Is er inmiddels al meer bekend over de vergoeding voor artiesten? Spotify loopt wel mooie praatjes te houden over hoe er een deel afgestaan wordt, maar dat gaat vooral naar de platenmaatschappij. Ik las laatst op hoeveel het neerkomt voor artiesten en ik schrok me dood:
How Much Do Music Artists Earn Online? - informationisbeautiful.net

In het wel of niet download topic is je manier van discussiëren een paar keer vergeleken met de pvv en sgp. Dit doe je nu ook. Je haalt een klein onderdeel van een betoog er uit en vergroot dit. Ik beschrijf dat ik dus voor streamen betaal. Ik geef aan dat ik zowel voor films als muziek streams wil betalen maar wel fair. (omdat de techniek en de mogelijkheden en de bewijzen er zijn dat dit kan!)

De productie kosten zullen erg dalen door alles via flac aan te bieden (alle kopieen zijn gratis!!!!), hierdoor hoeft de consument dus niet het zelfde te betalen als voor een fysiek product. De oude horloge maker vroeg in verhouding ook meer voor zijn horloge dan een gefabriceerde van de zelfde kwaliteit anno nu. Iets wat de grote labels dus met alle macht proberen tegen te houden en wat jij dus steeds verdedigd.

Volgens mij mis je een beetje het punt dat geprobeerd gemaakt te worden. Door de technologische ontwikkelingen vervalt het punt van distributie (voor een groot deel). Of dit nou positief of negatief is doet er niet toe; artiesten, platenmaatschappijen en -winkels moeten zich hier maar op aanpassen willen ze overleven. Zo kan een artiest bijvoorbeeld besluiten om een groot deel van zijn muziek gratis online beschikbaar te stellen. Op die manier verkoop je direct gezien misschien minder platen, maar je wordt in het hedendaagse overschot aan artiesten wel sneller gehoord. Dit kan dan leiden tot beter verkochte concerten en uiteindelijk zelfs betere cd-verkoop. Als je volledig op de ouderwetse manier gaat werken wordt je op den duur niet meer gehoord, alle jongeren ontdekken hun muziek via het internet. Daarbij hoeft het opnemen van een cd tegenwoordig echt niks meer te kosten en ook reclame maken is een stuk goedkoper geworden. Een miljoenenverkoop van cd's is dus helemaal niet meer nodig als je handig gebruikt maakt van de nieuwe technologie.

hierom wordt het dus tijd dat de muziekindustrie zich zelf gaat moderniseren of eigenlijk de muzikanten.

Ah, de glazen bol van de consument: als de artiest nu maar doet wat wij zeggen en zich aanpast aan de "moderne" techniek door een groot deel van zijn muziek gratis online te zetten kan het mogelijk zijn dat hij meer gehoord wordt en wellicht zelfs meer cd's gaat verkopen, ook al staan ze dan voor een belangrijk deel gratis online op het internet.

jaa, zal ook belachelijk zijn als wij naar de artiesten en platenmaatschappijen moeten luisteren. volgens mij zijn zij degene die zich naar de markt moeten aanpassen.

Dit is dus wat je schreef op de vraag of je bereid bent om te betalen voor streamen:


Waar staat dan dat je bereid bent om eerlijk te betalen, anders waren wij het namelijk eens geweest, maar ik lees het er niet aan af.

Overigens kort ik het beantwoorden van al je stellingen en voorbeelden in om te voorkomen dat er antwoorden gaan komen van 2 pagina's in dit topic. Dat je een oude sociaal democraat van PVV en SGP gedrag beschuldigd omdat hij het niet meer verantwoord vind om jouw ellenlange stukken nogmaals te herhalen in zijn antwoord (terwijl hij alleen opkomt voor de rechten van de arbeidende klasse) vind ik wel een ernstige zaak.

Jij komt nota bene zelf met een zaak aan met een stelling van iemand die zelf belang had bij de stelling (bleek al gauw) maar daar heb ik je ook niet meer over gehoord. Het geeft niet, maar je moet dan niet anderen beschuldigen van PVV gedrag als niet alles, alleen al om praktische redenen, niet meer kan worden geciteerd en beantwoord.

"Ik heb al aangeven dat ik per maand redelijk wat geld spendeer aan cds. maar ik zal proberen de boel wat op te sommen. Kijk ik kan ook een cd kopen, deze rippen naar flac op mijn pc. En dan in de bank via mijn telefoon alle bestanden selecteren en dan afspelen over mijn versterker dit is dus streamen":
Maar ik zal de vraag naar downloaden door zetten: Ja ik ben bereid eerlijk (hier kunnen we uitgebreid over discussiëren wat eerlijk precies is) te betalen.

Ja haalde UPC het On demand systeem wat wij hier in nederland kennen. Dus per product betaal je 4 euro (bijna de prijs van de dvd voor veel films) en kun je hem 48 uur kijken. In Amerika hebben ze Netflix een systeem voor films als spotify. Wanneer ik weet dat product als dat hier ook gewoon kan, en dit wordt tegen gewerkt door allerlei factoren dan nee betaal ik er niet voor en download of koop ik de film wel via het buitenland. Deze analogie kun je dus ook op muziek toepassen. Ik heb geen abbonement op Spotify omdat de muziek die ik download daar nog niet op staat! Tja dan download ik het en koop ik wat ik goed vind. (maar DIT is een compleet andere discussie dan we hier nu hebben)




Vertouw me, ik kom uit en voel mij ook tot de arbeidsklasse. Maar wat jij verdedigd is eigenlijk: Het is goed dat grote multinationals veel geld verdienen over de rug van de arbeider. Wat er nu dus gaande is in het huidige systeem. Dus laten we vooral niet kijken naar alternatieven die er voor zorgen dat de artiest zijn inkomen kan houden en dat grote bedrijven niet meer nodig zijn.




Nee ik geef een tegen argument voor jou stelling dat:

Grote artiesten (dus veel verkoop) een platform geven voor kleine en experimentele muziek. Deze stelling is een dogma wat door grote platenmaatschappijen nu vaak wordt herhaald. En net zolang tot mensen het gaan herhalen en erin geloven. Net als 'illegaal' downloaden. Het woord illegaal is nu zovaak voor downloaden geplaatst in de media, dat mensen het van zelf over gaan nemen deze zin. En ja geloven dat muziek downloaden iets illegaals is nederland.

P.s. je stelt dat ik elle lange teksten schrijf, want ik wil graag mijn mening kunnen beargumeteren met feiten en feiten zijn breder dan alleen muziek. Ik kan ook met korte dogmatische argumenten komen. Maar dan ontstaat er een welles/nietes discussie wat ik probeer te voorkomen.

Om niet beschuldigd te kunnen worden van PVV gedrag, zal ik je mijn complete antwoord PM-en

Was aan het twijfelen of ik het hier moest posten of in het "just a joke" topic

RIAA to Limewire: You Owe Us $72 Trillion - Spinner

Groot gelijk, kut download programma whatever,..

RIAA heeft gelijk, maar ze zijn tamelijk naïef. Dit wordt gewoon weer hetzelfde riedeltje: de gebruikers zijn degenen die het uploaden en downloaden. *Vul willekeurig medium in* doet hier zelf niet aan mee.

Heb 't een jaar (of iets minder) intensief gebruikt toen ik nog geen cd's kocht. Als je 't verkeerde bestand had gedownload, kreeg je zo'n kreunende opname van Bill Clinton: ''My fellow Americans, I would once again like to say that I did not have sexual relations with that woman...''

RIAA heeft niet gelijk!!! Ik mag ook muziek luisteren en lenen van mijn buurman. Oude wetten gelden niet voor dit digitale tijdperk!

Luisteren en lenen zie ik toch als iets anders dan verspreiden en een vorm van 'eigendom'.

nee het is kopieëren, maar het lastige is dat zelfs geen woorden zijn om precies neutraal te beschrijven wat downloaden is en in houdt: zowel positief als negatief! Op dvd's heb je propaganda filmpjes: dat downloaden gelijk stelt aan inbreken of het stelen van een auto (dus eigendom). Maar vraag je zelf eens af: als het echt een directe analogie zou zijn: zou er dan niet allang een wereldwijd verbod zijn?

Het lastige is: de techniek heeft de realiteit ingehaald en men probeert terug te gaan naar oude modellen die eigenlijk niet meer kunnen bestaan. Maar goed adaptieve ondernemers passen zich aan naar de markt ipv de markt aan te willen passen naar hun modellen.


Met andere woorden: er is nog steeds geen onafhankelijk onderzoek naar dit fenomeen, net als er geen eenduidige beschrijving is wat er nu precies aan de hand is. Het lastige is dat het vanuit ons huidge referentie kader beschreven wordt. Terwijl als de mogelijkheid zou bestaan om dit te doen met eerste levernsmiddelen (zoals olie) ons hele economische en ecologische systeem op de kop zou komen te staan.

En die mogelijkheid bestaat niet en gaat er ook niet komen.

Ik begrijp niet waar je je zo druk over maakt.
Natuurlijk vinden we dat muzikanten beloond moeten worden voor hun arbeid, toch? Prachtige arbeid, waar we veel plezier van hebben, laat ik dat vooropstellen.

We moeten uit gaan kijken dat proletarisch winkelen in de muzieksupermarkt niet goed wordt gepraat met als argument dat 'anderen' daar zoveel aan zouden verdienen.

Dus of je muziek nu verspreidt via cd, lp, download of als stream, er zal altijd een beloning richting muzikant tegenover moeten staan. En dat zal meer moeten zijn dan 0,000000000000000001 cent wat ze nu krijgen van Spotify of wie dan ook.

Door verandering van internationale wetgeving, waarin muzikanten veel beter worden beschermd, wordt momenteel zo fel geageerd tegen piraterij.
Vandaag ook weer een rechtzaak waarbij The Pirate Bay ongelijk heeft gekregen van de rechter na actie van de Stichting Brein.
De zaak ligt daarom helemaal niet zo moeilijk.

En dat meer mensen verdienen aan een cd of lp dan de muzikanten vanwege marketing, verspreiding of productie is ook niet meer dan logisch.

Ik gun iedere werknemer, nationaal en internationaal, een goed salaris.
En als je toevallig een kleine zelfstandige bent als muzikant, precies hetzelfde.

De wens om gratis muziek te verkrijgen van alles en iedereen (en dan de platenmaatschappij de schuld geven) is niet reëel en in beginsel ook niet eerlijk. Maar je hoort van mensen als korenbloem niet anders dan haarkloverij om maar te vergoelijken dat ze gratis aan muziek willen komen.

Proletarisch winkelen in de supermarkt en dan de fabrikant van Calve pindakaas daarvan de schuld geven omdat Unilever jaarlijks zoveel winst maakt. Zo ongeveer wordt er geredeneerd.

Of je bereid bent om muzikanten te betalen voor hun muziek is ook een moreel vraagstuk.

Maar ik weet het goed gemaakt: we leggen het antwoord neer bij de muzikant. We scheiden het in twee kampen: de muzikanten die gratis hun muziek willen aanbieden krijgen een aparte mogelijkheid tot het verspreiden daarvan.

Misschien kunnen we gelijk een databank oprichten voor iedereen die graag voor niets wil werken voor anderen. Lijkt mij uit te lopen op een groot succes.

De getalenteerde musici die toch graag betaald willen worden voor hun moeite worden daar, hoe dan ook, normaal voor betaald.

Wie hun muziek graag wil hebben moet er dus voor betalen; wie daar geen zin in heeft gaat op zoek bij de gratis aangeboden oplossingen. Iedereen blij, lijkt mij!

Jij denkt dat de wens voor gratis muziek ten grondslag ligt aan deze problematiek.
Dat is helemaal niet het geval. Als ik het verhaal van Korenbloem zo lees, geldt dit voor hem al helemaal niet. Mensen zijn altijd al bereid geweest om voor muziek te betalen, maar zijn ook altijd nieuwsgierig geweest naar meer muziek en naar makkelijke manieren om veel muziek mobiel te maken. En of het nu gaat om cassettebandjes, brandbare schijfjes of een simpele download: mensen blijven nieuwsgierig naar meer muziek. Op het moment dat jij een CD voor korte of lange tijd leent van je buurman doe je exact hetzelfde als iemand die datzelfde album download of er via Spotify even naar luistert. Je luistert naar muziek waarvoor je niet hebt betaald.
De problematiek wordt veroorzaakt door nieuwe technieken die muziek luisteren veel gemakkelijker maken. Nam je vroeger 5 cassettebandjes mee op vakantie, nu staat al je muziek op een HD of iPod en straks stream je de muziek van je voorkeur via je mobiel naar je autoradio of oortjes.
Al deze nieuwe technieken hebben één ding gemeen: er moet een nieuw verdienmodel komen voor de muzikant. En dat laatste blijf jij maar voor je uitschuiven en ontkennen. Gelukkig doen muzikanten dat zelf niet en vinden die stap voor stap een weg in de nieuwe werkelijkheid. "ChefSpecial" timmert aardig aan de weg zonder dat ze daarvoor een dure studio in zijn geweest.
Zij begrijpen wat jij maar niet wilt begrijpen: de tijd dat je als muzikant een boterham kan verdienen
door simpelweg een paar nummers per jaar op een album te zetten is voorbij.
Ik sprak laatst op mijn werk iemand die voor een uitgeverij van educatief materiaal werkt. Zelfs zij beseffen dat het simpelweg 'content' in boeken schrijven niet meer bij deze tijd past. 'Content' pluk je straks overal vandaan (helemaal gratis, erg hè, die arme schrijvers krijgen daar helemaal niets voor!) en dus zal deze uitgeverij een ander idee moeten krijgen om nog bestaansrecht te hebben. Daar kan jij het niet mee eens zijn, maar het gebeurt lekker toch.

Hier ligt ook het dubbele moraal. Teeven (voorvechter van een downloadverbod) stelde dat je wel een cd van de buurman mag lenen en deze mag branden voor eigen gebruik. Ik mag ook van de buurman een usbstick in zijn computer stoppen, waar hij zijn eigen gekochte cds op heeft staan als ripp. Maar ik mag (straks als het verbod er misschien komt) niet bij deze zelfde buurman downloaden via een peer2peer programma. Even hypothetisch Het gekke is: wanneer ik mijn buurman elke dag vraag om een bepaalde cd op te zetten en dan via een luik door de muren heen kan ik de muziek horen. Dus er zijn vele mogelijkheden om van een cd te kopen meerdere mensen op legale wijze van het zelfde product gebruik te laten maken. Het punt is dat zei niet kunnen verbieden als mijn buurman die cd op zet en ik er telkens ook gratis mee van kan genieten. Ook al maken we een buizen systeem en kan de hele flat er van mee genieten (dus geen radio uitzending!) dan nog kunnen ze dit niet verbieden. Het ligt volgens mij er meer aan dat ze willen verbieden tot zover ze kunnen controleren. En dit maakt het zo raar
Want waarom mag ik niet met vrienden mijn muziek digitaal delen (dus nu kom je bij het downloaden)?


@ Musician: TPB wordt geblokeerd om het faciliteren van illegaal content (dit is dus geen films en muziek, maar gaat dus om software !!!!) Daarbij geven rechters steeds aan dat downloaden van films en muziek niet illegaal is in nederland. Laatst heeft een rechter bij de hoge raad aangegeven dat een verbod raadzaam kan zijn. maar dat is een persoonlijke uitspraak geweest en ook meer om hun werk makkelijk te maken. Want ondanks te TPB wordt geblokeerd, iedereen weet al hoe je een proxyserver op moet zetten. Firefox heeft er zelfs een ad-on voor en zo loopt brein steeds achter de feiten aan. Want ondanks TPB is geblokkeerd er zijn voldoende alternatieve sites die het zelfde content en links aanbieden. Dus het echt dweilen met de kraan open.

De beperking is de techniek. En dit zal altijd zo zijn.
Ik heb een collega die al haar materiaal op een iPad wil verzamelen (slechte rug). Lesmateriaal, schoolboeken. Ze vroeg de uitgevers om een uitvoering van de methode in PDF. De uitgeverij moest even slikken. Het verzoek van deze docent was volkomen legitiem en nog erger: van deze tijd. Een tas met schoolboeken is slecht voor de rug en erg onhandig, maar de uitgeverij ziet zijn inkomstenbron opdrogen. Een PDF is snel gekopieerd ook al mag het niet. Ze kreeg de PDF niet.
Moraal van het verhaal: leerlingen (en docenten) in Nederland lopen nog steeds met kilo's boeken in de tas, omdat de uitgeverij vasthoud aan een oud verdienmodel. Als ze daarmee door gaan bestaan ze (de uitgeverijen) binnen afzienbare tijd niet meer. Docenten en leerlingen zijn niet gek. Dan ontwikkelen we zelf wel wat in PDF (of webbased, maakt allemaal niet uit). De eerste uitgeverij die goed lesmateriaal ontwikkelt (in de breedte) voor een tablet kan goede zaken doen, maar moet wel bereid zijn om anders tegen zijn vak aan te kijken.

Kunnen we eigenlijk niet gewoon zeggen dat er sprake is van een maas in de wet? Doordat de wet niet geactualiseerd is zoals de muziekindustrie/digitalisering? Zeker betreffende copyright.

Overigens zit er volgens mij wel een limiet op. Je mag een aantal thuiskopieeen hebben. Maar je mag die niet verspreiden en volgens mij mag je er ook niet 500 hebben (het controleren ervan is een tweede). En dat neigt al aardig naar downloaden, toch?

Een maas zou ik het niet willen noemen. Voor mensen die volgens de wet copyright hebben is het steeds moeilijker dit recht op te eisen. Aan de andere kant ziet de burger het steeds minder als 'fout' om iets te kopiëren. We moeten wennen aan die nieuwe situatie. Dat torrentsites aangepakt worden vind ik overigens te begrijpen. De inbreuk die daar gemaakt wordt op copyright is zo grootschalig en georganiseerd dat het op georganiseerde misdaad lijkt. Of het gaat helpen is een tweede . . .

Nee er is geen maas in de wet! Het downloaden van muziek, films en boeken voor eigen gebruik mag. Uploaden is verboden. Het downloaden van software (ook games is verboden) Ook het uploaden van dit laatste is verboden. Hierom kunnen torrents dubieus zijn, omdat je automatisch upload! Ik weet niet meer precies waarom hier een onderscheid tussen is gemaakt.
De belangbehartigers gingen toen accoord, omdat iedereen nog via Napster of Kazaa downloaden en alleen grote releasegroepen echt groot downloaden. Het internetgebruik is in 10 jaar zo veranderd....

Het is opvallend dat brein alle aanvragen voor blokkades (in kader van TPB) bij de zelfde rechter in den haag heeft gedaan. Het is bekend dat deze man lid is van een anticopyright organisatie. Dus het is mogelijk dat er dubbele belangen spelen, ; Hier is ook veel kritiek op geweest. Maar ik ga er wel vanuit dat een rechter de wet op de juiste manier interpreteert.



Nee er is geen limiet! Want hoe willen ze dat controleren. Als ze dit in GB's gaan tellen: ook ik download alleen e-pubs (Laatst is iemand in nederland veroordeeld voor het oploaden van 400 ebooks). Wanneer ze het aantal bestanden gaan tellen: dan zet ik alles om in flac en cue files. Daarnaast mogen zowel de ISP als Brein (die laatste heeft helemaal geen autoriteit) niet in jou verkeer kijken (Brief geheim). Maar ook als dit wel mag, valt dat dat prima te om zeilen: VPN server opzetten.






Ik persoonlijk zie het niet als fout en heb het ook nooit als fout gezien, aangezien ik het een vorm van informatie winning vind. EEn download is geen gemiste koop of laat staan een potentiële koop. TOrrent sites zijn niet georganiseerd maar werkt precies het zelfde als mijn metafoor met de buurman, alleen heb je daar een platform met heel erg veel buurmannen.

Upload/downloadverhaal is bekend. Wat is de bron voor het gegeven dat er geen limiet zou zijn? Bij een college is mij nml. verteld dat er wel een limiet is. De controle erop is lastig, maar staat er wel los van. Er worden wel meer dingen niet/slecht gecontroleerd, maar dat betekent toch niet dat het zomaar wettelijk is toegestaan?

Ik heb er nog nooit iemand overgehoord op foras waar dit in heel veel details wordt bediscusseerd. Heb jij een bron (college is geen sterke bron) van wel? Maar ik zal eens zoeken.


edit google geeft geen hits. Wat er wel is geweest is een download limiet, maar dit is door de ISP's ingevoerd om de druk op de lijnen te verminderen. Maar is sinds een aantal jaar ook afgeschaft, sommige hebben nog een fair use policy (wiki).

Ikzelf ben verbonden aan een uitgeverij als auteur van wiskundeboeken voor het middelbaar onderwijs. Ik kan je verzekeren dat wij ons heel bewust zijn van de veranderende tijden en er wordt gigantisch veel werk gestopt in aanpassingen voor iPad e.d.
Maar je kunt toch niet verwachten dat we pdf's van boeken zomaar gratis gaan uitdelen? Er wordt gezocht naar nieuwe manieren om toch auteurswerk te kunnen verlonen. Er is steeds nood aan nieuw educatief materiaal, en de creativiteit om dat te ontwikkelen heeft een prijs.

Jouw verhaal suggereert dat de omschakeling in een vingerknip kan gebeuren, en dat een tablet de schoolboeken volledig kan vervangen. Ik zie ze eerder als complementair en ondersteunend. Papier blijft wel handig om een wiskundige constructie uit te voeren of een berekening te maken. Je riskeert bij snelle invoering van tablets in het onderwijs dat leerlingen dubbel gaan moeten betalen: dure schoolboeken en 500 euro voor een tablet, die op dit moment vooral zal gebruikt worden om wat opzoekwerk op internet te doen. Er is gewoon nog niet genoeg geschikt materiaal voorhanden!

Ons nieuwe boek wordt, via een bordboeklicentie, wel aangeboden in een format geschikt voor iPad en dergelijke. En onze uitgeverij is heus niet de enige die hiermee bezig is.

Ik vermoed dat men in de muziekbusiness evenzeer bezig is met het nadenken over nieuwe terugverdienmodellen. Het gaat heus niet om zakkenvullerij, maar wel om een billijke vergoeding voor creatief werk.

[quote]nico1616 schreef:


Maar wat is blijk van een vergoeding van creatief werk?

Een artiest kan geen uurloon rekenen of juist wel? Maar wat is dan eerlijk. Hoe kun je zoiets meten en objectiveren. Het dogma van vraag en aanbod zal kennelijk niet altijd opgaan hier.

Ik kan inderdaad geen prijs plakken op het creatief werk dat ik verricht, maar wat ik nu aan auteursrechten ontvang, voelt voor mij als billijk aan.

Ik besef dat voor elk verkocht leerboek, er altijd al verschillende gekopieerd worden of (erger) overgetypt worden door leraars die zogezegd een eigen cursus maken. Maar ook daarvoor is een vergoeding: Vewa herverdeelt bedragen, die bij kopies worden aangerekend, aan auteurs.

Ik vind echter op het net al prachtige Amerikaanse boeken in pdf, gratis en voor niets. Op het moment dat mijn boeken op deze manier op grootschalige wijze verspreid worden, is het voor mij over. Mijn creativiteit heeft een prijs.

Ik denk dat het voor een muzikant op dezelfde manier werkt: spotify, optredens e.d. kunnen allemaal voor alternatieve inkomsten vormen, maar er moet genoeg over blijven om het billijk te houden of hij zal zijn tijd aan iets anders spenderen...

@korenbloem
Ik huur nooit meer een film. Ik download ze wel. Natuurlijk loopt die branche geld mis.
En torrentsites zijn minder onschuldig dan je denkt. De eigenaar van Megaupload is binnengelopen door die site, terwijl hij enkel andermans werk verstrekte.
@Nico
Goed te horen dat daar hard aan gewerkt wordt, maar de digitale wereld is niet van gisteren. Mijn school start volgend jaar met iPads in de brugklas. Als we moeten wachten op de uitgeverijen komt het er niet van. De scholen hebben hier een voortrekkersrol en niet de uitgeverijen.
Maar nogmaals: fijn dat er hard gewerkt word!

@ korenbloem: Zal binnenkort even kijken of ik een bron kan vinden. Heb daar nu geen zin in, maar ik kom erop terug.

Om even in te haken op het verhaal hierboven: een vriendin van mij is grafisch ontwerpster. Brainstormen levert inderdaad geen geld op, maar ik meen me te herinneren dat dit alleen kan als er met de hele groep een sessie op vaste uren wordt ingeroosterd. Ik durf 't echter niet met zekerheid te zeggen en misschien zie ik wat mitsen en maren over het hoofd.

Megaupload is geen torrensite: en deze site is aangepakt op het moment ze een alternatief verdienmodel op de markt wilde brengen. Verder is er nog geen rechtzaak geweest, bewijs onrechtmatig verkregen etc en is Kim.com nog steeds niet veroordeeld. Het geld wat ze verdiende: was met abonnementen en reclame inkomsten. Dus de industrie had dit geld zelf ook kunnen verdienen door het zelfde model!!!!!!