Wat Vloeimans doet past natuurlijk ook wel in Jazz waar altijd al veel live-opnamen gereleased zijn.

En als iets uit de tijd is zijn het wel dure studio's. Dat is ook een van de vele veranderingen die heeft plaatsgevonden. Een Abbey Road houdt nog wel een soort van museale functie (en het is voor sommige artiesten cool om daar je album op te nemen), maar ook studio's zijn de afgelopen jaren bij bosjes gevallen. Om een voorbeeld dichtbij huis te noemen, de Wisseloord-studio's in Hilversum waren ooit Nederlands trots. Menig internationale band nam daar hun plaat op. De laatste jaren verkeerde de studio echter in grote financiële problemen en dat leidde in 2009 zelfs tot een faillissement. Op dit moment doet een groep nieuwe eigenaars een poging om de studio nieuw leven in te blazen. Dat is nobel van ze, maar ik betwijfel of het wat wordt. Het is alsof je nu een CD-winkel gaat openen. Of een poptijdschrift begint. Het is de structuur van de oude muziekindustrie.

Waar nu nog wat aan gedaan zou moeten worden is het systeem van auteursrechten. Dat is nog altijd gebouwd om de oude structuur met een verouderde, logge en slechtwerkende organisatie als Buma/Stemra als middelpunt. Er ligt echt een taak voor de overheid (en eigenlijk op Europees niveau) om die knoop te ontwarren. En dan met een uitkomst waar de musici en liedjesschrijvers van nu baat bij hebben.

Ik heb een aardige verzameling jazz, maar ik ken weinig artiesten uit het verleden die veel live-albums uitbrachten, laat staan met nieuw materiaal. Eigenlijk schiet me er helemaal geen één te binnen.

Goed verhaal van musician, waar ik me - als mede bijna-vijftiger - wel in kan herkennen. Toegegeven: die massale muziekbeleving is er nog steeds, al is het niet meer in die mate als twintig, dertig jaar geleden omdat jongeren er zoveel andere keuzemogelijkheden bij gekregen hebben. Maar er is nog best een grote groep muziekliefhebbers die fanatiek met zijn hobby bezig is.

Alleen is de beleving anders, meer gefragmenteerd: elke subcultuur draait in zijn eigen kleine kringetje rond zonder veel raakvlakken met andere subculturen. Daardoor treedt het als massa-cultuur toch minder aan de oppervlakte. Er zijn ook nauwelijks meer stromingen of artiesten waar we, zoals vroeger, echt massaal achteraan lopen. Al hoeft dat op zichzelf geen negatief gegeven te zijn.

Ook ik ben van de oude stempel: live-concerten zijn een leuk extraatje, maar ik wil in de eerste plaats gewoon van muziek genieten in de vorm van een goed uitgewerkt, samenhangend album van veertig tot zestig minuten, op een mooie muziekinstallatie en niet via die alternatieven die hier genoemd worden. En dan ben ik ook nog van het uitstervende soort dat vindt dat opnemen in een dure studio (denk: Pink Floyd, Steely Dan, Alan Parsons Project, Rush etc.) een meerwaarde kán hebben (niet noodzakelijkerwijs). Maar ook dat idee lijkt inmiddels volstrekt achterhaald voor de meeste mensen, zoals starbright boy terecht opmerkt.

Ik begrijp en accepteer dat jongeren daar anders tegenaan kijken en ik vind dat verder prima. Alleen doe ik het op mijn manier. Voor mij zijn LP's en CD's nog steeds 'duurzame consumptiegoederen', al ben ik het met mjuman eens dat met name de CD die status voor de meeste mensen allang niet meer heeft. De positieve keerzijde daarvan is dat ze nog nooit zo goedkoop waren als nu.

Voor mij spelen nog twee andere dingen mee: 1) voor mijn werk zit ik de hele dag al achter mijn computer. Ik associeer het ding, en alles wat ermee samenhangt, misschien teveel met 'werk'. Als ik thuis ben, wil ik ook een andere manier van mijn hobby genieten en niet naar een scherm staren en mijn muziek met allerlei muisklkken tot leven wekken. Het liefst sluit ik mij af in mijn muziekkamer, al dan niet met de koptelefoon op en met de ogen dicht.

2) Als je al bijna veerig jaar muziek luistert en verzamelt, bereik je op een gegeven moment een zeker verzadigingspunt. Ik lijk in dat opzicht op musician: ik ben door de jaren heen verschillende stromingen en artiesten blijven volgen en heb daar een aardige muziekverzameling omheen gebouwd.
Natuurlijk kwam je vroeger nooit in aanraking met bepaalde muziekstijlen en -artiesten, vanwege beperkende omstandigheden als je eigen vriendenkring en het ontbreken van allerlei bronnen die je kon raadplegen. Aan die laatste twee factoren heeft het internet veel veranderd: je kunt je vrienden 'all over the world' selecteren op basis van hun (muzikale) voorkeuren en je hebt door bijv. Spotify toegang tot de meest uiteenlopende muzieksoorten waar je je kosteloos in kunt verdiepen.
Dat maakt de verleiding groot om die mogelijkheden dan ook ten volle te benutten. Dan wordt het een jachtig jagen op steeds weer nieuwe muziek. En dat kán ten koste gaan van de beleving, dat je een album helemaal op je laat inwerken tot je het zowat van buiten kent.

En of het door deze grote veranderingen nu allemaal beter of slechter wordt? Ik vind het moeilijk om daar een oordeel over te geven. Ik blijf voornamelijk van muziek genieten zoals ik dat al tientallen jaren doe, maar merk ook dat ik aspecten van het nieuwe omarm. Ook ik kom dankzij internet aan artiesten en geluidsdragers die twintig, dertig jaar geleden voor mij onbereikbaar of onbekend zouden zijn gebleven. En eerlijk is eerlijk: zonder mp3-speler kan ik ook niet meer. En door te 'posten' op Music Meter omarm ik ook de mogelijkheid om met mede-liefhebbers over al dit fraais te discussiëren. Zoals Robert Palmer ooit zong: we can have the best of both worlds.

Voor de balans tussen verdieping en verbreding geeft de metafoor van een rivier voor mij een goed beeld. Bij verdieping zonder verbreding loopt die vast, bij verbreding zonder verdieping treedt ze buiten haar oevers en wordt het een oppervlaktewater.

De combinatie muziek ontdekken via internet en genieten op de oude vertrouwde wijze vind ik ideaal. Als ik merk dat ik eens echt teveel bezig ben met alleen maar nieuwe dingen zoeken, dan leg ik weer eens een plaatje op en ga ik er lekker voor zitten. En dan weet ik weer waar het om gaat. Het zoeken is een middel tot dit genieten en, hoewel ook erg leuk, geen doel op zich.

Wat ik in de hele wijziging van omstandigheden bij mijzelf zie is dat ik graag nog eens terug ga naar het verleden om te ontdekken wat ik allemaal, bijvoorbeeld vanaf halverwege de jaren '60, nog heb laten liggen.

Als je zo minitieus en actief met een popjaar bezig bent, zoals hier op Musicmeter (nu nog) met het topic over het jaar 1967 (bijna 1968) en je gedwongen wordt (met plezier overigens) veel uit die tijd weer te (her)beluisteren, vind je veel (nieuwe) bands waar je dan toch weer complete albums van wilt hebben. Geweldige muziekjaren en albums die voldoen aan de criteria die Gaucho ook noemt (concept-)albums van 40-60 minuten.

En inmiddels blijken veel van die cd's mooi digitaal geremasterd én zeer redelijk in prijs (via bijvoorbeeld Amazon).
Als ik hier dan de afgelopen 44 jaar nog een keer dunnetjes over kan doen en de cd blijft voor dit soort doeleinden bestaan, zul je mij niet meer horen over nieuwe ontwikkelingen waar ik mijn weg niet meer in kan vinden.

Rockmuziek is een fenomeen waar je aanvankelijk mee opgroeide en in meegroeide. Maar waar liefhebbers van klassieke muziek ook voorkeuren hebben voor artiesten/ stromingen die teruggaan naar honderden jaren geleden kun je voor rockmuziek uiteraard ook gaan kiezen voor bepaalde periodes. Dan speelt leeftijd geen rol meer.

Dat we bij rock, net zoals bij klassieke muziek, ons nog nooit zo goed als nu hebben kunnen verdiepen in favoriete periodes, is waar. De informatie die nu beschikbaar is via internet is zovele malen groter als in mijn tienerjaren (de jaren 80) waar we het moesten doen met radio en muziekbladen.

Toch vind ik deze tijd even boeiend en wil ik een vinger aan de pols houden van al het nieuws dat blijft verschijnen. Nieuwe muziek nu leren kennen gaat helemaal anders dan vroeger. Allereerst kun je bijzonder snel je toegang vinden tot wat voor jezelf interessante releases zijn. Pitchfork, MuMe, Rym, spotify ... bieden onbeperkte exploratiemogelijkheden. Dit leidt in een eerste fase tot vervlakking: je gooit je iPod vol en je beluistert er een fractie van. Maar daar komen dan toch weer een deel platen bovendrijven, en die koop je. Zodat ik uiteindelijk in 2010 en 2011 toch telkens tot minstens 5 platen kom die ik nu bijna even goed ken als die paar platen uit 1984 die ik volledig omarmd heb. De kwaliteit van de muzikale output is wat mij betreft ook niet gewijzigd. 2010 en 1984 vond ik topjaren, 1985 en 2011 zijn wat minder.

Zolang er toegang is tot cd's of LP's, zul je mij dan ook niet horen klagen. Ik kan en wil me gewoon geen muzikaal leven meer voorstellen zonder internet of iPod...

Laat ik - als (iets oudere) leeftijdgenoot van Musician en Gaucho ook nog eens een duit in het zakje doen.

Een van de grote voordelen van internet is dat je het makkelijk wordt om oudere en/of zeldzame muziek terug te vinden (evt te downloaden). Waar vroeger obscure titels de moeite niet loonden om ze in voorraad te nemen (want je verkocht ze wellicht 1* per 2 jaar), is dat nu anders: de combi google en e-tail, maakt ook de handel in rariteiten, obscure releases aantrekkelijk. Dit verschijnsel, een van de zegeningen van internet, wordt uitgebreid beschreven in Chris Anderson - The Long Tail; dat met een beetje zoeken ook als pdf iig te vinden is.

Geen idee hoeveel van mijn collectie (3000 stuks, lp's/12"s en cd's) inmiddels via e-commerce hier zijn beland, maar het zijn er veel. Amazon, Discogs en nog een paar zijn favoriet. een van de andere zegeningen van internet is dat je veel dingen via blogs kunt vinden die je anders nooit had kunnen draaien. Downloaden is een handige manier om toch naar die dingen te kunnen luisteren. Daarnaast is downloaden een handige manier om nieuwe dingen te leren kennen. Ik koop nog steeds veel; en voor mij is downloaden ook geen substituut voor kopen.

De combi google/e-commerce ondersteunt ook meerdere basis-attitudes tav muziek: associatie, metonymie en metaforie, volgens de strukturalisten kenmerkende denkstijlen voor menselijk handelen. Associatie: verbinding tussen muziek en gevoel of gebeurtenis.
Metonymie zorgt ervoor dat we onze interesse uitbreiden door naar aanpalende gebieden te gaan kijken of juist dieper in te zoomen (meer van deze groep/artiest, of juist meer van de zanger alleen); metaforen bewerkstelligen een sfeerbepalende inkadering (meer van dit type muziek, bijv. ‘Gothic’ omdat de sfeer me aanspreekt).

Als je hier sommige jonge users ziet, ontstaat er snel een beeld van: downloaden, beluisteren, wellicht nogmaals beluisteren, becijferen en zippopresto on to the next album. Dan lijkt downloaden vlotte consumptie in de hand te werken. Vergelijk het met een zes-jarige die wanneer zijn moeder klaagt over geldgebrek tegen haar zegt: "nou dan haal je toch gewoon nog wat geld uit de muur". Dat flappen tappen uit de muur lijkt dan sterk aan de content-tiet hangen van Mediafire e.d. Er is een disconnect ontstaan tussen de waarde die in de productie ervan is gegaan en de simpele eenvoud waarmee het bestand te downloaden is. In de disconnnect is de waarde van content verloren gegaan.

Op Hypebot stond dit heel treffend beschreven: waarom zou je voor een download op iTunes geld betalen als je met een beetje zoeken hetzelfde gratis kunt vinden en als de wijze van consumeren/luisteren dezelfde is. Zie mijn eerdere post van deze week:

"As valuable as music is on a transcendental and emotional level, for our purposes here in this industry, music is a commodity. And in the end, digital music files are just that - data. Therefore it would seem counterintuitive for consumers to have to fork over their hard earned money when the methods of consuming and storing the product are equally the same had they paid for it or not. Imagine owning an orchard in your backyard, and then going down to the produce store to purchase apples. Doesn’t quite make sense, does it?"

Ik wil best betalen voor een mooi fysiek product en zoals het er nu uitziet lijkt de lp meer in mijn behoefte te voorzien. Nu de prijs van tweedehands cd's (Amazon) geregeld onder de 4 euro komt, is er ook geen reden om die niet te kopen. Een prijs van 15 - 18 euro is écht te gek voor woorden; de helft zou genoeg zijn; en als we dan toch ooit moeten gaan betalen voor een legale download dan zou dat - afhankelijk van het formaat - 1/2 tot 2/3 van die prijs mogen zijn.

Fysieke objecten zullen imo nog wel een tijdje blijven en slimme grotere bands zullen steeds directer met hun fans willen gaan werken en bijv op regelmatige basis - tegen een laag tarief - contentfeeds willen leveren, idd op cd; die krijgt dan een soort milestone status. Daarnaast zullen bands als bijv U2, Coldplay en ongetwijfeld ook Madge (the batch Madge) de mogelijkheden gaan bieden om live feeds van concerten te volgen - op one-off of abo-basis.

Kleinere acts hebben vaak al een beter contact met hun doelgroep en een beter bereik. Grotere bands zullen af moeten van het idee dat ze de platenmaatschappij daarvoor nodig hebben; ze zullen hun content ook meer 'los' moeten laten.

I stand corrected. Ik weet ook te weinig van jazz om daar uitspraken over te doen eigenlijk, al verbaast het me een beetje dat het niet zo is.

Platenmaatschappijen loslaten...

En daarom is mijn eerdere post over Alex Day interessant. Ik heb vaak beweerd dat die nieuwe vorm van content bieden alleen echt werkt voor twee groepen: De gevestigde bands en de bands in een duidelijke scene (hardcore bijvoorbeeld, de punkvariant natuurlijk), omdat daar een bepaald soort saamhorigheid is. En dat het razend moeilijk is om verder dan leuk hobbyisme te komen en zoveel mogelijk in eigen hand te houden. Om van klein naar groot te komen.

Alex Day bewijst dat je het blijkbaar ook vanaf de grond kan opbouwen, tot mainstream succes aan toe. Een zwaluw maakt nog geen zomer om er maar eens een cliché tegenaan te gooien en Alex Day is misschien maar een one-hit-wonder of een internetgimmick, maar ik vind dat een buitengewoon interessante ontwikkeling waarvan ik hoop dat het vaker gaat gebeuren. Want als platenmaatschappijen verdwijnen en andersoortige bredere bedrijven niet die rol gaan overnemen dan is dat denk ik alleen maar goed voor de muziekwereld.

Als de muziekwereld tot een vorm kan komen waarbij je door slimme zelfpromotie van volslagen onbekend tot een gevestigde naam bij een groot publiek kan komen met zoveel mogelijk in eigen hand houden, dan krijgen de idealisten alsnog gelijk. Laat de drie overgebleven majors dan maar oneindig hun gevestigde namen oppoetsen.

Ik begrijp hier echt maar weinig van. Wat heeft saamhorigheid van fans te maken met een band van klein naar groot te krijgen?
Wie bedoel je met gevestigde bands en wat wil je precies bereiken met "content bieden"?


Wat wordt er hier precies bewezen en welke ontwikkeling moet vaker gebeuren?


Want? Wat is precies de "boe-man" rol van de platenschappij?


Die laatste zin is ook weer volstrekt onbegrijpelijk.
Het gaat, begrijp ik min of meer uit bovenstaande, er om jezelf om internet te plaatsen en dan zoveel mogelijk hits te krijgen om zo populair mogelijk te worden? En waar haalt de artiest zijn inkomen vandaan?

En wat als je geen zin hebt om op Youtube te zoeken naar een klein onbekend pareltje tussen ongeloofelijk veel ongein, waardeloze muziek en dito geluidskwaliteit?

Waar ik naar verwijs (in een vorige post) is dat Alex Day een enorme hit heeft in Engeland. Alex Day is een Youtubefenomeen die zijn hele faam aan het uploaden van filmpjes op Youtube heeft te danken. Het is voor het eerst dat zo iemand zonder tussenkomst van een label ook de stap weet te maken naar mainstream-succes. En dat is iets dat ik een goed teken vind en tot voor kort voor volstrekt onmogelijk had gehouden. Als een artiest zonder een muziekindustrie de stap kan maken nar mainstream succes dan vind ik dat goed nieuws. Dan gaan er misschien niet gewoon grote, logge bedrijven voor de huidige grote logge major platenmaatschappijen in de plaats komen en wordt wat er eigenlijk altijd al mis was in de muziekindustrie misschien toch opgeruimd. dingen als beperking van vrijheid, verlies van rechten over je eigen muziek en nog meer van dat soort ongein. Buiten dat investeren platenmaatschappijen toch al veel minder in nieuwe muziek en poetsen ze steeds meer oude successen op. De top 5 hit van Alex Day staat in deze tijd nog altijd voor meer dan 50000 betaalde downloads. Dus van Youtubehits naar een manier om je muziek te verkopen. En dat heeft hij zelf gedaan en is bij mijn weten nieuw. Hij weet uit die jungle van Youtube te breken.

Ik ging ervan uit dat leuke alternatieve manieren verzinnen om je liedjes betaald aan de man brengen, dus alles in eigen beheer houden alleen voorbehouden was aan de Radioheads van deze wereld en aan de groepen die dat altijd al konden, die in hechte scenes zitten waar bands elkaar op sleeptouw nemen en elkaar promoten. Het was jaren geleden al zo dat je op bijvoorbeeld hardcoreconcerten vaak de al dan niet eigen beheer CD'tjes van allerlei bevriende bands kon kopen.

Platenmaatschappijen zijn over het algemeen niet erg vooruitstrevend. Ze houden over het algemeen graag vast aan een succesformule.
Als je het heel cynisch stelt verdient een platenmaatschappij bijvoorkeur z'n geld met het uitbrengen van louter remasters, verzamelaars of heruitgaven op een nieuw medium . . . . Ze waren niet voor niets zo tegen dat internet. Ze hadden liever de hele collectie nog een keer uitgebracht op een verbeterde versie van de CD.

Ik geloof dat enige tunnelvisie hier en rare gedachtengangen een verwrongen soort van beeld wil doen opwerpen dat ver bezijden de waarheid is.

Ik reageer er nog maar even op omdat blijkbaar elk besef over de rol van de platenmaatschappijen in het verleden volledig lijkt te ontbreken. Het is jammer dat met opzet (of het is dommigheid) dit soort kortzichtige (en niet eens ware) veronderstellingen de volslagen uit de hand gelopen meningsvorming over platenmaatschappij weer moet voeden.

Dat platenmaatschappijen niet altijd even handig hebben gemanoeuvreerd, dat sommige zaken beter hadden gekund en dat ze ook dachten aan hun eigen portemonnee (wie doet dat niet) is zeker waar. Maar vergeet niet wat er via platenmaatschappijen allemaal tot ons is gekomen, de afgelopen 60 jaar, tot nu aan toe. Dus graag geen openbare vermeende poging tot heksverbranding.

ik zou mij er eerst nog maar eens iets beter in verdiepen, in de hele materie.

Tsja, jij vraagt wat de negatieve kant is van platenmaatschappijen. Ik geef je een antwoord. Moet je me niet gaan betichten van onkunde.
Ze zijn niet erg vooruitstrevend. Als je had gevraagd wat er goed was aan dezelfde maatschappijen had ik geantwoord dat ze een breed en kwalitatief vrij aardig assortiment muziek aan de man hebben gebracht de afgelopen 'eeuw'.
Maar de meeste maatschappijen kan je rustig conservatief noemen.

Ik stoor me, net als musician, ook aan de simplistische beeldvorming die hier over platenmaatschappijen lijkt te bestaan. Natuurlijk willen platenmaatschappijen in de eerste plaats geld verdienen. En als dat op een gemakkelijke manier kan, zullen ze het niet nalaten. Maar ook ik heb wat moeite met de manier waarop platenmaatschappijen - of meer: de muziekindustrie zoals we die tot voor kort kenden - hier worden neergezet: als een clubje ondernemingen dat uitsluitend belust was op snel scoren en bakken geld verdienen over de ruggen van artiesten.

Ik denk dat dat beeld gekleurd wordt door de hedendaagse praktijk, maar die is weer ingegeven door de rauwe werkelijkheid anno 2012: platenmaatschappijen scoren niet meer - of in elk geval veel minder - met het aanboren van nieuw talent. Dat talent ís er wel, maar als die nieuwe muziek massaal zonder betaling wordt gedownload, levert het niets op. Geen wonder dus dat platenmaatschappijen kijken naar waar ze het meest mee kunnen verdienen. En laat dat nou net die eindeloze stroom reissues en deluxe editions zijn, die nog wél worden gekocht door een hondstrouw publiek van voornamelijk oudere liefhebbers. Dat moet op z'n minst te denken geven.

Ik gebruik het woord platenmaatschappijen, maar die bestaan helemaal niet meer op de manier als vroeger. Tegenwoordig zijn ze allemaal onderdeel van een groter geheel, zoals electronicaconcerns en investeringsmaatschappijen. Maar ga me nou niet vertellen dat platenmaatschappijen vroeger geen risico's durfden te nemen door te investeren in nieuwe dingen. Ik denk aan de begindagen van Richard Branson's Virgin, die een volstrekt nieuw muzikaal concept als Tubular bells op de markt durfde te brengen, terwijl iedereen dacht dat daar geen droog brood mee te verdienen zou zijn. Ik denk aan vroegere platenbazen als Ahmet Ertegun (Atlantic Records) en Berry Gordy (Motown), die toch voornamelijk geïnspireerd werden door hun liefde voor muziek. Dat ze er een miljoenenbedrijf mee opbouwden, gun ik ze vervolgens van harte. En zo zijn er legio voorbeelden.

Natuurlijk, er zijn ook legio voorbeelden van artiesten die wurgcontracten voorgelegd hebben gekregen en tot de laatste cent zijn uitgeknepen. Maar dat is van alle tijden. Ik heb wat dat betreft net zo goed moeite met megaconcerns als Apple en Mojo, die op een andere manier in feite net zo goed een monopoliepositie proberen op te bouwen in hun marktsegment.

Het oude model van de platenmaatschappijen heeft zich ontwikkeld zoals het is geworden, maar er is veel talent doorgebroken juist dankzij de steun van platenmaatschappijen. Die betaalden vaak internationale toernees of regelden tv-optredens, die destijds zeer bepalend waren voor de exposure en dus de verkoop.

En voordat een ander er over begint: nee, ik werk er niet voor en heb geen aandelen in een van die clubs....

Goed dat je Motown noemt. In een ander draadje 'eer' ik Motown omdat ze volgens mij een belangrijk stempel op de muziek hebben gedrukt.
Ze waren echter erg conservatief. Dit klinkt wellicht vreemd, maar zowel Marvin Gaye als Stevie Wonder hebben enorme strijd moeten leveren om de albums te mogen maken die ze wilden maken. Als het aan Motown had gelegen hadden we geen 'What's going on' en 'Songs in the Key of Life' gehad. Als het aan Motown had gelegen was Stevie Wonder voor eeuwig dat blinde jochie met die mondharmonica gebleven, want dat was tenslotte een hit. Een soortgelijk verhaal voor Gaye. Wat nu geëngageerd? Zing nu maar gewoon liefdesliedjes bijvoorkeur samen met één of andere leuke zangeres!
Overigens blijkt het conservatieve karakter van deze maatschappijen het sterkst toen het internet op kwam. In plaats dat ze gingen nadenken over een nieuw verdienmodel, poogden ze slechts te beschermen wat ze hadden.

Goed punt, van Marvin Gaye en Stevie Wonder. Op een cruciaal punt in hun carrière werden ze beknot door hun platenmaatschappij en moesten ze een behoorlijke (juridische) strijd leveren om hun artistieke vrijheid te verzekeren. Wat dat betreft had ik beter iemand als Chris Blackwell van Island Records kunnen noemen. Die gaf zijn artiesten vaak wél de ruimte.

Ik wilde er maar mee aangeven dat de waarde van de stimulerende en promotionele rol van platenmaatschappijen ook niet onderschat mag worden. Want als liefhebber van een bepaald genre is je aandacht bij voorbaat al getrokken wanneer een artiest op een roemrucht label als Motown wordt uitgebracht (zie de recente - en overigens volkomen onterechte - hype rond Waylon van een paar jaar geleden).
Beginnende artiesten moeten het heden ten dage meestal zonder die promotie stellen. En natuurlijk zijn te tijden veranderd: als je mazzel hebt, kan een aandachttrekkend filmpje op YouTube al voldoende zijn om nationaal of internationaal door te breken, zoals het voorbeeld van Alex Day aantoont. Maar voor de meeste artiesten geldt dat niet, en dan blijft het toch vaak sappelen in de marge.

Laat ik het zo zeggen: natuurlijk brachten platenmaatschappijen in de loop der jaren een hoop commerciële 'crap' uit. Maar echt talent werd vaak toch wel gespot en kwam aldus bovendrijven. In de huidige situatie lukt dat soms ook, maar ik ben er niet meer zo zeker van dat echt talent anno nu als vanzelfsprekend aan de oppervlakte komt. Zeker als dat toevallig niet zo goed is in het genereren van zijn eigen publiciteit.
Ik voorzie toch eerder een situatie waarin degene die het meeste geld heeft of de meeste tamtam maakt de grootste verkoopcijfers boekt. Al blijven er gelukkig wel circuits van muziekliefhebbers in bepaalde genres bestaan die binnen hun kringetje bepaalde artiesten op handen dragen. Maar in tegenstelling tot vroeger komen die niet meer zo snel buiten de grenzen van dat kringetje. Er treedt een soort muzikale verzuiling op.

Dat platenmaatschappijen zich op hun conservatiefst hebben getoond tijdens de opkomst van internet, MP3's en downloaden, is volstrekt duidelijk en dat bestrijd ik ook niet. Dat was het begin van het einde van 'the music world as we know it'.

Al kan ik me er ook wel iets bij voorstellen in de beginjaren van die ontwikkeling: je leeft jarenlang op goede voet dankzij je CD-verkopen en opeens gaat de jeugd massaal kosteloos aan de haal met je product. Zie het als een winkelier die tot de conclusie komt dat zijn winkel opeens wordt leeggeroofd.
Terugkijkend had je kunnen zeggen dat ze er anders mee om hadden moeten gaan en meer hadden moeten inspelen op wat tegenwoordig dé manier is geworden om van muziek te genieten. Maar de eerste reactie van de muziekindustrie vond ik destijds niet echt onbegrijpelijk. En laten we wel wezen: hoeveel mensen hadden in pakweg 1996 kunnen voorzien hoe de zaken er anno 2012 voor zouden staan? In 2003 misschien wel, maar toen was het al te laat.

Als in 1994/1995 het mp3-formaat tot stand komt, dat iig overdracht/uitwisseling van muziek in digitaal formaat vergemakkeliijkt, kan je minimaal beseffen dat er iets aan het veranderen is.

Telex, fax en dedicated tekstverwerker (Displaywrite of Visietekst) zijn alle vervangen door een pc waarop een tekstverwerkingprogramma (eerst WP, daarna Word) kon draaien. Al in 1996 maakte ik kennis met het verschijnsel dat er musici waren die hun partij (bas, drum etc) speelden, uploaden naar een muziekuitwisselingssite, zodat een ander (heel ergens anders) er bijv een gitaarlijn op kon inspelen om het nummer dan weer terug te zetten van zijn kant.

Waar de platenmaatschappijne overduidelijk hebben gefaald is in hun beleid van PURE restrictie: copy protection als een van de eerste. Ze hebben nooit gepoogd om internet serieus als distributie- of promotiemiddel te omarmen. Ze wisten er totaal geen raad mee. Het is tekend dat het grootste succes ogv digitale distributie van muziek is geboekt door een - aanvankelijk - hardware-bedrijf, Apple. De grote platenmaatschappij heben 8 jaar (tot 2003, penetratie breedband) de tijd gehad om hun strategie aan te passen; voor 2003 werd er al gedownload, maar dat waren veelal de zeg 'innovators' of 'early adopters', ca 1,5 - 2,5% van het totaal.

In maart 2009 schreef ik:



Ook het vlak van (1) bedenken en schrijven zijn ze steeds minder belangrijk geworden. De verklaring daarvoor is vrij simpel: steeds weer waren ze op zoek naar een nwe blockbuster act, ook al diende zich die nooit meer aan sinds de mid-90's. Dat leidde tot een vrij overhaaste zoektocht naar nwe namen en gezichten, waarbij bijv winnaars van allerlei talentwedstrijden bijna evensnel werden afgeschreven als ze bekend werden. Wat is de netto resultante van Idols geweest? Waar zijn alle winnaars van Idol of X-factor gebleven?

Waar is bijv Anastacia, de gekke tante die alleen op bezoek mocht komen als eerst het mooie porcelein was opgeborgen, winnares van American Idol, waar is zij? Na 3 - 4 albums is ze compleet van van het toneel verdwenen. Wat gebeurt er met Duffy, winnares van de Welshe versie. De attitude van het publiek tav muziek is wellicht niet altijd fijn, muziek zien als wegwerpartikel (D3: downloaden, draaien, delete'n), die van de platenmaatschappij tav jonge talenten is nauwelijks beter, O3: opsporen, opnemen en oprotten (als er geen snel succes is).

Ondergebracht in de theater-stallen van Joop van Ellende en gedegradeerd tot lounge-act bij de plaatselijke Holland Casino...

Als in dat tijdperk was gedaan aan crowdfunding en albums ook nog eens illegaal konden worden gedownload, hadden we sowieso geen What's going on en Songs in the key of life gehad.

Marvin Gaye en met name Stevie Wonder hebben juist alle ruimte en middelen gekregen om langdurig (en op kosten van de platenmaatschappij) te kunnen opnemen en te experimenteren. Stevie Wonder kreeg door zijn enorme successen van begin jaren '70 zo'n beetje carte blanche om Songs in the Key of Life op te nemen. Die opnames hebben ongeveer 2,5 jaar geduurd. Hetzelfde gebeurde met opvolger The Secret Life of Plants.


Dat laatste kun je absoluut niet staven. De platenmaatschappijen waren ook afhankelijk van ontwikkeling van de artiesten in hun stal, al was het alleen maar om te voorkomen dat mensen het snel voor gezien houden.

Dat is namelijk veel eerder het geval dan dat platenmaatschappijen artiesten verplichten om constant dezelfde muziek te blijven maken.
Er zijn wel beroemde ruzies geweest, tussen bijvoorbeeld Neil Young en Geffen. Maar de realiteit was dat Neil Young een writersblock had, uiteindelijk doorzette wat hij dan toch wilde uitbrengen. Dat verkocht voor geen meter, ook voor zijn trouwe publiek waren het de allerslechtste albums uit zijn carriere. Toen heet Geffen hem gewoon aan de kant gezet.

Maar Neil Young is, net als Marvin Gaye en Stevie Wonder, groot geworden omdat hij via de PR van platenmaatschappijen én de vrije hand van muziek maken uiteindelijk is omarmd door het grote publiek. Hij heeft in het verleden ongetwijfeld wel eens misbaar gemaakt richting platenmaatschappijen maar dat lijkt mij ook uiterlijke schijn: uiteindelijk heeft hij toch een aardig inkomen bedongen, zo in de loop van de tijd en hij zal zich realiseren dat door alle aandacht die Atlantic aan Buffalo Springfield heeft besteed hij de carriere heeft gekregen die hij uiteindelijk ook heeft gekregen.

Een waarheid als een koe

Hmmm... Johan. Hans. Johan. Hans.

@Gaucho
Ik begrijp wat je zegt. Natuurlijk zijn/waren er ook meer progressieve platenmaatschappijen.

@Musician
Wanneer kom je nu eens uit je loopgraaf. Dit is vragen om een gesprek dat geen stap verder komt. Je vraagt een tijdje geleden aan mij wat een negatieve eigenschap is van de platenmaatschappijen. Ik vertel je dat ze over het algemeen niet erg vooruitstrevend zijn. Ik denk dat ik daar gelijk in heb en staaf dit met een voorbeeld. Eigenlijk twee.
Als jij zegt dat Wonder en Gaye alle ruimte hebben gekregen om te experimenteren e.d. sla je de plank volkomen mis. Die ruimte hebben ze na veel gedoe, uiteindelijk gekregen. Dat ging niet van harte en dat is een enorm understatement. Jij roept dat ik dit niet kan staven, maar dat kan ik wel. Zowel Stevie Wonder als Marvin Gaye kregen in den beginnen heel weinig ruimte om hun eigen weg in te slaan. Ik zou zeggen: google eens wat in het rond.
Jij blijft maar herhalen dat er veel goede muziek tot ons is gekomen o.a dankzij platenmaatschappijen. Helemaal mee eens. Dat bestrijd ik helemaal niet. Mijn kast staat er vol mee. Neemt niet weg dat hun manier van werken voor een belangrijk deel tot het verleden lijkt te horen. En jij hebt daar uit nostalgische overwegingen moeite mee. Dat kan.

Ik snap dat ik me hiermee buiten de kaders van deze discussie treed, waarvoor mijn excuses, maar zowel Marvin Gaye als Stevie Wonder liggen me te na aan het hart.





Laat ik iig voor Marvin dat dan even staven: de verhouding van Marvin met Motown-platenbaas Gordy was - op zijn zachtst gezegd - ambivalent; hij was getrouwd geweest met Berry Gordy's zus Anna en Gaye's womanizing was Gordy een doorn in het oog; daarnaast had hij een bepaald artiestenbeeld voor ogen bij Gaye. Toen Marvin in 1978 bezig was met Marvin Gaye - Here, My Dear (1978) nam hij een zevental songs op waarvoor de work title Vulnerable was, songs, deels uit de jazzcanon die blijk geven van een ontwikkeling van Gaye in de richting van balladeer, o a het imo prachtige The Shadow of Your Smile. Gaye maakte zich ernstig zorgen over de bereidheid van Gordy om dat album uit te geven. Hij verwiierf evenwel zelf de rechten op die 7 songs. Bij zijn leven zijn die songs nooit verschenen op een album. De eerste keer dat ze werden gereleased was als onderdeel van deze 4-cd compilatie: Marvin Gaye - The Marvin Gaye Collection (Box Set) at Discogs en later als apart album: Marvin Gaye - Vulnerable (1997) - dat hier een belachelijk aantal stemen en een lage notering krijgt; waarschijnlijk omdat men de context niet kent.

Gaye is altijd iemand van wie ik denk dat ie gebaat zou zijn geweest bij iets meer steun en coaching van een platenmaatschappij. Een artiest is echt niet alleen een melkkoe en de letterlijke zwerftocht van Gaye (w.o. een verblijf in Oostende) geeft al aan dat hij gewoon regelmatig aan zijn lot werd overgelaten.

In de top 2000 a gogo zag ik toevallig dat fragment met Bill Withers. Wel eens aardig om van iemand die het aan den lijve heeft ondervonden te horen hoe het in z'n werk gaat. Dan komen bobo's de muzikant ineens vertellen wat ze (aan de hand van formules en trucjes) moeten doen. Op deze manier houd je elke muzikale ontwikkeling bewust tegen.

Neil Young heeft onder Reprise volledige artistieke zeggenschap, maar dat is eerder een uitzondering dan regel. Ook van Lou Reed heb ik wel eens in een interview gelezen dat hij kan doen wat hij wil, omdat het label uiteindelijk toch wel iets winst op hem maakt.

Je moet die status afdwingen. Ik weet niet of dat nu nog zo gemakkelijk gaat. Niet bij een groot label, denk ik.

@ ziegler

Je wilt toch niet zeggen dat de muzikale ontwikkelingen die Stevie Wonder heeft doorgemaakt tussen 1962 en 1976 één groot tranendal tussen artiest en platenmaatschappij is geweest? Als er één geweldige carriere-opbouw is geweest in veertien jaar dan lijkt mij dit toch wel een goed voorbeeld. En dat ondanks platenmaatschappij, als ik jou ideaal mag geloven.

Je moet mij niet in de hoek van de nostalgie willen zetten, iemand die in een loopgraaf zit of wat dan ook. Want zelfs zonder discussie over wel of geen ruzie tussen artiest en platenmaatschappij kan er in ieder geval worden geconstateerd dat What is going on en Songs in the Key of Life sowieso zijn verschenen.

Ik, als liefhebber van zowel What is going on als Songs in the Key of life, vraag mij hier alleen hardop af hoe we in de toekomst nog dit soort klassieke albums gaan krijgen. En het enige dat ik dan zeg is, dat een systeem met platenmaatschappijen in het verleden daar in ieder geval redelijk zorg voor heeft gedragen. Ook al hebben ze er zelf ook leuk aan verdiend en ging het niet altijd van een leien dakje.

En ik heb nog geen één alternatief gehoord waarvan ik denk dat er ooit nog een vergelijkbaar album als Songs in the Key of Life zal gaan verschijnen. Ik hoor alleen crowdfunding, artiesten die niets mogen verdienen, Youtube en platenmaatschappijen die niets waard zouden zijn.

Er kleven ook een hoop bezwaren aan beroepsvoetbal, is ongetwijfeld waar. Maar om te suggereren dat er beter, enthousiaster enz. wordt gevoetbald in de 6e klasse van de KNVB en dat deze sympathieke klasse kan dienen als geweldig alternatief voor de eredivisie, zul je mij niet kunnen verkopen. En dat geldt ook voor muziek.

Als het aan de platenmaatschappij had gelegen was Stevie Wonder in 1970 niet zijn eigen geluid gaan onderzoeken. Dat Stevie Wonder dit toch is gaan doen is puur het doorzettingsvermogen van Stevie geweest. Met als tegenstander de platenmaatschappij. Waarom bestrijd je dit? Het zijn simpelweg de feiten.
Ik zeg dit helemaal niet omdat ik iets tegen platenmaatschappijen heb. De toon van je reacties lijkt dit wel te suggereren. Ik zeg dit om te onderstrepen dat platenmaatschappijen niet erg vooruitstrevend zijn. Artistieke vrijheid is voor platenmaatschappijen zeker geen vanzelfsprekendheid. Zeer zeker niet. Het is slechts weinigen gegeven.
En over de toekomst van goede muziek maak ik me niet direct zorgen. Het kan niet anders of de budgetten voor albums zullen lager zijn als in het verleden. Gelukkig kan je ook met weinig budget een prima plaat opnemen. Ook daar zijn veel voorbeelden van. Jij doet voorkomen alsof artistieke vrijheid alleen in duur betaalde studios tot zijn recht komt.

@Musicia: nu nome precies het voorbeeld, waarmee het duidelijkst de toekomst van de muziekwereld/platenindustrie toe te lichten is, nl voetbal.

Midden jaren 50 kregen we in NL betaald voetbal; destijds werden de salarissen van de voetballers vor het overgrote deel (behoudens een enkele donatie) bekostigd uit de entreegelden.

Wat dacht je hoe ons betaald voetbal er anno 2012 uit zou zien als dat nog het geval was? Waarschijnlijk stelde onze eredivisie dan net zoveel voor als het betaald voetbal op de Faroer.

Naast entreegelden kent het betaald voetbal meerdere andere inkomstbronnen: donaties (nog steeds) en schenkingen, opbrengsten uit acties (loterijen etc), sponsorgelden en andere reclame-inkomsten, merchandise (hoe groter de club, hoe belangrijker), tv-gelden. Entreegelden vormen slechts zo'n 10 -20% van het totale budget.

Naar analogie zou het kunnen werken voor de platenmaatschappijen, maar ik ga hier niet voor niets uitleggen hoe ik die andere bronnen zie, maar een lezende platenlabel-manager hier mag me gerust een pm sturen voor een afspraak, ideeën genoeg.