In dit topic zal ik de komende weken/maanden mijn top-100 tracks de revue laten passeren.

Toen ik op 16-jarige leeftijd besloot me tot ‘Gyzzz’ om te dopen en me op musicmeter in te schrijven, had ik niet kunnen verwachten wat voor schatkist deze site zou zijn. In bijna 12 jaar semi-permanente aanwezigheid heb ik veel favoriete artiesten en albums ontdekt – de site staat kortgezegd centraal in mijn muzikale ontwikkeling. Waar de nadruk normaalgesproken op albums ligt - behoudens de nu al legendarische MuMe-Ladder - wil ik hier uitgebreid en op rustig tempo ingaan op 100 losse nummers die me na deze periode het meeste bijblijven. Elke track zal ik voorzien van uitgebreider commentaar, en mijn streven is om minimaal dagelijks (maar wellicht vaker) nieuwe noteringen te plaatsen.

Ieder nummer zal ik tevens linken aan een platenwinkel, festival, website/programma (waar was ik in 2006 zonder soulseek ?), magazine of mume-gebruiker. Omdat musicmeter zo’n grote invloed gehad heeft, zullen in totaal zo’n 60-70 users als referenties de revue passeren, al heeft minstens een kwart daarvan geen account meer.

Bij het samenstellen van de top-100 heb ik geen restricties opgelegd in termen van verschillende artiesten, genres of jaargetijden. Wel streefde ik ernaar een diverse lijst te vormen - een die ik zou selecteren als ik een jaar lang naar niets anders mocht luisteren. Het viel me op hoe anders tracks zijn buiten hun albumcontext: enorme favorieten als My Bloody Valentine (Loveless), The Microphones (The Glow pt. 2), Aphex Twin (Syro), Bjork en William Basinski blijken albumartiesten bij uitstek en zijn tot mijn eigen verbazing niet of zelden afgevaardigd. Voor house/techno werkt het omgekeerd: daar vallen parels vaak tussen wal en schip binnen albums, als ze er überhaupt al op verschijnen natuurlijk.

NB: Vanwege het vermoedelijk trage verloop en het uitgebreidere ingaan op de nummers, leek het me goed hier een afzonderlijk topic voor te openen, los van “de top 100 van…”. Ervan uitgaande dat de lijst gaandeweg niet verandert, hieronder vast een paar statistieken:

Tracks per decennium:
1980s en eerder: 20
1990s: 32
2000s: 31
2010s: 17

Tracks per genre:
Pop, rock & folk: 40
Electronisch & Ambient: 40
Hiphop: 10
Overig: 10

100.

Artiest: David Sylvian & Ryuichi Sakamoto
Nummer: World Citizen (I Won't Be Disappointed) (Long Version)

https://www.musicmeter.nl/images/cover/45000/45832.300.jpg

Staat op: World Citizen (I Won't Be Disappointed) (12")
Genre: Pop
Jaar: 2003
Land: Verenigd Koninkrijk / Japan
Label: Samadhisound
Referentie: Fianosther

David Sylvian is voor mij altijd een even intrigerende als ondoorgrondelijke artiest geweest. Van het diep in de 80’s ingebedde werk met Japan tot de ultra-minimalistische, soms tergende klanken van Manafon en haar variaties. Waar de Londenaar in zijn vroege periode vaak balanceerde tussen schoonheid en pure kitsch (met Nightporter en Nostalgia als erg mooie voorbeelden), zocht hij richting de jaren ’00 steeds meer de lijn tussen schoonheid en leegte/abstractie op. In beide periodes is het voor mij vooral ‘cherry picking’: ieder album kent zijn eigen parels en (relatieve) mislukkingen.

‘World Citizen – I Won’t Be Disappointed’, in samenwerking met de Japanse Ryuichi Sakamoto en niet te verwarren met het reguliere World Citizen, kent voor mij zowel de balans als het kantelpunt voor de muziek van David Sylvian. World Citizen is ontzettend toegankelijk en kleurrijk, maar ook stekelig. Uitnodigend maar niet behaagziek, wel vervreemdend. Eenvoudig en toch diepgaand. Het zijn tegenstellingen die niet vaak zo mooi samenkomen – maar hier wel. Het zal voor Sylvian en Sakamoto wel de reden geweest zijn om maarliefst vijf uitwerkingen ervan op een schijfje te zetten.

Dit is universele muziek van twee heren die elkaar perfect ondersteunen, waarbij Sakamoto’s piano en knisperende electronica volledig dienstbaar zijn aan David Sylvian’s centrale stem. Verbindend en berustend geluid van mensen die de halve wereld zowel in afkomst als in klank samen opspannen.

David Sylvian ~ World Citizen (I won't be dissapointed) - YouTube

99.

Artiest: Plaid
Nummer: Ol

https://www.musicmeter.nl/images/cover/0/677.300.jpg

Staat op: Not for Threes
Genre: Electronica
Jaar: 1997
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Warp
Referentie: tovenaar

In het midden van de grootse opkomst van abstracte, vocaalloze electronica, gedragen door het Warp-label, komt uit de stal Black Dog Productions het duo Plaid voort. In tegenstelling tot onder meer label- en genregenoten Autechre, B12 en LFO, klinkt Plaid niet erg gewichtig of serieus. Album Not For Threes staat bol van de luchtige en speelse geluiden, een teneur die met opvolger Rest Proof Clockwork naar mijn idee wat erg ver doorgetrokken werd. Maar in een wereld die bolstaat van de gewichtigheid, met als dieptepunt de benaming ‘Intelligent Dance Music’ (IDM) die overal opgeplakt werd, is Plaid de lichtvoetige uitzondering.

Ol is daarbinnen een track die volledig in dienst staat van zijn eigen opbouw. Startend vanuit een wat lompe, gedempte kickdrum en stuiterend geluid lijkt de track aanvankelijk het doordeweekse technobroertje op Not For Threes te zijn. En dan is daar op eens die eenvoudige, maar zo welgevormde en zachte melodie die recht tegen het gestamp in contrasteert. Dit is de schoonheid van eenvoud, verkregen door twee tegengestelde structuren gecontroleerd tegen elkaar in te laten werken. De klanken lopen uit elkaar en spannen gevoelsmatig samen zo'n enorme ruimte op dat zich een een ongeevenaard diepe track ontpopt.

Ol kun je prima in clubs draaien, maar je kunt er ook op in slaap dommelen of er extra hard op gaan fietsen. Een hoogtepunt van eenvoud, afkomstig van een album dat op momenten veel verder de diepte ingaat, maar daardoor af en toe juist wat overprikkelend kan zijn. Deze track draai ik daarom bij uitstek als een op zichzelf staand monument.

Plaid - Ol - YouTube

98.

Artiest: DJ Krush & DJ Shadow
Nummer: Duality

https://www.musicmeter.nl/images/cover/11000/11907.300.jpg

Staat op: Meiso
Genre: Hiphop
Jaar: 1995
Land: Japan / Verenigde Staten
Label: Ffrr
Referentie: www.allmusic.com

DJ Krush en DJ Shadow zijn twee instrumentale hiphoppioniers die beiden zowel instrumentale hiphoptracks maakten als – met name rond de eeuwwisseling – ook veel met rappers samenwerkten. Beiden heb ik leren kennen vanuit de uitgebreide documentatie op www.allmusic.com, waar ik met name voor mijn musicmeter-tijd tijd doorbracht. En hoewel DJ Shadow na de eeuwwisseling verbazingwekkend diep van zijn voetstuk tuimelde, bleef Krush al die tijd heel steady kwaliteit leveren. In Duality, dat verscheen op Krush’ plaat Meiso, zijn de twee zwaargewichten echter beiden op de top van hun kunnen. Endtroducing zou een jaar later verschijnen en Krush had zijn naam reeds gevestigd met ontzettend ontspannen maar solide instrumentals.

Duality is voor mij een blauwdruk van instrumentale hiphop. Met een rijk samplegebruik en een flinke dosis ‘turntablism’ wordt een grootstedelijk portret geschetst. Waar er de eerste vier minuten nog verdienstelijk op los wordt gefreestyled met samples en meer, begint na 3 a 4 minuten de instrumentale metro te rijden. Op een geweldig geplamuurde grondlaag krijgen vervolgens verschillende elementen elk de tijd om hun zegje te doen: jazz-samples, vloeiende pianoloops, scratchpartijen. Als de verschillende elementen van cultuur en leven die je tegenkomt op weg van werk naar huis, in de trein, op stations, op straat, bewegen de brokken cultuur hier voorbij over de ontzettend solide, grondlaag van audio-asfalt.

Welbeschouwd weet ik niet precies waarom nu net deze track me zo ontzettend aanspreekt, maar het universele karakter, het gevoel dat je door Tokyo, New York, Londen of een andere metropool loopt, wordt sterk overgebracht en maakt dat deze bij mij moeiteloos een uur lang op repeat kan blijven staan. Bijzonder dat deze twee grootheden uit de nineties elkaar al in zo’n vroeg stadium vonden.

DJ Krush Duality (feat. DJ Shadow) - YouTube

97.

Artiest: Julien Neto
Nummer: Sketch

https://www.musicmeter.nl/images/cover/26000/26058.300.jpg

Staat op: Le Fumeur du Ciel
Genre: Ambient
Jaar: 2005
Land: Frankrijk
Label: Type
Referentie: cichlisuite

Sommige muziek werkt bij uitstek relativerend en verlichtend. Die zorgt ervoor dat je spontaan alles wat in je hoofd zat wil negeren en ook heel makkelijk vergeet als je er eenmaal een paar seconden naar luistert. Julien Neto maakt zulke muziek, en past daarmee goed binnen het toegankelijke, lichtere deel van de Type-catalogus, naast onder meer Helios, Rameses III, Goldmund en Deaf Center. Muziek voor lange, zorgeloze fietstochten door het platteland.

‘Sketch’ is een ongelofelijk uitnodigend stuk (als commerciële ambient bestaat, dan is dit het wel ongeveer), maar zonder ook maar iets aan subtiliteit in de boeten meandert het zachtjes in de rondte. Explicieter dan genregenoten geeft dit nummer haar loepzuivere elementen een duidelijke en afgemeten plaats in de ruimte. De natuur in audiovorm: ruisend riet, eendjes die een landweggetje oversteken, een blauwe lucht met wat kleine witte wolkjes. Meer associaties biedt Julien Neto niet, en dat is maar goed ook. Waar de rest van zijn album ‘Le Fumeur du Ciel’ bij mij niet zo bleef hangen, is ‘Sketch’ na een keer luisteren de eretribune opgegaan en nooit meer afgekomen.

Sketch, a song by Julien Neto on Spotify - open.spotify.com

Tof project

Zie een hoop fijne lijstjes van je voorbij komen in de decennia-topics van Chevy. Dan moet dit ook wel fijn leesvoer worden. Prima begin.

World Citizen

96.

Artiest: Gnonnas Pedro
Nummer: La Musica En Verité

https://img.discogs.com/eSy1s6f7dC-Q0IQgSa14GYuagM8=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-2657327-1474739002-2478.jpeg.jpg

Staat op: Tube 80 ""Kalapchap""
Genre: Afro-Cuban
Jaar: 1980
Land: Benin
Label: Éditions Gnoinsopé
Referentie: Kindamuzik

Het zou kort door de bocht zijn om muziek uit de ‘70s en ‘80s vanuit een heel continent op een hoop te gooien. Toch zijn de vergeten Afrikaanse classics die ik in de afgelopen jaren tegenkwam vrijwel zonder uitzondering verfrissend en kleurrijk – in contrast met veel Europese en Amerikaanse producties uit die periode. De Afrikaanse bakken in goede platenwinkels zijn schatkisten waar ik op goed geluk een paar platen uit kan trekken – telkens weer valt mijn mond open van verrassing. En er is niets obscuurs aan: veelal zijn het toegankelijke parels die om mij onduidelijke redenen geen breed publiek vonden.

In de jaren ’00 en ’10 zagen gelukkig meer en meer heruitgaven en verzamelaars van verborgen meesterwerken vanuit heel Afrika het licht. Labels als Analog Africa, Kindred Spirits en World Circuit hebben mijn ogen geopend voor muziek die in veel opzichten tientallen jaren op de mode vooruitliep. Daaronder ook de Legends of Benin, uitgegeven door Analog Africa. Smaakvol, doordacht en bovenal ontzettend toegankelijk is het voor mij absurd dat muziek als deze de Europese hitparades of toch tenminste de albumtoplijsten van kenners zelden bevolkte. Of dat komt door slechte toevoer van platen of door desinteresse van het publiek weet ik niet – wel weet ik dat met name Gnonnas Pedro mij steeds weer weet te verrassen.

La Musica en Verite is ontwapenend en zorgeloos tegelijk, waarbij het repetitieve refrein afgewisseld worden met op het oor vreugdevolle uitroepen. Iets meer gekaderd dan veel van de andere muziek uit Benin, speelt Gnonnas Pedro veel met repetitie, maar is daarbinnen toch heel expressief. Hij weet de juiste groove direct vast te grijpen en laat die in de 7 minuten die volgen lekker doorwerken. In al zijn levensvreugde en beweeglijkheid had deze track van mij nog minuten langer mogen blijven doorwerken.

Gnonnas Pedro & His Dadjes Band - La Musica En Vérité - YouTube

95.

Artiest: Stereolab
Nummer: Cosmic Country Noir

https://www.musicmeter.nl/images/cover/1000/1518.300.jpg

Staat op: Mergerine Eclipse
Genre: Pop
Jaar: 2004
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Elektra
Referentie: Aquila - niet meer actief op deze site

In mijn pre-musicmeter tijdperk kocht ik regelmatig CD’s, maar beperkte mijn digitale zoektocht zich voornamelijk tot losse nummers. Over Stereolab had ik wat positieve kritieken gelezen en Cosmic Country Noir was, rond de tijd dat Margerine Eclipse in 2004 uitkwam, op goed geluk (of gewoon op hoogste downloadsnelheid) mijn eerste ervaring met de band. En wat voor een! Ik wist niet wat ik hoorde, laat staan waar ik moest luisteren, toen ik dit buitenaardse nummer voor het eerst draaide. Maar het beviel direct. En eerlijk gezegd snap ik het nog steeds niet helemaal. Telkens weer brengt het me in de war. En dat voor een puur popliedje, zonder diepe abstractie of hogere wiskunde. Nog steeds, meer dan 12 jaar later, vraag ik me af: hoe verzinnen ze het?

Op musicmeter leerde ik vervolgens dat Stereolab een rijke geschiedenis had, met vele hoogtepunten in de jaren ’90, waar allerlei oude en wijze users veel meer vanaf wisten. Sommigen beweerden in 2004 zelfs dat Stereolab al tijden niet zoveel nieuws meer deed en het wiel in de 90’s reeds uitgevonden was. Maar hoewel met name Laetitia Saedier zeker duidelijke trekjes en trucjes heeft, vind ik - ook in het licht van de complete discografie - dat Margerine Eclipse het ‘Lab-geluid weer naar een geheel nieuwe hoogte tilde. Een stap vooruit, met een nieuw geluid. En of het nou door de herinneringen of door de pure kwaliteit komt: Cosmic Country Noir steekt er nog steeds bovenuit.

En wat is dit dan? Een soort eenentwintigste-eeuwse Kraut-Pop zou ik misschien zeggen. Vederlicht, zacht en subtiel. Maar ook heel inventief en vakkundig, verrassende wending volgt op verrassende wending, en dan toch die coherentie. Ik blijf erbij: hoe verzin je dit??

Stereolab - Cosmic Country Noir - YouTube

94.

Artiest: Markus Guentner
Nummer: Untitled 3

https://www.musicmeter.nl/images/cover/39000/39306.300.jpg

Staat op: In Moll
Genre: Ambient
Jaar: 2001
Land: Duitsland
Label: Kompakt
Referentie: Kompakt Labelweekend - Keulen 2009

Het is moeilijk om Markus Guentner los van context te bespreken: de Duitser was samen met onder meer Ulf Lohmann en Olaf Dettinger vaandeldrager van het erfgoed dat Wolfgang Voigt onder zijn veelgeprezen alias GAS met het album ‘Pop’ achterliet. Voigt had net Kompakt opgezet en de eerste platen uit de begindagen van het veelgeprezen maar soms ook verguisde Keulse label zagen het licht. In Kompakts begindagen was Ambient, in navolging van GAS regelmatig gedrapeerd over een 4x4 beat, een volwaardige evenknie van de house en techno waar het label grote bekendheid mee verwierf. Als teken dat Voigt de lijnen vrij dogmatisch uitzette, werd nieuwe ambient jaarlijks gebundeld in een reeks met de niet mis te verstane titel ‘Pop Ambient’ – een duidelijkere referentie aan GAS was niet mogelijk.

Voegt Markus Guentner dan wel wat toe aan de catalogus van GAS? Nou, zijn tracks hebben zeker unieke kwaliteiten, die met name naar voren komen op In Moll. In Moll is luchtiger, lichter verteerbaar en welomlijnder dan haar tijdgenoten. Track 3 springt eruit: deze doet het goed op de fiets of tijdens een wandeling, en hangt ondanks haar grote gewicht niet direct een soort donderwolk over je heen. Het is een majestueus bouwwerk met voldoende lucht, dat naar mijn idee mooi aansluit bij de esthetiek die de platenhoes uitstraalt: korrelig en identiteitsvol.

Markus Guentner - In Moll Track 3 - YouTube

93.

Artiest: James Brown
Nummer: The Boss

https://www.musicmeter.nl/images/cover/13000/13545.300.jpg

Staat op: Black Caesar
Genre: Funk / Soul
Jaar: 1973
Land: Verenigde Staten
Label: Polydor
Referentie: kemm

Waar artiesten in sommige genres tegenwoordig langs de meetlat van de meeste ‘swagger’ gelegd worden, komt geen mens op dat vlak in de buurt van James Brown. Deze held moet wel de meest smoothe figuur zijn die ooit op aarde rondwandelde. Het allerbeste komt dit naar voren in ‘The Boss’, waar Brown’s enthousiaste uitroepen ingebed liggen in een ontzettend nonchalant gitaarlijntje en wat terloopse blazers. The Boss is eigenlijk helemaal geen lied, het is pure muzikale representatie van iemand die alles onder controle heeft. Niets dat ik ken lijkt op deze haast abstracte tentoonstelling van de zanger zelf: niemand durft zichzelf zodanig naar voren te schuiven en ondertussen de hoeveelheid zang doodleuk tot een minimum te beperken. Dit is zelfvertrouwen.

Aanvankelijk diende The Boss als soundtrack voor blaxploitation-film ‘Black Ceasar’, een albumtype waar meer Amerikaanse soullegendes zich in die tijd voor leenden. Zelf leerde ik echter hoe geniaal de onderliggende muziek in al zijn eenvoud is door hevige samplegebruik dat de track in de hiphopwereld losmaakte. Nas’ Get Down, zo ongeveer het enige goede nummer dat die rapper na Illmatic uitbracht, ging het meest uitdrukkelijk met de track aan de haal. Deze track luisterde ik regelmatig tot ik James Brown tegenkwam (sindsdien overigens nooit meer). Waarom werkte het? Niet door Nas zelf, maar in de eerste plaats door het eenvoudige James-Brown loopje, waar zelfs ingeklemd in een hiphopbeat de effectieve funk nog vanaf druipt. Laat staan zodra je hem loslaat! The Boss is er een voor de repeatknop.

James Brown - The Boss - YouTube

92.

Artiest: Guelewar
Nummer: Wollou

https://img.discogs.com/rDXV-hUe5hgJiX8zuWKZUAux82M=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-2187146-1268697809.jpeg.jpg

Staat op: Tasito
Genre: Afrofunk
Jaar: 1980
Land: Gambia
Label: Productions Jambaar PJ
Referentie: Rush Hour

Guelewar Band of Banjul, of kortweg Guelewar, is een ooit zeer obscure band uit Gambia, dat langwerpige Afrikaanse land dat volledig ingeklemd ligt door Senegal. Door de digitale revolutie is van die obscuriteit gelukkig niet veel meer over. Teranga Beat en Kindred Spirits maakten prachtige heruitgaves op vinyl van Guelewars psychedelische jams die bij vlagen werkelijk overstromen van de emotie en kleur. Wollou is voor mij een van die zeldzame tracks die altijd binnenkomt, maar waar je ook telkens weer van je stoel valt en je afvraagt: “bestaat dit echt?”.

Guelewar leerde ik kennen doordat een van mijn dierbare speciaalzaken in house en techno, de Rush Hour in Amsterdam, al in vroeg stadium doorhad wat voor legendarisch spul er allemaal in Afrika te vinden was. Naast bakken vol obscuur en minder obscuur Zuid-Amerikaans materiaal en serieuze bakken vol dub en reggae, was met op platenspelers in deze winkel dat ik kennismaakte met vergeten parels van Ethiopie via Guinee-Bissau tot aan Gambia.

Het start al met een geluid dat – vast ook door mijn gebrekkige kennis van instrumenten – op geen enkele manier thuis te brengen is. Ik lees online dat de Mini-MOOG synthesizer verantwoordelijk is, maar vermoed dat die sindsdien nooit meer zo heftig en penetrant geklonken heeft. Alsof je diep in een urenlange jam binnenvalt, start Wollou doodleuk met een soort slotakkoord dat in werkelijkheid de aftrap is van een tribale, tropische groove vol expressieve uitroepen. Ik heb geen flauw idee waar dit alles over gaat, en wil het ook eigenlijk niet weten omdat ik mijn handen en hoofd al vol heb aan de veelheid aan klankkleuren. Hoe ongelofelijk moet het zijn geweest om hier destijds in de binnenlanden van Senegal en Gambia live getuige van te zijn? Uniek en waanzinnig materiaal.

Guelewar - Wollou - YouTube

Leuk! Deze lijst ga ik volgen, eerste nummer klinkt al erg goed.

91.

Artiest: Beyoncé & Jay-Z
Nummer: Drunk in Love

https://www.musicmeter.nl/images/cover/407000/407039.300.jpg

Staat op: Beyoncé
Genre: R&B
Jaar: 2013
Land: Verenigde Staten
Label: Parkwood
Referentie: Dwejkk_

Drunk in Love moet, als ik me niet vergis, veruit de meest enerverende megahit van de laatste decennia zijn. Alles aan deze track klopt tot in de puntjes: Beyonce die als een bezetene tekeer gaat, tot een voortdurend overslaande stem aan toe, maar ondertussen wel perfect in lijn blijft met de rest van haar imago. Jay-Z die zich, ter contrast, een beetje nonchalant opstelt maar daardoor ook goedbedoeld in de schaduw blijft staan – het is wel duidelijk wie in deze track baas is! Een beat vol overstuurde toeters en verlangende ver-weg-stemmetjes die nergens maar dan ook nergens inhoudt en toch niet domineert. Hoe briljant, en binnen top40-pop tevens gedurfd, is het om zulke dissonante wobbelgeluidjes vlak voor en tijdens Jay-Z’s verse binnen te fietsen. Een kippenvelplaat met zo’n gigantische hitpotentie: je zult hem maar geschreven hebben!

Een relatief eenzaam hoogtepunt is het wel: Beyonce’s zelfgetitelde album kon me verder maar matig boeien, waar haar andere tracks samen nog geen 10% van de energie bevatten van dit monster. Maar wat een epische proporties heeft dit gesamtkunstwerk, waar tekst en videoclip ook nog eens volledig in lijn en harmonie zijn met beat en zanglijnen. Manisch – en inderdaad, ronduit straalbezopen - meesterwerk van een artieste van wie ik voorheen en sindsdien zelden iets interessants hoorde – maar dat maakt hem des te intrigerender.

Beyoncé - Drunk in Love (Explicit) ft. JAY Z - YouTube

Prima timing om binnen te vallen Dwejkk_

90.

Artiest: The Fall
Nummer: Kicker Conspiracy

https://img.discogs.com/6KZqPNSce7oqLI8yYafwN5Ag3LY=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-801532-1485975842-8964.jpeg.jpg

Staat op: Kicker Conspiracy (2x 12") (+ Perverted by Language re-issue)
Genre: Rock
Jaar: 1983
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Rough Trade
Referentie: dix

De meeste legendarische muzikanten brengen je, zeker bij de eerste ontmoetingen, flink van je stuk. Je denkt: wat hoor ik nou toch weer allemaal? Mark E. Smith is zo’n onnavolgbare legende. In alle eerlijkheid versta ik met geluk hoogstens de helft van wat hij zingt. Of doorgaans beter gezegd: de helft van wat hij brabbelt, mompelt, bromt en gilt. Voor deze notering, mijn alltime Fall-favoriet ‘Kicker Conspiracy’, heb ik de songteksten er tegen mijn gewoonte in eens bijgepakt. Wat blijkt: ik volg er nog steeds weinig van, maar heb niet langer de indruk dat er uberhaupt iets te begrijpen valt. Nu eens zijn het associatieve opsommingen (‘Plastic, Slime, Partitions, Cocktail, Zig-Zag, Tudor Bar‘), dan weer welgevormde zinnetjes, die door roemruchte verhalen wel een belletje doen rinkelen (‘In the booze club George Best does rule!’). Soms valt er gewoon geen touw vast te knopen (‘HOT DOGS AND SEAT FOR MR. HOGG!!’). Dat betekent echter niet dat het nergens over gaat: The Fall brengt sfeer en indrukken, in dit geval van voetbalcultuur en bijkomend hooligangeweld. En zeg nou zelf: hoeveel geslaagde huwelijken bestaan tussen de muziek en het voetbalveld? De kruisbestuivingen beide kanten op zijn op een hand te tellen.

Kicker Conspiracy is tevens een van die zeldzame singles waar de video van serieuze meerwaarde is. Mark E. Smith zit een beetje verveeld, met sigaretje in de hand, richting een leeg voetbalstadion te roepen. Slenterend langs een achtergrond van reclameborden voor matig Brits bier en lege tribunes, gooit Smith zijn uitroepen de leegte in. Gecombineerd met het blikken gitaar- en drumgeluid, en tegen een achtergrond van prikkeldraad, hekken, verroeste tribunes en oude krantenberichten is Kicker Conspiracy een prachtige blauwdruk voor de absurde rauwheid die The Fall kenmerkt. Absurd en eindeloos intrigerend.

The Fall - Kicker Conspiracy (Perverted By Language, UK, 1982) - YouTube

89.

Artiest: Underworld
Nummer: Dirty Epic

https://www.musicmeter.nl/images/cover/0/912.300.jpg

Staat op: Dubnobasswithmyheadman
Genre: Pop
Jaar: 1994
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Junior Boy's Own
Referentie: aERodynamIC

In mijn jonge jaren ben ik talloze keren in Engeland geweest. We verbleven dan altijd in een dorpje dat het verval van de Engelse rafelranden (of eigenlijk: alles meer dan 50 kilometer buiten Londen) treffend weergaf. Winkels die keer op keer failliet gingen, 1-pound-stores die opdoken, stranden en tennisbanen waar sinds de goedkope vliegtickets naar Spanje geen mens meer kwam. En fish & chips afhaalwinkels waar uit angst voor dronken hooligans alle eigen zitplaatsen uit voorzorg gewoon verwijderd werden.

Zoals wel vaker heeft die tragiek ook iets prachtigs, zeker op een vakantiebestemming waar je niet je hele leven doorbrengt. En nog mooier: die tragiek heeft een perfecte soundtrack in de vorm van Dirty Epic. Hoewel het nummer zich in en rond Londen afspeelt (”In a big screen satellite disappearing down the tube hole on farringdon street”, ”Ride the sainted rhythms on the midnight train to Romford”) tekent de track verveling alom. Het verwarde, platte gemijmer van Karl Hyde sluit naadloos aan bij de rauwe realiteit waarin weinig plaats is voor schoonheid. Underworld verbeeldt de grauwe kant van Engeland in de jaren ’90, mannen die om 10 uur ’s ochtends met een pint bier in de Greater Anglia-treinen zitten te lallen. En niet toevallig leerde ik Underworld dan ook kennen door een verzamelaar, op de gok gekocht bij een pawnbroker in een achteraf straatje van Colchester.

In het licht van bovenstaande was het een logische keuze van Danny Boyle om Underworld’s Born Slippy tot een van de hoofdthema’s van Trainspotting te bombarderen. Wat mij betreft had Dirty Epic, dat minder puntig, lamlendiger en simpelweg briljanter is, daar prima aan toegevoegd kunnen worden. Dit is geen muziek voor in clubs, dit is muziek voor op de stoep bij gebrek aan geld voor of uberhaupt aan de aanwezigheid van een acceptabele club. Zelden werd de trieste kant van Engeland beter vertolkt.

Pas door musicmeter leerde ik de andere kant van Underworld kennen. Dubnobasswithmyheadman en Second Toughest[…] werden, met name juist door het grote rockpubliek, op handen gedragen. Voor mij een verrassing, maar ook een mooie gelegenheid om Dirty Epic in een nieuwe context te leren kennen en vele interessante beschouwingen te lezen. Toch zal Underworld voor mij altijd ook dat tragische randje blijven houden.

Underworld - Dirty Epic. [HQ] - YouTube

88.

Artiest: Marvin Gaye
Nummer: Inner City Blues (Make Me Wanna Holler)

https://www.musicmeter.nl/images/cover/0/76.300.jpg

Staat op: What's Going On
Genre: Soul
Jaar: 1971
Land: Verenigde Staten
Label: Motown
Referentie: Reijersen

Inner City Blues moet tekstueel het meest tragische, uitzichtloze en deprimerende nummer uit deze lijst zijn. Wat hem zo goed maakt is echter de berustende, hoopvolle, haast Ghandi-esque klank die Marvin Gaye aan zijn pijnlijke conclusies meegeeft. Want conclusies, dat zijn het: waar de tekst een soort definitieve neerwaartse spiraal beschrijft, is het de stem van Gaye die het tegenstelde lijkt te bewijzen. Je kunt alles wel van hem en zijn omgeving afpakken, maar je kunt het gevoel en de warmte niet uit hem krijgen. Online lees ik over maatschappijkritische teksten; naar mijn is geen maatschappijkritiek, maar gaat het veel verder – dit is eerder een luide alarmbel.

Door het gevoel en de hoop in de klanken luister ik What’s Going On, en dan met name Inner City Blues, niet met een triest gevoel. Er klinkt vertrouwen uit, en gezien de grote successen van deze plaat is dat vertrouwen in zekere zin ook beloond. Inner City Blues wekt de indruk dat je Marvin Gaye er nooit onder kunt krijgen, omdat hij mentaal altijd sterker zal zijn. Dat was echter helemaal niet waar, want zijn leven vervolgde zich en eindige vervolgens op de meest tragische manier denkbaar. Het vergroot Gaye’s mysterie alleen maar meer en de sublieme eenvoud van dit treffend getitelde hoogtepunt blijft evengoed moeiteloos overeind.

Marvin Gaye - Inner City Blues (Make Me Wanna Holler) - YouTube

Het meeste is mijn muziek niet, maar t is prima leesvoer

87.

Artiest: Blumfeld
Nummer: Verstärker

https://www.musicmeter.nl/images/cover/8000/8559.300.jpg

Staat op: L'État et Moi
Genre: Rock
Jaar: 1994
Land: Duitsland
Label: Big Cat
Referentie: itchy

Ik moet bekennen dat ik tegen een achtergrond van schlagers en belachelijk slechte hiphop vroeger geen al te positief beeld had van Duitstalige muziek. Blumfeld’s album ‘L’Etat et Moi’ drong dan ook pas na een luisterbeurt of 4 a 5 goed tot me door, nadat ik aanvankelijk zelfs een soort plaatsvervangende schaamte ervoer bij het luisteren – of de neiging om in de lach te schieten. Raar natuurlijk, om zoiets bij Engelstalige muziek helemaal niet te ervaren – terwijl Blumfeld in die taal ongetwijfeld tot de internationale eredivisie behoord zou hebben. Des te bewonderenswaardiger dat dit lekker ultra-Duits is. Maar waarom gunde ik het album dan toch 4 of 5 uur van mijn tijd? Dat kwam door Verstärker.

Poëtisch, romantisch en voldoende dissonant is Verstärker de bevestiging dat Duits zeker geen lelijke en bovendien een goed verstaanbare taal is. Direct kwam deze mix tussen spoken word en noiserock hard binnen. Zanger/prater Jochen Distelmeyer articuleert zo goed dat ik hem in ieder geval beter volg dan het eerder langskomende en stilistisch soms gelijkende The Fall. Toch lijkt dit in niets op andere muziek die ik ken, en is het altijd weer een feest om die Duitse degelijkheid en romantiek langzaam de muur van distortion in te zien bewegen. En er zit ook nog een mooie video bij!

Blumfeld - Verstärker (Musikvideo) - YouTube

Opmerkelijk

Ik zou mezelf nooit aan deze band linken, ook al heb ik het album inmiddels op 5* staan en vind ik ze gewoon erg tof.

Maar wel mooi deze tag, want dit wil ik graag volgen. Juist dat persoonlijke spreekt me aan.

Ha aERo, leuk om te lezen!

Hoewel bijvoorbeeld (spoiler alert! ) Morrissey in deze lijst nog voorbij gaat komen en dat bij jou welbeschouwd een logischere tag zou zijn, probeer ik de referenties ook te koppelen aan mijn ervaringen en aansporingen om nieuwe muziek te checken. Zo kwam ik (destijds en nu dus ook weer) bij jou uit.

86.

Artiest: Levon Vincent
Nummer: Pivotal Moments in Life

https://www.musicmeter.nl/images/cover/386000/386460.300.jpg

Staat op: Impression of a Rainstorm (12")
Genre: House/Techno
Jaar: 2011
Land: Verenigde Staten
Label: Novel Sound
Referentie: Resident Advisor

House en techno zijn bij uitstek twee genres die ik in de periode 2008-2011 leerde kennen en toen ook direct intensief verkende. En waar veel house en techno in ultimo toch gaat om wie de beste groove te pakken heeft om daar vervolgens eindeloos doorheen te meanderen, mee verder de moduleren en in rond te hangen, bestaat er ook 'avontuurlijke' techno. Techno die een verhaal vertelt, die je meesleurt, niet in patronen blijft hangen maar een kristalheldere ontwikkeling en verhaallijn heeft. Levon Vincent maakt dat soort techno – af en toe. De New Yorkse laatbloeier in het DJ-circuit bracht met zijn ‘Impression of a Rainstorm’ EP een absolute blauwdruk in de verhalenvertel-vierkwartsmaat. Pretentieus? Zeker, en niet zo’n beetje ook! Maar het moge duidelijk zijn dat aan die kwalificatie nu eens geen enkel spoor van negativiteit kleeft.

Pivotal Moments in Life – de titel hint direct op zijn grootsheid – is wat mij betreft het hoogtepunt van eerdergenoemde EP. Een van de moeilijkste dingen in moderne dansmuziek is het verrijken van tracks met veel melodie zonder in cheesyness te verzanden. En daar is Levon Vincent een meester in: Pivotal Moments in Life is een bak vol eenvoudige maar effectieve melodietjes, die hun rauwe randje behouden door zo nu en dan alle kanten op de zwiepen en hun toon amper of helemaal niet vasthouden. Avontuurlijk, rauw en grootstedelijk voelt het aan zodra rond de 3 minuten de track zijn conclusie bereikt en een tiental seconden later de lage tonen het nummer ter conclusie binnen donderen. Van alle muziekgenres zijn house en techno zijn in de eenentwintigste eeuw bij uitstek een kunstvorm – de adem en het kloppende hart van de grote steden.

Levon Vincent - Pivotal Moments In Life (Impression Of A Rainstorm EP) - YouTube

85.

Artiest: Simple Minds
Nummer: Hunter and the Hunted

https://www.musicmeter.nl/images/cover/1000/1765.300.jpg

Staat op: New Gold Dream (81-82-83-84)
Genre: Pop
Jaar: 1982
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Virgin
Referentie: orbit

Met The Simple Minds had ik bij ontdekking veel problemen. De eerste keren dat ik New Gold Dream draaide, struikelde ik over de gedateerde gladheid en het potsierlijke van Jim Kerr’s zang. En dan helpt zo’n (nog steeds) belachelijk lelijke hoes – misschien wel het grootste gedrocht dat ik ken – ook niet mee. Een paar weken na de kennismaking had ik dan ook welgeteld 1,5* over voor het album. Toch is het in de jaren die volgden allemaal goedgekomen. In tegenstelling tot andere albums waar ik niets mee kon, verveelde het album me niet: het stootte me actief af maar bleef daardoor ook in mijn hoofd hangen en maakte me een maand na beluistering toch telkens weer benieuwd.

Terugkijkend denk ik dat met name de unieke, gedetailleerde en loepzuivere productie al die tijd mijn aandacht bij de plaat gehouden heeft. Hoogtepunt en ultiem bewijsstuk daarvan is voor mij ‘Hunter and the Hunted’. Deze track is zo vederlicht en subtiel geproduceerd dat hij een stukje boven de grond lijkt te zweven. Niet veel tracks worden zo mooi en uitgebreid uitgeleid als deze: al na 4 van de 6 minuten begint de ‘outro’ vorm te krijgen, met acid-achtige gitaaromzwervingen waar je mentaal lekker op door kunt blijven surfen. Toen ik de klasse van de haast vloeibare productie eenmaal begreep kon ik ook Kerr’s euforische omzwervingen beter plaatsen.

Je moet af en toe even van je stuk gebracht worden en je emoties bij een plaat niet goed kunnen plaatsen alvorens een meesterwerk te herkennen. Hier moest ik ‘andersom’ leren luisteren: de productie als leidend ervaren en de zang ervaren in samenspel daarmee. Uniek en soepel monument waarvan het stromende karakter sindsdien in pop of rock bij mijn weten niet meer geëvenaard is.

Simple Minds Hunter and the Hunted - YouTube

Ja, mooie insteek dit topic. Net even anders. Leuk te volgen allemaal.

ik sluit me aan, heel divers,

Deze zou ook in mijn top 100 staan denk ik. Zalige song, met in de outro natuurlijk een glansrol voor Herbie Hancock. Ik vind het wel een mooie hoes

Erg interessante lijst tot nu toe, veel moois al. Nummers 96, 95 en 90 ken ik niet, maar de beschrijvingen klinken goed, dus die ga ik zeker checken.

Ware het niet dat het in Nederland tot een schamele 36e plaats in de Top 40 kwam, en er na 3 weekjes weer uit verdween. Dit soort muziek slaat in Nederland tegenwoordig helaas niet meer aan. Laatste jaar begint het weer wat bij te trekken, maar het meeste dat in de hoek van de hiphop en de R&B zit wordt keihard genegeerd door de radio.

Volledig onterecht, want inderdaad een fantastisch nummer! Sowieso een prachtige lijst, met fraaie onderbouwingen. Ga zo door.

Dat is wel erg mager inderdaad... Ik neem aan dat hij het in de VS wel beter gedaan heeft?