In 2007 bracht Justin Vernon, beter bekend als Bon Iver, zijn debuut uit. Een intriest klinkende folkplaat, gemaakt in een blokhut in een Amerikaans woud. Hij beleefde een soort van existentiële crisis, door alles en iedereen verlaten, en daarom zelf ook maar alles en iedereen verlaten, de schamele troost zoekend van het loofgroen. De plaat werd enthousiast onthaald, en wordt nu nog altijd gezien als een mijlpaal, toch zeker lid van het groepje “beste platen van de 21ste eeuw”. Tot nu toe, want de eeuw is nog jong, gebiedt de eerlijkheid ons te zeggen.
Daarna was het lang stil rond Bon Iver, al bracht Vernon de EP ‘Blood Bank’ uit in 2009. Daarop was de inleiding naar een nieuw geluid te herkennen; Bon Iver werd een band. Vorig jaar kon je zijn stem onder andere bewonderen op Kanye West’s ‘My Beautiful Dark Twisted Fantasy’. Een artiest waarmee je Vernon niet meteen zou associëren, maar hij heeft in diverse interviews al te kennen gegeven dat hij een fan is van West. Ik vind persoonlijk dat zijn stem tekortgedaan wordt op die plaat, vanwege de autotune, maar goed.
En nu staat Bon Iver weer op het voortoneel, met een niet bijster originele titel voor de tweede plaat. Opvolger van ‘For Emma, Forever Ago’. Op sommige fora wordt er gesproken van ‘Bon Iver’, maar de titel is toch echt wel ‘Bon Iver, Bon Iver’. Een verdubbeling dus. Staat dit voor het ontegensprekelijk rijker geluid? Of voor de ietwat lichtere toon? Het zal altijd een groot vraagteken blijven, vermoed ik, en van Vernon zelf zullen we het ook wel niet horen. Al zou het goed kunnen dat ik er met mijn giswerk naast zit, gelieve mij dan te corrigeren.
Dat de band (zo mogen we Bon Iver nu wel noemen) zo groot is, spreekt uit het feit dat ik drie alinea’s nodig heb om het over de toch nog erg beperkte discografie te hebben. Wat het belangrijkste is, is en blijft de muziek natuurlijk. ‘Bon Iver, Bon Iver’ bestaat uit tien nummers, waarvan de titels refereren naar plaatsen uit Vernon’s verleden. Herinneringen worden opgehaald, hetzij goeie, hetzij kwaaie. Die feeërieke falsetto van Vernon is wederom aanwezig, al haalt hij ook wel eens de kopstem aan (hetgeen me ietwat stoort soms). Muzikaal verspreidt deze plaat een veel rijker geluid dan de vorige, draperieën, klanktapijten. De drummer van Bon Iver bracht trouwens ook een plaat uit vorig jaar, ook mooi. Hier speelt hij echter een nederige maar belangrijke rol, want met het ritme zit het meestal wel goed.
De plaat geeft me veel gemengde gevoelens. Sommige nummers vind ik zonder meer fantastisch, zoals opener ‘Perth’, een erg warm nummer, op de achtergrond lijkt men ongeïnteresseerd te rommelen met messen en vorken, het doet me denken aan de keuken van een verlaten officiersmess. De hoge omes zijn gaan rusten, en het onderbetaalde personeel zet zich met naïeve geestdrift aan de afwas. Of ‘Calgary’, dat gaandeweg verandert van een lieflijk folkliedje in een aan James Blake herinnerend hip nummer. Verrassing is de grote troef van deze plaat, maar het gevaar bestaat dan ook dat je, eens de plaat vier à vijf keer beluisterd, aan die verrassing gewoon raakt. Dan is het al makkelijker om de beste nummers eruit te pikken. Dat zijn mijns inziens de twee die ik al genoemd heb, met daarenboven ‘Michicant’.
‘Michicant’, een sleper. Vernon’s stem gedijt goed bij dit soort rustigheid. Als het wat drukker wordt, vind ik het algauw niks (met uitzondering van ‘Calgary’ dan). Afsluiter ‘Beth/Rest’ vond ik na één luisterbeurt echt een draak van een song, en sindsdien ben ik het nummer wat gaan waarderen, maar het is nog altijd niet bepaald grote liefde. Het nummer wijkt ook af van de 9 eerste songs, en heeft de meest uitgesproken jaren ’80 sound, by far. Het is dan ook weer een experiment, waar je bijna respect voor moet hebben. Maar het goed vinden, daar kan niets of niemand je toe verplichten, hoe experimenteel ook. In HUMO las ik: “Het nummer is zo fout dat het geweldig is”. Ik begrijp wel waar die recensent naartoe wil, maar ik volg hem daar niet in.
‘Hinnom, TX’ en ‘Lisbon, OH’ zijn twee tussendoortjes, doen me weinig of niets. De overige nummers zijn ook niet van het kaliber dat ze me doen opveren van verwondering. Ik weet natuurlijk al waartoe Vernon in staat is, dus zal ik ook überhaupt niet zo hoog opveren bij nieuw werk van Bon Iver. Maar toch. Ik had vrij hoge verwachtingen van deze plaat, en deels worden die ook ingelost. ‘Perth’ is wonderschoon, voor ‘Michicant’ en ‘Calgary’ geldt hetzelfde. ‘Beth/Rest’ is een afknapper voor mij, en de rest is best aardig, maar niet echt hoogstaand. Met drie geweldige nummers vind ik dat toch te weinig om een echt hoog cijfer uit te delen. De ontwikkeling in zijn manier van songschrijven maakt me wel weer nieuwsgierig naar de volgende plaat.
3,5 sterren