Ik heb uiteraard bewust gekozen voor vage en ruim te nemen bewoordingen, omdat niemand dat weet. Dat moet de toekomst uitwijzen Dat hangt met name van die 'selecte groep liefhebbers' af - die bepalen de vraag. Al zie ik er ook van komen dat de muziekindustrie de CD op een gegeven moment bewust laat afsterven door ze niet of nauwelijks meer te produceren, net zoals ze dat begin jaren negentig met de LP deden. Daar kon je op een gegeven moment ook niet meer aan komen, al wilde je ze nog kopen.

Ik durf er geen geld op in te zetten, maar ik denk wel dat we over vijf tot tien jaar in dat niche-stadium zijn aanbeland, waarin een beperkt aantal titels nog op kleine schaal op CD verkrijgbaar is. Ik merk nu al - en echt niet alleen in het R&B/hiphop-segment - dat sommige titels wel gestreamd kunnen worden en een LP-variant hebben, maar geen CD. Dat geldt voor zwel oude als nieuwe titels. En titels uit de 'back-catalogue' - albums van vroeger dus - komen steeds vaker te vervallen.

@Mjuman: je analyse over de leeftijdsgroepen lijkt me een juiste, zeker voor country, blues, jazz etc. Daar zit ook een flink deel bij dat gewoon niet handig genoeg is om met 'al dat internetgedoe' om te gaan. Voor rock zou het nog iets anders kunnen liggen: ook daar een grote groep van vooral 'classic rock'-liefhebbers die zweert bij de CD (of nog vaker: bij de LP). Toch denk ik dat er ook daar nog wel een groep jongere liefhebbers is die een fysiek product wil hebben, maar een LP te duur of te omslachtig vinden. Zou aardig zijn als je de statistieken op dit punt kon uitsplitsen naar 'classic rock' en bijvoorbeeld 'indierock'.

Met de nieuwsvoorziening, zoals je aanstipt, zie je een vergelijkbare scheiding der geesten. Onder de pakweg 40 jaar leest vrijwel niemand meer een papieren krant, daarboven nog wel. Maar dat zijn over het algemeen de mensen die eerder doodgaan dan de jonkies. In die zin houdt het in de verdere toekomst natuurlijk echt een keer op. Dat zie je nu al aan die ramsj- en kringloop-LP's van James Last, Mantovani en consorten. LP's zijn gewild, maar niet die titels. Mensen die dat mooi vinden, zitten in het beste geval in het verzorgingshuis. Als ze al niet overleden zijn...

Dat laatste is waarschijnlijk mede een verklaring voor de opmerkelijke rol van Duitsland. Ik zou me ook kunnen voorstellen dat goede internetverbindingen daar nog altijd minder vanzelfsprekend zijn dan hier, al was het maar door de grotere afstanden. Het is me de laatste jaren bijvoorbeeld opgevallen dat Duitse hotels en cafés lang niet allemaal wifi hebben.

En ja, Japanners zijn gek op gadgets en hebbedingetjes. Ik heb ook wel eens gelezen dat de wetgeving daar een stuk restrictiever is op het gebied van illegaal downloaden. Daar schijn je echt voor de gevangenis in te kunnen gaan. Dat zal een deel van de bevolking er ongetwijfeld van weerhouden.

Ik heb een notitie op mijn kalender gezet voor 28 september 2023 en 2028, dan gaan we het bekijken. Persoonlijk merk ik helemaal niets van minder CD releases en denk ik ook niet dat dat in de toekomst gaat gebeuren, zeker niet in 5 tot 10 jaar.

De wetgeving is min of meer hetzelfde in Duitsland en Nederland met als verschil dat in Duitsland rechthebbenden organisaties wettelijk informatie mogen vorderen van providers wanneer zij een inbreuk op copyright hebben geconstateerd. In Nederland moet je daarvoor toestemming vragen aan een rechter. Dat is voor veel mensen in Duitsland een reden om niet te downloaden aangezien er genoeg incidenten bekend zijn van particulieren die zijn gepakt en flink moesten vergoeden. In Nederland is dat vooralsnog niet gebeurd.

In Japan is downloaden niet gewoon een inbreuk op een recht maar zelfs strafbaar. Daar kun je er dus ook een straf voor krijgen, maximaal 2 jaar vrijheidsontneming zelfs.

Dat vind ik wel heel stellig. Ga maar eens na hoeveel verkooppunten de afgelopen 5 jaar zijn verdwenen, alsmede hoeveel etailers onder druk staan; terwijl een cd een prima artikel is om via web te bestellen en leveren (kan door de brievenbus en is goedkoop te verzenden).

Misschien gaan we - binnen 5 jaar - wel naar een ander model, waarbij je via websites moet intekenen op (bepaalde) releases, al dan niet met korting, of meer op abonnementbasis; waarbij cd's worden verstuurd als een soort timeframe-based release ("de afgelopen tijd hebben we dit opgenomen"). Als (niche-)product zal de cd nog wel kunnen blijven bestaan, maar dan is het wel zaak om het doelpubliek nauwer aan je binden. En gek genoeg varieert dat sterk van het ene genre tot het andere: heb me ooit door een pop-journalist - die tijdens zijn opleiding bijwerkte als platen/cd-verkoper - laten vertellen dat in het decennium rond de eeuwwisseling de markt zo goed als in stand gehouden werd door de kopers van (hard)rock-cd's .

Verder (als is dit meer iets voor het downloadtopic) zijn ook in Nederland gevallen bekend van mensen die zwaar beboet zijn voor het veelvuldig posten van links - kijk maar eens op Spotnet (mensen die aangeven/toelichten gestopt te zijn, na vervolging en schikking); ook elders is info te vinden.

Zo zie je maar: handhaven helpt echt!

Ik zie het afkalven van het CD-aanbod wel degelijk voor mijn ogen gebeuren: in de winkelstraten (waar dat proces eigenlijk al zo goed als voltooid is), in het online-aanbod van nieuwe CD's (tweedehands is een ander verhaal, plenty keuze) en in de toename van releases die alleen via streaming en/of download worden aangeboden, en soms ook op LP. Heb er vandaag toevallig nog twee besproken op deze site.

Helemaal begrijpen doe ik dat nog niet, want net zoals die verkoper in dat Billboard-verhaal aangeeft: als er nog vraag is naar CD's, ook in het hiphop-genre, breng die dan gewoon uit. Ik snap ook dat de muziekindustrie een kosten/baten analyse maakt, maar die hiphopsterren interesseert het gewoon niet, zelfs niet als ze, zoals Cardi B, misschien nog honderdduizenden fysieke CD's zouden kunnen verkopen in de VS.

De voorbeelden zijn nog niet legio, maar in mijn geval had de muziekindustrie bijvoorbeeld kunnen incashen op een goed samengestelde 2CD-verzamelaar van Prince's muziek van na 1996 (niet deze, want die laat nogal te wensen over als ik de kenners moet geloven). Ik luister er wel naar op Spotify, maar dan dus gratis....

Ik sluit zelfs niet uit dat ik voor een zacht prijsje (zeg 5-7 euro) deze had aangeschaft als-ie fysiek leverbaar was. Maar in dat geval ben ik waarschijnlijk één van de vijf geïnteresseerden...

Je verwart het downloaden met het verspreiden van beschermd materiaal.

Je hebt gelijk: degene die is vervolgd is de link-poster; deze faciliteert het downloaden, al uploadt hij in strikte zin de content niet. In Frankrijk en Ierland - beleid van three strikes, you're out - zijn downloaders wel aangepakt.

De kans dat downloaden van beschermd materiaal in Nederland naast inbreuk op een recht ook een strafbaar feit wordt schat ik voorlopig laag in. Maar goed, neem een VPN voor enkele euro's per maand en je hoeft je sowieso nergens zorgen over te maken.

Grappig om te zien dat dit topic inmiddels al 12 jaar bestaat. Al meer dan een derde van het bestaan van de cd wordt het verdwijnen van de cd voorspeld.

Tja, als je gekeken hebt, heb je gezien dat de oorspronkelijke topicstarter al zeven jaar niet meer op de site is geweest, bepaald geen aanhanger van de gedachte "de aanhouder wint". Overigens is het grappig om te zien hoe er toen werd gedacht en geschreven.

Er zijn profeten die geloven dat wij als soort ernstig met uitsterven worden bedreigd, en hoe begrijpelijk die gedachte vanuit een bepaald perspectief ook is, geloof ik dat het einde van de cd als massaproduct eerder zal liggen.

Het filosoferen over verdwijnende cd's is een vermakelijk gezelschapsspel soms ook wel pijnlijk als je het einde ziet naderen - een langzame dood - en vele jaren later op Muziekmeter nog enkele mohikanen bijeen zien scharrelen om het kleinood nog maar even in ere te houden, dan wel het ten grave te dragen.

Vanuit de theorie kan je altijd wel een voorbeeld bedenken hoe je de PLC van een zieltogend product een upswing kunt geven, mits je er op tijd bij bent.

Klassiek voorbeeld: koffie en de klassieke koffiezetmachine (met filter voor koffie en watercontainer) cum warmhoudplaatje (koffie die daar 1 uur op heeft gestaan is eigenlijk niet meer voor menselijke consumptie geschikt, imo). Die business kreeg een upswing door de komst van Senseo en koffiepads - lekker kopje koffie, wie zal 't zeggen?

Maar de markt trok aan. De cd heeft al aan het infuus gelegen: we kregen de hdcd, de sacd, de cdbox mét een dvd; echter markt de trok eerder uit dan aan, mede veroorzaakt door de 'uitvinding' van de mp3 (1994) én de komst van breedband-internet (2003).

Soms wanneer ik, dromend van die goede ouwe tijd, van slag ben, sta ik wel eens aan de Vecht of aan het Amsterdam-Rijnkanaal te wachten op de trekschuit naar Abcoude, maar al wacht ik tot ik een ons weeg (wishful thinking), de schuit komt niet.

Oh ja, vergeet ik nog om nóg een goed zichtbaar uitvloeisel van die 'doodverklaarde' CD te noemen: al die doosjes-met-schijfjes die mensen massaal wegdoen en bij de plaatselijke kringloopwinkels dumpen. Zodat de liefhebbers ze kunnen kopen voor 1 euro of soms zelfs twee kwartjes (een 'kwartje' is trouwens ook zo'n dingetje van vroeger - zouden millennials weten wat dat is? )

Toegegeven, je moet je wel door bérgen René Frogers, André Rieus e.d. heen worstelen, maar soms - als je er op het goede moment bij bent - kun je behoorlijk je slag slaan. Ik kom net weer thuis met negen stuks: Randy Newman, Valensia, Nadieh, Kayak, 2x Tori Amos, Ray Lamontagne, 2x Ryan Adams.... en allemaal in goede tot uitstekende staat. CD's passé? Gooi ze allemaal maar mijn kant op als u ze niet meer nodig heeft.

Da's dan weer een voordeel van die afkalvende CD-markt: soms zijn ze goedkoper dan ooit. Al merk ik over de hele linie wel weer een lichte prijsstijging voor nieuwe CD's. Een nadeel heeft het ook: soms voel ik me net een junkie....

De "omdat het niks kost" tweede hands cd's gaan hooguit 1 x in de lade. Er liggen er hier meer dan me lief is.

Er heeft iemand mee zitten lezen?
Uitzending gemist | Podium Witteman, Podium Witteman op Nederland 2 - uitzendinggemist.net
Na de tuba

Eerlijk is eerlijk, dat herken ik wel een beetje. Hoe meer je er krijgt, hoe dunner de spoeling wordt qua afspelen. Maar zelfs dan vind ik al dat ze hun geld al hebben opgebracht. Want op CD luister ik intensiever naar muziek dan ik bij streamingsites doe. En mocht ik een opruimbui komen (komt af en toe voor) dan kan ik er soms alsnog geld voor vangen en ze in het slechtste geval terugbrengen naar de kringloop.

Dat streaming-onderdeel in die Witteman-uitzending is inderdaad wel interessant. En ja, je zou haast zeggen dat ze hebben meegelezen. Edwin Ruitten heeft het zelfs over de trekschuit...

En ook hier zie je weer dat het per genre enorm kan verschillen: het aandeel streaming bij luisteraars naar klassiek bedraagt dus momenteel drie procent, dus daar is nog een wereld te winnen. Ik ben er zelf ook wel eens tegenaan gelopen (want af en toe luister ik ook wel eens naar een klassiek stuk) dat het lastig zoeken is als je naar een heel specifieke uitvoering (welke dirigent, welk orkest, welk jaar) wilt luisteren.

In hoeverre je die drie doelgroepen 'om' krijgt, hangt af van de vraag in hoeverre je aan hun specifieke wensen voldoet. Ik zie de ontwikkelingen van streaming wel de kant op gaan dat het geluidstechnisch nog verbetert en dat er een streamingsite komt die zich speciaal richt op klassieke werken. Die doelgroep is weliswaar veel kleiner, maar volgens mij betaal je daarvoor ook veel minder rechten, omdat veel werk in het publieke domein valt (als de componist/rechthebbende langer dan 70 jaar geleden overleden is, meen ik). Dus dat zou elkaar op een gegeven moment in evenwicht kunnen houden.

Maar goed, je hoort het - ook hier wordt in de voorspellingen uitgegaan van 'nog vijf jaar'. Mijn eigen aanname is dat de CD dan niet dood is, maar wel een niche-product met een kleine afzetmarkt, die misschien slechts als speciale bestelling leverbaar is.

Het nadeel is wel dat er nauwelijks redelijk recente (laatste tien jaar) aanvoer is in de cd-winkels, wat het spitten wat saaier heeft gemaakt. Want als er weinig nieuwe cd's verkocht worden, is er ook weinig dat op den duur naar de tweedehands-winkel gebracht kan worden.

(Nou luister ik relatief veel oude muziek. Maar zo nu en dan is er toch iets van recentere datum wat aanspreekt, en het was leuk geweest om dat ook ooit tweedehands te kunnen vinden.)

En hetzelfde geldt natuurlijk ook voor frisse (redelijk) nieuwe schijfjes met muziek die al veel langer geleden voor het eerst uitgebracht is. Wat er in tweedehands-winkels en op vlooienmarkten nog ligt, is doorgaans al ergens tussen 1987 en midden jaren 00 voor het eerst gekocht, en je moet maar hopen dat het allemaal nog een beetje werkt.

Nieuwe muziek koop ik eigenlijk nooit in de winkel. Kijk naar de nieuwe Therapy? Die kon ik voor 12 euro kopen uit hun eigen shop en die was gesigneerd ook nog. Vroeger werden schijfjes met de miljoenen gedrukt. Nu kijken ze naar de vraag op pre-orders en daar passen ze de hoeveelheid aan. Mijn eigen limiet ligt op 15 euro voor nieuwe cd's en 5 euro op tweedehands. En dat zijn dus uitersten. Een cd is voor mij nooit 19,95 waard geweest en zal hem zeker niet voor die prijs kopen. Nooit begrepen waar die prijs op gebaseerd is. In de UK ligt het altijd rond de 10 a 12 pond. Amerika 12 a 15 dollar. En dat is inclusief verzending. En dan gek vinden dat de cd aan het uitsterven is in Nederland. Mensen slikken het niet meer als zoete koek. Zeker met een volwaardig alternatief (Spotify).

Aardig artikel op de website van Variety: Sony Music Overhauls Legacy Label to Adapt to Streaming (EXCLUSIVE) – Variety

Sony Music komt er laat achter (het lijkt wel of de directie pas onlangs het hier al vaker door Mjuman aangehaalde standaardwerkje The long tail heeft gelezen... ), maar het muziekbedrijf gaat zijn businessmodel voor wat betreft de back-catalog reorganiseren. De nadruk ligt niet langer op fysieke releases (wat ze nog heel lang hebben volgehouden), maar op streaming, licensing en vooral marketing: nummers uit hun back-catalogue op zoveel mogelijk plaatsen laten horen: op streamingsites, in films, games en reclames, en zelfs in presidentscampagnes.

Dat komt, zeggen de nieuw aangetreden directieleden, omdat muziekmarketing via streaming een heel andere aanpakt vereist: vroeger verkocht je een muziekstuk één keer aan een consument, maar nu moet je ervoor zorgen dat-ie regelmatig terugkeert. En dus moet 'oude' muziek constant onder de aandacht gebracht worden langs wegen die mensen tegenwoordig aanspreken. Mensen moeten muziek blijven (her-)ontdekken.

Het gaat hier over de Amerikaanse markt, maar het heeft ongetwijfeld wereldwijd invloed op de toekomstige (on-)verkrijgbaarheid van back-catalogue-materiaal op CD en LP. Ik merk nu al dat obscuur materiaal waarvan ik al heel lang hoop dat het ooit eens op CD wordt uitgebracht, uiteindelijk wel op Spotify te vinden is, maar nooit een fysieke re-release heeft gezien of zal krijgen.

Geen fijne ontwikkeling voor de liefhebber van fysiek product, maar waarschijnlijk een onvermijdelijk toekomstbeeld. En een teken aan de wand, zeker als je bedenkt dat de muziek die wordt uitgebracht op het Sony Legacy-label toch vooral gericht is op een wat ouder publiek.

Hier heb je helemaal gelijk in. Ik luister ook veel en vooral naar oudere muziek. Sterker nog: die titels van bijvoorbeeld Ryan Adams, Ray Lamontagne en Tori Amos vallen in mijn beleving al onder 'recente muziek', hoewel ze minstens tien tot twintig jaar oud zijn.
Maar je hebt gelijk: mijn recentste tweedehands aanschaffen bij kringloopwinkels en bijvoorbeeld Plato en Diskid Zwolle (veel spul voor maximaal 5 a 6 euro, voor mij inmiddels ook wel zo'n beetje de limiet) dateren van pakweg 2009-2011. CD's van recentere bouwjaren, zeker van minder mainstream artiesten, werden al in veel minder grote aantallen geproduceerd. Die kom je dus ook minder vaak tegen.

Ik zal CD's en LP's blijven kopen tot de voorraad uitgeput is, maar uiteindelijk kom je als muziekliefhebber een keer te staan voor de keuze: blijf ik nieuw werk kopen of ga ik toch luisteren naar Spotify? Ik neig nu al regelmatig tot het laatste, zeker in aanmerking genomen dat CD's als niche-product waarschijnlijk weer duurder gaan worden (nieuwe releases dan).

Ik moet zeggen dat de kwaliteit van de CD als geluidsdrager (even losgezien van de kwaliteit van het geluid) me niet tegenvalt. Natuurlijk kom je wel eens zwaar bekraste schijfjes tegen, die laat ik dan ook gewoon liggen. Maar over het algemeen is mijn ervaring dat ook CD's van dertig jaar oud nog prima te draaien zijn. Ik schreef het al eerder: het percentage probleemloze aankopen ligt hoger dan bij vinylplaten. Dat pleit dan weer voor het medium op zich.

De andere kant van de medaille: dit lees ik vandaag in Billboard Magazine: One Reason Music's Hottest CDs Are Out of Stock: Manufacturing Has Moved to Mexico | Billboard

Vier goedlopende CD-titels van Universal (Eminem, Lil Wayne, Greta Van Fleet, de A star is born-soundtrack) blijken op veel plaatsen uitverkocht in de VS. Eén oorzaak is de recente verplaatsing van de CD-productie naar Mexico, waardoor aanleveren langer duurt. Een andere oorzaak is het kennelijk te behoudend inkopen van CD's door platenmaatschappijen en verkooppunten. Blijkt er toch meer vraag naar die schijfjes dan vooraf was ingeschat...

Aan de andere kant: beperkte beschikbaarheid van CD's kan natuurlijk ook weer bijdragen tot een verder afnemende vraag in de toekomst. Bepaald geen halleluja-verhaal dus, dit...

Dat is toch altijd wel het geval geweest voor veel albums.

En er zijn de laatste tien jaar steeds meer kleine maatschappijen die dan alsnog zulke albums heruitbrengen, zoals Music On CD en Rock Candy Records.

Of StormSpell Records zoekt zelfs demo's op uit de jaren tachtig die toen nooit een release hebben gekregen en brengt die nu mooi verzorgd op cd uit.

Dank voor het posten hier! Eens te meer blijkt dat iets televisieficeren (iets geschikt maken voor de treurdoos) leidt tot simplificatie en verlies van nuance.

Op zich is de metafoor van een digitale bibliotheek/collectie aardig, maar wanneer er over streamen wordt gesproken wordt gezegd dat dit náár tablet, computer of telefoon is; misverstand nr 1. Misverstand nr 2 is dat er niet wordt gestreamd in hi-res formaat, maar uitsluitend in mp3.

Het stukje waarin de geluidsdame liet zien wat omzetting naar mp3 voor reductie inhoudt, was trouwens heel duidelijk.

Afgezien van (bedraad) inhuis-streamen (vanaf NAS of andere schijf) kun je natuurlijk vanuit een streamingservice via een app naar een op je netwerk aangesloten DAC (in je stereoset) die het dan weergeeft op je stereo. Streaming service als Tidal en Qobuz kunnen ook streamen in hoge kwaliteit. Zo kun je de laatste Dead Can Dance via Qobuz streamen in een hogere resolutie dan op de cd; bij Qobuz zijn meerdere abonnementsvormen, waarbij je in bepaalde gevallen met fikse korting de hi-res files kunt downloaden. Soms zitten de inlays/boekjes als pdf bij en die kun je dan bekijken op je tablet; hetzelfde tablet (Android of Apple) dat je dan als afstandsbediening gebruikt voor je streamer. Naast een abonnement op een streaming service heb je dan een mediaplayer/dac en software nodig - voor besturing en bestandsbeheer.

Lijkt me toch een hele investering. En ook een blijvende kost, net als bij cd's kopen.

Voor een stuk spreekt het me wel aan want sommige cd's of lp's zijn na aankoop een of twee keer gedraaid en dan later ooit nog wel eens. Maar eigenlijk niet de moeite om te hebben. Van albums die ik erg goed vind kan ik me nog niet voorstellen dat ik ze niet in mijn handen zou willen hebben.

Dat laatste herken ik - dan koop ik een album alsnog, meestal op lp. De kosten kun je vergelijken met de kosten van een goede cd-speler: en je kunt op kosten besparen door een tweedehands mediaplayer/dac te kopen - dan zit je met NAS (4 TB) op 700 - 800,- Zo'n NAS kun je ook nog voor andere doeleinden gebruiken: om films, foto's of je computerbestanden (word, excel, powerpoint) als backup op te slaan. Het scheelt je iig veel (kast)ruimte, en evt ook miskopen. Als je dan een WDTV (klein apparaatje van 70,-) koopt, kun je beelden (films, foto's) op je tv-scherm bekijken.

Dat laatste is gelukkig ook weer waar. Het is een merkwaardige tegenstelling: waar de drie overgebleven grote platenmaatschappijen zich steeds meer afkeren van CD- en LP-uitgaven (streaming is immers gemakkelijker en dus goedkoper), zie je veel kleine labeltjes die met liefdevol gemaakte reissues hun boterham verdienen en daar nog redelijk op kunnen draaien ook.

Ik had toevallig zelfs vandaag nog e-mailcontact met een Nederlandse initiatiefnemer van zo'n kleinschalig opererende organisatie. Die ziet nog wel degelijk een markt voor CD's, op voorwaarde dat je de kosten binnen de perken kunt houden, legde hij uit. Hij werkt momenteel aan een CD met nog onuitgebrachte opnamen van Vitesse en financiert dat met crowdfunding. Daarmee heeft hij momenteel de kosten er al uit, begreep ik.

Anders ligt het met licenties van albums die vroeger bij grote platenmaatschappijen werden uitgebracht. Ik kaartte de mogelijkheid aan van CD-reissues van een Nederlandse band die in de jaren tachtig enkele platen had gemaakt voor het CBS-label. 'Dat is tegenwoordig Sony Music, en die denken Amerikaans', merkte hij op. Met andere woorden: die kun je alleen tegen veel te hoge kosten in licentie krijgen, waardoor zo'n heruitgave een utopie wordt.

Deze week verscheen een aardig verhaal in Rolling Stone Magazine, over hoe snel het in Amerika gaat met streaming, en de gevolgen ervan. Het verpulvert het aandeel van fysieke media (CD/LP) in de verkoopcijfers (al blijft het lastig om het aantal streams vast te stellen dat als equivalent van een 'verkocht' album gezien kan worden) én het kan grote gevolgen hebben (heeft het eigenlijk al) voor de manier waarop wij naar muziek luisteren.

Niet verbazingwekkend, en een onderwerp dat op MusicMeter ook al vaker is langsgekomen: sinds de opkomst van het streamingmodel luisteren veel mensen vooral naar de 'hits' van de albums. Individuele tracks dus, al dan niet via een voorgeselecteerde playlist of shuffle-play. Daardoor worden nummers die we vroeger beschouwden als echte albumtracks veel minder aantrekkelijk. Dan kan gevolgen hebben voor onze perceptie van een album als een verzameling samenhangende songs van pakweg 40 tot 60 minuten.

Waarschijnlijk gaan veel mensen, net zoals in de jaren vijftig en zestig, weer vooral luisteren naar individuele songs. Maar als dat albummodel wegvalt, schiet de muziekindustrie zichzelf misschien wel in de voet, omdat 'het album' decennialang de melkkoe van de muziekindustrie was, ongeacht het medium. En zou het een verarming van het muzikale aanbod zijn? Oordeel zelf...

Tim Ingham: Album in Trouble, Music Business Probably Can’t Save It – Rolling Stone - rollingstone.com

MusicMeter is zelf al een helder voorbeeld van veranderd luistergedrag: het oordeel van de peer group wordt serieus meegenomen bij het ontdekken van een nieuw luisterobject; veel gelezen:

- bij welke album van *** kan ik het beste beginnen?
- **** is nou niet direct het meest voordehandliggende album om met beluisteren van *** te beginnen.

De meest beluisterde/gewaardeerde albums worden hier gewoon als "canon" beschouwd; en daarbinnen weer de best beluisterde en gewaardeerde songs.

Zijn wij niet allen kleine Pavlov-hondjes die wachten op het belletje?

Van analoog luisteren naar digitaal ging ook gepaard met beschikbaarheid van een afstandsbediening en dat bracht ook de skip-mogelijkheid met zich mee. Vroeger lag de afstandsbediening keurig bij de versterker. De afstandsbediening of de muis geeft ons ook de mogelijkheid om door te klikken. Bij de tv hebben de (commerciële) omroepen er al iets op gevonden - door tijdens de aftiteling van het ene programma in een venstertje al te tonen wat erna komt - om zender-stickiness (zo noemen de tv-folks dat) te bewerkstelligen.

Met Spotify werkt dat ook wel: draai bijv een album van Chromatics en als ze doorgaan met ander werk van Chromatics of bands die erop lijken, blijf ik regelmatig hangen. Hoef ik zelf niet te kiezen - voor menigeen is het lopen naar de (overvolle) cd-kast om een album te kiezen vaak toch "Wahl macht Qual".

En kiezen kan je ook via je tablet. Denk eerlijk gezegd dat die trend niet te stoppen is. Albums kopen zal dan echt iets voor de liefhebber worden.

Je ziet nu al dat vóór het verschijnen van het album, bepaalde songs al op Spotify te beluisteren zijn. Dat kun je uitbreiden en wanneer er dan 10 - 12 nieuwe songs zijn kun je het album uitbrengen.