24. Cristina Branco - Vida Triste (2002)


("Gedoemd om droevig te leven,
Wordt ieder die te veel liefheeft.")

Fado is de Portugese muziek die uiting geeft aan de zogenaamde saudade, een vorm van levensverdriet of melancholie. Een grootheid in dit genre is Cristina Branco. Zij maakte een album met vertalingen van de Nederlandse dichter Slauerhoff, wiens teksten wonderwel samen blijken te gaan met de Portugese stijl. Ze wordt begeleid door twee Spaanse gitaren en één Portugese gitaar, een instrument met zes dubbele snaren.
https://lh3.googleusercontent.com/proxy/tGhnQIKFSytcDUQuEBHL--X09tptJMoBiGcVY0nC_Ek8xrlIoVroMsHb_jRYa9znfZpqCiZBJywowGtMmLChB7bJEy8KToS9vLhTqQ

23. The Divine Comedy - Catherine The Great (2016)


The Divine Comedy is het project van de Noord-Ier Neil Hannon. Hij bedenkt en zingt de liedjes, maar laat zich daarbij begeleiden door wisselende muzikanten. Zijn teksten zijn vaak geïnspireerd door literatuur of geschiedenis. Op het album Foreverland brengt hij historische figuren tot leven met humoristische teksten. Catharina de Grote wordt voorgesteld als een verlichte vorst die er geweldig uitziet op een paard. De klavecimbel past goed bij een figuur uit de achttiende eeuw.

22. Suzanne Vega - Luka (1987)


Een hit scoren met een lied over kindermishandeling is niet vanzelfsprekend, maar Suzanne Vega deed het. Zoals vaak haalde ze inspiratie uit een alledaagse ervaring. Er was echt een jongetje met de naam Luka dat op de verdieping boven haar woonde. Ze ontving per abuis tijdschriften op zijn naam. Het gedeelte over mishandeling is gefantaseerd. De tekst geeft het standpunt weer van een slachtoffer van huiselijk geweld dat de situatie minimaliseert en zichzelf de schuld geeft.

21. Donna Summer - I Feel Love (1977)


De samenwerking tussen Donna Summer en producer Giorgio Moroder bracht een nieuw soort dansmuziek voort dat een enorme invloed uit zou oefenen op de volgende decennia. Voor het eerst werden in een disconummer uitsluitend elektronische klanken gebruikt, afgezien van de zangstem. Verschillende klanklagen werden over elkaar opgenomen met een eenstemmige Moogsynthesizer. Het elektronische slagwerk beweegt in stereo en er zijn echo-effecten. De zangstem werd meermaals overdubd en mooi vermengd met de futuristische klanken. De melodie beeldt een vrije val uit. Donna Summer zong dit volledig in falsetstem.

20. Astor Piazzolla - Milonga del Ángel (1986)

Piazzolla nam de traditie van de Argentijnse tango en vermengde die met invloed van jazz. Hij improviseert op z'n bandoneon, een soort accordeon genoemd naar de Duitse instrumentenbouwer Heinrich Band. Viool, contrabas, gitaar en piano staan hem bij. Het resultaat is complexer dan een gewone tango, niet meer bedoeld om te dansen en met contrasterende stemmingen. De milonga was de voorloper van de tango op het platteland. Van deze slepende melodie gaat een buitengewoon weemoedige stemming uit.

19. Elvis Costello - Alison (1977)


Aanvankelijk had hij een rebels imago dat aansloot bij de punkrock uit die periode, maar op termijn bleek hij een veelzijdige singer-songwriter die zowel boze als gevoelige liedjes kon brengen. Hier vertolkt hij het standpunt van de gefrustreerde bewonderaar van een zekere Alison. Hij ziet haar na een lange tijd terug, en ze is getrouwd met iemand anders. De dubbelzinnige tekst kan geïnterpreteerd worden als de woorden van een jaloerse aanbidder die haar komt vermoorden, al zou Costello zelf dat dan weer ontkend hebben.

18. Laura Marling - Wild Once (2017)


Laura Marling schrijft liedjes over persoonlijke ervaringen, al kunnen er ook verwijzingen in zitten naar eeuwenoude teksten en ideeën. Wild Once is een herinnering aan de periode in haar kindertijd waarin ze als een belhamel ravotte en in bomen klom. Het is ook geïnspireerd door haar bezoek aan megalithische formaties in de V.S., die uit de prehistorie stammen. De mens zou een wilde, primitieve binnenkant hebben die onderdrukt wordt door de maatschappij. Ze betokkelt haar folkgitaar, maar wordt ook bijgestaan door een basgitaar en strijkers.

17. Elton John - Goodbye Yellow Brick Road (1973)


De teksten van Bernie Taupin hebben in combinatie met het pianospel en de zang van Elton John heel wat memorabele liedjes opgeleverd. De "yellow brick road" is een verwijzing naar The Wizard of Oz, maar staat hier eigenlijk voor een laan in een villawijk. Een boerenzoon heeft iets gehad met een rijkeluisdochter, maar besluit nu terug te keren naar z'n roots. In de periode van de glamrock droeg Elton John opvallende outfits en begon hij z'n ruime collectie gekke brillen.

16. Nina Simone - Mississippi Goddam (1964)


Eunice Waymon was een unieke figuur. Enerzijds had ze een klassieke piano-opleiding en gaf ze overdag les aan kinderen van welgestelde families. Onder het pseudoniem Nina Simone trad ze echter ook op in nachtclubs waar ze de muziek van de Duivel speelde: jazz. In de jaren '60 raakte ze betrokken bij de burgerrechtenbeweging van Martin Luther King. Dit is een woedend protestlied tegen de segregatie in de zuidelijke staten. Ironisch genoeg is de muziek in de stijl van een luchtige showtune.

15. Sting - They Dance Alone (1987)


Als zanger van The Police scheerde hij reeds hoge toppen, maar op z'n soloalbums ging hij veel meer z'n persoonlijke stijl ontwikkelen. Er kwam invloed bij van jazz, klassiek en wereldmuziek. Z'n teksten werden poëtischer en kaartten problemen aan in de wereldpolitiek. Hier klaagt hij het regime aan van Pinochet in Chili, dat gesteund werd door Amerikaans geld. Oppositievoerders werden uit de weg geruimd, dus gingen de achtergebleven vrouwen de cueca dansen bij wijze van symbolisch protest. Branford Marsalis speelt een saxofoonsolo. Rubén Blades is de Spaanstalige spreekstem. Het eindigt met een jazzy improvisatie in ontdubbeld tempo.

14. Christina Aguilera - Hurt (2006)


Deze hartverscheurende ballad werd geschreven door Linda Perry, de voormalige zangeres van 4 Non Blondes. Ze had spijt dat ze in ruzie uiteengegaan was met haar overleden vader. Christina Aguilera heeft de krachtige stem en de expressie om zoiets te zingen. Inspiratie puttend uit haar problematische verhouding met haar eigen vader, die op haar zesde z’n gezin in de steek liet, trekt ze alle vocale registers open. In de videoclip speelt ze een koorddanseres in het circus.

13. ABBA - The Day Before You Came (1982)


Naast Ikea en Wasa knäckebröd blijft dit Zwedens belangrijkste exportproduct. Ze hadden de combinatie van twee begaafde songwriters en twee uitstekende zangeressen. Hun vroege hits waren nog vrolijke meezingers, maar geleidelijk aan kregen hun liedjes meer diepgang. Björn en Benny wisten vanuit een eenvoudig idee een melodie op te bouwen die veertig jaar later nog steeds tot het collectieve geheugen behoort. De heldere stem van Agnetha Fältskög somt de routineuze handelingen op die ze die dag verricht heeft. In de achtergrond klinken dromerige synthesizerklanken en een spookachtige tegenmelodie.

Nice, ook mijn favoriete ABBA-plaat.

12. Frank Sinatra - I've Got You Under My Skin (1956)


Het belang van Ol' Blue Eyes in de ontwikkeling van de lichte muziek kan moeilijk overschat worden. Van de jaren '30 tot de jaren '90 zong hij een enorme discografie bijeen. In de overgang van vocale jazz naar vroege popmuziek was hij een sleutelfiguur. Hij zong zowel swingende liedjes als melancholische ballads. Z'n stijl was cool, liefst met een sigaret of een glas whisky in de hand. Nelson Riddle bewerkte deze standard van Cole Porter voor z'n symfonische band.

11. Aretha Franklin - (You Make Me Feel Like) A Natural Woman (1967)


Als dochter van een baptistische predikant begon Aretha Franklin vanaf haar twaalfde gospel te zingen in een kerk in Detroit. Vanaf haar achttiende ging ze standards en covers zingen, maar haar echte doorbraak kwam pas nadat ze tekende bij Jerry Wexlers Atlantic Records. Haar zangstijl bleef sterk beïnvloed door gospel, met een vrije interpretatie van de basismelodie in afwisseling met het achtergrondkoortje. Deze soulballad werd geschreven door Carole King en haar echtgenoot Gerry Goffin naar een idee van Jerry Wexler. Bij de achtergrondzangeressen zitten onder anderen Cissy Houston en Aretha's zussen Erma en Carolyn.
https://img.discogs.com/i2rDQIQxEu_5ByMFCmOW9S7qZJ4=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-2231480-1271236254.jpeg.jpg

10. Dire Straits - Sultans Of Swing (1977)
https://2.bp.blogspot.com/-E8AkGUA1kPY/VCwdQYmKoeI/AAAAAAAAA_s/Qz0ZhJItxWE/s1600/Dire%2BStraits%2B-%2BSultans%2Bof%2BSwing.jpg


Dire Straits is een rockgroep met een uitgekiende klank. Mark Knopfler heeft een eigen gitaarstijl met korte noten, toonbuigingen en glissando's. Hun teksten zijn soms geëngageerd, soms luchtiger van toon. Hier wordt een ouderwetste amateurband beschreven die koppig Dixieland jazz en swing blijft spelen terwijl dat al enkele decennia niet meer populair is. De originele versie is van 1977, maar de liversie van 1984 heeft een langere en straffere gitaarsolo.

Pas de tweede met de Sultan!

Oh,wie is die andere dan

9. Jacques Brel - Le Plat Pays (1962)
https://img.discogs.com/z5BAuXkBj6SuyHJ7Yzmu2_KVfnY=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-1057813-1425139136-2911.jpeg.jpg

"Met de kathedralen als enige bergen,
En zwarte klokkentorens als klimpalen."

Deze Brusselaar stond altijd zwetend op het podium, waar hij zowel energieke, komische liedjes bracht als intense ballades. Hij werd door velen nagezongen, in het Frans of in een vertaling. Wanneer hij niet zong, acteerde hij of zeilde hij naar de Markiezeneilanden. In deze ode aan z'n vlakke land beschrijft hij de zee, de wind en de uitgestrekte vlakten. Op de achtergrond is een ondes Martenot te horen, een vroeg elektronisch instrument dat klinkt als een zingende zaag. Hij heeft het ook in het Nederlands gezongen, maar Frans ligt hem beter.

8. Grimes - Flesh Without Blood (2015)
https://i.pinimg.com/564x/c0/ef/f3/c0eff3e20b9c27433bc591866130bddb.jpg

Claire Boucher, bekend als Grimes, benadert electropop vanuit een artistieke en experimentele invalshoek. Gekke klanken worden geloopt, gedubd en gemixt om tot een verrassend resultaat te komen. Ze is geïnteresseerd in artificiële intelligentie en wil de wereld redden. Wegens haar zwangerschap is ze afgestapt van haar veganistische dieet. Dit liedje over een stukgelopen vriendschap is gebouwd op een elektronische riff en heeft een energiek ritme. In de videoclip speelt ze vier verschillende rollen: een wraakengel, Marie-Antoinette, een gamer en een danseres met een groene hoed.

PBH, letten jullie op?

7. Whitney Houston - Didn't We Almost Have It All (1987)
https://images-na.ssl-images-amazon.com/images/I/51U8Fjp9gNL._SX355_.jpg

Whitney Houston had een zangstem met een uitzonderlijke combinatie van kracht en helderheid. Als dochter van Cissy Houston en nichtje van Dionne Warwick kreeg ze soul en gospel met de paplepel binnen. Als tiener zong ze al solo's bij het plaatselijke kerkkoor. Ze kon aan een melodie een dimensie toevoegen door eromheen te improviseren en af te wisselen tussen intieme en uitbundige momenten. In deze ballad ziet ze iemand terug met wie ze vroeger enkele kortstondige romantische momenten beleefd heeft. Nostalgisch blikt ze hierop terug, met de vage hoop dat het vuur herop kan laaien.

6. Bob Dylan - Blowin' in the Wind (1963)
https://www.popsike.com/pix/20140706/161359002103.jpg

Robert Zimmerman is een zingende dichter met wortels in de Amerikaanse folkbeweging. Later zou hij een schandaal veroorzaken door een decadent instrument als de elektrische gitaar te gebruiken, maar in z'n vroege periode deed hij het louter met een folkgitaar en een mondharmonica. Dit antioorlogslied was profetisch, want hij schreef het nog voordat de Amerikanen hun militaire acties in Vietnam verhevigden. Hij stelt een reeks retorische vragen over de zin van oorlog en geweld. In al z'n soberheid blijft dit prachtig.

(Deze ) Dylan zag ik niet aankomen, fraai trouwens die 45 toeren vinyl singel.

5. Billie Holiday - Strange Fruit (1939)
https://billieholiday78rpm.nl/Commodore_files/IMG_1363.jpg

Haar jeugd bracht ze door in diverse gezinnen en verbeteringsgestichten. In een bordeel in Baltimore leerde ze de muziek van Louis Armstrong en Bessie Smith kennen. In Harlem begon ze als zangeres op te treden in nachtclubs. Daar werd het muisstil wanneer ze dit lied van Abel Meeropol zong. Deze zoon van Russische joden in New York schreef het gedicht Bitter Fruit onder het pseudoniem Lewis Allen, geïnspireerd door de lynchpartij van twee Afro-Amerikanen in Indiana in 1930. Het "fruit" is een metafoor voor de twee lijken die aan de boom hingen. Billie Holiday haalde inspiratie uit haar persoonlijke ervaringen om boosheid en verdriet in de melodie te leggen.

4. Tori Amos - Silent All These Years (1991)
https://www.picclickimg.com/d/l400/pict/392485325154_/Tori-Amos-Silent-All-These-Years-1st.jpg

Tori Amos schrijft hermetische teksten over haar gevoelsleven. Ze gebruikt beeldspraak en vrije associatie om onderdrukte gevoelens weer te geven. Misbruik, moeilijke verhoudingen en psychologische oorlogsvoering zijn terugkerende thema's. Hier gebruikt ze het beeld van een zeemeermin die zou willen protesteren tegen een hufterige partner, maar zoals in het sprookje van Hans Christian Andersen haar stem kwijt is. Muzikaal vertrekt ze van een kolkend pianomotief, waarrond de rest gesponnen wordt. Vingercymbalen, een orkest en haar eigen overdubde backing vocals zorgen voor een rijkere klank.

3. Stevie Wonder - Sir Duke (1976)
https://images.squarespace-cdn.com/content/54481c8fe4b0a9431d5d27fe/1542137527438-PWO9FFFPG38RT8Y7NTC1/Misstra+0.jpg?content-type=image%2Fjpeg

Stevie Wonder moet wel een van de meest veelzijdige muziekartiesten zijn. Na z'n vroege Motownhits in de jaren '60 verkreeg hij meer artistieke controle bij het dochterlabel Tamla. Hij had originele ideeën met funky ritmes en de nieuwe elektronische klanken. Z'n blindheid belette hem niet zichzelf op het klavier te begeleiden. Hier brengt hij een eerbetoon aan enkele jazzgrootheden, waaronder de nummers 25, 34 en 92 in deze lijst. In plaats van een gezongen refrein geeft hij een melodie met gesyncopeerde ritmes aan de trompetten en de basgitaar. Het is een bruisend eerbetoon aan z'n helden en aan muziek in het algemeen.

2. Michael Jackson - Don't Stop 'Til You Get Enough (1979)
https://media.apoplife.nl/en/2019/05/Michael-Jackson-Dont-Stop-Til-You-Get-Enough.jpg

In z'n jonge jaren werd Michael Jackson meegesleurd van de ene naar de andere talentenjacht. Algauw werd hij de belangrijkste zangstem bij The Jackson 5, meedrijvend op de Motownsound. Na hun overstap naar Epic kwam er meer invloed van disco en funk bij. In samenwerking met producer Quincy Jones leverde hij een aantal albums af die veel hits opleverden en verkooprecords braken. Hier zingt hij de hoofdmelodie volledig in kopstem, en de korte tegenmelodietjes in borststem. Hij wordt begeleid door een wervelende cocktail van gitaar- en basriffs in combinatie met blazers, synthesizers en een uitgebreide slagwerksectie. Hij was een uitzonderlijk begaafde zanger en danser, en verdient om alsdusdanig in de herinnering voort te leven.

Björk op 1? Of toch Xtina?

En na nummer 2 volgt natuurlijk...

DE ALARMSCHIJF!

De Havenzangers - 's Nachts na Tweeën (1983)