966, dus 60(!) jaar oud. Misschien iets te statisch en te lang qua uitvoering maar voor mij toch Bananen Top-5 materiaal.

5. Black Angel's Death Song

...en de krijsende spiralen van de viola tilden de Black Angel op boven de asresten van het oude continent. Steden in as, de restanten van de doodskampen. De met nummers betatoeerde vluchtelingen volgend, over de Atlantische oceaan. De glanzende wolkenkrabbers in de nieuwe hoofdstad van de wereld. Ontploffend van het geld, de lofts vol experimenterzucht. De bijbehorende drugs, het sissende beademingsapparaat: choose to go. Het verderf meegenomen.

6. Femme Fatale
7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again

Ach ik quote mijzelf nog maar een keer want beter kan ik het toch niet omschrijven.

4. European Son

Het album wordt vervolgens afgesloten door European Son opgedragen aan Delmore Schwartz.
In dit nummer hoor je duidelijk de rock en roll invloeden met de experimentele avantgarde invloeden van John Cale.
Het nummer eindig in improvisatie, waarschijnlijk niet ieders favoriet maar ik ben erg van het nummer gaan houden.

04. I'LL BE YOUR MIRROR

Het liefste liefdesliedje van de plaat, ditmaal wel voor Nico geschreven. Blijkbaar heeft ze het nummer tot tranen toe opnieuw en opnieuw moeten inzingen waarna de uiteindelijke take precies goed was.
Zo lief was de VU natuurlijk wel. Prachtige tekst, mooie gitaarlijnen en zelfs de achtergrondzang is tip top in orde.

4. Sunday Morning

Zondagochtend... ik kan mij die nog goed herinneren, want dat was vandaag nog. Ik zette een plaat op van The Velvet Underground. Lou Reed zong het hazy 'Sunday Morning' op onderkoelde en tegelijk warme manier. Het was het verraderlijk liefelijke openingsnummer van een soms barre plaat. Zo 'mooi' werd het daarna nog zelden. Samen met Femme Fatale, I'll Be Your Mirror en There She Goes Again waarschijnlijk de enige nummers die, eventueel, een breder publiek kunnen aanspreken.

5. Black Angel's Death Song
6. Femme Fatale
7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again

04. SUNDAY MORNING

Het is al avond, ik weet het. The Velvet Underground & Nico opent als een muziekdoos. Een liedje dat op Pet Sounds van The Beach Boys had gekund. Zo lief zou ome Lou later nooit meer klinken. Alhoewel hij in 1972 zo'n perfect zondag bloedmooi wist af te sluiten met Perfect Day. Sunday Morning werd op het laatste nippertje van het podium gewipt door... mijn nummer 3 uiteraard. OMD coverde Sunday Morning op hun schabouwelijk slecht album Liberator uit 1993. Die versie sloeg werkelijk als een tang op een varken.

11. European Son
10. Run Run Run
9. Sunday Morning
8. There She Goes Again
7. The Black Angel’s Death Song

6. Femme Fatale

Ik kan Nico erg goed hebben, alle liedjes met haar op lead eindigen dan ook min of meer in de bovenste helft van mijn ranking (en naar de platen uit haar solocarrière luister ik de laatste jaren ook best veel). Tussen ons gezegd en gezwegen, ik vind dat ze eigenlijk zelfs een klein beetje te weinig wordt ingezet op de Banaan, een liedje extra zou me niet gestoord hebben.

Maar goed, Femme Fatale is de eerste die we in mijn ranking tegenkomen. Een mooi liedje, een beetje basic zelfs, het zou me niet verbazen mocht dit het gemakkelijkste nummer van de plaat zijn om zelf te spelen. Maar Nico zingt het zo mooi in haar onnavolgbare 'Teutoonse Marlene Dietrich'-stijl, en het is ook zo'n liefelijk melodietje, ik smelt er toch nog altijd een beetje van weg.

5. I’m Waiting For The Man

Geweldig moment op deze plaat vind ik de overgang van Sunday Morning naar I'm Waiting For The Man. Het ene moment zat je nog naar een perfect popliedje te luisteren, het volgende wordt daar plots een toch al wat brakke piano gruwelijk mishandeld door wat klinkt als een psychoot aan de speed. Daarna weer verdergaan met het schattige Femme Fatale alsof er niks gebeurd is. De allerbeste platen zijn niet per se die met de allerbeste nummers, maar wel die waarin die allerbeste nummers ook nog eens in de allerbeste volgorde staan. Daar slaagt de Banaan met vlag en wimpel in, me dunkt.

Nog even kort over I'm Waiting For The Man: wat een filmisch nummer is dit toch, met tekst en muziek die naadloos op elkaar aansluiten, allebei even gejaagd, even oppeppend, je staat er bijna zelf, op die schimmige straathoek. Net zoals mijn favoriete grote werken uit de wereldliteratuur, slaagt dit album erin om me te transporteren naar werelden en sferen die ik nooit gekend heb (en nooit zal kennen, hopelijk) maar levensecht voorkomen.

4. Heroin

Over getransporteerd worden naar situaties waar je nooit wenst in te komen gesproken! Het innerlijke monoloog van een harddruggebruiker koppelen aan een muzikaal luik dat de lichamelijke sensaties van dat druggebruik verklanken, zelfs in 2026 zouden we nog zoiets hebben van, je moet er maar opkomen. De Velvets kwamen al medio jaren '60 op het idee, toen de rest van de populaire cultuur nog maar net de wiet en LSD een beetje had ontdekt. Nog geweldiger vind ik dat ze niet bleven hangen in het avantgardische, conceptuele, maar er ook naar streefden om dat allemaal in sterke refreinen en catchy riffs te proppen. Heroin is een meesterwerk. En toch kon ik hem pas op plek 4 zetten!

Is er hier iemand die (zoals ik) Heroin leerde kennen via de explosieve live-versie op Rock n roll animal? Het heeft wel even geduurd voordat ik daarna de oorspronkelijke studioversie op waarde kon schatten. (Antwoord op deze vraag kan worden uitgesteld tot het nummer hier vaker aan bod komt.)

Mijn antwoord is al bij die plaat te lezen dus ik post het nu toch:

Duidelijk, dank!

03. WAITING FOR THE MAN

Had een tekst klaar maar die heb ik zelf per ongeluk gewist. Ik plaats een samenvatting.

Ik hoor Iggy Pop. Ik hoor punk en postpunk. Waiting For The Man is misschien wel de meest invloedrijke song van dit op zich al bijzonder invloedrijke album. De rocksong van de banaan. Maar geen gewone rocksong: een koelbloedige observatie zonder franje. Het is die akkoordenwissel (voor het eerst te horen na ruim een halve minuut) die het nummer voor mij helemaal op gang trekt. Als zelfs OMD (ja, zij weer) je nummer coveren (extra b-kant van de 10" single Message) dan moet je wel heel invloedrijk geweest zijn.

Toptrack die me ijskoud laat. En zo hoort het dit keer ook.

De OMD versie klinkt een beetje als New Musik of de prille Nits.

3. Venus in Furs

De zweem van perverse sex die over deze plaat, maar ook de rest van het VU-oeuvre en de vroege soloplaten van Reed hangt is grotendeels terug te herleiden tot dit nummer. De uithalen van de viola zijn als die van een zweep, en de hele tekst draait om SM. Streng en statig schrijdt het nummer voor, gedragen door de minimale stoïcijnse trommelpartij van Moe Tucker. Ongeëvenaard in 1967, en eigenlijk nog steeds. En een direct lijntje vanaf hier naar de vleermuisachtigen.

4. Sunday Morning
5. Black Angel's Death Song
6. Femme Fatale
7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again

3. I'm Waiting for the Man

Geniaal, net weer in slaap gesust door het openingsnumner wordt je niets vermoedend keihard wakker geschopt door een rammelende rock en roll track over een drugsdeal.

De tekst is ook Lou-geniaal, je bent er zelf bij.

Hey, white boy, what you doin' uptown?
Hey, white boy, you chasin' our women around?
Oh pardon me sir, it's the furthest from my mind
I'm just lookin' for a dear, dear friend of mine

“Shiny shiny boots of leather” 

2. Venus In Furs.

Wist u al dat Venus In Furs over SM gaat?
Op de demo zong John Cale nog maar dat is gelukkig bij de definitieve opname recht gezet, live zou dat sowieso niet kunnen werken of Lou zou op de viool moeten gaan spelen.
Het was Lou's liedje en hem ook echt op het lijf geschreven.
Cale speelt een soort van drones op zijn viool en Lou declameert zijn wonderlijke teksten prachtig.
Voor mij een van de hoogtepunten uit de geschiedenis van de popmuziek.
En toen was er nog maar eentje.

2. I'm Waiting for the Man

Je kent het wel, je staat met wat geld op een straathoek te wachten maar waar blijft ie nou... de nerveuze puls van I'm Waiting For the Man drukt dit gevoel perfect uit. De ratelende piano lijkt op de klapperende tanden van de gemiddelde junk op perron 0 en werd gelijk opgepakt door ene J. Osterberg die dit bijzonder aansprak waarna hij het overnam voor zijn Now I Wanna Be Your Dog. Heerlijk liedje met een venijnige Lou Reed.

3. Venus in Furs
4. Sunday Morning
5. Black Angel's Death Song
6. Femme Fatale
7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again

klopt dat blijft altijd weer irritant

02. VENUS IN FURS

Das Mädchen Im Pelz werd op de meet geklopt door... (roffel) mijn nummer 1 natuurlijk. Venus In Furs is het nummer waarin ik het meest de balans hoor tussen de muzikale protagonisten Cale en Reed. En daarom werkt het zo verschrikkelijk goed. Ik hoor er zelfs oriëntaalse klanken in: een kameel in de kamer. En ik hoor er dEUS in dat met Hollelounge een gelijkaardig effect leek te willen sorteren. Maar nu een quizvraag voor de allerslimsten van de klas. Welke band heeft er een nummer met als subtitel (Das Mädchen Im Pelz)?

Antwoord: Das Mädchen Im Pelz

Nummer 1. Heroin

Ik zal er eerlijk over zijn Lou is ook mijn grote meneer.
Met de band natuurlijk het debuut , die ozo mooie 3e maar ook White Light/White Heat is magistraal .
Dan is er ook nog een stapel machtig mooie soloalbum's en ook de 4e van de VU heeft sterke momenten.

Heroin opent Kant 2 van het debuut en is mijn favoriete nummer van dit geweldige album.

De beschrijving van herman destijds in het topic 52 essentiële klassiekers is mij op het lijf geschreven en wil ik U niet onthouden.
"Heb het album vandaag weer eens beluisterd en wat me opviel was hoe de opbouw van Heroin overeenkomsten vertoont de fysieke effecten van daadwerkelijk drugsgebruik, inclusief de rush, de hartkloppingen en de 'coming down' (althans, dat stel ik me erbij voor: heb het spul nog nooit gebruikt en was het ook niet van plan)."


Lou heeft live met de VU en solo ook nog diverse mooie versies op plaat gezet maar deze versie blijft mijn favoriet.

Een nummer als een kathedraal waarbij de trip van de junk ontaard in komplete chaos.

1. Heroin
2. Venus In Furs
3. I'm Waiting for the Man
4. European Son
5.The Black Angels death song
6. Sunday Morning
7. Femme Fatale
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. There she goes again
11. I'll Be Your Mirror

01. ALL TOMORROW'S PARTIES

Ik voelde het aankomen. Deze kroop langzaam maar zeker naar boven de voorbije twaalf dagen. Ik hoor Dead Can Dance en ik hoor Kraftwerk. Hoe kan dat, zal men zich afvragen? Dead Can Dance in de processie die dit nummer wel lijkt. Een strompelende processie op weg naar huis na een avondje stappen. De Fanfare Van Honger En Dorst, zong Jan De Wilde. Ik hoor er ook The Hall Of Mirrors in van Kraftwerk: het spiegelpaleis met die aanhoudende voetstappen. I'll Be Your Mirror. De stem van Nico komt hier helemaal tot zijn recht: ergens tussen Femme Fatale en spook. Ik hoor in de basakkoorden The Stranglers (kan even niet op het nummer komen). Kortom: ik hoor in dit nummer het meeste terug van wat ik later bij mijn favoriete bands zou horen. Zelfs The Nits heb ik ergens gehoord. Alle muziekfeestjes die nog zouden volgen worden al vooraf gespiegeld in All Tomorrow's Parties. En Japan wist het heel treffend te coveren. Amen.

1. Heroin

The Man is toch nog op komen dagen dus nu is er Heroin, godverdomme. Dit is toch wel zo'n godsgruwelijk geniaal mooi nummer met perfecte op (en -af)bouw. Één van de meer gearrangeerde nummers op de banaan. Het gitaarspel is vrij traditioneel, in de langzame delen bijna ballad-achtig en in de rock-stukken nog steeds conventioneel. Het is de viola die hier voor de "high" zorgt: de langgerekte, dronende noten zorgen voor grote suspense en als deze later gaat freaken hoor je al een band als Sonic Youth. Het nummer beweegt zich in golven: van langzaam naar snel, van hard naar zacht, van lieflijk naar gevaarlijk. Ik las ooit ergens dat de tekst van Heroin beschouwd zou kunnen worden als een journalistieke beschrijving van een trip. Daar zit wat in: het is vrij neutraal. Geen verheerlijking, maar ook geen doffe ellende. Puur een beschrijving van wat de drug met deze specifieke gebruiker doet, inclusief voorpret. "It's My Wife, it's My Life - haha" en bij die haha moet ik nog steeds altijd even glimlachen.
Al zou het nummer instrumentaal zijn of over poedels gaan dan nog zou ik het op 1 hebben gezet. Prachtig prachtig.

1. Heroin
2. I'm Waiting for the Man
3. Venus in Furs
4. Sunday Morning
5. Black Angel's Death Song
6. Femme Fatale
7. I'll Be Your Mirror
8. All Tomorrow's Parties
9. Run Run Run
10. European Son
11. There She Goes Again