Black Sabbath - Headless Cross (1989)

Vandaag was ik helemaal alleen in de werkplaats, en heb op youtube deze maar eens opgezocht en afgespeeld, maar wat een geweldige strot heeft die Tony Martin op deze plaat! En het gitaarwerk is ook supersnel, de riffs zijn wat verdwenen en hebben plaatsgemaakt voor meer virtuositeit lijkt het wel. Dit is een heel andere Black Sabbath dan die met Ozzy uit de jaren 70, en ook een stuk anders dan de platen met Dio begin 80! Prachtplaat deze, en jammer dat hij niet meer leverbaar is op cd.

Dan had je hem net als ik in 1989 moeten aanschaffen

TYR en The Eternal Idol vind je trouwens ook nergens op cd. Jammer eigenlijk, want het doet nauwlijks onder voor het werk met Dio.

The Eternal Idol zit bij Vertigo en is om die reden een aantal keer samen met de hele klassieke backcatalogue opnieuw uitgebracht. Een paar jaar geleden nog met spul met Ray Gillen als bonus.

Inderdaad. En wie een cd wil die out of print is moet die tweedehands kopen.

Nu mag het wel weer over Headless Cross gaan vind ik.

Headless Cross is in mijn beleving altijd wat onderbelicht gebleven. Martin was de grote onbekende waar Iommi mee kwam aanzetten ten tijde van The Eternal Idol. Desalniettemin bleek de beste man een schot in de roos, hij ontbeerde het charisma van Ozzy en Ronnie maar compenseerde dat met uitstekende vocale capaciteiten. Headless Cross moet het hebben van vlotte riffs van Iommi, creatieve zanglijnen en een superieure productie. Als de begintonen van de titelsong door de boxen schallen ben ik al om. Weliswaar niet zo afwisselend als de periode van de jaren 70 of zwaar als de platen met Dio maar wel zeer solide. Headless Cross was niet vernieuwend of trendsettend, maar bevat overtuigend songmateriaal en blijft tot op de dag van vandaag fris klinken. En Martin; wat een strot heeft de beste man. Een topplaat.

ik haalde het voorbeeld van The Eternal Idol maar weer even aan om het gerucht dat Tony Martin uit de catalogus geweerd wordt door die andere Tony behoorlijk hardnekkig is. Dat Headless Cross los staat van wat je op spotify tegenkomt, heeft te maken met de rechten die bij het ter ziele gegane I.R. S. lagen. Dat is een zakelijke reden en heeft niets te maken met hoe Iommi tegen zijn werk met Tony Martin aankijkt.
We weten allemaal dat het niemand minder dan Ozzy Osbourne is geweest die bepaalde dat bij zijn aanwezigheid bij de band er geen aandacht mag zijn voor de periodes met Dio, Gillan of Martin.

Headless Cross heeft de laatste jaren in de internetkringen een bepaalde cultstatus gekregen. Wat mij betreft terecht omdat het een karakteristiek 80's metalalbum is met een hoog mystiek gehalte.

Er was ook nog wat klein commercieel succes mee gemoeid omdat de titeltrack in de MTV rotatie heeft gezeten. Ondanks dat liep het met de tour niet helemaal lekker. Daarvoor wijst Martin naar Ozzy die ineens op dezelfde plekken kwam optreden dat jaar en naar het eigen management die daar gebrekkig op anticipeerde. Ook weer zakelijk versus artistiek als je het mij vraagt.

Dan is er ook nog het Idols-sterretje Erik Grönwall, recent tot Skid Row toegetreden, die het nummer onlangs via zijn eigen kanaal in het zonnetje zette met een vurige cover. Geen enkele reden voor Tony Iommi of wie dan ook om te zeggen dat het geen onderdeel mag zijn van de catalogus.

Ben niet zo dol op covers, maar die van Grönwall wil ik nog wel eens checken binnenkort, thanks !

Still a work in progress:

Tony Martin IRS Era Deluxe Editions – Black Sabbath Online - black-sabbath.com

we shall see. Voorlopig heb ik alleen Forbidden niet. En die mis ik ook niet.

Want de kwaliteit holt wel achteruit na het machtige Headless Cross. Er was een tijd dat ik niets anders draaide van Black Sabbath en dus When Death Calls en Devil And Daughter verkoos boven Into The Void of War Pigs.

Ach Forbidden heeft best wel goede nummers hoor, de opener, titelnummer en de machtige "Kiss Of Death" als afsluiter. En de bonus is ook ook heel erg lekker. De productie is alleen ongelooflijk bagger (wel lekker heavy), met name bij de drums. Cozy wordt daar geweldig genaaid. Plus ik heb het idee dat niet alles helemaal af was, pleur het op de plaat dan zijn we van het de deal af. Doodzonde, want de potentie was er wel.

De productie hier daarentegen heeft wat mij betreft ook helemaal geen remaster nodig.

Met de productie an sich is niet veel mis mee. Ik moet mijn set alleen wel op 12 zetten, wil de 80s knalproductie de keet op de kop kunnen zetten. Het 'BOEM, BAF ' drumintro van het titelnummer is gemaakt om de piratenhitsfestijnen of standaard dansplaatjes van de buren helemaal de moeder te terroriseren.

Drummer Cozy Powell trad toe tot het Black Sabbath van bandleider en gitarist Tony Iommi, toetsenist Geoff Nicholls en zanger Tony Martin, die voor het eerst bij het hele proces kon worden betrokken. De drummer die zoveel indruk op me had gemaakt door zijn werk bij Rainbow in de tweede helft van de jaren '70. In zijn bio 'Iron Man' vertelt Iommi dat hij en Powell gezamenlijk de basis van de nummers schreven, waarna Nicholls en Martin kwamen om ze te voltooien.
Jazzbassist Laurence Cottle fungeerde als sessiemuzikant en bleek ontzettend goed. Iommi en Powell produceerden de boel, waarbij Powell ervoor zorgde dat zijn partijen lekker ruimtelijk klonken.

Een prachtige hoes oordeelde ik. De titel Headless Cross verwijst naar het dorp met die naam bij Birmingham. Na een onheilspellend klinkende toetsenouverture begint het titelnummer, dat qua ritme lijkt op de opener van voorganger The Eternal Idol, te weten The Shining, dat op zijn beurt weer een voortzetting was van Heaven and Hell, zoals Iommi in zijn boek vertelt. Maar deze derde is verreweg de zwakste van de drie.
De teksten blijken wat plat en gemakkelijk met het nodige "evil" en "devil" en "stealing your soul"; krampachtig overkomend, wellicht om aan het Sabbathimago te voldoen? Daar kwam bij dat de muziek me nauwelijks pakt, uitgezonderd het mooi opgebouwde When Death Calls, dat in het allereerste deel iets weg heeft van Planet Caravan (van Paranoid, 1970), vervolgens massief wordt en in het rustiger deel daarna doet denken aan No Stranger to Love (van Seventh Star, 1986), om dan te versnellen. Daarin bovendien een fraaie gitaarsolo van Brian May met lange, huilende noten - jammer alleen van weer zo'n suffe tekst. Verder houd ik van de fraaie gitaarsolo's van Iommi , vooral in Kill in the Spirit World en slotnummer Nightwing.

De videoclip bij het titelnummer werd in een winternacht opgenomen in Battle Abbey bij Hastings, de plek waar de Battle of Hastings 1000 jaar eerder werd gevochten. Powell dronk het nodige tegen de kou en rolde bijna dronken van zijn drumkruk, Iommi's vingers waren stijf en zijn neus rood, een ieder na afloop snipverkouden. In de clip is ook Cottle te zien.
Het album verkocht in eigen land beter dan elke vorige Black Sabbath aldus Iommi (wat me sterk lijkt, maar wie ben ik om dat te betwisten?), in Amerika niet omdat nieuwe platenmaatschappij IRS daar de promotie niet op orde had.

Van tevoren had ik wel getekend voor de combinatie Iommi-Powell-Martin, maar Headless Cross doet me weinig. Het is niet slecht, maar raakt me simpelweg niet en dat zit 'm vooral in de stem van Martin. Een prima zanger, maar de klik erbij heb ik niet. Sterker nog, hoe langer ik hem hoor, hoe meer hij gaat tegenstaan. De grote drumsound, zo typisch voor die periode, helpt ook al niet.

Ik vind Tony Martin echt een topzanger. Heerlijk hoeveel passie hij in zijn zang legt. Krijg ik kippenvel van.

Mee oneens en tegelijkertijd heb je helemaal gelijk! In mijn geval echt een kwestie van smaak, want qua techniek en kracht heeft hij alles in huis.
Op de volgende, Tyr, zingt hij iets minder vaak op de toppen van zijn longen en dat trek ik dan weer beter.

Tja, over smaak valt niet te twisten. Martin is in mijn ogen de meest veelzijdige zanger die Sabbath ooit in de gelederen heeft gehad. De power, melodie, de nuance maar ook lange uithalen; ik krijg er geen genoeg van. Hetzelfde kan gezegd worden van de songs; de titelsong is meesterlijk maar ook de andere nummers gaan erin als de spreekwoordelijke zoete koek. Boertige Ozzy paste met zijn voordracht prima bij Sabbath, eigenzinnig en een karaktervolle stem, Dio was een totaal andere vocalist. Meer power en gruiziger, een uitstekende zanger. Martin bracht echter nog meer kleur op de wangen van Sabbath. De band was niet vernieuwend meer in de jaren 80, conventioneel zelfs, maar het was Martin die Headless Cross naar mijn mening naar een hoger niveau tilde. Niks ten nadele van Iommi trouwens, de solo's zijn niet te versmaden. En de donderslagen van Powell; mijn god wat liet deze knakker de drumvellen trillen.

Kijk, die zag ik dus totaal niet aankomen. Altijd gedacht dat die titel een sinistere verwijzing was naar iets duivels, kwaadaardigs, satanisch. Wat gezien de inhoud van de teksten ook geen rare gedachte zou zijn. Maar verdraaid, er blijkt dus wel degelijk een buurtschap in Engeland te bestaan met de naam Headless Cross, onderdeel van het dorp Redditch. En dat moeten die jongens uit Birmingham natuurlijk geweten hebben, waarna ze profiteerden van de associatie die die naam nu eenmaal oproept.

Wel grappig dat je, wanneer je die naam intikt in een zoekmachine, eerst een hele pagina krijgt die verwijst naar dit album. Pas op de tweede pagina volgt een verwijzing naar dit dorpje. Jammer dat deze plaat geen iconische status verworven heeft, anders zou het ongetwijfeld een bedevaartsoord voor Black Sabbath-fans geworden zijn.

Voor mij heeft dit album overigens wél een iconische status. Natuurlijk, de vele occulte verwijzingen in de teksten liggen er wel erg dik bovenop en doen daardoor wat goedkoop aan, en de productie heeft inderdaad dat holle karakter, vooral in de drumsound, die typerend was voor eind jaren tachtig. Maar wat mij betreft werkt het hier allemaal fantastisch. De composities deugen stuk voor stuk en Tony Martin zingt hier op de toppen van zijn kunnen, al kan ik me voorstellen dat sommigen het wat te theatraal of bombastisch vinden klinken. Maar verdraaid, wat klinkt het allemaal indrukwekkend.

Ik ben zelf niet zo'n Ozzy-fan, dat zal ook wel meespelen. En het is dat BS ooit met Dio een verpletterend album heeft afgeleverd, waardoor dit nog net niet het beste Sabbath-album aller tijden is, maar veel scheelt het niet. Een eervolle tweede plek zit er echter wel in. Allemaal 'in mijn opinie' dan natuurlijk.

Dat lijkt mij ook sterk. Ik heb geprobeerd er informatie over te vinden op het web, maar kom niet veel verder dan de tien best verkochte Sabbath-albums wereldwijd. Die lijst is weinig verrassend en daar staat Headless cross niet bij. Misschien dat het in Engeland anders lag, temeer daar het op single uitgebrachte titelnummer een klein hitje werd (#62), waardoor Sabbath voor het eerst sinds jaren weer eens op de radio te horen was. Misschien dat het album daardoor in eerste instantie aardig verkocht. Maar dat het album na de eerste uitgave al een eeuwigheid niet meer fysiek verkrijgbaar is en ook heel lang niet op streamingdiensten te beluisteren was, doet de verkoopcijfers over een langere periode natuurlijk geen goed.

Er gaan al jaren geruchten over een heruitgave van de Tony Martin-albums, maar het is er nog steeds niet van gekomen. Ik moet het nog zien, al ben ik gelukkig in het bezit van goedklinkende CD's van HC, Tyr en Cross purposes.

Volgens dit uitgebreide overzicht zouden er in het VK 30.000 stuks van Headless Cross verkocht zijn. Dat is inderdaad niet veel voor Sabbath-begrippen. Alleen al de twee voorgaande albums verkochten beter. De twee opvolgers trouwens ook...

Dat de larger than life drumsound niet iedereen ligt vat ik wel, past juist wel heel erg bij het logge titelnummer en "When Death Calls", ik vind het nog geen hol stadion drumgeluid zoveel glambands hadden toentertijd. Zit wel een verschil in vind ikzelf.
Meen me trouwens te herinneren uit een interview dat Martin met het verhaal van Headless Cross aankwam, omdat hij de regio opgegroeid was of vaak kwam of iets dergelijks.

In reactie op gaucho: In de British Album Charts stond Headless Cross slechts twee weken genoteerd, op resp. #31 (29 april '89) en #53 (een week later), vind ik met een simpele zoekactie. Hoe Iommi er in zijn boek bijkomt dat het daar zo goed zou hebben verkocht, legt hij niet uit.

In reactie op MetalMike: Cozy Powell wilde het als producer zo en inderdaad, het klinkt weer anders dan bij die (stomme!) glambands. Zojuist in de auto had ik thrashalbum Extraction from Mortality van Believer opstaan uit hetzelfde 1989. De directe drumsound daar ligt mij veel beter, maar dat kon ook niet anders: als je in dat genre ruimtelijke drums neerzet, wordt het meteen een enorme brij met alle snelle delen. Je hebt helemaal gelijk dat het bij het veel langzamere Headless Cross wel kan.
Net als met Martins zangstijl: het zegt iets over mijn smaak. Van mij hadden Iommi's slagpartijen wel wat prominenter in de mix gemogen...

En inderdaad, Tony Martin komt uit (de regio) Birmingham en het thema van het dorp kwam uit zijn pen. Voor wie naar Engeland op vakantie gaat en het met eigen ogen wil zien: dit vertelt WIkipedia erover, zie het twaalfde tussenkopje in het artikel.

Black Sabbath kan ik het meest waarderen in de post-Ozzy periode. Met Ozzy Osbourne heb ik weinig, met zijn opvolgers bij Sabbath des te meer.
Natuurlijk Ronnie James Dio, maar zeker ook Tony Martin. (De korte periode met Ian Gillan laat ik even buiten beschouwing).
Tony Martin is een dijk van een zanger, en naar mijn idee altijd wat ondergewaardeerd. Headless Cross, Tyr en Cross Purposes zijn stuk voor stuk prima CD's met uitstekend materiaal. Headless Cross kocht ik toen hij net uitkwam, en sindsdien is mijn belangstelling voor Sabbath weer volop aanwezig, nadat het na het tegenvallende Live Evil en het wisselvallige Born Again wat was weggezakt.
Het is jammer dat Sabbath altijd de erfenis van Ozzy met zich mee draagt, want wat ze na zijn vertrek hebben gemaakt is van aanmerkelijk betere klasse dan in de tijd van Ozzy (het uitstekende Paranoid daargelaten)

Jammer dat de Tony Martin albums niet op spotify staan.

Eternal Idol staat er wel op toch?

Klopt maar die vind ik niet echt leuk. Misschien eens in de herkansing doen.
Deze en opvolger Tyr zijn echter magisch en qua niveau hier en daar zelfs vergelijkbaar met het Dio werk. En dat zegt wat, want die 2 platen (H&H, MR) heb ik echt hoog zitten.

Nu nog steeds niet? Blijft toch een raar verhaal, hoor. Zo is de Sabbath/Tony Martin-legacy toch een beetje weggepoetst uit de historie van de band. Nou ja op Eternal idol na dan - geen onaardige plaat, maar zeker niet de beste uit die reeks.
En dat terwijl geruchten over heruitgaven al jaren de ronde doen en het zelfs een aantal keren vrij concreet was aangegeven, door beide Tony's nog wel. Inclusief de optie van een mogelijke remix van Forbidden, het laatste album met Tony Martin.
Ik ben gelukkig gezegend met CD's van de drie belangrijkste titels, maar als je die niet hebt, ben je een beetje in de aap gelogeerd, want dan kun je die albums dus niet, of in elk geval moeilijker, beluisteren.

Het regelmatig terugkeren van dit album - en ook Tyr en Cross purposes - in de upodates van deze site geeft m.i. aan dat er wel degelijk belangstelling kan bestaan voor heruitgaven van dit stukje Sabbath-geschiedenis. Ikzelf behoor net als Sikken Berend hierboven tot de waarschijnlijk kleine schare fans die de albums met Martin verkiest boven het leeuwendeel van de platen die Sabbath met Ozzy maakte. De platen met Dio, in elk geval de eerste twee, vind ik dan weer wél beter dan die met Martin...

De albums staan trouwens wel op YouTube. Ik ben niet zo'n streamer, maar sinds Spotify er niet eens meer in slaagt om via een gratis abonnement complete albums af te spelen (je krijgt na twe of drie nummers vaak een nummer van een ander album of een 'aanbeveling' die in de lijn van je gekozen album ligt) hebben ze voor mij afgedaan. Als ik snel een album tot me wil nemen, laat ik tegenwoordig meestal YouTube op de achtergrond meelopen.

Het is gewoon een rechtenkwestie. Dat je Eternal Idol wel op Spotify terugvindt, geeft in elk geval aan dat de Tony Martin periode níet wordt weggepoetst.

Ik heb de ceedees in de kast staan dus het zal me verder ook jeuken of ze wel of niet heruitgegeven worden.

Heeft waarschijnlijk weer met I.R.S te maken dat die albums niet alleen out of print zijn maar ook niet op Spotify staan. Gelukkig heb ik de cd en sinds kort ook de lp.

Prima Sabbath-plaat met Tony Martin die hier optimaal uit de verf komt en een uitstekende zanger blijkt te zijn. Weliswaar wat minder rauw en duister dan tijdens de Ozzy-periode maar globaal sterk songmateriaal en ook goede productie wat niet altijd het geval is bij de Sabbath-platen.

De berichten hier over de Martin periode maakte dat ik de albums ook weer eens hebt opgezet na jaren niet geluisterd te hebben. Wat mij meteen opvalt zijn de ongeëvenaarde riffs van Iommi. Tuurlijk zingt Martin geweldig, maar die riffs........... ongelofelijk. Was bijna vergeten dat er maar één echte riffmaster is, maar ook op dit album laat hij horen waarom.