Hoofdstuk 9: I Will Follow You Into the Dark

Goed, na het bij Ys al even genoemd te hebben zijn er sommige situaties waarin weinige platen nog tot me door weten te dringen, momenten waarop veel muziek me niet echt weet te boeien omdat ik met andere dingen dan muziek bezig ben, eerder waren Astral Weeks en Ys dus al relevante albums in dit opzicht, maar die liggen qua sfeer en geluid redelijk dicht bij elkaar (heb Ys vaker met Astral Weeks vergeleken).

Bij veel soorten jazz en andere muziek lukte dit eigenlijk nooit, om het van een redelijk abstracte electronic-plaat te verwachten was dus ook vrij onrealistisch. Toch zette ik een keer op een avond in bed liggend deze plaat op. Een dag waarop ik al echt in zo'n stemming was dat ik eigenlijk elke plaat al na 2 nummers afzette omdat het gewoon langs me heen ging, en plots werkte het. Ik had nog nooit zo'n gevoelsmatige klik gehad met een elektronisch album. Ik kon het altijd wel waarderen, maar in 1e instantie niet om de emotionele diepgang.

De plaat die dat veranderde was dus:



Venetian Snares - Winter in the Belly of a Snake


Ik kende Venetian Snares al wel aardig, Rossz Csillag Alatt Született was de eerste plaat die ik ervan hoorde, wat ik direct een goede plaat vond. Zijn andere platen vielen een beetje wisselend, en dat vond ik ook altijd het grote euvel van zijn muziek. Hij kan geweldige dingen maken, maar bijna nergens houdt hij een goede sfeer een hele plaat vol.

Dit is een van zijn meer ingetogen platen, maar daarom niet minder experimenteel, heel gefragmenteerd en abstract. Veel strijkerssamples en redelijk minimale beats erdoorheen, die wel behoorlijk chaotisch werken. Toch is de hele sfeer op het album echt een geheel. Ik denk wel de duisterste plaat die ik ken, juist omdat het er (*kuch*Joy Division) niet zo ongelooflijk dik bovenop wordt gelegd en bijna lachwekkend overkomt, maar omdat het een laag dieper zit. Er zit ee heel broeierig gevoel onder. Hij wijkt dan ook sterk af van bijvoorbeeld Ys.

Na deze plaat ben ik dan ook de diepgang in elektronische dingen veel meer gaan waarderen, ze snel afschrijven op basis van een vluchtige luisterbeurt is vaak erg gemakkelijk, maar in een aantal gevallen is er toch we een hoop meer aan de hand (Doll Doll Doll leerde ik hierna ook sterk waarderen). Helaas heeft Venetian Snares naast deze twee platen geen dingen die me echt weten te boeien.

Hij weet hier een uitzondering te maken op alle vooroordelen die ik over zijn muziek had, hetgeen al begint met zang in het eerste nummer, en wat vaker langskomt. Maar verder is het onmogelijk echt een eruit springend nummer te noemen, het is namelijk weer een echte Jelle-plaat waar juist de sfeer op het hele album belangrijk is. Zo is de afsluiter 'Earth' zo minimaal dat je er los weinig plezier aan zou beleven, toch is in dit geheel het een essentieel onderdeel als afsluiter.

Ook dit was weer echt een stapje langs mijn experimentele route, waarvan we morgen de laatste tegen zullen komen in mijn ogen . Het verbaast me niet heel erg dat anderen vaak andere Snares-platen beter weten te waarderen, maar in mijn ogen wordt het nergens zo magisch als hier.

Weer even heel flink bijgelezen

Hoewel jouw reis bepaald niet de mijne is tot nu toe, herken ik me wel in veel dingen. Hoeveel albums die ik aan het begin niet uit kon staan of waar ik weinig mee kon, bevinden zich nu in mijn top 10? En ook ik ben door bepaalde albums/nummers de waarde van teksten in gaan zien. Juist teksten zorgen ervoor dat sommige muziek heel veel voor me betekent, ook als de het niet door de speakers klinkt, hoe gek dat ook moge klinken. Neem het nummer Humor Me van Pere Ubu, waarvan ik haast het gevoel heb dat het over mij gaat.

Over Ys verder: ik heb hetzelfde als jij! Aan het begin kon ik er zeer weinig mee, Emily vond ik al vrij gauw fantastisch en de rest begint op het moment hard op zijn plek te vallen. Haar andere twee albums vind ik wel van begin tot eind geweldig. Vandaag Ys weer eens beluisteren, want nu ik die liveuitvoering hoor word ik haast tot tranen geroerd (ware het niet dat dat nooit écht gebeurt bij mij) Wat zou ik Joanna Newsom graag eens live willen zien

Maar echt, schitterende beschrijvingen Wetenschappertje! En vandaag heb ik eindelijk vrij, dus ik ga die tip binnenhalen en de rest van het lijstje dat je me hebt toegezonden eens doornemen Dat 7.4 spreekt me om de één of andere wazige reden bijzonder aan, heb er echt van zitten genieten. Heeft iets industrialachtigs.

Dan zal ik hem ook op tijd plaatsen, kun je hier ook van genieten:

Hoofdstuk 10: Clatter, crash, clack! Racket, bang, thump! Rattle, clang, crack, thud, whack, bam!

.. en vroeg of laat moest het er dan toch echt van komen, een goede introductie in de wereld die freejazz heet. Waar het een beetje geleidelijk proces is geweest, zoals al eerder aangegeven, vind ik deze plaat echter wel essentieel. Het is een plaat die me op een druilerige herfstdag is aangeraden, oktober 2006, in het "User tip-5" topic, door meneer Bubbachups, die we helaas nooit meer hier langs zien komen. In het Bimhuis is hij echter nog steeds wel te treffen .

Echter de tijd tussen de tip en de daadwerkelijke beluistering is significant, ik denk dat het ongeveer een jaar heeft geduurd, misschien langer, voor ik echt aan deze plaat begon, we praten over:



Scorch Trio - Luggumt

In 1e instantie een plaat die ik niet echt als jazz interpreteerde, ik kreeg hem dan ook niet als jazz-tip, maar meer als algemene tip. En in eerste instantie kwam het op mij ook niet echt over als jazz. We hebben een Finse gitarist (Bjorkenheim) die met een drummer en een bassist instrumentaal een hoop herrie maakt, in sommige gevallen chaotisch, in sommige gevallen rustig, maar het heeft altijd een scherp randje, na 5 seconden in het 1e nummer is het al wel duidelijk dat je er niet bij in slaap gaat vallen:





In eerste instantie luisterde ik dit een beetje als rockband. Min of meer toevallig kwam ik in een vervolg hierop dan ook Atomic tegen, dat me werd aangeraden door een vriend van me, die hier in Enschede bij het jazzpodium zat. Aangezien ik behoorlijk gek was van Luggumt, zette ik Atomic eens op. Dat was veel traditionelere jazz (al is het ook nog steeds met een hoop moderne saus overgoten). De link ertussen was de ritmesectie, dezelfde bassist (Ingebrigt Haker-Flaten) en drummer (Paal Nilssen-Love).

Nadat ik veel Atomic had geluisterd en inmiddels Scorch Trio een keer live had gezien hadden we met het jazzpodium (waar ik toen ook lid van was) ook Atomic nog geboekt, een van de beste optredens die ik heb gezien ook . Daartussen, en vooral daarna, ben ik een hele grote hoop freejazz aan het luisteren gegaan. Ik hoorde inmiddels toch wel de jazz in Scorch Trio, het is gewoon vrije saxofoonjazz zonder saxofoon, met een gitaar die dit zo goed mogelijk doet.

Aangezien ik niet echt wist waar ik moest beginnen, op een paar standaardwerkjes na (Taylor, Coltrane, Coleman etc.) ben ik maar gewoon gaan kijken waar deze bandleden nog meer meededen. Zo kwam ik al snel Box tegen (Bjorkenheim met o.a. Storlokken uit Supersilent), maar vooral experimentelere dingen begonnen me echt te trekken, met vooraan bands als The Thing, School Days (zelfde ritmesectie), daarna Free Fall (bassist en pianist van Atomic met Ken Vandermark). Via deze meneer Vandermark nog weer een hoop ontdekt, en zo ging langzaam het dak eraf.

Begin 2009 echter culmineerde al deze freejazz-gekte in een hoogtepunt, op 13 februari bezocht ik het Peter Brötzmann Chicago Tentet in het Bimhuis. En ik heb het na de tijd aan een hoop mensen verteld en laten horen, en bijna stuk voor stuk werd ik voor gek verklaard (op een paar jazzliefhebbers na). Waar ik het meest moe van werd (en nog steeds van word) zijn mensen die echt het gevoel hadden dat ik dat slechts luisterde en goed vond om apart te doen en zich dusdanig weinig in kunnen leven om zich voor stellen dat ik het echt goed vind. Mensen die op die manier over experimentele muziek praten zijn niks minder elitair dan jazzliefhebbers die Green Day afzeiken (of een willekeurige andere band). Het is natuurlijk maar al te makkelijk om jazzliefhebbers die niks met pop hebben elitair te noemen, maar andersom geldt het natuurlijk net zo.

Maar goed, terug naar het Tentet. Waar ik Machine Gun al wel kende, en best een prima plaat vond, was dit toch echt een totaal andere belevenis. Onvergelijkbaar met welk concert dan ook. Een hoop jazzconcerten zijn rommelig, chaotisch, experimenteel, maar dit was eigenlijk veel meer. Dit was in zekere zin wel rommelig, chaotisch en experimenteel, maar het was (en is) veel meer. Je bent eigenlijk een soort toeschouwer bij een groot muzikaal feest, er is geen enkele grens tussen verschillende musici en wat ze wel en niet kunnen doen. Cello-solo's die onderbroken worden door subtiele drumpjes of 3 klarinettisten die finaal van het podium geblazen worden door 3 trombonisten, die van tevoren stiekem achter de rug van de klarinettisten aftelden. Alles kan en alles gebeurt ook, je komt ogen en oren tekort.

Dit is de essentie van live optreden! niet precies spelen wat er op albums staat, wat mensen verwachten, of wat je precies hebt ingestudeerd. Nee! gewoon jezelf lekker vermaken, in samenwerking met andere musici, genieten van de interactie op het podium, en tegelijkertijd er zelf je bijdrage aan leveren. Omdat ik uren door zou kunnen gaan op deze manier en dan nog weinig mensen weten waar ik het over heb zal ik dit moeten illustreren met een filmpje .. de manier waarop Nilssen-Love naar het einde toe (en zeker in het 2e deel van het filmpje) losgaat is echt geweldig.




Al moet ik hier ook weer bij zeggen dat dit bekijken op geen enkele manier in de buurt komt van het daadwerkelijk live bijwonen. (de oplettende user zal bovendien opmerken dat hier Gustafsson nog ontbrak, wat een gemis! (de 2e keer dat ik ze zag was die er wel bij))..

Zo ben ik dus uiteindelijk door Scorch Trio een gigantische verzameling experimentele jazz op het spoor gekomen, mede geholpen door de duidelijke site van musici zoals Nilssen-Love en Vandermark, maar ook door goede labels (Okkadisk, Not Two, NoBusiness, Smalltown Supersound en Clean Feed (!) om er enkele te noemen.

Waar mijn allerfavorietste jazz-album toch Atomic - The Bikini Tapes is vind ik die toch net iets minder essentieel, aangezien ik die pas tegenkwam gedurende mijn ontdekkingsproces en hij in die zin dus minder heeft betekend.

Stiekem wil ik nog wel een andere plaat als essentieel album 10b noemen:



Een verzamelbox (vol nieuw materiaal) die een geweldige samenvatting geeft van een hele hoop wat er in freejazz-land gebeurt, door middel van live-opnamen van verschillende samenwerkingsverbanden van leden uit het Chicago Tentet (en 2 schijven met Tentet-herrie), van duo-drum-nummers, tot alleen 3 saxofoons, tot cello-gedreven freejazz (door Lonberg-Holm, die bijvoorbeeld ook cello speelt op Wilco's Yankee Hotel Foxtrot, of op platen van Smog). Deze heb ik aan zoveel mensen al getipt, en deze is in die zin essentieel voor me dat ik qua echte herrie-freejazz geen enkele plaat heb die ik zoveel heb geluisterd en zo goed kan waarderen.

Mensen die echt met me over die plaat kunnen praten zullen pas echt mijn liefde voor freejazz doorgrond kunnen hebben, ondanks dat ze hem wellicht niet goed vinden.

Helaas is het jazzpodium inmiddels ter ziele door een gebrek aan actievelingen, maar het archief biedt genoeg watertand-materiaal (dat ik helaas ook niet allemaal heb mogen meemaken)..

(Ik kan uren doorpraten over dit soort jazz, op spotify, soulseek of hier via PM ben ik daar altijd bereikbaar voor )

Hoofdstuk 11: We zin nooit officieel begonnen, dus ’t es ook nooit echt gedaan.

Goed, het laatste hoofdstuk voor de epiloog, waarin ik nog een kleine blik in de toekomst zal werpen. Echter liggen er nog 3 jaar achter me die nauwelijks aan bod zijn gekomen. Bijna alle platen waar ik het over heb gehad leerde ik kennen voor of in 2009, daarna ben ik natuurlijk ook een hoop muziek blijven luisteren.

Langzaam had ik echter wel steeds een beetje minder tijd en prioriteit, iets met een studie die afgerond moet worden. Hierdoor bleef ik nog wel redelijk veel nieuwe platen luisteren, maar geen dingen meer die mijn muzikale grenzen echt verlegden, wellicht dat dat nu wel weer een beetje gaat komen, maar dat is iets voor de epilos ..

Eerst toch nog even een plaat die een hoop met me gedaan heeft, zowel op muzikaal gebied als op persoonlijk gebied. Hier is het meer het verhaal dat relevant is, en niet echt mijn beschrijving van de muziek. Ook dit is trouwens een plaat die ik al in 2009 leerde kennen, maar deze stuurde ook mijn waarderingen van na die tijd iets meer:





Hoewel het eigenlijk niet deze plaat was die mijn visie zozeer veranderde. In 2009 vond ik iemand leuk die nogal enthousiast was over Roosbeef, niet meteen mijn favoriete artieste, maar ook zeker niet slecht. Nu kwam die in Enschede in de winter van 2009, en leek het me dus een goed plan daar live heen te gaan. Nu werkte ik in die tijd nog bij de cd-uitleen in Enschede, dus kon ik ook nog eens op de gastenlijst komen en had ik alles prima geregeld. Ware het neit dat het op het eind toch niet doorging, maar ik besloot er maar toch nog alleen heen te gaan, ik had die avond wel zin in een concertje.

Het begon met een redelijk slaapverwekkend optreden van Kim Janssen, geen idee of dit nog een enigszins bekende artiest is/was, maar ik hoef er in ieder geval niet zoveel meer mee te maken te hebben . Er kwam echter nog een tweede voorprogramma, ene Wannes Capelle, waarvan het enige dat ik wist was dat hij een Vlaming is.

Hij kwam op met enkel een gitaar, en ik meen dat er in een later nummer nog een drummer bij kwam op sommmige nummers (en speelde Roosbeef nog mee op 1 nummer). In essentie was het niet heel anders dan het eerste voorprogramma, maar de uitvoering was gewoon net iets anders, en de nummers ook. Er was af en toe maar weinig van te volgen door het west-vlaamse dialbect, maar ik was er behoorlijk van onder de indruk. Dit kwam met name doordat de teksten zowel persoonlijk georienteerd als vooral ook in zekere zin humoristisch zijn, en dit vind ik nog steeds het grote sterke punt aan Het Zesde Metaal, even een voorbeeldje, iets als:



Dit soort dingen kwamen bij dat optreden al echt boven. Het album vinden heeft me heel wat tijd gekost, maar is helemaal de moeite waard geweest, vrijwel elk nummer is sterk tot zeer sterk en wist me echt te pakken.

Muzikaal gezien heeft het dan ook een beetje een terugkeer betekend van mij naar de wat toegankelijkere muziek, het hoefde niet allemaal moeilijker meer, er zat ook zoveel moois in heel simpele liedjes. Zo was ook de plaat die dit jaar uit is gekomen weer echt van ditzelfde hoge niveau. Heb hem ook als solo-artiest nog 2 keer gezien, beide keren even fascinerend, ideaal om heen te gaan als je een keer een fijne rustige concertavond te hebben met een fijne interactie met het publiek


Verder was Roosbeef wel leuk, maar niet uitzonderlijk goed, het is verder uiteindelijk niks geworden, maar ben toch blij dat het hiertoe geleid heeft. Bij sommige liedjes heb ik echt nog associaties met die tijd, en hier wil ik ook mee afsluiten, vanavond nog een kort stukje en dan geef ik het stokje door aan shadowboxer , maar zoals beloofd een van de nummers die mij het meest doet (een Bright Eyes cover):

Mijn eerste ontmoeting met Het Zesde Metaal was ook in het voorprogramma van Roosbeef. Maar ik verstond er echt helemaal nul komma nul van, dus ik kon er ook helemaal niks mee. Pas toen ik Ge Zwiegt en Ploegsteert met songtekst erbij luisterde wist hem me te raken, en goed ook.

Wellicht ligt het aan de geluidskwaliteit in de Atak? of het aangepaste vermogen van niet-twentenaren in twente om onduidelijke dingen te verstaan

Ploegsteert is een mooi album, inderdaad.

Over twintig jaar organiseer ik 'essentiële albums revisited' en dan gaan we kijken hoe al die users er dan voor staan Nee, maar ik ben echt heel benieuwd wat iemand als The Scientist vooral luistert dan. En wat ikzelf luister.

Prognose: Niels zal op zijn 38ste een freejazzliefhebber zijn, die verder ook elke nieuwe avant-gardeplaat checkt (als platen dan nog bestaan), en hip-hop heeft afgezworen.

Dat laatste nooit

En weer blijkt dit het leukste topic van de site. @scientist: Alvast bedankt voor leuk verhaal en interessante links. Ik dacht eigenlijk dat niemand onder de 40 hier een interessant reisverhaal kon schrijven, maar dit is wel verrassend. Ik zal aan mijn vooroordelen gaan werken (ook die over jazz).
En inderdaad, na een paar jaar Twente heb je nooit meer ondertiteling nodig.

Epiloog: True Love Will Find You In The End

En nog even een klein stukje over wat ik nu luister, en waar ik in de toekomst wellicht mee door zal gaan. Of deze muziek echt essentieel is weet ik dus nog niet, maar ik kan het niet later er toch even iets over te zeggen. Ik ben er nu helemaal gek van en wellicht blijf ik dat ook.

De artiest waardoor ik de laatste tijd weer erg benieuwd ben geworden naar allerlei nieuwe dingen wordt al aangehaald in de titel .. Maar ook wil ik hier toch nog even de magische box Goodbye Babylon noemen, wat je op die box aantreft zal je toch wel in zekere zin versteld laten staan over wat er allemaal al gemaakt is. Hier zit toch wel een hoop gevoel in, maar dus even de titel hier:




Hij maakt duidelijk hoe simpel kunst kan zijn. Er zijn vast mensen die het niks vinden, niet complex genoeg, hij kan niet zingen, hij kan niet gitaarspelen (al doet ie dat hier zelf niet) of weet ik veel wat. Maar gewoon luisteren maakt duidelijk dat dat de grootste onzin is. Hij zingt omdat ie wil zingen, hij speelt gitaar omdat ie gitaar wil spelen en hij schildert omdat ie wil schilderen.

En hoe langer hoe meer is dit ook van toepassing op mijn eigen muzieksmaak, hoe langer hoe meer zoek ik mijn eigen dingen en doe ik mijn eigen ding. Ik zou het ook niet zo leuk vinden als mensen de platen hier uit mijn lijstjes pluken en dan overgaan op het volgende lijstje op Musicmeter, zoek juist op basis van de dingen die je kent ook eens ergens anders nieuwe dingen, overal kun je het tegenkomen: sites van labels, blogs, sites van artiesten, alles kan..

En zo verspreid luisteren levert je altijd dingen op die je op MuMe niet zo snel zou vinden, en dan voelt dat toch een stuk leuker, zelfs als anderen het niks vinden! Mijn boodschap dus: luister niet teveel naar mij! en luister ook niet teveel naar shadowboxer, maar lees zijn verhalen wel Maar luister ten slotte wel dit nummer (het voorlopige eind van mijn reis, aangezien ik er al de hele dag mee in mijn hoofd zit):




Succes shadowboxer!

Mooi besluit, en dat nummer van Daniel Johnston, die ik leerde kennen en appreciëren dankzij Masimo, is mooi!

Leuke stukken !

Mooie reis Scientist. Met veel plezier je stukken gelezen.

^O^, ik snap dit alleen niet:
Waarom is dat zo erg?

Erg genoten van je stukken, Jelle; veel herkenbaars ook in hoe je smaak zich heeft ontwikkeld, ondanks verschillende begin- en eindpunten. Chapeau!

Dan leer ik er zelf zo weinig van omdat ik dan telkens dezelfde platen langs zie komen, als slechts een kwart van de mensen in plaats van die Tamme Impala-plaat een leuke ontdekking zouden doen die hier vrij onbekend is zou het hier een hoop diverser zijn .. bovendien zou dat me ook nog wel eens toevoegwerk kunnen schelen. xD

Mooie stukken Jelle, leuk om je inzichten te lezen.

Ik heb expres mezelf niet zoveel ingehouden op het moment dat ik (pseudo-)filosofische neigingen kreeg, wat me nog wel eens overkomt bij het schrijven van zulke stukjes. Daardoor zijn de stukjes wellicht niet allemaal even gefocust, maar ik hoopte er iets extras mee te kunnen brengen dat het meer maakt dan een leuk verhaaltje.

Voor een groot deel van die filosofische stukjes had het ook prima bij een andere plaat uit kunen komen.

Geboeid je stujes gelezen Jelle.
Heel herkenbaar jij. En dat is op zich al knap.
Krijg door je mijmeringen bijna zelf zin om ook te gaan schrijven.

Heel herkenbaar en de stukken met interesse gelezen. Moet er alleen nog een lijst met te 'checken items' van maken, om tzt te luisteren. En dan geen 'aangenomen werk' van maken, want dan krijgt luisteren iets opgelegds. Daarom, dank voor toelichting en aantal mogelijke ingangen, zoals Motorpsycho dat voor mij een kluif blijft.; ook Supersilent lonkt.

En vwb die Tame Impala luisteraars - ik kan daar wel in komen: muziek blijft per slot van rekening ook iets waar je met je sociale umfelt over wilt kunnen praten - al is dat sociale umfelt eigenlijk digitaal, te weten MuMe. En niet iedereen heeft vwb muziek de behoefte om uitgedaagd te worden.

Ik snap het ook wel , die periode heb ik zelf ook wel gehad, maar ik zou het anders wel leuker vinden, en ik moet natuurlijk wel een beetje fel over blijven komen af en toe.. afschieten! al die mensen!

Veel mensen kiezen nou eenmaal voor safe - in mijn vriendenkring zorg ik er ook regelmatig voor dat mensen kennis maken met nieuwe muziek - een ripperik met verse waar wordt door hen ook meer gewaardeerd dan een fles.

Zo heb ik mijn zwager in 2002 kennis laten maken met Sigur Ros () - "kattengejank" was zijn eerste oordeel; deze zomer is hij naar Rock sur Seine geweest, o.m. voor Sigur Ros. Het werk van een gedreven muzikale missionaris wordt soms na enige tijd beloond maar we gaan door

Overigens past hij wel in het Tame Impala plaatje van je en ook andere retromeuk (Black Angels) heeft ie aangeschaft en dat moet ik dan regelmatig horen

Ja maar op één gemiddelde avond Soundrop raad je me zoveel muziek aan dat ik helemaal geen tijd of noodzaak meer heb op andere blogs en fora te kijken. Je moet dus niet mij gaan verwijten dat jij niet efficiënt delegeert Jelle.

Verder erg leuke stukjes, mooie verhalen en goede tips.

Hmmm.. als ik ze jou dan als tip geef, kun jij ze dan toevoegen op MuMe?

Voor luie mensen is er een apart topic, gebruik ik ook om de haverklap: De Site >> Algemeen >> Albums toevoegen aan de site / Toevoeghulp

Hmm... dus omdat jíj die al kent, moet ik die maar niet meer ontdekken?
Zelf vind ik het geven van succesvolle tips overigens vele malen leuker dan het krijgen van succesvolle tips.

Ook jij ontdekt meer als je een hoop verschillende dingen langs ziet komen in plaats van steeds dezelfde , je gaat toch ook leiver naar een restaurant waar je een beetje keuze hebt van een kaart en niet keuze hebt uit 2 gerechten die iedereen wel lekker vindt?

Slecht voorbeeld. Hoe uitgebreider de kaart, hoe kleiner de kans dat er uitsluitend met verse gerechten gewerkt wordt

Je snapt wel wat ik bedoel, het wordt af en toe een beetje muzikaal inteelt hier