David Bowie - ★ (2016)

Blackstar ademt eerder doodsangst uit dan berusting.
Vorige week was het nog gewoon een steengoede nieuwe Bowie, een paar dagen later zijn intzwarte eigen afscheidsbrief, maar na het interview met producer en goede vriend Tony Visconte ligt het weer iets genuanceerder.
Bowie was onder behandeling tijdens het opnemen van Blackstar, en de behandeling sloeg aan, iedereen blij. Pas in november, toen de cd al klaar was bleek hij terminaal te zijn.
In Blackstar hoor ik dus vooral doodsangst terug, een man die de dood en vergankelijkheid diep in de ogen kijkt en daar creatief behoorlijk door word gevoed, maar ik hoor ook strijd en kracht en vechtlust en absoluut geen bezinning. Hij had absoluut geen zin om te vertrekken.

En geen White Star, helaas pindakaas

Ik merk wel dat ik weer enigszins geland ben, de afgelopen pagina's gaan mij hier en daar iets te ver, qua multi-interpretabiliteit als het ware

Hoe hebben we het in vredesnaam niet zien aankomen? Achteraf gezien blijkt David Bowie’s laatste album Blackstar helemaal vol te staan met verwijzingen naar zijn naderende einde en bruut afgebroken carrière. Je kan er werkelijk niet meer naast kijken sinds deze maandag 11 januari. Opnieuw blijkt maar weer eens dat de mensheid nooit helemaal oplet. Of hoe David onze perceptie van een album in nog geen drie dagen tijd helemaal heeft omgegooid. David was een ‘tot de laatste snik’-type. And he certainly got the last laugh.

‘Something happened on the day he died’ zingt David in het openings-en titelnummer Blackstar. Dat is zeker gebeurd. De meesterschaker Bowie is niet alleen aan zet maar ook aan het woord. Het zijn z’n allerlaatste. Hij weet dat the day of execution nadert. Hij zoekt de randjes op van zijn stemgebruik terwijl een muzikale zon constant gaatjes probeert te prikken in de gitzwarte onweerslucht/jazzy backingtrack. Blackstar is een beest van een nummer, dat mooi illustreert hoe overbodig die comfort zones eigenlijk zijn. ‘fear is in your head, only in your head’, zong hij al in 1971 op Fill Your Heart. Hij is het altijd blijven doen.

‘Tis A Pitty She Was A Whore. Heeft David het hier over zijn eigen kanker? Analyse leidt onvermijdelijk tot overanalyse. Hoe dan ook, heerlijk overstuurde sax in dit nummer. Hij kon tot op het einde nog steeds rocken, op zijn eigen manier.

Lazarus lijkt het meeste te gaan over een nakende dood. Geen wonder dat er nog op de valreep van zijn leven een bloedstollend mooie videoclip bij is gemaakt. Een sinister nummer, als een verlaten gang in een ziekenhuis waar het gewoon te stil is. Achteraf besef je pas waarom. Een nummer over geboorte, dood en wedergeboorte, waarin David Bowie het superster-equivalent van de Bijblese figuur Lazarus wordt, die door Jezus uit de dood wordt gewekt. ‘Look up here, I'm in heaven/I've got scars that can't be seen/I've got drama, can't be stolen/Everybody knows me now’. Door zijn muziek leeft hij verder na zijn dood. Subtiel lijkt dit dus ook een dankwoord richting ons, de fans, te zijn.

Het al eerder bekende Sue (Or in a Season of Crime) krijgt een geheel nieuwe betekenis in de context van Blackstar. ‘Sue, The clinic called/The x-ray's fine’. David kan niet altijd kalm en dapper gebleven zijn in de winter van zijn leven. Af en toe moet hij de waanzin in de ogen gekeken hebben. Misschien wel de minst sterke compositie op het album, maar toch voelt dit nummer aan als een essentieel onderdeel van deze plaat.

Maandag 11 januari leefde zo’n beetje de hele muziekminnende wereld in een staat van verslagenheid en postume Bowiemanie. ‘where the fuck did Monday go?’ vraagt de man zelf sardonisch in Girl Loves Me. Misschien wel het allerengste nummer van heel Blackstar, niet alleen door de lyrics maar ook door het marsritme en één onheilspellende viool.

Dollar Days heeft weer dat ‘wandelen door verlate, regenachtige straten’-gevoel. Wandelen door een Bowie-loze wereld. In Dollar Days kijkt hij terug op zijn eigen carrière. ‘I’m dying to/Push their backs against the grain/And fool them all again and again’. Hij heeft zeker genoeg dollars verdiend in zijn leven. Toch lijkt dit nummer ook een afscheid richting het land van de pond te zijn. ‘If I'll never see the English evergreens I’m running to' David stierf in New York, een oceaan verwijderd van zijn geboorteplaats Engeland.

Afsluiten doet David met I Can’t Give Everything Away, waarin hij ons definitief uitzwaait. ‘I know something is very wrong’. Misschien is Blackstar wel de grootste truc die hij ons ooit gelapt heeft. De mondharmonica hier komt rechtstreeks uit het zevende nummer van zijn Low-album uit 1977. Bowie has begun A New Career In Town.

En zo is Blackstar één van de grootste mindfucks uit de moderne muziekgeschiedenis geworden. Een album dat een gigantisch succesvolle carrière in schoonheid afsluit. Zo zou het eigenlijk altijd moeten zijn, maar zoiets lukt alleen de allergrootsten. Rust in vrede, David!

(Dit bericht komt van mijn gloednieuwe muziekblog The Irresistibles. Het is zeker niet de bedoeling dat al mijn blogposts op musicmeter terechtkomen, dus wie benieuwd is naar meer mag altijd de facebook-pagina liken. Bedankt!)

Waarom is het een mindfuck? En de grootste mindfuck uit de moderne muziekgeschiedenis?
Jongens. Kunnen we weer gewoon even naar een Bowie-album luisteren?

Dat Bowie zich bezig hield met het occultisme is bij nader inzien wel duidelijk. Er is veel over te vinden op internet. Zijn live shows stonden ook bol van de symboliek. Mensen die het onzin vinden hebben zich er niet in verdiept.

Kan jij nog recente albums opnoemen die de hele muziekgemeenschap zo by surprise genomen heeft als Blackstar? Een album dat goed werd ontvangen maar heel snel daarna opeens een volledig nieuwe lading heeft meegekregen? Nee, dat kan je niet. Het enige wat jij kan is zeuren

De tekstuele verwijzingen naar zijn dood en carrière zijn niet bepaald dungezaaid op Blackstar. Daar heb ik in mijn recensie dus ook aandacht aan besteed. 'Kunnen we weer gewoon naar een Bowie-album luisteren?' -> ja dus, dat is precies wat we doen!

Een perfect uitgevoerde zwanenzang dit. I rest my case.

Als je er trouwens rustig en vooral rationeel over nadenkt, dan is "where the fuck did monday go" gerelateerd aan zijn zondagse overlijden (ook al was het euthanasie) echt onzin. Hij heeft het nummer, wat was het, begin 2015 ergens geschreven. Hij was ziek, maar de behandeling sloeg blijkbaar aan. Dan zou hij toen voorzien hebben dat het toch zo zou lopen dat hij terminaal zou worden en dan dat zondag/maandag dingetje in de tekst verwerkt hebben? Of tijdens het schrijven bedenken, weet je wat als ik er zelf een einde aan maak, dan doe ik dat op een zondag. Bowie kon sommige dingen in de toekomst goed zien of op anticiperen, maar dit gaat me toch iets te ver.

Die Moby remix van Sunday is ook prachtig trouwens, ik denk dat hij toen al wist......

Touché.

Mooie recensie ArthurDZ en heerlijke repliek op Ziegler z'n grenzeloos gezeik.

Heb dit album deze week iedere keer voor het slapengaan beluisterd; kopje thee erbij, goed boek. Uiteraard zitten we met de doodsfactor. Indien Bowie nu nog gewoon onder de levenden was had ik de teksten waarschijnlijk anders geïnterpreteerd. Schrap die 'waarschijnlijk', ik interpreteerde ze vorig weekend anders dan ik nu doe. Toch deed het gebrek aan een doodsfactor bij de eerste luisterbeurten niets af van de kwaliteiten van dit album. Dus ja, het gebeurde versterkt sommige zaken maar indien hij nu nog leefde had ik het waarschijnlijk een even sterk album gevonden. Man, wat heeft deze eindbaas geknald op het einde van zijn bestaan. Held.

Mag ik jou even jennen? Omdat het zaterdagochtend is? Toe, mag het?

Ik ben blij dat je de rationele kaart trekt want deze week was je even aan het afdrijven. We waren jou bijna kwijt jongen

Dat hij begin 2015 niet van plan was op een zondag heen te gaan lijkt me nogal wiedes. Maar laten we eens creatief zijn. Indien hij wist dat het einde naderde, en uiteraard wist dat hij zich op het album afvroeg 'where the fuck did monday go?', is het misschien toch mogelijk dat hij zoiets had van 'ik doe het op een zondag, lekkere mindfuck met dat zinnetje over maandag'. Wie weet

Lees toch nog eens even wat devil-hunt schreef: Bowie was onder behandeling tijdens het opnemen van Blackstar, en de behandeling sloeg aan, iedereen blij. Pas in november, toen de cd al klaar was bleek hij terminaal te zijn.

Dus ja, hij was ziek. Ja, hij werd geconfronteerd met zijn eigen sterfelijkheid. Maar Bowie was niet iemand die nooit eerder over de dood nadacht. Hij dacht daar al tientallen jaren elke dag over na. Het ging in zijn teksten dan ook al wel eerder over de dood, terwijl hij hoopte nog lang te leven. In dat opzicht verschilt Blackstar niet.

Het is geen zorgvuldig voorbereid eigen requiem gemaakt met de wetenschap dat hij zondag 10 januari dood zou zijn.

@ Arthur
Dus om het album ons verrast is het de grootste mindfuck uit de moderne muziekgeschiedenis? Zo, zo. Misschien moet je zaken toch even in het juiste perspectief zien.

Ik vroeg je uit te leggen waarom dit album een mindfuck is. Dat doe je niet. De release valt hoogstwaarschijnlijk bij toeval samen met zijn overlijden. Dat is het.

@frank
Waarom noem je mij een zeikerd. Ik ben net zoals jij een liefhebber van dit album, maar overdrijf het wat minder.

Thanks Franck Maudit. Blij te horen dat je 'm mooi vond!



Nou, beter uitleggen waarom ik dit album een mindfuck vind kan ik anders echt niet doen hoor. Sorry professor! Het is niet omdat zijn overlijden misschien of misschien niet toevallig dicht bij de release van dit album zat, dat het geen mindfuck kan zijn voor veel mensen.

Had ook een PPP (Pittige PostuumPsychose), ook gevoed door ongebreidelde fantasie hier en een overdosis Bowie op m'n oren.

Jennen mag altijd, net als het iedereen vrij staat zijn lyrics door te vlooien en daar stukjes "realiteit" bij te zoeken

Er komt ook een In memory of cd, geen Greatest Hits maar wel wat vaag van samenstelling en een interview.

Ik moet zeggen dat de prijzen van de meeste cd's van David Bowie, ook de in 2015 nog weer digitaal geremasterde, op Amazon allemaal zo'n beetje op 4 pond 99 liggen. Erg schappelijk, er wordt duidelijk geen slaatje uit geslagen en dat vind ik erg netjes. Wie nu aanleiding zou zien om zich te verdiepen in de carriere van David Bowie kan voor weinig mooie schijfjes vinden.

Prijzen van vinyl liggen 10 pond hoger maar van die prijzen heb ik nooit wat begrepen.

Ik kan het beamen. Het is prachtig om je te verdiepen de carrière van David Bowie. Ik blijk al vanaf december bezig te zijn geweest met het (her) ontdekken van en met de verdieping in zijn muziek.. De muziek van Bowie betekent ook veel voor mij, meer dan ik dacht en dat allemaal naar aanleiding van het verschijnen van ★
Naast de vele oude bekende liedjes, heb ik evenzovele nieuwe glanzende pareltjes gevonden op het enorme Bowie strand. Vooral uit de laatste twintig jaar. Deze albums heb ik nu eindelijk allemaal binnen. Lang leve ★

Ik heb eerder al geprobeerd het te ontcijferen. Gedecodeerd lijkt het eigenlijk een wat platte tekst, maar schijn kan natuurlijk bedriegen.

Verder moeten we denk ik niet te veel hineininterpretieren. Als Bowie na Hours was overleden zou dit album ook profetisch verschijnen. Uiteraard was Bowie door de wetenschap dat hij ziek was bezig met zijn onvermijdelijke einde, maar het is niet gezegd dat hij wist (of plande) dat dit binnen een jaar zou gebeuren. Dat hij volgens Visconti al met een nieuw album bezig weg spreekt ervoor Blackstar als een donker kunstwerkje met een persoonlijke noot te zien. Of zou het geplande nieuwe album nog zwaarder op de hand moeten worden omdat zijn dood nog dichterbij kwam?

Helaas klopt dat niet. Visconti vertelt dat hij dacht en hoopte dat de chemokuren waren aangeslagen. Maar tijdens het maken van het album las hij de teksten en zei: "jij rotzak, je bent jouw afscheidsalbum aan het maken". Bowie lachte (bevestigend) naar hem. Vanaf toen wist hij hoe het zat.

Dit is dus echt een bewust requiem van Bowie. Dat laat natuurlijk onverlet hoe je allerlei inhoud erop interpreteert. Sommige dingen zijn duidelijk, andere niet. Dat zou nou net zijn bedoeling kunnen zijn geweest.

Het wordt een beetje welles - nietus zo langzamerhand. Het mooie is, dat muziek multi interpretabel is.
Iedereen z'n eigen waarheid toch?

Bron?

Hier staat het interview met Visconti te lezen. Staat niets van 'bevestigend lachen'. Wel van nog een album willen opnemen.

Sater

Hineininterpretieren wordt hier tot kunst verheven. Zonder enige gene ook.

David Bowie wilde nog één album maken na Blackstar | NU - Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Komt uit het interview met Rolling Stone.

PS: jouw link leidt naar de cover van Steven Wilson.

Kronos ik heb dat verhaal van west ook gelezen, hierbij ook een link waar melding wordt gemaakt.
David Bowie 'Was Planning the Follow-up to 'Blackstar'', Says Tony Visconti | Billboard

"Visconti also confirmed what many critics and Bowie fans have already identified in the lyrics for Blackstar. "You canny bastard,” he recalled telling Bowie. “You're writing a farewell album." Bowie apparently laughed at the comment"

Rudi S en west, ik heb dat interview ook gelezen. De teksten van sommige nummers zijn volgens mij ook wel duidelijk genoeg. Maar nogmaals, nergens blijkt uit dat het hele album een bewust geschreven requiem is.

Als je dat interview leest en er ook de andere teksten van het album bijneemt dan ligt veel meer voor de hand dat Bowie het ook niet wist hoe het precies ging lopen. Er staat namelijk ook:

In what turned out to have been the final weeks of his life, Bowie wrote and demo-ed five fresh songs, and was anxious to return to the studio one last time.

Maar dat kan toch Kronos, dat hij op het laatst nog meer ideeën van hem wilde 'verwezenlijken'? Misschien is dan inderdaad het woord requiem niet helemaal juist en is wat Visconti zegt: 'afscheidsalbum' beter gekozen.

Ben benieuwd of we die demo nog gaan horen.

Dat beweer ik ook nergens, ik verwijs toch slechts naar die opmerking van Visconti waar jij een vraag over had.
Requiem o.i.d. heb ik nooit hier genoemd.

Volgens wat ik lees lachte Bowie gewoon toen Visconti dat zei. Dat die lach bevestigend was klopt niet echt want hij wilde nog een album opnemen. En als er nog een album had gevolgd, dan was Blackstar dus nog geen definitief afscheidsalbum.

Ik plaatste daarbij zelf toch ook al een link naar het interview.

Er van uitgaande dat dit klopt moet het wel heel hard gegaan zijn met Bowie de laatste weken.
Brian Eno zei in een reactie, dat hij en Bowie nog E.Mail contact hebben gehad,- dit was een week voor zijn dood.
Hij bedankte Eno oa.voor de onvergetelijke samenwerking.
Eno besefte na zijn dood, dat dit laatste contact, Bowie's afscheid was naar hem toe.

Je hoeft een afscheid toch niet per se in één keer te doen? De term afscheidsalbum komt ook meer voort uit de thematieken van een groot deel van de liedjes. Als er na afronding van een plaat genoeg tijd, inspiratie en energie over is, kan ik me wel voorstellen dat Bowie nog meer wilde doen.