Pfoe, wat een hits. Voer voor de Hip-HopAnthemMeter JWZ

80. Josylvio ft. Sevn Alias - Le7nesh

Allemachtig, wat een dijk van een beat heeft dit nummer toch. Ik vind Esko dan ook één van de besten in Nederland ooit qua producties, hoewel hij zo veel produceert dat er ook behoorlijk wat matigs tussen zit. Josylvio, die zo te horen bij dezelfde logopedist heeft gelopen als Boef en Riffi, rapt zoals gebruikelijk een hoop gebakken lucht. ‘Le7nesh’ is Arabisch voor ‘slangen’, waarbij de ‘7’ staat voor de Arabische letter voor een rochelachtige ‘ha’. Joost Sylvio, zoals de rapper voor de wet heet, verstaat onder ‘slangen’ de politie. Nu groeide hij op in een rijtjeshuis in Naarden, dus heel serieus kan ik z’n gangsterretoriek niet nemen. Maar eerlijk is eerlijk: onze halve Egyptenaar heeft een toffe, erg gevarieerde flow en weet zijn aangename stemgeluid subtiel in te zetten voor het refrein. Sevn Alias’ bijdrage is niet het beste dat ik van hem gehoord heb, maar met de moddervette Esko-productie staat dit nummer alsnog als een huis.

79. Engel ft. Def P & Fotosynthese - Generaties

De titel van deze track is ondubbelzinnig: drie generaties rappers vertellen over hoe het beoefenen van dit ambacht bij hen begonnen is. Inhoudelijk is Def P’s bijdrage het interessantst, omdat die meteen een hoop zegt over het begin van de Nederlandstalige rap in het algemeen. Na dat vers zie ik de voorman van Osdorp Posse al met grote ogen in de Jaap Edenhal naar een Def Jam-line-up staren. Engel haakt op Def P aan door te beginnen met een verwijzing naar ‘Moordenaar’, het eerste –inmiddels tenenkrommende- hitje in de categorie nederhop, zoals Def P het zelf noemt. Fotosynthese komt als derde in rij met de strakste flow aan zetten maar blijkt het niet te kunnen laten wat niet-verhalende zelfprofilering op de luisteraar los te laten. De chronologische ontwikkeling in de raps wordt zeer treffend ondersteund door de avontuurlijk en haast heldhaftig klinkende, volle beat. Aangezien alle drie de rappers daar op onderhoudende wijze raad mee wisten, hoort deze track zeker thuis in deze toplijst.

78. Spanish - Volg Mij

Tijd voor weer wat onvervalste boombap. Dit nummer uit 2017, met de meest Hollandse hiphopclip denkbaar, onderscheidt zich door de swingende doch rauwe beat en de ontspannen raps. De Maassluisse rapper Spanish mag dan nog nooit gehoord hebben van zoekmachineoptimalisatie en bezit grosso modo net zo veel swag als Sybrand van Haersma Buma, hij weet zijn spitsvondige teksten wel vloeiend over te brengen. Uiteindelijk is het vooral de combinatie van de scherpte van producer Lazy’s instrumentatie en de kalmte van Spanish’ vocalen die deze track naar mijn mening zo geslaagd maakt.

77. Sticks & Delic ft. Jawat - Water/Vuur

Na het overschatte ‘Spaanse Vlieg’ is dit waarschijnlijk het bekendste nummer van één van de meest bewierookte platen in de Nederlandstalige rapgeschiedenis: Fakkelteit van Sticks & Delic. Zie ook nummer 87 in deze lijst. In de waardering voor dat album ga ik volledig mee; dit ijzersterke nummer vind ik niet eens de beste track die erop te vinden is. Dat zegt vooral iets over de rest van de schijf; deze machtige doch sierlijke productie van Delic is weergaloos. Sticks flowt bovendien zoals gebruikelijk met Method Man-achtige souplesse en in het refrein kiest Jawat een verfrissend volwassen invalshoek voor een hiphopnummer. Geen stoer gelul maar verantwoordelijkheid. In zijn vers plaatst Jawat een kanttekening bij z’n flow, om eraan toe te voegen dat hij live iedereen wegblaast. Met beide ben ik het hartgrondig eens. Ik heb de mazzel gehad om Jawat nog live te zien voordat hij van het toneel verdween, en ik kan je garanderen: dat was waanzinnig. Een stuk of zeven springende en biersmijtende mannen op een podium en een MC die elke vezel in z’n lijf in het vuur werpt. De tent stond in lichterlaaie. Een tent die ik grijnzend verliet ondanks dat m’n kleding in gewicht verdubbeld leek door zweet, brouwsel en vermoeidheid door het springen in pits. Op studiotracks heeft Jawat daarentegen nooit zo’n indruk op me weten te maken. Want ook tekstueel waren zijn verzen doorgaans niet briljant. Ook niet slecht of vervelend, maar wel reden om deze banger niet hoger dan plaats 77 te laten eindigen.

76. Winne - Lotgenoot

In dit nummer biedt Winne op fijnzinnige wijze een lichtmelancholische terugblik op zijn jeugd, met een ontspannen, doorvoelde delivery en begeleid door een magistrale pianobeat. Het gevolg is een track van Masta Ace-achtige allure: een charismatische verteller die je op een geborgen manier meeneemt naar een vervlogen tijd met een sfeer van zomerbriesjes en bittere koppen thee. Tekstueel is Winne sowieso één van de vaardigste rappers die ons taalgebied voortgebracht heeft. Want naast dat hij het hart op z’n tong eloquent kan openbaren, blinkt hij uit in punchlines, die hij in dit nummer nochtans achterwege laat. Een kwestie van prioriteit; dit is naar mijn idee de geslaagdste herinneringenophalende track in de Nederlandstalige hiphop. En dat zegt een hoop, aangezien reminiscing erg gebruikelijk is in rap. Het gevolg is dat ‘Lotgenoot’ inmiddels een klassiekerstatus heeft verworven. Iets wat ik alleen maar toe kan juichen.

75. SEBA ft. Russ & Jonna - ATL TO BE

Inderdaad, Russ, de charismatische, hoogst ambitieuze alleskunner uit Atlanta heeft voor zijn doorbraak in Amerika een nummer gemaakt met een paar Vlamingen. Nu is populariteit geen graadmeter voor deze top 100, dus dat er een artiest in langs zou komen wiens tracks alleen al op z’n VEVO-kanaal 635 miljoen maal zijn aangeklikt, had ik vooraf niet kunnen bedenken. Ronnie Flex, Boef en Lil Kleine halen dat aantal immers niet. Nu wil het toeval dat Russ me normaliter niet zo weet te boeien over z’n eigen beats, maar over deze puike, sfeervolle productie van Penny klinkt zijn gretigheid verfrissend. De Antwerpse rapper SEBA stuitte begin 2014 op de SoundCloud van de toen nog vrij onbekende Siciliaanse Amerikaan, wat via Facebook leidde tot deze track en het eerste optreden van Russ in Europa. “Ik vermoed dat hij binnen twee jaar doorbreekt in Amerika,” zei SEBA in 2015. Het kan raar lopen, want SEBA vind ik als MC de overtuigendste op deze schijf. Sowieso schaar ik hem sinds een jaar of vier bij de beste Vlaamse rappers. Zijn album met mede-vocalist Karma, Puur, bevat dan ook een aantal zeer aangename nummers. Niet in de laatste plaats door de producties van Penny.

74. Dion Mase - Overal

Van Dion Mase als rapper ben ik nooit onder de indruk geweest. Uitstraling heeft ‘ie, maar skills? Niet echt. Een zelden boeiende flow, een verre van ideale stem, weinig overtuiging, erg matige teksten. Dat ‘ie er nooit aan gedacht heeft om een accent aigu op de ‘e’ van z’n artiestennaam te zetten, zegt eigenlijk alles. Op dit nummer doet ‘ie het daarentegen best aardig. Vooral het refrein en de ‘brug’ op het eind zijn netjes. Maar dat is niet de reden waarom ik ‘Overal’ in deze lijst heb opgenomen. Dat is uiteraard de productie. Want wat een godsgruwelijk harde beat zet Djagga hier neer. Dit is misschien wel de dikste banger in heel deze lijst. Wat mij betreft in ieder geval een legendarische productie in de Nederlandstalige scene.

73. Boef & De Gelogeerde Aap - Leef

Boef & De Gelogeerde Aap maken misschien wel de origineelste hiphop van de Lage Landen. Tijdens hun eerste periode, rond 2010, bestond dit uit producties van Boef waarin dubstep drum ’n bass ontmoette en poetryslamachtige slagzinnen van Aap als raps. Dit nummer is voor zijn doen inhoudelijk eenvoudig: Aap haalt zijn dikke Tilburgse accent van stal om zijn kennelijk nogal passionele liefdesrelatie met hier en daar wat beeldtaal te beschrijven. De doorslaggevende factor voor de opname in deze lijst is de formidabele, prachtig gelaagde productie die de roes van Aaps verliefdheid perfect ondersteunt. Daarbij komt dat het refrein naar mijn mening muzikaal buitengewoon geslaagd is.

72. Adje, Cho, Dio, Hef & Mocromaniac - Dat Nu

Op plaats 72 een steengoed geproduceerd, uiterst sfeervol, dreigend nummer afkomstig van een EP ter ere van Straight Outta Compton, niet het album van, maar de film over N.W.A. Big2 van The Opposites nam daarop de beats voor zijn rekening, die hij met overgave baseerde op de agressieve G-Funk van de vroege Dr. Dre. Deze track is het hoogtepunt van het minialbum door de fijne verzen van Mocromaniac en –zowaar- Dio, maar vooral door Big2’s bijzonder doeltreffende integratie van het N.W.A.-geluid en een hedendaagse sound. Het refrein van Cho zit op het randje van te poppy, maar zijn heerlijk gevarieerde flow in z’n vers maakt dat ik daar niet over wil vallen. Overigens had Adje samen met Mocromaniac en z’n broers Hef en Crooks in 2013 al een soortgelijk G-Funknummer gemaakt, ‘Gangsta’, waarin hij criminele pretenties in hiphop bespot.

71. Surya ft. Robian - Darwins Nachtmerrie

In dit nummer nemen Surya en Robian de luisteraar mee op een reisje geschiedenis in het groot. Van de oerknal tot het ontstaan van ons zonnestelsel, tot de eerste levensvormen, tot de eerste homo sapiens en eindigend met een kometenregen die de mensheid op z’n knieën krijgt. Het dramatisch effect van dit dystopische einde na zo’n lange spanningsboog is bijzonder groot, wat dit nummer tot een tekstueel huzarenstukje maakt. Omdat deze track naast die unieke, intelligente insteek met een aangename jazzy beat gezegend is, vormt hij een mooie toevoeging aan deze top 100. Intussen is de gewezen studentenrapper-annex-battle-MC Surya overigens academicus aan de Radboud Universiteit, na cum laude gepromoveerd te zijn op subliminale perceptie en bewustzijn, oftewel: het onderbewustzijn, in film. Opzienbarend maar waar.

Fakkelteit verafgoden doe ik mijn eigen topic wel, maar ik ben wel benieuwd wat jij de beste van die plaat vindt. Toeval bestaat niet zeggen ze, maar waarom plaats ik net een Jawat! update in dat topic en besef hoe energiek die man live was. Wat een killer.

Voor de rest is het weer een erg interessante update, met echte bangers. Vooral die van "Overal". Oef.

Spanish voel ik wat minder, en die clip is echt heel suf.

Ga zo door!

Dat Nu is trouwens een erg vette ontdekking. Wow.

Erg onderhoudende top tot nu toe, Sÿakúr. Sterke tracks met een hoge ontdekkingswaarde en schrijfsels die daar nauwelijks voor onderdoen. Een stevig compliment waard.

Nog nooit zoveel te beluisteren gehad! Erg leuk om zoveel kwalitatieve nederhop in één lijst te vinden!

Oh oh! Dat is de allereerste keer! Ik herken bijna alle plekken van die clip van Pepe. Daar fiets ik dagelijks langs naar de universiteit.

En nogmaals oh! Steach & Dobleye is echt de top van Nederlandse hiphop voor mij. Ik zou waarschijnlijk bijna de hele Tocht door het Schimmenrijk in de top 100 zetten als ie Nederlandstalig moest worden.

Om dan toch maar even de meest Nederlandse opmerking te maken over de meest Nederlandse videoclip: wat een domme fiets heeft die Spanish, zeg.

Die beat van ATL TO BE klinkt als een soort van Budo/Sapient beat. Erg fijne drums, piano en dikke synthesizers. Ik kan die Seba goed voelen, maar Russ klinkt niet zo interessant eigenlijk.

En MIJN GOD! Die beat van Dion Mase is echt legendarisch!!

Laatste edit: grappig hoe Surya onderzoek doet in hetzelfde gebied als ik.

70. Steach & Dobleye - Koele Meren

De titel van dit tweede nummer van Steach & Dobleye in deze top 100 verwijst naar de roman Van de Koele Meren des Doods, waarin de hoofdfiguur bijna ten onder gaat aan een drugsverslaving. Tijdens die episode verlangt zij naar de dood, die auteur Frederik van Eeden omschrijft als een rustbrengend proces dat je voert “langs stille wateren, langs grote koele meren.” ‘Koele meren’ is daarin een metafoor voor troost. In deze track toont Steach zich van een nihilistische kant. Als je valt op zoek naar ontspanning, dan is dat zo, is de teneur. Hij blijkt zoekend, tot dusver zonder resultaat, wat gezien de refreinen een soort passief-agressieve neiging bij hem opwekt. Hij probeert diepgang te bereiken, want “koele meren liggen nergens aan de oppervlakte,” maar vervalt regelmatig in een gevoel dat er niks werkelijk uitmaakt. “We lachen om de tijd hier,” klinkt het cynisch. Maar dit is niet wat Steach echt wil, want dat is “dat elk moment het waard is een hart te hebben”. De troostende bevestiging dat het leven wel betekenisvol is, zijn koele meren, lijkt hij niet te kunnen vinden. Dit alles vertelt hij met een hele hoop dubbelrijm en over een futuristische, funky hobbelende productie van Dobleye. Intrigerend nummer al met al.

69. Brainpower ft. Zanillya - Dubbelportret

Deze samenwerking tussen Brainpower en Zanillya, de dochter van Boney M, is gemaakt voor het programma Kunstuur. Met als onderwerp een zelf te kiezen kunstwerk uit het museum Boijmans Van Beuningen moest het duo een nummer opnemen. Het werd een dubbelportret, met een alleraardigst resultaat. Brainpowers vers is ronduit formidabel. Daarin rapt hij met een fenomenale flow vol alliteraties over hoe de twee mannen op het portret vrienden zijn die over het leven praten, waarin ze steun vinden in het geloof. De blazers die incidenteel uit de beat omhoog spatten, vormen een ander hoogtepunt, evenals de dialoogvorm die Brainpower en Zanillya ter afronding aangaan.

68. Zo Moeilijk - Controle

Zo Moeilijk vond ik altijd een verademing in de scene: de zware, duistere beats van Nikes, klinkend naar oude hardware, met daaroverheen twee bijzonder opvallende MC’s, beide met een ongegeneerd vette Nijmeegse tongval en tamelijk abstracte teksten. De oeverloze taalcreativiteit van Nosa waardeerde ik het meest, maar de afwisseling met de haast overdreven ontspannen blufkoning Rosco maakte hun muziek alleen maar sterker. Dit nummer van hun tweede plaat is buitengewoon typerend; ik vind het om precies de net opgesomde redenen hard. Oké, en om de humor van Roscovitsj, die onder andere stelt zo vet te zijn dat je met z'n zweet een kroket kan bakken.

67. Kern Koppen - Donderwolk

De videoclip voor dit nummer is een kunstwerk op zich, vol tribalistische en occultistische details, maar dat is uiteraard niet de reden voor opname in deze top 100. Vooral gekwelde teksten en de instrumentatie, die klinkt als een wonderlijke angstdroom waarin plots opwellende hoop wordt afgewisseld door panisch-kwellende temporisering, maken dat ik deze track erg waardeer. Het idee dat Ahab hier uitwerkt, van een overmatig turbulente buitenwereld die je ontdoet van motivatie en apathisch maakt, is bovendien erg relevant in deze vlugge tijd vol overprikkeling, waarin burn-outs en depressies nog altijd aan een opmars bezig zijn. De onmogelijkheid om alles heden ten dage te overzien, maakt sommigen tevens vatbaar voor paranoia en het geloof in allerhande complottheorieën. Ahab verwijst hier losjes naar, maar dit wordt vooral mooi uitgebeeld in de clip. De outro bevalt me muzikaal overigens ook erg.

66. Kleine Jay & Cartes - Vuur

Cartes was met zijn grote taalbeheersing, evenwichtige flow en aangename stem een breed gewaardeerde MC, die naar mijn idee alleen zelden topbeats tot z’n beschikking had. Met de altijd energieke Kleine Jay vormde hij een aansprekend duo, van wie ‘Vuur’ mijns inziens het sterkste nummer is. Niet in de laatste plaats omdat de opzwepende beat van deze track de verzen van de rappers eens wél kracht bijzet. Het afwisselingsdeel aan het einde klinkt bovendien erg tof. In 2011 gaf het Bossche tweetal hun laatste concert; Cartes ging met hiphoppensioen. Heden ten dage verdient hij de kost als kok. Kleine Jay ging solo verder, maar het viel hem zwaar alleen de kar te moeten trekken. Aanvankelijk begon hij aan een duisterdere mixtape, met het fijne nummer ‘Zegen’ als resultaat, maar maakte deze uiteindelijk niet af. Hij is nog altijd actief binnen de game, maar verder dan losse tracks is ‘ie tot dusver niet gekomen.

65. Sevn Alias ft. AMG Domina & MS Serry - Mrowen

‘Mrowen’, wat in het Arabisch zoiets betekent als ‘naar de klote’ of ‘gestoord’, is een track die Sevn Alias’ stijl mede definieerde ten tijde van z’n doorbraak: dromerig-heroïsche trap met daarover een breed scala aan multi-etnische straattaal en nonchalante doch muzikale refreinen. Erg pakkend. Opvallend is ook de grime-beïnvloeding waar Sevns vers van getuigt. AMG Domina, die later tekende bij Rotterdam Airlines, komt vervolgens met een nette bijdrage waarin vooral z’n timing positief opvalt. Het afsluitende deel van van MS Serry is helaas van vrij teleurstellende kwaliteit. Dat is meteen de reden dat deze verder heel dikke track niet hoger in deze lijst genoteerd staat.

64. D.A.C. - Doorhalen

D.A.C., de kliek die Diggy Dex, Jiggy Djé en Wudstik voortbracht. Waar laatstgenoemde vooral goed bleek te kunnen zingen, vloeien Diggy en Jiggy –respectievelijk als eerste en derde- hier beide strakker dan een hogedrukspuit. Verder valt dit nummer vooral op door de knijtervette productie met opzienbarend goed scratchwerk en de sfeer van loltrappen die het vijf minuten lang ademt. Moeilijk om hier niet bij mee te knikken. Er staat tevens een lekker korrelige videoclip voor dit uit 2005 stammende nummer op YouTube, dat ook dat jaar is geüpload, wat rijkelijk vroeg was, aangezien de site pas in februari 2005 online is gegaan. Maar aangezien de geluidskwaliteit daar wat minder is, heb ik een andere link toegevoegd.

63. SoulTrash - Buck

Dit is zonder twijfel één van de onbekendste nummers uit deze lijst, ondanks dat deze jongens uit de Bijlmer vorig jaar De Grote Prijs hebben weten te winnen. Bri, Lost, Tandiso, Stoep en CRZE realiseerden dit met een werkelijk weergaloze liveshow. Voor de geïnteresseerden: kijk hier (begint op 3:20). Echt de moeite waard. Dat deze fijntjes opgebouwde, gelaagde banger met verfrissende gitaarsample hun eerste wapenfeit was, is moeilijk te geloven. Hoe dan ook een geweldige binnenkomer.

62. Yung Internet ft. Vic Crezee - De Binnenstad

Waarschuwing: dit bedwelmend slome swagrapnummer blijft in je kop hangen. Qua NL-trap verkies ik deze Amsterdammers ruimschoots boven Mula B, LouiVos, 3robi of Dopebwoy. Veel te voorspelbaar. Om maar te zwijgen van de superblije mompeltrap van Jacin Trill of Anbu Gang. Of van die verschrikkelijke stuitertrap van SMBG. Hier zit in ieder geval nog enige originaliteit en een vleugje bezieling in. In de muziek van Black Acid bijvoorbeeld ook, maar daar heeft niemand dat ontiegelijk lakse charisma van Yelli, de man met de snor. Verder is de humor van Yung Internet wat mij betreft erg doeltreffend. De intentionele afgezaagdheid van bijvoorbeeld de artiestennaam van de producer van het trio, DJ Hyperlink, tovert bij mij alleszins een glimlach op het gelaat. Ze zijn iets minder onserieus en waarschijnlijk nog iets dubieuzer dan de Jeugd van Tegenwoordig, en daardoor net iets interessanter. Zo intrigeert het feit dat Yung Mau naast rapper een serieuze acteur is, die bijvoorbeeld de hoofdrol speelde in de film Sonny Boy. Soms moeilijk te geloven als je luistert naar z’n teksten. Gastartiest Vic Crezee gaat op deze track heel aardig mee in de overdaad aan swag van Yung Internet, hoewel hij duidelijk het minst aangename stemgeluid heeft van de drie MC’s. Afgezien daarvan is dit één van de beklijvendste nummers in deze top 100. Een ander Yung-Internetnummer dat je als hiphopliefhebber niet mag missen, als je het mij vraagt, is het minimalistische ‘Cooldown Café’.

61. Opgezwolle ft. DuvelDuvel - Praten

Tijd voor de meest groovy beat in deze lijst. Als je een massagestoel om zou zetten naar muziek, moet het ongeveer zo klinken. Volgend op Opgeduveld, de albumsamenwerking tussen Opgezwolle en Duvelduvel, bundelen beide groepen hier nogmaals hun krachten. Alsof dat nog niet genoeg substantie geeft, neemt Sticks zelfs twee verzen voor z’n rekening. En gelukkig maar, want zoals op heel Vloeistof en Brandstof is hij ook hier heerlijk op dreef met z’n uiterst overtuigende delivery en rotsvaste flow. Helaas vind ik Supadupahs bijdrage ronduit zwak. Om die reden kan ik dit nummer, ondanks de briljante productie en Sticks en Rico in hun hoogtijdagen, onmogelijk een hogere klassering toebedelen.

Ga ik te snel?

Nee hoor, ga lekker door, ik moet alleen de laatste tien nog inhalen.

Blijven gaan! Ik moet nog van #100 luisteren, maar dit opzet is sowieso geweldig. Het is dus zeker wel mijn plan om de volledige top eens te beluisteren, waarschijnlijk begin april.

SoulTrash! Onbegrijpelijk dat die mannen nog altijd zo onbekend zijn. Wattagwaan is ook een dikke banger van ze.

60. Poetiz Bewijsz - Stil Zwijgen

Dat producer Poetiz Bewijsz deze beat voor z’n eigen vocale uitspattingen bewaarde, kan ik me goed voorstellen. Want wat een knap staaltje produceerwerk is dit zeg! De instrumentatie is rijk, warm en sfeervol, met interessante variaties. Als MC blijkt PB bovendien prima uit de voeten te kunnen. Wellicht mist hij de autoriteit in zijn voordracht om een heel groot publiek aan te spreken, maar vormelijk is het meer dan degelijk en tekstueel zelfs uitstekend. De bedachtzame en bespiegelende tekst van deze track, handelend over te veel nadenken, het opkroppen van gevoelens en te weinig assertiviteit, staat me in ieder geval bijzonder aan. De zin “leef ik met de tijd, dan loop ik voor op m’n gedachten” en het aforisme “uit de bocht, in de tang” zijn simpelweg literair hoogstaand. Poetiz Bewijsz weet in dit nummer met één regel regelmatig meer dan één zin aan betekenis over te brengen door geslaagde abstracties. Die lijken voort te vloeien uit reflecties op het leven vanuit worstelingen waar ik me daarenboven sterk in herken. Voor mij is deze track dan ook uitgegroeid tot een klassieker, die ik nog geregeld opzet.

59. Mini - Guus!

Begin 2017 keerde Mini na jaren afwezigheid vanuit het niets terug in de rapgame met deze angstaanjagende trapbanger. De gangsterrapper van weleer, destijds bekend als Mini Thug, bleek weinig te zijn veranderd. Alleen het geluid van z’n nieuwe lichting tracks was anders. Moderner. Afgezien daarvan horen we op dit nummer opnieuw een gretige, autoritaire straatrat die pocht over succes door illegale activiteiten. Zijn niet-publieke jaren spendeerde Mini naar verluidt als zware crimineel, waarbij hij lid was van een outlaw motorbende en zich bezighield met internetoplichting. Naar eigen zeggen was Guus, zoals zijn bijnaam bij de motorclub luidde, nooit opgehouden met muziek maken, ondanks z’n dubieuze andere prioriteiten. De teksten van deze track klinken alleszins alsof ze neergepend zijn voordat hij besloot ‘Thug’, dat hij vaak uitsprak als ‘tuig’, achter ‘Mini’ weg te strepen. De beat van dit nummer staat als een dijk, ondanks de wel heel artificiële ‘hé’-scanderende achtergrondvocaaltjes. Mini’s raps vind ik niettemin iets minder geslaagd. Z’n verzen zijn weliswaar bijzonder overtuigend gebracht, maar doen me flowtechnisch ietwat laks aan. Desondanks is dit een heel dikke track die in deze lijst zeker niet mocht ontbreken. Al is het maar om hoe beslist Mini hiermee z’n plaats in de scene terugeiste.

58. Great Minds ft. Wudstik - Het Licht (Remix)

Op plaats 64 hoorden we Wudstik nog behoorlijk armzalig rappen, hier zingt ‘ie ter begeleiding van z’n oude kompaan Jiggy Djé. Het is een heerlijk vlot refrein voor een weelderige remix. De verschillende energieke ritmes van de productie worden sterk aangevuld door alle drie de heren van Great Minds, een onvervalste supergroep binnen de Nederlandstalige rap. Hoe het is om te touren als MC, is als thema niet verheffend, maar door de fijne flows van Jiggy, Winne en Sticks kan ik dit gemakkelijk naast me neerleggen.

57. Zo Moeilijk - Was Me Naam

Moeilijk! Over een karakteristiek smerige, slepende, haast rozig makende Nikes-beat braggen en boasten Nosa en Rosco er hier uitmuntend op los. De creativiteit van de vrachtlading alterego’s en de verzen van ‘de Jampa’ werken in vereniging met de overdaad aan slome bravoure van ‘alien Ro’ erg aanstekelijk. Tel hier de meeslepende sound van de productie bij op, en je krijgt een buitengewoon memorabel nummer. Het is een soort dollende trip van drieënhalve minuut waar ik me dan ook vaak aan overgegeven heb. Zelfs het stukje Sranan-met-Nijmeegs-accent van Rosco ken ik uit m’n hoofd.

56. Rafello - Gang Shit

Dit is het enige nummer uit 2018 in deze top 100. Rafello was lang het best bewaarde geheim in de Nederlandse hiphopwereld, louter te kennen door enkele zeer indrukwekkende freestyles en zijn deelname aan punch-outbattles, waar hij onder het pseudoniem Raffaarlijk optrad. Maar sinds 2017 maakt de hoogst competitief ingestelde Amsterdammer eindelijk volwaardige tracks via het label Van Klasse. En gelukkig maar, want Rafello kan zich qua flow moeiteloos met de allerbesten in ons taalgebied meten. De grote taalvaardigheid waarin hij ook op dit nummer van getuigt, maakt dat ik nu al niet meer om hem heen meen te kunnen. Temeer omdat Rafello op deze schijf een geslaagde rauwe productie tot z’n beschikking heeft, die zowel de sfeer als de ruimte biedt voor overtuigende grootspraak en bovenal uitstekende rijmschema’s.

55. Fotosynthese - Los

Over grootspraak gesproken: in 2008 verbaasde een 15-jarige Bredase knul hiphopminnend Nederland met een EP genaamd Grootspraak, waarop hij zowel qua flow en teksten al erg volwassen overkwam. Zijn naam was Fotosynthese en een bescheiden hype volgde. Een kleine vier jaar later kwam de fanatieke NAC-supporter met het album Los, waarvan deze episch aandoende track dus het titelnummer is. Veel stappen bleek Foto in de tussentijd niet gezet te hebben, maar een verdienstelijke plaat was het zeker. Op dit nummer flowt hij bijvoorbeeld erg gretig, terwijl ‘ie teksten spit die van intelligentie getuigen en her en der een vermakelijke woordspeling bevatten. De volle, afwisselende knalbeat laat verder niets te wensen over. Inmiddels rapt Fotosynthese al jaren niet meer, hoewel hij in navolging van z’n broer Rens, die als GVRens een deel van de productie van Los voor z’n rekening nam, wel beats schijnt te verzorgen.

54. Zwart Licht - Vanaf Nu

Toen ik dit nummer tien jaar geleden voor het eerst hoorde, was ik direct verkocht. Ik hoorde een soort Mystikal met hersens, die met twee lange, begeesterde verzen een gedenkwaardige entree maakte in de rapscene. Dit nummer was dan ook duidelijk bedoeld als het opensmijten van de deur: in het tweede couplet verwijst Akwasi zowat naar de helft van de Nederlandse game op dat moment. Zwart Licht haakte daar dus bij dezen bij aan. ‘Vanaf Nu’ hadden we er een toffe groep bij. Een groep met een vaardige producer in Hayzee, die zich gespecialiseerd leek te hebben in ruimtelijke, tamelijk mechanisch klinkende beats. Zwart Licht bevatte nog een tweede rapper die op deze track niet meedeed, ontdekte ik later. Tegenwoordig is Top Notch geen label meer voor debuuttracks. Überhaupt niet meer voor hiphop zoals dit; Leeroy, Hayzee en Akwasi brengen hun muziek tegenwoordig uit onder de vlag van Neerlands Dope, een platenmaatschappijtje bestierd door laatstgenoemde.

53. Fresku - Paranoia

Fresku is wellicht de intelligentste rapper van de Lage Landen en omdat hij zijn doordachte teksten bovendien heel bezield en vormelijk verzorgd over kan brengen, waarschijnlijk de overtuigendste. Vrijwel al zijn serieuze nummers zijn dan ook in staat mij enkele minuten met opengesperde ogen voor me uit te laten staren. Buitengewoon doordringend. In deze track ratelt hij ruim vier minuten lang over wat er mis is met de huidige samenleving, waarbij het verlies van persoonlijke vrijheid centraal lijkt te staan. Hierbij blijft het grotendeels onduidelijk of hij de soms zeer paranoïde en voortdurend pessimistische ideeën die de revue passeren, zelf voor waar aanneemt, of dat hij hyperbolen gebruikt om ook jou als luisteraar over onze maatschappij na te laten denken. Het refrein wekt dan weer de indruk dat hij de verzen geschreven heeft in de rol van de paranoia zelve. Dat Fresku zich als het verschijnsel paranoia presenteert in de coupletten. De zelfprofilerende blikken in z’n ziel sluiten nochtans niet goed aan op deze lezing. Het –heerlijke vloeiende- derde vers over (zwarte) vrouwen is überhaupt niet zo paranoïde. Eerder betrokken. Toch maakt de beperkte grijpbaarheid van de niettemin erg rijke inhoud dit nummer kunstzinnig erg interessant. Gelukkig ondersteunt de productie Fresku’s al dan niet gespeelde rationele ontreddering heel behoorlijk middels een loop die avontuurlijk begint, maar lichtelijk hakkelend in mineur eindigt.

52. Winne ft. Feis - Zegevieren

Veel victorieuzer kan een beat niet klinken, en dat is maar goed ook in het geval van een nummer genaamd ‘Zegevieren’ van een artiest genaamd ‘Winne’. Behalve dat hij zelf boven wil komen drijven, uit Winne zijn overtuiging dat tekstuele bagage uiteindelijk zal primeren in de hiphop. Met de latere opkomst van mompelrap lijkt zijn wens niet bepaald ingewilligd, maar het leverde gelukkig wel deze zeer fijne track op. Feis bewijst hier ook over een toffe zangstem te bezitten en meerdere van Winnes woordspelingen op dit nummer zijn erg vermakelijk. Een punchline als ‘Wij zijn ziek, zij zijn hypochonder’ kan ik in ieder geval wel waarderen.

51. McGyver - Succes

De titel van dit nummer is behoorlijk ironisch gezien het gebrek aan succes dat McGyver er ondanks de uitmuntende kwaliteit mee geboekt heeft. Zuur, want wat een fantastische oldschool vibe zendt deze track door m’n speakers! Er klinkt een nostalgische dromerigheid in door waar ik moeilijk aan kan weerstaan. McGyver is bovendien een begenadigde MC, die creatieve, associatieve teksten overtuigend en met boeiende rijmpatronen over weet te brengen. De man met de exuberante Brabantse tongval benadrukt in het refrein hoezeer discipline van belang is voor succes. En hij heeft recht van spreken: McGyver heeft inmiddels vijf CD’s en twee EP’s op z’n naam staan. Mogelijk is hij te zeer een oude ziel voor bredere waardering. Want aan de kwaliteit van dit topnummer kan het naar mijn beleving echt niet liggen.

lekker weer Sjaak. en jouw teksten maken dat ik als een speer achter de tracks (en artiesten) aan ga jakkeren welke ik nog niet ken.

Goed geschreven inderdaad. Leest lekker weg.

Alleen al die Neerlandse tracks maar nog geen Extince gezien.

Ik zou over heel wat tracks mijn eigen lappen tekst kunnen schrijven, maar dat leest een stuk minder lekker weg dan die van Sjaak, jammer genoeg.

Sowieso leuk dat Paranoia er tussen staat! Mijn god, dat is toch een heerlijke track. Verder merk ik hier wel dat ik Zo Moeilijk nog eens een kansje moet geven. Wat een verschrikkelijk heerlijke instrumentatie hebben ze zeg! De raps passen er naadloos op, alleen zijn ze tekstueel gezien vaak niet heel sterk (wat ze misschien dan weer compenseren met een ijzersterk ritme).

Verder moet ik zeggen dat ik Kleine Jay (aangenomen dat Cartes in die clip de groene trui draagt) eigenlijk maar vervelend vind daar. Cartes steelt de show raptechnisch qua flow, delivery én schrijfwerk.

Kern Koppen kan ik maar moeilijk inkomen overigens. Waren dat niet dezelfde mensen als Nuclear Family? Die van Memento? Dat is nog even een voorbeeld geweest voor mij.

Steach & Dobleye zijn overigens ook echt weer geweldig. Enig idee waar dat album te vinden is? Ik heb die EP wel, maar het album niet.

McGyver is ook erg vet zeg! Ik zou hem wel eens samen willen horen met Blabbermouf. Hij laat ook goed zien wat me stoort aan veel Nederlandse hiphop: hij heeft een lekkere flow. Het lijkt erop dat zo'n 90% van de Nederhop rappers niet weten dat je niet altijd precies op de vierde tel een nadruk hoeft te leggen. Het haalt alle swing uit de tracks. Misschien hoort dat bij de stijl, maar McGyver flowt echt heerlijk daar.

Dank voor het compliment!

Nosa's teksten vind ik anders vrijwel altijd interessant. En Kern Koppen is inderdaad een voortzetting van Nuclear Family.

Het is juist Kleine Jay die een groene trui draagt in de clip van 'Vuur'. Vrij logisch dat de kleine van de twee Kleine Jay is natuurlijk. Misschien ligt Cartes' stemgeluid je totaal niet? Qua flow en tekst vind ik hem toch echt beter. Qua delivery, overtuigingskracht is Kleine Jay dan weer de sterkere, als je het mij vraagt.

'Koele Meren' staat in z'n geheel op YouTube, op het kanaal van Hof van Jaeden, alsook op SoundCloud. En tof dat je die McGyver-track ook vet vindt! Zijn platen zijn helaas ontzettend wisselvallig. Af en toe flowt 'ie inderdaad briljant.

Ja, ik merk dat de teksten in de twee (toch?) Kern Koppen tracks van goede kwaliteit zijn, maar die hoge piepachtige stem is niets voor mij.

Ik heb de track van Kleine Jay & Cartes nog eens opgezet, en ik merk inderdaad dat het niveau van de tekst bij Cartes misschien net iets hoger ligt (ook minder invoeging van de Engelse taal, wat ik altijd wel kan waarderen (dat het minder is, dus)), maar op deze track vind ik ze eigenlijk redelijk gelijkwaardig. Qua flow vind ik ook niet dat ze een duidelijk niveauverschil hebben (op deze track dan in ieder geval), ik vind het rustigere deel in het begin van het vers van Kleine Jay erg goed, en hoe hij daar direct op volgend flowt is ook erg goed, vind ik. Ik denk dat het voornamelijk heeft gelegen aan het stemgebruik van Cartes, ja.

Het is iets... Ik zou het liever fysiek/digitaal kunnen aankopen, maar dit is iets!

Pffff ik kan niet serieus naar GUUS! luisteren zonder die clip erbij. Moet gewoon keihard lachen om die kop van hem sorry

50. Hef ft. Adje - De Regel

Sloom, melancholisch en ietwat omineus: het geluid van dit nummer is Hef ten voeten uit. En naar mijn beleving is dit één van zijn meest geslaagde tracks. Ik vind deze beat namelijk heerlijk: de productie wekt een sfeer van zowel duisternis als warmte op, wat een prachtig bitter-nostalgisch contrast is. Zoals gebruikelijk vertelt de man uit Hoogvliet over zijn worstelingen in het heden en verleden en hoe ‘ie de daaruit volgende pijn wegpaft. De zelfverzekerd alsook haast vermoeid aandoende monotoonheid in z’n vocalen bevat eenzelfde soort ambiguïteit als de instrumentatie. En dat is waarschijnlijk waarom deze combinatie zo ontzettend fijn uitpakt. Halfbroer Adje neemt met zijn zware stemgeluid het refrein voor z’n rekening, wat zorgt voor enige afwisseling in geluid. En voor aanvulling in thematiek.

49. Gikkels - Doofpot

Hoewel hiphop zich uitstekend leent voor protestsongs, is er binnen de Nederlandstalige rap niet echt een traditie van muzikale aanklachten. Fresku vormt hierop een noemenswaardige uitzondering met nummers als ‘Angst’ en ‘Omgekeerde wereld’. Maar de fanatiekste die deze niche in ons taalgebied ingenomen heeft, is Gikkels. ‘Doofpot’ is waarschijnlijk zijn bekendste protesttrack, en mijns inziens meteen een iconische binnen de NL-rap. De verontwaardigde energie die Gikkels kanaliseerde naar dit nummer, zou hij later gebruiken als aanjager bij Bijlmer Style, een politieke partij die in 2010 bijna in de Amsterdamse gemeenteraad gestemd werd. In dit nummer uit Gikkels zijn diepe frustratie over hoe zijn wijk, de Bijlmer, naar zijn ervaring te lijden heeft onder achterstelling en hoe gevolgen daarvan volledig in de schoenen van de inwoners worden geschoven. Zijn nijdige, welbespraakte raps komen over de licht intimiderende, meeslepende productie uitstekend over. Het refrein is daarenboven nog pakkend ook. Na 2014 ontpopte Gikkels zich als nog ferventere activist. Muziek liet hij daarbij achterwege. Het deed mij me afvragen waar zijn eerdere politieke retoriek van ubuntu, de Afrikaanse filosofie waarin toegewijde verbondenheid van mensen centraal staat, gebleven was. Misschien zette ‘ie het in de koelkast na geconstateerd te hebben dat de individualistische, zakelijke competitiviteit van Nederland daar niet mee te rijmen valt. Voor de totstandkoming van verandering zijn altijd compromisloze, luide, ronduit extreme stemmen nodig. Maar toch: zijn wat genuanceerdere activistische muziek vond ik stukken aansprekender. Misschien is het nochtans maar beter dat het muzikaal nogal stil is geworden rondom Gikkels. Want op cynische nummers zit ik niet te wachten.

48. Zo moeilijk - Een Brug te Ver

Als echte Nijmegenaren koesteren de heren van Zo Moeilijk enige antipathie jegens Arnhem, blijkens deze plagerige tracktitel. Het gezegde ‘een brug te ver’ komt per slot van rekening van de Slag om Arnhem, één van de grootste nederlagen van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog. Het is nog altijd een pijnlijke herinnering in de Gelderse hoofdstad. Dat de Britten en Polen daar die verdomde Rijnbrug niet wisten in te nemen, leidde mede tot de Hongerwinter in het westen en noorden. In dit nummer verwijst ‘een brug te ver’ simpelweg naar de vermeende onbereikbaarheid van het niveau van Nosa, Rosco en Nikes. En naar mijn mening maken ze dat hier nog waar ook. Want wat een heerlijk sfeervolle, meerlagige en vooral meeslepende beat heeft deze track. En wat een fijne flow spreidt Nosa, met hier een nog minder door sigaren opgeschuurd stemgeluid, in twee verzen ten toon.

47. Scheme015 - Straatwijsheid

De moddervette, heroïsch paraderende beat, het alfamanachtig-nonchalant gezongen refrein en de in kwaliteit nogal verschillende verzen: bij dit Delftse straatlijflied moet ik altijd denken aan G-Unit. De overigens zeer pover ingemixte coupletten nemen chronologisch af in kwaliteit. Het eerste van Matarr, de 50 Cent van de groep, is heel aardig. Dat kan nog overtuigender gezegd worden van zijn bazige refrein. Zelden een hook gehoord die zo fijn op de baslijn golft. Para Mocro heeft net als Matarr later solo enig succes gekend, maar tekstueel vind ik zijn bijdrage beduidend minder. Het vers van Juice is tot slot qua flow en overtuigingskracht duidelijk inferieur. Laat ik het de Tony Yayo-rol noemen. Naast het pseudo-Amerikaanse, geroutineerde machismo is dit nummer een typisch exponent van de represent-periode. Elke stad van enig formaat had in het vorige decennium wel een paar rappers die de vertegenwoordiging van dat oord bijzonder serieus namen. Postcodes als artiestennaam en tracks als eerbetoon aan de eigen stad waren gemeengoed. Authenticiteit werd destijds buitengewoon belangrijk geacht, en wat is er nu ‘echter’ dan letterlijk rappen over waar je vandaan komt? Door het schreeuwerig competitieve karakter van hiphop was de representatie van steden en zelfs dorpen, inhoudelijk overigens niet al te serieus te nemen. Tenzij je wilt geloven dat er in 2007 meer dealers dan gebruikers waren in Delft natuurlijk.

46. Safi & Spreej - Trots

De majestueuze, epische productie van dit nummer past uitstekend bij de lichtelijk zelffeliciterende terugblikkende teksten van Safi & Spreej. Ik neem het ze niet kwalijk, want het duo boekte succes waar ik zelden iets op af meende te kunnen dingen. De strakke flow van Gentenaar Spreej ging heel aangenaam samen met de frivolere stijl van Mechelaar Safi. Bovendien hadden ze geregeld nette beats tot hun beschikking. Naast deze titeltrack van hun derde plaat zijn ook de zomerhit ‘Vandaag’ en het zelfbewuste ‘Herinner Mij’ mijns inziens erg de moeite waard. Vooral Safi’s bespiegelende inhoud sprak me altijd aan. Zeker wanneer ‘ie er een melodisch geslaagd refrein aan toe wist te voegen.

45. Great Minds ft. Kleine Viezerik - Doag

Tijd voor het beste en waarschijnlijk bekendste nummer van Great Minds, het gezelschap bestaande uit drie van de sterkste MC’s in ons taalgebied. Het is een samenwerking die eigenlijk niet mis kan gaan met een secuur in elkaar gezette, lekker speels stoere beat als deze -vooral het baslijntje onder het heerlijk nonchalante refrein is fijn. En mis gaat het dan ook niet: heel deze track ademt zowel plezier als souplesse. Met name Jiggy Djé’s briljante flow en Kleine Viezeriks uitermate geslaagde ode aan wijlen Wu-Tang-coryfee Ol’ Dirty Bastard vallen op. Erg interessant om diens kenmerkende stijl zo treffend in het Nederlands terug te horen. Waar Jiggy op zijn beurt stelt zijn eigen Method Man te zijn en daar op deze track ook daadwerkelijk naar klinkt, brengen Winne en Sticks geen expliciet eerbetoon aan een Wu-Tang Clanlid. Ergens is dat een gemiste kans, maar aangezien hun verzen ook zeker verdienstelijk zijn, is het geenszins bezwaarlijk.

44. Steach & Dobleye - Djinns (Ogen Dicht)

Djinns zijn een soort geesten uit Arabische folklore die ook een plaats hebben gekregen in de islam. Het zijn wezens die mensen in hun bezit kunnen nemen en in dit nummer lijkt Steach een poging te doen wat luisteraars in zijn ban te krijgen. “Ogen dicht nou,” zingt hij in het refrein hypnotiserend over de ongrijpbaar golvende, overstelpende beat van Dobleye. In het eerste vers stelt Steach als poëet ‘levens te vorderen’. Levens van mensen die naar zijn overtuiging in de hel terechtkomen, wordt duidelijk uit de hook. Uit het tweede couplet blijkt dat de djinn Steach slachtoffers zichzelf zodanig laat verwonden dat hun bestaan in deze wereld tot een einde komt. Dit is een lugubere, misantropische track: heerlijk voor momenten van diepgevoelde frustratie of eenzaamheid. Uiteindelijk is het vooral de synthese tussen de thematiek en het geluid van dit nummer die mij enthousiasmeert. Want wat een formidabel sfeervolle productie laat Dobleye hier ook weer horen zeg!

43. Typhoon - Volle Maan

Op plaats 43 een smerige, bevreemdend pulserende banger van de Zwolse taalvirtuoos Typhoon. Op het eerste gehoor laat hij een bijzonder onevenwichtig metrum, waarin de kortste regels op volle zinnen rijmen, op miraculeuze wijze vloeiend klinken. Luister je echter beter, dan hoor je dat hij aan de lopende band subtiele binnenrijm gebruikt. Het is een opzienbarende poëtische balans die perfect past bij het dronken golven van de beat, wat weer perfect in lijn is met het thema van dit nummer: hoe een teleurstellende uitgaansnacht je over jezelf kan doen nadenken. De ironie dat je vanuit het meest onbezonnen scenario juist sterk kunt gaan bezinnen, drukt Typhoon uit met de term ‘volle maan’. Juist wanneer er weinig licht om je heen is, neem je je eigen licht het best waar. Wanneer dat bovendien voller aanwezig is dan gebruikelijk, kun je er zelfs niet omheen. Ty neemt zich voor zich op zulke dagen voortaan terug te trekken.

42. Mini Thug - Waar Ik Vandaan Kom

Keiharde klapper van Mini toen hij nog ‘Thug’ achter z’n artiestennaam had staan. Net als ‘Straatwijsheid’ is dit nummer qua geluid, thematiek en teksten vergaand geënt op de sound van populaire Amerikaanse gangsterrap in de jaren nul. Dit is in mijn optiek een nóg betere benadering daarvan dan de track op plaats 48. Destijds had ik niks met die stijl, maar als ik nu ‘Poppin’ Them Thangs’ of ‘Outta Control’ hoor, lukt het me niet om stil te blijven zitten. En verrek, zelfs als je deze Mini-track na die G-Unit-hoogtepunten opzet, blijft hij overtuigend overeind. Toen Mini begin vorig jaar terugkeerde in de scene, stelde hij een gave te hebben waar hij iets mee moest doen. En ik moet ‘m nageven: de cadans in z’n flow en de dwingendheid in z’n delivery in dit nummer zijn bijzonder. Wanneer ik daarbij optel dat deze man geregeld moddervette beats produceert voor zichzelf, kan ik ‘m zelfs alleen maar gelijk geven in z’n zelfinschatting. Daarbij ga ik nog voorbij aan Mini’s vroegere status als koning van de Nederlandstalige disstrack. En aan het feit dat hij de enige is die ik ooit een volledige 101 Barz-sessie echt heb horen freestylen.

41. Opgezwolle ft. Bert Vrieling - Park

Over een beat gekenmerkt door een soort nachtelijk troubadoursgeluid verhalen Rico en Sticks beurtelings over hoe ze gezamenlijk inspiratie op doen in een Zwols park. Dat er een zekere weemoed schuilt in de dynamiek van het park en de stad eromheen, blijkt niet alleen uit de productie, maar met name uit de bijdrage van plaatsgenoot Bert Vrieling, een rasmuzikant die op Eigen Wereld stom genoeg met een spelfout in z’n naam vermeld staat. Prachtig mistroostig sleept hij zich met rijke zangmelodieën over de temporiserende instrumentatie van Delic, tot het moment dat Sticks er plots weer inklapt en de beat direct wakker geschud blijkt. Rico wisselt zijn maat vervolgens nog maar eens af in de hervatte parkduiding, waarbij de productie opnieuw een toffe transformatie ondergaat. Dat puike raps in deze ode aan een vitaal orgaan van Zwolle naadloos samen gaan met kleinkunstachtige blueszang, maakt dit nummer niets minder dan muzikaal virtuoos.

Doag, Park en Volle Maan .

En waarom geen Sneeuw van Hef?

40. Spoken Words - Een Nieuwe Dag

Op plaats 40 opnieuw een volslagen over het hoofd gezien nummer. Oké, ‘Spoken Words’ is een onhandig gekozen artiestennaam en beide MC’s missen voor sommigen waarschijnlijk enige autoriteit in hun delivery, maar dit is toch echt een meesterlijke track. ‘Een Nieuwe Dag’ heeft namelijk een beat van een zeldzame rijkdom: het is een prachtig subtiel gecomponeerde, gelaagde, zeer soulvolle productie met een bevredigende hoeveelheid variatie. Vooral de wending van de instrumentatie rond 2:45 vind ik van grote schoonheid. Tel daar de mooie introspectieve teksten, het boeiende refrein en degelijke flows bij op en deze top-40-klassering is meer dan terecht.

39. 1eKeuz ft. Terry - Sta op

Terug naar 1eKeuz, de brute Purmerendse battle-MC met de vunzige paardenstaart. Want zo’n heerlijk grimmige hardcore raptrack als deze is een zeldzaamheid in de Nederlandstalige game. Opnieuw komt 1eKeuz met een pakkend, ietwat luguber refrein en rijmtechnisch puike verzen, waarin hij met zijn onverzettelijke, autoritaire stem naar hartenlust intimiderende taal uitslaat. En dat zo overtuigend dat je het ernstig voor mogelijk houdt dat er weinig bluf bij zit. Gastartiest Terry levert vervolgens zijn visitekaartje af met een puik vers in vergelijkbare stijl, waarin vooral de ‘directie’-woordspelingen opvallen.

38. Jiggy Djé - Blauw Bloed

WAT?! Een klassieke banger van de man achter een beeldbepalend, naar een boot genoemd platenlabel en Terilekst, de Esko van een kleine vijftien jaar geleden. ‘Turrie’ was destijds overal en krikte het niveau van de producties in de Nederlandstalige scene flink omhoog. Deze beat is misschien wel zijn fijnste staaltje werk. Alsof er een leger op je af komt gestormd onder het luiden van een dozijn scheepshoorns. Heerlijk. En inderdaad, Jiggy blesst de kicks en snares van deze klapper overtuigend. Met een strakke flow en een scheepslading autoriteit schept Djézus meer op dan Fat Joe tijdens een buffet. En zoals je van een zelfverklaarde Keizer Punchline mag verwachten, gaat dit aan de hand van legio vindingrijke woordgrappen. Lollig doch ijzersterk.

37. KOP ft. ILL Material, Dennis T & Ciph Barker - Lesstof

Het vergt moed om één van de beste beats die je tot je beschikking hebt, in te zetten voor een posse cut. Geen MC wordt immers graag overschaduwd op z’n eigen nummer en met een dikkere beat klink je altijd beter. Toch is dit precies wat de Amersfoortse rapper KOP hier heeft gedaan. Het resultaat is een formidabele underground horrorcoretrack die me aan Non Phixion doet denken. ILL Material, lid van de Zoetermeerse formatie Nul7Negen, bijt het spits af door in abstractie zijn bedrijvigheid als rapper te beschrijven met een schuurpapierachtig stemgeluid. KOP, die jarenlang een duo vormde met producer Ernst, houdt hetzelfde thema aan op een ijselijk fluisterende toon. Veteraan Dennis T rapt ook weer met een vuig stemgeluid, maar houdt het tekstueel bij concreter gelamenteer in een betrekkelijk eenvoudige, maar toepasselijk lompe rijmstructuur. Het tofst wordt het echter in het afsluitende vers: een zeldzame Nederlandstalige uitspatting van Ciph Barker, een gelouterde producer die onder andere beats verkocht aan Immortal Technique en Canibus en als MC tourde met artiesten uit de Wu-Tang-stal. Bijzonder vloeiend sleept Barker allerlei creatieve regels over de instrumentatie. Jaren geleden zou er spoedig een Nederlandstalig album van hem verschijnen. Daar heb ik helaas nooit meer iets van gehoord. Gelukkig is deze aangenaam vunzige groepstrack er nog.

36. Zo Moeilijk ft. DuvelDuvel - Jaman

Objectief gezien heb ik behoorlijk veel aan te merken op dit nummer: het refrein heeft een lachwekkende, nikszeggende tekst en is stomweg vals ingezongen en Supadupahs vers is net iets buiten de maat, zij het minder dan bij ‘Praten’ (positie 61). Desalniettemin heb ik een groot zwak voor deze track. Wat me aantrekt, zijn de bedwelmende, oersmerige productie en de verzen van Duvel, Rosco en Nosa. Deze drie coupletten zijn ondanks enige loomheid namelijk niets minder dan Zo Moeilijk-perfectie: tegelijk inventief, geestig, intens en rauw. Daarbij komt dat de kromheid van het refrein en Supa’s vers een paradoxale aansprekendheid in zich dragen: ze wringen zonder daadwerkelijk slecht te klinken. Zo verklaren de redelijke bezwaren het cachet van dit nummer juist. Want pralen met imperfectie is swagger in z’n puurste vorm. Je hebt bakken bravoure nodig om zoiets sufs als dit refrein zo overtuigend over te laten komen. Het is dat lef dat deze track samen met de oppermachtige beat en heerlijke raps van een unieke charme voorziet. Een charme waardoor ik ondanks m’n rationele bezwaren uit ben gekomen op deze eerbiedwaardige klassering.

35. Winne ft. Fresku, Typhoon & Akwasi - Binnenvetter (Remix)

Deze line-up belooft nogal wat en deze remix maakt dat gelukkig meer dan waar. Het refrein door Fresku en Akwasi staat als een huis, vooral door de afwisselende responsregels van de Zwart Licht-voorman. De verzen van Fresku en Typhoon zijn daarnaast van een zeldzaam hoog niveau. Frisse biedt een inkijkje in z’n beweegredenen voor z’n vaak zeer openhartige, bezinnende teksten: als mens ben je volgens hem onbewust een eeuwige leerling, dus hij kan maar beter zo veel mogelijk van de inzichten die hij opdoet, delen. Typhoon weet op zijn beurt z’n interpretatie van het thema ‘binnenvetten’ uiterst vaardig te combineren met flowtechnische verfijning, die zich onder meer uit in enkele kundige versnellingen. Versnellingen die ofwel wanhoop, ofwel frustratie uitbeelden. Buitengewoon toepasselijk natuurlijk.

34. StropStrikkers - Hondsdol

KlaasVaak is naar mijn mening de beste boombapproducer die Nederland rijk is, en deze jazzy beat kan prima dienen als bewijsstuk voor die claim. Hoe hij de frivole pianoriedel laat verdwijnen en terugkeren getuigt van aanzienlijke verfijndheid. J.A.E. maakt gretig gebruik van deze instrumentatie om zichzelf in een twee minuten lang vers te profileren als voormalige probleempuber die z’n vuur tegenwoordig reserveert voor de microfoon. Zeker in het tweede deel flowt Je Afrikaanse Excellentie daarbij uitmuntend. Waarom zijn kompaan Skafalau niet op dit nummer te horen is, weet ik niet, maar dit eindresultaat is zeker niet onbevredigend.

33. Opgezwolle - Tijd Leert

Een dijk van een nummer met een warm boombappianootje en een interessante thematiek. ‘De tijd leert of het tij keert’, de eerste regel van het refrein, interpreteer ik als handelend over vergankelijkheid en hoe dat maakt dat je moet proberen in het hier en nu te leven. Tegelijkertijd gaan grote delen van het nummer over hoe muziek een onzekere route is die offers vraagt, waardoor snellere, veiligere wegen naar enige status en succes soms aanlokkelijk lijken. Niettemin blijven Rico en Sticks vasthouden aan muziek. De incidentele twijfel lijkt hun er juist toe te zetten hun rapcarrière serieuzer te nemen. En gelukkig maar, want met Vloeistof/Brandstof brengen ze in 2003 samen met Delic een parel van een album voort. Hoe de twee rappers elkaar hier afwisselen en aanvullen, illustreert hun gedeelde gepassioneerde inzet bovendien bijzonder treffend. Het is een artistiek kameraadschap dat ook anderhalf decennium later nog standhoudt. Zo heeft hun jeugdige investering in het onzekere pad van de hiphop zich uiteindelijk riant uitbetaald.

32. MocroManiac - RUMBLE

’t Is Mani baby! Al jaren de onbetwiste eindbaas van 101 Barz, een graaggehoorde gastartiest en wellicht de mixtapekoning van Nederland, maar nog altijd zonder officieel soloalbum op z’n naam. Misschien dat dit nog vrij recente nummer binnenkort deel uitmaakt van een plaat, maar ik heb er een hard hoofd in. In ieder geval is dit een keiharde hardcoreraptrack waarin de MC uit Kraaiennest strooit met punchlines, in lijn met zijn befaamde 101 Barz-sessies. De man met het geknepen stemgeluid weet dit bovendien met ronduit virtuose rijmschema’s te bewerkstelligen, wat niet alleen bakken respect afdwingt, maar in combinatie met de dreigende productie ook fantastisch klinkt. Dat de beat getypeerd wordt door een lichtelijk duizelend geluid, is gezien de titel van dit nummer geen toeval. Mocromaniac slaat je om de oren met punches, ondersteund door een klappende beat: hou je hoofd dan maar eens stil.

31. Josbros - 100 100 100

Josbros’ alterego als beatmaker is ‘Jos Blaze’, wat een hitte impliceert die hij in het gros van zijn producties ook daadwerkelijk weet op te stoken. Toch weet de Utrechter zich recentelijk vooral vocaal te onderscheiden. Met raps overlopend van gretigheid alsook vaardigheid maakte hij bijvoorbeeld grote indruk in zijn recentste 101 Barz-sessie. Dezelfde passie is in wat gedoseerdere mate terug te horen op dit nummer, waarop Jos een bijna vijf minuten lang vers van begin tot eind meer dan boeiend houdt. Badend in souplesse varieert hij keer op keer in tempo en intonatie, zonder dat z’n flow ook maar een moment gekunsteld klinkt. Binnen al dat vormelijk geweld heeft hij bovendien ettelijke punchlines weten te verwerken. Pure klasse. Platenbaas Jiggy Djé ziet het dan ook nadrukkelijk in Josbros zitten. Hij is de man van het moment, als je het mij vraagt. In ieder geval één van de begenadigdste hiphopartiesten die nu volop actief is in ons taalgebied. Ik ben dan ook erg benieuwd naar het aankomende album.

we komen bij de klappers. lekker rijtje weer en toch weer wat ontdekt. goed bezig sjaak!

30. Crooks - Commercieel

Na het geslaagde 'Laatste Kans' op Amier Papiers verzamelaar Hard Voor Weinig 3 bundelen Crooks en producer Moksie Meppie hier opnieuw hun krachten. En wederom is het een schot in de roos. Crooks schiet uit z’n slof op een heerlijk gelaagde en sfeervol melodieuze beat. Let bijvoorbeeld op de subtiele pianosequentie die voortdurend rappe loops afwerkt op de achtergrond. De teksten van de jongere broer van Hef vallen op door de vergaande oprechtheid. Humoristische zelfrelativering als in de zin “als ik pizza bestel, wordt m’n stem herkend” kan ik erg waarderen, evenals het lef om ondubbelzinnig te stellen dat hij financieel worstelt. Buiten het gebrek aan huichelarij kenmerken de raps zich door de degelijke flow en een puike, aangename dictie. Maar het bijzonderst aan de vocalen is zonder meer de ontzagwekkende variatie die Crooks in drieënhalve minuut weet te verzorgen. De constructie zit als volgt in elkaar: een intro, een tweedelig refrein, een eerste vers, een soort pre-refrein, nogmaals het tweedelige refrein, een tweede vers, een brug, nog eens het pre-refrein, wederom het tweedelige refrein en tot slot een onderscheidende outro. Veel ingenieuzer gaat een raptrack niet worden. Het weerspiegelt een creativiteit waar de Nederlandstalige scene wel wat meer van kan gebruiken. En die maakt dat het onterecht is dat Crooks nog altijd niet de touwtjes aan elkaar kan knopen van zijn muziek alleen.

29. Appa, Winne en Safi & Spreej - Mooie Val (Remix)

Het origineel van ‘Mooie Val’, met exact dezelfde beat, was een naar Nederlandse maatstaven opvallend straffe track op de soundtrack voor WOLF, een film die, wellicht niet toevallig, meerdere Gouden Kalveren in de wacht wist te slepen. Toch vind ik de remix met Safi & Spreej nóg een tikje overtuigender. Het refrein van Safi doet de poëtisch weelderige kernzin ‘als je niet meer kunt vliegen, liever een mooie val’ immers meer recht aan, door hem in te bedden in een doorvoelde zangmelodie. Het maakt dat de woorden eleganter en veelzeggender boven komen drijven in de machtig meeslepende beat. Daarnaast vind ik de verzen van Appa en vooral Winne op de remix tekstueel ontegenzeggelijk beter dan op het origineel. Alsof het drama van WOLF nog even heeft kunnen bezinken. Het leidt tot een coherenter geheel, temeer daar ook Spreej zich de thematiek degelijk eigen gemaakt blijkt te hebben. Weliswaar met en passant enige spielerei, maar dat geldt net zo goed voor Appa. Het gevolg is dat dit nummer ondanks de emotionele geladenheid geen seconde pathetisch overkomt. Maar in plaats daarvan 255 seconden lang aanspreekt.

28. Mini - Achterbuurt

Mini was al heel behoorlijk vertegenwoordigd in deze top 100, maar deze uitmuntende trapknaller mag hier geenszins ontbreken. Met een beat die zowel lichtelijk dreigend als ietwat bezwerend klinkt en de buitengewoon overtuigende delivery van de man uit ‘Spijk’ was ‘Achterbuurt’ één van de hoogtepunten in het overvloedige jaar dat 2017 voor de Nederlandstalige rap bleek te zijn. Daarnaast legde dit nummer samen met ‘Guus!’ de basis voor één van de gedenkwaardigste comebacks die genre gekend heeft. Mini, die heel dit nummer lang pocht over de strepen die hij verdiend zou hebben in de onderwereld, zorgt met de bijgaande videoclip overigens onbedoeld voor enkele komische noten. Zo bewijst hij dat ook een entourage van autochtone Nederlanders van rond de veertig intimiderend kan overkomen en zie je hem hakken op een trapbeat. Uitzonderlijk inventief.

27. Stikstof ft. Roméo Elvis - Dobberman

Slecht zeven procent van de Brusselaars heeft Nederlands als moedertaal, dus dat er in de Europese hoofdstad een baanbrekende Nederlandstalige formatie zou opstaan, lag bepaald niet voor de hand. Toch is daar Stikstof, het vijftal met de poëtische raps, de gevarieerde, niet zelden complexe flows en de wat mechanisch aandoende beats. Dit nummer was hiervan het bevredigendste voorbeeld ten tijde van de samenstelling van deze toplijst. Over een heerlijk onheilspellend wankelende DJ Vega-productie weten Jazz, Zwangere Guy, Rosko en Astrofisiks op dit nummer een buitengewoon rijke synthese tussen inhoud en vorm te bereiken. Zeker Rosko, die aan bod komt na de Franstalige gastartiest en stadsgenoot Roméo Elvis, levert een bewonderenswaardige prestatie door in een overdaad aan rijmklanken behoorlijke inhoud te verdisconteren. Maar het overtuigendste bewijs voor de kwaliteit van Stikstof, dat onlangs -zonder Rosko- een fenomenaal derde studioalbum uitbracht, is dat het plezier heel de track lang tussen het vakmanschap door krioelt. Wanneer dat elkaar niet in het minst uitsluit, is er sprake van meesterschap.

26. Brandwerk - Regisseur Van De Atmosfeer

In het algemeen is de individuele beheersbaarheid van de wereld heel beperkt, hoezeer onze cultuur je ook anders moge doen geloven. Ik zie het eigen-verantwoordelijkheidsdenken en het idee van de beheersbaarheid van het al als Westerse extrapolering van de natuurlijke fragmentering van het menselijk gedeeld bewustzijn, volgend uit dat de mensheid nu eenmaal uit unieke personen bestaat. Maar hoewel een perfectionist als ikzelf gebaat is bij benadrukking van de wetenschap dat je als individu zelfs op je eigen leven betrekkelijk weinig invloed hebt, zijn er allicht ook lichtvaardigere types die henzelf er wel eens aan mogen herinneren dat er toch echt enige ruimte is voor het uitoefenen van invloed. Misschien dat dit opgaat voor Kay Slice, die de luisteraar in het refrein van dit nummer op het hart drukt dat ze ‘regisseur’ zijn van ‘de atmosfeer’. Het lijkt niet eens een hyperbool te zijn. Slice’ verzen zijn ook wat speelser dan dat van kameraad Ella, maar beide spreiden zowel intelligentie als een puike taalbeheersing ten toon. Ook raptechnisch is het bij beide MC’s dik in orde. Gepaard met de heerlijk volle, zwierige beat van producer Pro Miel levert dit deze uitstekende track op. Gelukkig is dit nummer na de recentste EP van Brandwerk weer wat meer onder de aandacht gekomen. Heel recentelijk is na lang wachten bovendien de debuutplaat van het Dordtse gezelschap uitgekomen. Bij dit dik vijf jaar oude nummer werd het af en toe boeiend experimentele Water voor de Oogst al aangekondigd. Met lichtvaardigheid zullen de mannen van Brandwerk inderdaad wel bekend zijn.

25. Nul7Negen - De Stad

ILL Material kwam op plaats 37 al voorbij en keert nu met zijn kliek Nul7Negen terug in deze toplijst. Op ‘De Stad’, een eerbetoon aan de thuisplaats van de formatie: Zoetermeer, grijpt hij opnieuw de aandacht met zijn kraakhelder-doch-schurend uitgesproken, grimmige en ietwat dubieuze raps. Kompaan Mortier had daarvoor in een even uitgebalanceerde stijl aangekondigd welk oord Nul7Negen vertegenwoordigt, om vervolgens zijn ervaringen op de straten van ‘de Zoo’ abstract uit de doeken te doen. In het derde vers doet Spinal in zijn typerende onderdrukt-hysterische stijl dit laatste nog eens dunnetjes na. Hoe de man die ook bekend is van zijn samenwerking met Steen hier expres net een tikje te laat op de beat gaat zitten, op zo’n manier dat het nét niet fout klinkt, is intrigerend. Als Nina Simone had gerapt, had ze waarschijnlijk ook zo getimed. Toch is het bovenal de ambivalente, meeslepende instrumentatie die dit nummer naar een bijzonder hoog niveau tilt. Het is een werkelijk meesterlijke productie. Naast dat hij pakkend klinkt, bevat de beat een uiterst treffende discrepantie tussen een warme klank en dreigende ritmes. De warmte van orgeltjes en blazers staat voor de hechte broederschap van de leden van Nul7Negen, de gekwelde sequenties voor de duistere onherbergzaamheid van het Zoetermeerse straatleven.

24. Typhoon - Zo Niet Mij

Toen Typhoon een paar jaar geleden te gast was bij het televisieprogramma 24 Uur Met… omschreef presentator Theo Maassen hem als ‘een goedlachse rapper’. Ik vond het maar een rare typering. Nogal onwetend. Zeker, Ty is een vriendelijke gast die veel glimlacht, maar als je naar z’n muziek luistert, klinkt ‘ie bepaald niet onbezorgd en bovenal intelligent. Juist door zijn wereldbewuste, doordachte en geregeld poëtische raps viel Typhoon aan het eind van de jaren nul ontzettend op. Zijn debuut Tussen Licht en Lucht was tevens muzikaal erg interessant en daarmee een formidabele mijlpaal in de Nederlandstalige rap. In dit nummer horen we de woelige reflecties van een zoekende jongeling: “altijd was ik minder, laat me niet verdrinken in het meer,” klinkt het veelzeggend. Met aanzienlijk taalgevoel weet Typhoon zijn vertwijfeling prachtig neer te zetten, waarbij hij ondersteund wordt door een lichtelijk verward aandoende, want qua sound ietwat vreemd samenhangende productie. Al even onzeker als Typhoon lijkt de beat herhaaldelijk weg te duiken. Weergaloos. Alles bijeengenomen is dit niets minder dan een monumentaal nummer.

23. Opgezwolle - Verre Oosten

Naar mijn mening is dit –wat afzonderlijke nummers betreft- de grootste klassieker binnen de Nederlandstalige hiphop. Maar goed, ik heb deze clip dan ook veel te vaak op The Box gezien met m’n destijds nog uiterst plastische puberbrein. Ik ken de tekst volledig uit m’n hoofd zonder het ooit te hebben hoeven bestuderen. Meerdere versregels ervan beschouw ik dientengevolge als legendarisch. Want wat een knaller is dit toch: een zeer onderscheidende, swingende beat en Rico en Sticks die nog dikker vloeien dan lauwe satésaus uit een op z’n kop gehouden steelpan. Toch snap ik nog steeds niet hoe je Zwolle kunt omschrijven als het verre oosten. Zwolle ligt niet eens in het oosten van Nederland, een land helemaal aan de westkant van het Europese vasteland, wat dan weer het compacte westelijke uiteinde is van de bijzonder omvangrijke Euraziatische landmassa. Tja. Hoe dan ook: wat een teringharde track.

22. Diamantairs - Pennen In Blauw

Antwerpen is het hart van de Europese diamanthandel, dus het schept weinig verbazing dat Diamantairs de naam van een uit de grootste Vlaamse stad afkomstig duo is. Rapper-producer Cloos en MC Pasi, beide spilfiguren van het eerste uur bij het gevestigde platenlabel Eigen Makelij, brachten in 2014 onder deze noemer een gelijknamig album uit. ‘Pennen in Blauw’ was daar mijns inziens het hoogtepunt van, in de eerste plaats door de fenomenale productie. De compositie is buitengewoon afgewogen en rijk aan variatie, waarbij met name retrogeluiden als de funky synthesizers aangenaam opvallen. Het pakkende, gezamenlijk ingezongen refrein, handelend over de geestelijke laagconjunctuur die kan volgen uit een kunstenaarsbestaan, surft bovendien elegant op de golven van de beat. Van het prachtig getergde, associatieve openingsvers van Pasi kan hetzelfde gezegd worden. Cloos’ couplet bevat het enige minpunt van deze verder formidabele track. Zijn metrum is mij wat te leeg, waardoor hij relatief lange pauzes tussen z’n regels heeft zitten. Met “Ik maak me druk, maar druk maakt diamant” levert zijn vers nog wel een poëtisch hoogstandje dat meteen de dubbele laag in de groepsnaam verklaart.

21. Kevin ft. Sevn Alias, Lijpe, Kippie & Vic9 - In de Streets

Raptracks over drugshandel: behoorlijk uitgekauwd. Toch kan ik onmogelijk om deze banger heen. Dit is een keihard groepsnummer met een epische gangstarapbeat zoals er in Nederland maar weinig gemaakt zijn. Hoe weinig woorden Sevn Alias in zijn refrein nodig heeft om je als luisteraar de spanning van een wietkoerier te laten voelen, is eveneens bewonderenswaardig. Het maakt dat ik me niet eens meer stoor aan de overbekendheid van het thema van deze track. Het refrein vormt een hoeksteen waaromheen vier MC’s een meer dan degelijke prestatie leveren. Kevins gebruikelijke trage swagrap komt goed uit de verf op de gejaagde productie en ook Vic9 ontstijgt z’n gebruikelijke niveau met een bevlogen vers vol dubbelrijm. Lijpe biedt vervolgens verfrissende afwisseling met zijn extreem autoritaire, hoogst geanimeerde stijl en Kippie lijkt onwennig te beginnen maar sluit uiteindelijk subliem af met een razendsnelle flow. Kwalitatieve vocale variatie op een topbeat: het is ruim voldoende voor een bijzonder genietbare track.

toch wel wisselend van kwaliteit in mijn perceptie, deze drop. volslagen toptracks tussen 'leuke' nummers.
blijft evenwel erg fijn om te volgen en (deels) te leren kennen.

je achtergrondinfo blijft ongeëvenaard qua inhoud en vorm.

Eens met zaaf, een iets mindere update waar ik ook nog niet warm van wordt. Mini ben ik achter wel gaan waarderen, een eckte eckte baas is dat.

In De Streets is natuurlijke de hardste banger.
Heb je btw de nieuwe Kevin al gecheckt Sjaakspeare?

Hebben jullie Dobberman al gehoord, jongens? Zo niet, check dan even die én Frontal van STIKSTOF. Harder wordt het niet.

Ik maak hier weldra tijd voor, Sjaak. Diepe buiging voor de tekstjes die ik al tot mij genomen heb

Waarschijnlijk een smaakkwestie; ik vind alle tien toch echt ijzersterk. Hoewel ik moet zeggen dat de vaststelling van de precieze volgorde van zo'n top vrij verraderlijk is. Per dag kan ik verschillend staan in bepaalde keuzes. Hoe vaak ik tracks gehoord heb, speelt bijvoorbeeld erg mee. Net ontdekte nummers overschat ik vaak en op een gegeven moment heb je zelfs van de dikste tracks even genoeg. Bedankt voor de complimenten man!

Nee, is die de moeite waard dan? Muziek van Kevin is als een aardappel: in de basis volstrekt niet bijzonder, maar af en toe word er iets heerlijk vets van gemaakt.

Top. En dank je wel!

Oh, dat is leuk! De eerste keer dat Mortier Spinal keihard eruit rapt op een track! Ik vind hem normaliter veruit het minste van het collectief, maar hier past hij perfect op de beat en flowt hij ook erg fijn. Ook is Diamantair leuk om te ontdekken. Nooit er bewust van geweest dat Antwerpen thuis was voor zoveel hiphop. Misschien zit ik hier toch wel goed. Toch kan ik nergens een hiphopalbum in een winkel vinden. In diezelfde trant is Stikstof echt een ware ontdekking. Wat je zegt over Brussel is erg goed te lopen als je er even rondloopt, heb ik het gevoel. Ik gok zelf dat Stikstof alle Nederlandstalige Brusselse jongeren bevat. Leuk dat ze nog allemaal kunnen rappen ook. Het allerleukste is dan wel dat het de hoofdstad is van het Vlaams gewest (terwijl het eigenlijk niet eens ligt in het Vlaams gewest en er dus bijna niemand Nederlands spreekt). De Belgische geschiedenis is echt verschrikkelijk fascinerend.

Verder had Zo Niet Mij zeker wel mijn #1 kunnen zijn voor een Nederlandstalige lijst. Afhankelijk van mijn humeur misschien zelfs in die richting voor een algemene lijst.

Verder heb ik het niet echt het gevoel een stijgende lijn te ontwaren een je lijst, maar dat zal veel met smaak te maken hebben.

Nee, gezien jouw smaak zal het wel slappe franse frietjes zijn. Zitten leuke nummertjes bij, maar niet baanbrekend.