21 Karnivool - Themata
Album: Themata (2005)

Bij de vorige notering van Karnivool in deze top100 maakte ik melding van mijn bezoek aan het concert van Karnivool in Groningen in 2014. Het meest in het oor springende nummer daar was dit nummer. Ik kende de band nog niet, ik fietste in de nacht naar huis met de riff nog steeds in mijn hoofd, kroop achter de computer zocht en vond Themata. Tot op de dag van vandaag nog steeds de band's 'signature song'.

En ergens in dit nummer zit voor mij het antwoord verstopt op de vraag: Wat is het verschil tussen een goed rocknummer en een fantastisch rocknummer... een episch klinkend begin, gevolgd door een iconisch gitaarthema, een extreme drive die niet zozeer door snelheid wordt gecreëerd maar door de suggestie van snelheid en versnelling (in de coupletten, luister vanaf 0:45, maar vooral vanaf 1:30 naar de gitaarriff die continu voor de tel gespeeld), 'hooks & eyes' in de zgn. 'prechorus' (het stukje voor het refrein dus) en dan de ontlading in het refrein waarin alle ramen open gegooid worden... Wat volgt is intensivering van het voorgaande en het spelen ermee... Het tweede de couplet is nog wat intenser gespeeld, en in het derde deel spelen ze ineens een spel met zang en gitaarthema's die om de oorspronkelijke zangmelodie heenspelen, daarmee een brug of solo overbodig makend. Aan het eind dan nog even goed 'los' in het gitaarthema om vervolgens de cirkel perfect rond te maken door te eindigen met de epische beginakkoorden.
Voor mij is dit 'af'. Perfection In Rock.

De top20! Ik dacht dat ik het nooit zou halen...

Nog even een recap van de afgelopen 80 platen:

50's: 01 notering
60's: 06 noteringen
70's: 13 noteringen
80's: 10 noteringen
90's: 12 noteringen
00's: 23 noteringen
10's: 15 noteringen

10 nummers van vrouwelijke artiesten of leadvocalen, en 2 met deels lead- of ondersteunende vocalen (Ayreon en Arcade Fire).
De zeroes zijn glorieuze koploper, ongetwijfeld ingegeven doordat in die periode eigenlijk mijn 2e muziekjeugd begon. De 70-er jaren zijn voor mijn gevoel op een verrassende manier wat minder vertegenwoordigd dan ik zelf zou hebben gedacht...

Om alvast een vooruitblikje te werpen op wat er nog gaat komen, en wellicht wat voeding te geven voor speculatie:

2 * 60's
3 * 70's
2 * 80's
4 * 90's
6 * 00's
3 * 10's

Er komt nog 1 vrouwelijke solo-artiest voorbij, en 2 keer een vrouwelijke gast in een niet onbelangrijke vocale rol.
Tot slot: We gaan de gemiddelde lengte per track nog een beetje opdrijven, want 8 van de 20 platen die nog komen zijn langer dan 10 minuten. Ter vergelijking, tot nu toe hebben we er 5 gehad die langer waren dan 10 minuten...

"Kill Mary?"
"She's a risk....

Dus sowieso nog 7x niet Muse!

20 Paolo Nutini - Iron Sky
Album: Caustic Love (2014)

De Verrukkelijke 500 (de jaarlijkse allertijdenlijst van 'mijn' radiostation Orinoco Radio) kent een uitzending waarin luisteraars (en de DJ's doen vrolijk mee... ) 20 minuten radiotijd mogen claimen om tips voor de v500 te laten draaien. In 2014 tipte ik Iron Sky op de volgende manier, en ik denk niet dat ik het nu beter zou kunnen verwoorden...:

Het was een ordinaire Orinoco uitzending van mijn hand, totdat iemand de gloednieuwe single Iron Sky van Paolo Nutini aanvroeg. Nou had ik van Nutini de eerste single al wel een paar keer gedraaid, en vond het wel lekker, maar Oh My God, wat er met me gebeurde toen ik dit nummer voor het eerst hoorde… En nog steeds elke keer daarna….
Dit raakt me op alle niveaus, emotioneel, rationeel en muzikaal zó diep. Paolo zingt, schreeuwt met zijn fenomenale stem over ons tijdgewricht op een zeldzaam vertoonde manier. Natuurlijk de boodschap is oud, maar net zoals de film Dead Poets Society van de recent veel te vroeg overleden Robin Williams mij destijds met een oude boodschap keihard raakte als tiener, raakt dit mij als volwassene als een mokerslag, me realiserende dat we een hopeloze weg zijn ingeslagen met mekaar.
En dan komt halverwege Charlie Chaplin het nummer binnen, met zijn fenomenale speech uit The Great Dictator. Ik ben toch al fan van het gebruik van passende filmquotes in nummers, maar deze speech lijkt wel speciaal geschreven voor dit nummer. En dan komt het kippenvel pas écht. We WILL rise! Krijst Paolo erna. We moeten wel, want het alternatief is opgeven. en opgeven is nooit een alternatief
In het perfecte maatpak van een echte soulclassic gestoken heeft dit nummer alles, maar dan ook alles om een allertijden klassieker te worden. Te beginnen met de Verrukkelijke 2014. Het kan, het moet! Over fear and into freedom. Amen.


Inmiddels is het 2017, en is deze schreeuw eigenlijk alleen maar actueler geworden. De wereld ijlt onverminderd voort richting een afgrond; met Amerika als grootste koploper en Trump als ultiem symbool voor hebzucht, egoïsme, anti-intellectualisme, gecultiveerde domheid en totale desinteresse voor onze planeet en alles wat daarop leeft. Als ik nou Maynard James heette zou ik hopen op een snelle 'zondvloed' (zie Aenema van Tool op nr. 46). In een negatieve bui kan ik me daar wel in vinden, maar mijn positieve geest sluit zich toch liever aan bij Nutini schaar in de hoop dat we het tij nog kunnen keren...

BTW: Iron Sky kwam daverend binnen in de V500 van 2014, steeg snel door naar de top100 en staat daar inmiddels ook in andere 'grote' allertijdenlijsten.

Oei.

Oei...

Eh....

? ?

De lijst is prima dusverre. Maar de ultradraak van Nutini vind ik wel een smet. En waar het normaal gesproken in je stukjes heel leuk over de muziek gaat gaat het hier over de boodschap.

Don't get me wrong; onze neuzen staan volgens mij inhoudelijk qua die boodschap en ook politiek gezien behoorlijk dezelfde kant op maar de manier waarop Nutini hem verwoordt vind ik echt ruimschoots er over. Het is voor mij het muzikale equivalent van het Facebook volk dat hun avatar verandert in de vlag van een bepaald land als er weer ergens een aanslag is gepleegd. Het is een gevalletje "zie mij eens heel hard meejanken om alles wat erg is", overigens ook nog eens letterlijk gedaan door de slechtste DJ van Nederland.

Maar goed, ik ben geen positivist, misschien ligt het daaraan dat ik zoiets als dit ontzettend tenenkrommend vind.

En muzikaal gezien; gezapige rock die een beetje voortsleept met een zanger die klinkt als Bruce Springsteen de ochtend na een avond whiskey drinken en een nacht slapen in een te strakke spijkerbroek. De filmquote vind ik ook gemakzuchtig. Het is een overbekend verhaal dat iedereen wel eerder heeft gehoord. Al was het slechts tijdens het video uurtje van Maatschappij leer op de middelbare school. Het voegt absoluut niets toe, verbloemt op z'n best dat de rest van het nummer volstrekt nietszeggend is.

Maar goed, ik dacht je wel wist dat ik dit echt niets vind, vandaar alleen de 'oei'.

Nogmaals, rest van de lijst is prima en je schrijfsels zijn interessant. Karnivool's Themata was bijvoorbeeld destijds een erg fijne ontdekking voor mij in de V500.

Ik krijg kippevel alleen al van dit te lezen...

Tuurlijk vermoedde ik wel dat je Nutini niks zou vinden... Maar nu heb je het tenminste onderbouwd... Ik ben het alleen volledig met je oneens. Zonder nu lekker te gaan generaliseren denk ik ten eerste dat heel veel jongeren Charlie Chaplin hooguit alleen kennen van het iconische beeld van een man met kromme beentjes een snor een een parapluutje, maar niet van zijn gesproken films. Elke generatie heeft zijn helden nodig die voor de volgende generatie oude boodschappen verkondigen. Denk bijvoobeeld nu alsjeblieft niet dat Bob Dylan (om eens iemand te noemen) de eerste is geweest op deze aardkloot die op wat voor manier dan ook protestgeschriften heeft geschreven. Het enige verschil was dat hij a) niet kon zingen en b) een gitaartje en een mondharmonica erbij gebruikte..
Ten tweede: Als de facebookers of twitteraars die hun avatar van een vlaggetje voorzien allemaal even gepassioneerd waren als Nutini en even mooi hun gedachten in woorden konden omzetten waren Facebook en Twitter een stuk aangenamer geweest om te lezen, en wie weet waren de straten dan al vaker volgelopen met protesterende mensen... Kortom: er is nog een lange weg te gaan...

Ik zit even te graven hoe veel van die 8 nummers van 10+ minuten ik kan bedenken... Ik kom vooralsnog maar tot 5 of 6 redelijke zekerheidjes, volgens mij... Al zijn er ook nog wel een paar nummers van notoire langenummerbands waarvan ik weet dat ze nog moeten komen, maar waarvan ik geen idee heb hoe lang ze duren

19 Rush - Tom Sawyer
Album: Moving Pictures (1981)

Eén van de grootste fouten die ik ooit heb gemaakt: Niet naar 1 van de laatste 2 keren dat Rush in Nederland was geweest... En nu zijn ze met pensioen en kan het NOOIT meer... Wát een sukkel ben ik geweest.

Na de Perfection in Rock op 21 is dit Perfection in Prog, en net als bij Themata zou je kunnen zeggen dat Tom Sawyer Rush's 'signature song' is. Sowieso zit het perfect tussen de hardrock-geörienteerde eerste periode en de meer synthesizer-geörienteerde en met popinvloeden doordrenkte albums van de jaren '80 en begin jaren '90 in. Ik houd trouwens van beide periodes en OMG: wat hebben ze in de loop van hun carrière een bak met geweldige nummers gemaakt, genoeg om minstens 4 keer een volle Ziggodome te vermaken met elke keer een even gevarieerde als geweldige avond.... Oh wacht... wakker worden, gaat nooit meer gebeuren...

Dat machtige toetsengeluid als de band in 1 klap invalt... De eerste zangregel van Geddy die op mij altijd overkomt als een soort omroeper op een groot plein (vanwege het effect op de zang) die iets groot aan- of verkondigd, en dan die door de drums geaccentueerde gitaarakkoorden... Dát is majestueus binnenkomen. Compositorisch is het trouwens best een onwaarschijnlijk nummer, want wat is eigenlijk het couplet, waar is het refrein (is dat er eigenlijk wel?), en waar de brug? Hoe het ook zij: het klopt wel als een zwerende vinger wat er allemaal gebeurt. Alle stukken van de compositie sluiten naadloos op mekaar of vloeien in elkaar over.
Het basgeluid van Geddy is hier nog ouderwets ronkend en zwaar, luister maar eens in de gitaarsolo. Zijn synthesizerthema in dit nummer is iconisch in al zijn eenvoud en door alle toetsenisten gespeeld - en zo niet: mogen ze de titel toetsenist niet dragen... Lifeson heeft bij la Villa Strangiato al een veer in zijn kont gekregen, en doet hier gewoon prima zijn ding, maar dan die drums... Peart's partijen in dit nummer zijn fenomenaal.
Eén van de allerbeste trio's aller tijden in topvorm.

18 David Bowie - Lazarus
Album: Blackstar (2016)

Een leven als een kunstwerk. Een dood als een kunstwerk. De vraag of Lazarus een bewust gepland afscheid was of niet is eigenlijk irrelevant. Wat relevant is, is het kunstwerk dat ontstond met zijn dood en het uitkomen van Lazarus (de man die 4 dagen na zijn dood herrees) als single enkele dagen daarna. Kunst is wat de aanschouwer er in ziet of van maakt. En iedereen zag massaal de herrijzenis van Bowie met het uitkomen van de single Lazarus, en je voelde meteen dat Bowie onsterfelijk was geworden. Het is zoals schrijver Harry Mulisch het ooit omschreef: een kunstenaar maakt met zijn kunstwerk(en) een nieuw lichaam, een lichaam dat de artiest kan overleven, maar hem of haar tegelijkertijd laat doorleven. En zoals dat in 1 klap duidelijk werd met Lazarus: Dat verzin je inderdaad niet, maar dat is het geluk, of liever het talent van het genie... Onbewust datgene doen dat veel verder reikt dan je kan overzien.

En dan ook nog eens met zo'n hartverscheurend mooie track. Bowie's stem heeft meer diepte, fragiliteit en emotie dan ooit tevoren. De muzikale begeleiding is simpel, maar helemaal raak. De ingehouden meerstemmige blazers, gitaarakkoorden die klinken als onheilstijdingen. Een band die qua dynamiek perfect meebeweegt met de zang, en instrumentaal afsluit met een prachtige saxofoonsolo.
Een kunstwerk.

(wederom) 2 prachtige werkjes!

17 The Beatles - Strawberry Fields Forever
Album: -- (1967)

(de single verscheen in 1967, het nummer stond uiteindelijk op de verzamelaar 1967-1970; oftewel The Blue Album uit 1973)

Allereerst: Excuus voor de niet-volledige videoversie Op mijn werklaptop , waar ik nu op zit, heb ik geen toegang tot Spotify.

De muzikale ontwikkeling die The Beatles in de jaren 1965 en 1966 doormaakten was al spectaculair, en volgens velen had de band met Revolver al haar absolute hoogtepunt. Vanaf Help! t/m Abbey Road maakte de band natuurlijk geen enkel slecht album (Yellow Submarine reken ik niet mee), maar één van de absolute hoogtepunten van de band stond pas in 1973 op een verzamelaar, en was alleen op single verschenen. De bedoeling was om het op Sgt. Pepper te zetten, maar omdat het 'al zo lang stil was rond de band' (moet je tegenwoordig mee aankomen: 1 album per 3 jaar is heel normaal...) werd besloten Penny Lane en Strawberry Fields Forever alvast naar voren te schuiven als single met een dubbele a-kant. Hoe Sgt. Pepper geklonken zou hebben mét deze 2 nummers zullen we nooit weten, maar George Martin zag het besluit om deze 2 nummers alvast op single uit te brengen als zijn slechtste beslissing (muzikaal gezien) ooit.

Strawberry Fields... Er valt zóveel over te zeggen, eigenlijk... Het meeste zal bij muziekliefebbers bekend zijn, maar ik vertel het toch maar:
Met Tomorrow Never Knows (De slottrack van Revolver) was de band al een bepaald pad ingeslagen van experimentatie, maar hier komt het tot volle wasdom. Gesteund door het besluit om niet langer te touren, hoefde band zich geen zorgen meer te maken over het live reproduceren van hetgeen werd opgenomen. Gevolg: deze briljante en vooruitstrevende productie waarin gespeeld is met het op verschillende snelheden afspelen van partijen, tapeloops, achteruit afspelen van partijen van een nummer waar naast allerlei demo's 2 volledige versies in verschillend tempo en verschillende toonsoort zijn opgenomen. Lennon wilde het beste van beide versies, en het uiteindelijke resultaat is een combinatie (vandaar ook dat zaken verschillende snelheden moesten worden afgespeeld om passend te maken aan elkaar). Tegenwoordig doe je dat in een handomdraai dankzij een clicktrack, ontelbare opnamesporen en talloze plugins, maar vroeger moest e.e.a. echt met het handje, schaar en plakband en 4 spoortjes worden geregeld! Producer George Martin en technicus Geoff Emerick (toen 19 jaar oud...!) kregen het voor elkaar. De combinatie van de visie, creativiteit van (in dit geval vooral) Lennon én McCartney (die bv de mellotronpartij verzon), en de technische en productionele kwaliteiten van Martin en Emerick zijn nergens beter tot uiting gekomen als in dit nummer. Let wel: het was allemaal waardeloos geweest als de tekst en melodieën niet zo betoverend mooi waren geweest...
Strawberry Fields is een droomland waarin je wordt meegenomen om 4 minuten lang van de wereld te zijn: "Let me take you down.... "

Toch wel, gewoon een CD'tje branden en die twee nummers ergens tussen pleuren Maar een schitterend nummer is het wel!

Hahaha, ja, dat klinkt heel aardig, maar zowel bij Penny Lane, als bij Strawberry Fields áls bij het hele Pepper album zit al zo'n sterk beeld in mijn hoofd, dat je dat nooit meer als een nieuw op zichzelf staand werk kunt gaan beoordelen. En daarbij; er is bij mijn weten nooit een tracklist genoemd van hoe het album er dan zou hebben uitgezien. er zouden sowieso 1 of 2 tracks moeten wijken voor de vervangende nummers.
Leuk spelletje natuurlijk: Welke tracks zou jij van dat album schrappen en hoe zou de nummervolgorde dan moeten zijn?

Ik zou Penny Lane in de plaats van With a Little Help... zetten en SFF in de plaats van Lovely Rita én Good Morning Good Morning. Dat zou het meteen één van de beste tweede kanten van een LP maken

Ik las dus: "Dat zou het meteen één van de beste twee kanten van de LP maken"..

16 Supertramp - Fool's Overture
Album: Even in the Quietest Moments (1977)

"De Klaveet in Achterveld"... "Scala Jumbo Dancing"... Het heeft wel enige tijd geduurd voordat ik de stem van Alfred Lagarde met al die namen van de grote discotheken van de jaren '70 en 80 niet elke keer hoorde als ik dit nummer luisterde. Veronica's concertagenda was er voor mij dus veel eerder dan dit epische nummer van Supertramp, dat ik volgens mij eigenlijk pas écht goed ging waarderen dankzij de Top2000...
Eigenlijk heb ik verder geen speciaal verhaal bij dit nummer en behoeft het nauwelijks nadere toelichting: Ik houd van kristalheldere productie, een klassieke/orchestrale aanpak, lange nummers, het gebruik van quotes (in dit geval de beroemde speech van Churchill die ook door Iron Maiden werd gebruikt in Aces High ), mooie pianothema's, synthesizers, etc. Dit nummer heeft het allemaal, en waar ik eigenlijk helemaal niet zo'n fan ben van de iele, nasale stem van Rodger Hodgson heb ik daar in dit nummer helemaal geen last van. Daarvoor is het gewoon té goed!

Penny Lane mag wel ipv Within You, Without You. Strawberry Fields hooguit als bonustrack.

15 Foo Fighters - Everlong
Album: The Colour And The Shape (1997)

Sound en drive. Twee toverwoorden bij een rockplaat als deze. De gitaarriff is simpel, maar door de stapelingen ervan (waarbij 3 gitaren elk een eigen partijtje in hetzelfde ritme spelen) krijg je een geweldige wall-of-sound waarin je nauwelijks meer hoort wie nou wat doet, maar waarbij er 1 geweldige layer van geluid ontstaat. De hihat in 16-en gespeeld zorgt voor de drive en dan gewoon gáán! Grohl's lage gedubbelde stem in de coupletten heeft een chorus die het iets extra... mystieks (bij gebrek aan een beter woord) geeft. En zoals bij meer platen al geconstateerd: ik houd enorm van de ingehouden spanning van een couplet om vervolgens te ontladen in een open refrein. Everlong heeft dat natuurlijk op een geweldige manier.
Dit nummer over een perfect moment tussen 2 mensen dat eeuwig zou moeten duren: "You gotta promise not to stop when I say when"... Prachtige uitspraak van Grohl over dit nummer:

This song is about "being connected to someone so much that not only do you love them physically and spiritually, but when you sing along with them you harmonize perfectly."

In mijn top20 gaat eigenlijk het adagium dat ik al vaker heb genoemd - 'het hoeft niet allemaal zo ingewikkeld te zijn, als je wát je doet maar goed doet' - nergens beter op dan in dit nummer, denk ik.

Onlangs heeft Everlong nog de Foo Fighters KO gewonnen elders op dit forum. Daar had ik je blijkbaar ook wel even voor kunnen taggen... (iets met mosterd na een maaltijd )

Ik ben absoluut geen Foo Fighters-fan, maar Everlong is toch wel de positieve uitzondering: geweldig nummer!

Volgens mij heb ik iets gemist.

Gezien je naam... 3 punten, gisteren, tegen Sparta...?

Nee flauwekul, ik heb er al e.e.a. over gepost, en in 1 weekend van 33 naar 1 ging me niet lukken, ben afgelopen week wel doorgegaan, maar afgelopen weekend was het voor mij onmogelijk om er weer even voor te gaan zitten. As we speak ben ik bezig met no. 14 en vanavond en morgen heb ik er wel weer tijd voor ingeruimd. Het einde is in zicht.

Ja ik snap het.

14 Porcupine Tree - Arriving Somewhere But Not here
Album: Deadwing (2005)

Voor mensen die mijn inzendlijst voor de Verrukkelijke 500 kennen (of mensen die door mijn uitspraken in het verleden aannames hebben gedaan over de positie van dit nummer in mijn lijst) wellicht een kleine verrassing: Arriving arriveert niet op een plaats in de top10 of top5, maar op nummer 14. Even los van het feit dat het hier allemaal marginale verschillen betreft en ongelooflijk lastige beslissingen tussen als die geweldige platen, was het ook voor mezelf wel een kleine verrassing.
En dat is dan weer een mooi bruggetje naar waar dit nummer over gaat: het woord 'here' in de titel zou je eigenlijk kunnen lezen als 'de plek waar je had verwacht te arriveren'; oftewel: je komt in het leven ergens anders uit dan je had verwacht, gepland of gewild. Of... het komt onverwacht tot een einde ('Could you imangin the final sound as a gun?"), maar hoe het ook loopt..:

All my designs, simplified
And all of my plans, compromised
And all of my dreams, sacrificed

Het leven van heel veel mensen in een notendop. Wilson bezingt het in algemene en anekdotische termen, als ging het over willekeurige personen, maar met name in dit refrein krijg je het idee dat Wilson ook nog wel eens over zichzelf zou kunnen zingen... Terwijl als je Porcupine Tree en zijn solowerk nader beschouwt het toch op zijn minst lijkt alsof Wilson weinig compromissen heeft hoeven of willen maken om zijn sterrenstatus in de muziekbusiness te bereiken. Maar die sterrenstatus is waarschijnlijk bij Wilson één van die ongewenste side-effects, of wellicht ook wel een vervelende voorwaarde voor hetgeen hij nastreeft: Artistieke vrijheid en onafhankelijkheid. Dus misschien zingt Wilson juíst wel daarover...?

Hoe het ook zij: Arriving was de culminatie van de periode waarin Porcupine Tree als band steeds meer metal elementen en afgeronde composities combineerde met hun oorspronkelijke veel meer Floydiaanse sferische elementen en meerstemmige zang die mij qua klankopzet en melodie vaak aan CSNY of bv. Fleet Foxes doet denken. De uitkomst is een lang nummer met een kop en een staart, zeker geen complexe progmetal á la Dream Theater (waar Wilson overigens totáál geen liefhebber is, maar dit terzijde), maar veel meer een zorgvuldig opgebouwd sfeervol luisterspel waarin beurtelings de soundscapes van toetsenist Richard Barbieri en de gitaren van Wilson de hoofdrol vertolken. De zanglijnen zijn vrij simpel, monotoon en vooral sfeerversterkend bedoeld. Zowel de soundscapes - ik ken eigenlijk geen toetsenist die 'sounddesign" zó tot perfectie heeft verheven als Barbieri - als de metalriffs zijn om je vingers bij af te likken.

geen idee wat dáár nou allemaal misging...

wat wel misgaat, is dat deze plaat veeeeeeeeeeel te laag staat