menu

Muziek / Toplijsten en favorieten / Gyzzz’ Grote Tracks Top-100

zoeken in:
avatar van Gyzzz
74.

Artiest: Soul Capsule
Nummer: Lady Science (NYC Sunrise)

https://www.residentadvisor.net/images/cover/tr-42891.jpg

Staat op: Overcome (EP)
Genre: House
Jaar: 1999
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: Trelik
Referentie: Titmeister

In de metro na een geslaagd feest. Zonsopkomst, dauw en een rustige, gelaten sfeer. Naar verluidt inspireerde deze vast voor velen herkenbare Berlijnse sfeerschets Ellen Allien bij het maken van haar debuutplaat Stadtkind. Maar hoewel diens titeltrack en het briljante 'Licht' lang kanshebbers voor deze lijst waren, gaat dat beeld voor mij pas echt hand in hand met het ingetogenere, implicietere 'Lady Science (NYC Sunrise)' van Soul Capsule: Zware ledematen; Muziek die nog na echoot in je hersenen; Het lichte ongemak van aangeschoten slaperigheid waar je eigenlijk alweer overheen begint te raken. Lady Science omvat het allemaal.

Of de referentie in de titel toevallig is weet ik niet - het lijkt me niet - maar de langzaam verdampende schaduwen van euforische uitroepen, de laatste bliepjes van de nacht en de verweg liggende 'let's go'-samples ademen het begin van een nieuwe dag na het einde van een lange nacht.

'Lady Science' is niet alleen de soundtrack van de late nacht annex vroege ochtend - het is ook een van de schatten van het wereldwijde web. Terwijl rond 2000 voor bijna ieder genre wel een tijdschrift bestond, slimme videoclips werden uitgebracht of goede podia de namen letterlijk en figuurlijk op het affiche zetten, zijn er in de house en techno vele parels uitgebracht die gedoemd waren rechtstreeks de vergetelheid in te tuimelen. Uitgegeven op 12" want ongeschikt voor het albumformat. Zonder videoclip want enkel geschikt voor in clubs (of dus eigenlijk meer voor daarna). En nooit op de voorgrond omdat juist de anonimiteit en eindeloosheid haast voorwaardelijk verbonden zijn met de schoonheid. Daarvoor is met name youtube een ongelofelijke uitkomst geworden, via welke ik onder meer de volledige Driftwood-catalogus ontdekte: stuk voor stuk briljante deephouse 12"s die op geen enkele manier te promoten zijn, maar daardoor bijna nog waardevoller in consistentie en puur vakmanschap. En dat geldt natuurlijk bij uitstek voor deze NYC Sunrise: een anonieme feestuitgeleide van de buitencategorie.

Soul Capsule - Lady Science (NYC Sunrise) - YouTube

avatar van GrafGantz
Nooit van gehoord, maar alleen de beschrijving doet me al watertanden. Zal deze vandaag eens beluisteren

avatar van Gyzzz
73.

Artiest: Popol Vuh
Nummer: Nicht Hoch Im Himmel

https://www.musicmeter.nl/images/cover/26000/26871.300.jpg

Staat op: Hosianna Mantra
Genre: Rock
Jaar: 1972
Land: Duitsland
Label: Pilz
Referentie: Paalhaas

Rond 2004 maakte ik kennis met Kraftwerk, en hoewel ik aanvankelijk voornamelijk viel voor hun toegankelijke en briljante melodielijnen van Die Mensch-Maschine en Computerwelt – overigens nog steeds – intrigeerden later ook de verwarrende klankspeeltuinen van Kraftwerk 2 en Ralf & Florian mij. Deze muziek werd Krautrock genoemd, en de betere platenzaak – en grappig genoeg zelfs ook de slechtere platenzaak – bleek altijd een aparte bak voor dit toch niet erg voor de hand liggende genre ingeruimd te hebben. Verwarrende, onconventionele rockmuziek die zonder uitzondering van onze oosterburen afkomstig was – dat is toch vreemd? Waarom maakte niemand anders dat soort muziek? En waarom was de gitaar in alle overige westerse '70s rock zo dominant als je met andere geluidsbronnen zoveel moois kon maken? Nog steeds heb ik geen antwoord op deze vragen, maar wel heb ik de afgelopen 12 jaar, mede met behulp van musicmeter, een uitgebreide reis door het krautlandschap gemaakt.

Hosianna Mantra leerde ik al vlug kennen in mijn uitgebreide zoektocht, waar ik er geleidelijk achterkwam dat niet het soort muziek, maar eigenlijk hoofdzakelijk het land (Duitsland), de periode (jaren ’70) en het instrumentarium (alles wat de reguliere luisteraar niet verzint) voldoende waren om de benaming 'Krautrock' op te plakken. Dat geeft niet, want hierdoor ontdekte ik Popol Vuh, de groep uit Munchen die hele toegankelijke, maar niettemin kolossale spirituele avonturen op geluidsdrager zette. Met krautrock heeft het – als die terminologie uberhaupt ergens op slaat - in mijn beleving nog altijd niets te maken, maar de groep maakte wat mij betreft ontzettend betoverende en tot tranen toe ontroerende muziek.

Popol Vuh’s onopvallende hoogtepunt, getiteld ‘Nicht Hoch im Himmel’, is zacht, subtiel en vederlicht, maar ook verwarrend: hoe is dit ooit het canon van de rockmuziek binnengegleden? Het mooiste aan deze samensmelting van zang en geluid vind ik hoe rond 1:39-1:55 en na 2:48 helemaal niet meer duidelijk is of de muziek de stem leidt of andersom: het is een prachtig kolkend soepje van engelachtig stemgeluid en ultra-harmonie uit... wat zijn dit eigenlijk? Synthesizers? Het is mij, los van de helder identificeerbare piano, volstrekt onduidelijk waarmee en al helemaal hoe deze compositie tot stand gekomen kan zijn. En in die verwondering smelt ik en blijf ik graag nog even hangen: ‘Nicht Hoch im Himmel’ is een verstild kunstwerk.

Popol Vuh - Nicht hoch im Himmel - YouTube

avatar van Gyzzz
72.

Artiest: Joanna Newsom
Nummer: Go Long

https://www.musicmeter.nl/images/cover/185000/185628.300.jpg

Staat op: Have One on Me
Genre: Folk
Jaar: 2010
Land: VS
Label: Drag City
Referentie: niels94

Het is lastig en soms overweldigend om geconfronteerd te worden met een overdaad aan talent als die van Joanna Newsom. Niet alleen componeert de Amerikaanse zangeres de mooiste maar ook ingewikkeldste harpstukken bij haar epische vertellingen en speelt ze onder het zingen urenlang moeiteloos door. Ook zijn haar teksten vaak van een intimiderende literaire pretentie en dito kwaliteit. Voor mij was ‘Have One On Me’, dat van elk van het voorgaande een driedubbele overdosis bood, dan ook een beetje te veel van het goede na het al wonderlijke ‘Milk-Eyed Mender’ en het geniale, maar gelukkig ook compacte ‘Ys’. Na twee topplaten van stijgende complexiteit raakte Joanna mij nu dan toch een beetje kwijt - waarbij zij me binnen losse nummers niet alleen meerdere keren op het verkeerde been zet maar ook danig op de proef stelt. Het schetst mijn verbazing dan ook altijd als mensen haar stem zo centraal plaatsen (of zelfs met Kate Bush vergelijken – onbegrijpelijk en volledig misplaatst naar mijn idee). Als je blootgesteld wordt aan zo’n overweldigende, onconventionele tekstuele én muzikale stortvloed kan ik moeilijk volgen dat een stem daarbinnen zoveel aandcht opzuigt.

Mijn uitdaging met Joanna Newsom is dan eerder of ze voldoende gekaderd, of misschien zelfs wel ingeperkt wordt. ‘Have One On Me’ kan ik met geen mogelijkheid in een keer verteren, omdat ik in de meeste losse nummers – laat staan in drie volledige discs – al min of meer buiten adem raak. Maar dat betekent ook dat er, en meer nog dan bij haar voorgangers, briljante losse hoogtepunten op het album te vinden zijn. Toch steekt er voor mij een track met kop en schouders bovenuit, en dat is ‘Go Long’. Dit epos over (de minder mooie kanten van) mannelijkheid overstijgt vrijwel alles dat de zangeres eerder maakte en is zelfs losstaand al bijna teveel, en eerlijk gezegd ook haast te gecompliceerd. Ontegenzeggelijk briljant, maar ook uitdagend. Harp en stem zijn hier zo goed in balans, en zit Joanna in zo’n flow dat ik hier liefst naar luister zonder aandacht aan de teksten te besteden. Maar dan, als je dat eenmaal 10 keer gedaan hebt, en ook acht begint te slaan op de onderliggende literatuur, kan toch niet anders dan dat je mond wijd openvalt van zoveel abstracte, ingewikkelde hoogtepunten. Om er vervolgens achter te komen dat het nog eens ontzettend goed is ook – en gelukkig (mede dankzij Joanna’s stem) niet te loodzwaar, hoewel de teksten soms anders suggereren.

Meestal ben ik niet zo’n liefhebber van hoogdravende werkstukken, omdat de pretentie regelmatig de daadwerkelijke kwaliteit ontstijgt. Nee, dan Joanna Newsom – die met Go Long een van de melodieus mooiste nummers van de laatste decennia maakte, van een ongekende pretentie, maar ondertussen van een nog hogere genialiteit. Een van die weinige nummers waarvan ik maar niet kan begrijpen hoe je het kunt verzinnen en componeren. De enige reden dat dit niet in mijn absolute top-10 staat is dat het gewoonweg iets te veel is. En dat binnen een lied.

Joanna Newsom - Go Long (with lyrics) - YouTube

avatar van Gyzzz
71.

Artiest: Aroy Dee & Peel Seamus
Nummer: All That Remains

https://img.discogs.com/RV62Y-VVrHfpeOSP-a0Ha7PsdoA=/fit-in/300x300/filters:strip_icc():format(jpeg):mode_rgb():quality(40)/discogs-images/R-1475002-1223522169.jpeg.jpg

Staat op: Summer (EP)
Genre: House & Techno
Jaar: 2008
Land: Nederland
Label: M>O>S (Delsin)
Referentie: Fiber Festival

De ontwikkeling en opkomst van elektronica en digitale middelen is naar mijn idee de grootste ontwikkeling in het muzieklandschap van de afgelopen 50 jaar. Hoewel het elektronische segment los van enkele rock-crossovers nog steeds geen echte ‘middenklasse’ kent – het is ofwel volgepompte EDM ofwel relatief obscure underground – heeft er een aardverschuiving plaatsgevonden in de geboden mogelijkheden. Een hele batterij aan instrumenten en effecten is niet langer nodig om een imposante indruk achter te laten. Enerzijds is het met digitale hulpmiddelen veel gemakkelijker geworden om laag op laag te stapelen en zo een overweldigende indruk te maken. Anderzijds is het palet aan beschikbare klankkleuren exponentieel gegroeid tot een bord met daarop een haast continu spectrum aan opties. De kunst is daarmee verschoven van het proberen om dat wat in je instrumenten zit er zo behendig mogelijk uit te persen naar het blijven maken van eenvoudige composities terwijl de mogelijkheden eindeloos zijn. Oftewel: om de bomen door het digitale bos te blijven zien.

Het Nederlandse Delsin, ontstaan vanuit het internet en de daarbij komende connectiviteit tussen artiesten, is een label dat van bovenstaande uitdaging een specialiteit gemaakt heeft. Met name in de jaren ’00 bracht het label aan de lopende band eenvoudige, maar karaktervolle en inventieve elektronica op mooi vormgegeven vinyl uit. De Delsincatalogus is enerzijds een uitloper van de abstracte ‘90s elektronica van onder meer Autechre en The Black Dog. Anderzijds borduurt het label voort op meer rechtlijnige techno. Door precies tussen die twee in te gaan zitten vangen veel inmiddels klassieke platen van het label de gestripte essentie, anonimiteit en eenvoud van oude Detroitplaten, maar hebben ze wel de vernieuwingsdrang en aparte structuur van het abstractere werk.

Met een duidelijke echo van Detroit is ‘All That Remains’ van Delsin-oprichter Peel Seamus en architct Aroy Dee een subliem ijkpunt in de grote catalogus van het label, in dit geval ondergebracht op sublabel M>O>S. Los van identificeerbare emotie maar vol met gevoel was deze plaat aanvankelijk verstopt als kant B1 op Aroy Dee’s Summer EP. Later kreeg de track gelukkig een mooie plaats op de Delsin II-verzamelaar, die een uitstekend overzicht geeft van de hoogtepunten uit de hoogtijdagen van het label. Mooie texturen, veel contrast en een meeslependheid waar veel populairder werk nog een puntje aan kan zuigen. De muziek is heel puur en duidelijk gemaakt uit liefde voor klank en niet veel anders. Eenvoud viert hoogtij en trekt anno 2017 gevoelsmatig vele parallellen tussen de wijdverbreide techno en kunstvorm De Stijl, die precies 100 jaar eerder het licht zag. En ‘All That Remains’ is daarbij een blauwdruk.

Aroy Dee & Peel Seamus - All That Remains - YouTube

avatar van niels94
Leuk topic! En mooi om geassocieerd te worden met zo'n fabelachtig nummer als Go Long

avatar van Gyzzz
70.

Artiest: Tom Waits
Nummer: Downtown Train

https://www.musicmeter.nl/images/cover/0/872.300.jpg

Staat op: Rain Dogs
Genre: Rock
Jaar: 1985
Land: Verenigde Staten
Label: Island
Referentie: The Scientist

De discografie van Tom Waits is een gigantisch monster, waar vrijwel iedere plaat logisch volgt op de vorige, maar nooit de trend van die periode volgt, noch op enige andere muziek lijkt. Toch zijn er enkele voor de hand liggende ingangsroutes. De eerste Waits-platen waar ik voor viel waren ‘Closing Time’ en ‘Rain Dogs’ – volgens mij nog altijd zijn toegankelijkste. Eerstgenoemde was mijn kennismaking, en enige waar je geen moment aan hoeft te wennen. Muziek waar je je in kunt verliezen, maar die je – en dit klinkt negatiever dan het is – ook prima kunt opzetten als je gasten te eten hebt. ‘Rain Dogs’ daarentegen is een mooie, toegankelijke ingangsroute naar de geniale gekte die het verdere oeuvre van Waits definieert. En hoewel je Waits-platen eigenlijk altijd als geheel moet luisteren – Rain Dogs is daarop geen uitzondering – is er af en toe wel een duidelijk ‘hitje’ te vinden.

Of ‘Downtown Train’ werkelijk een hitje was zou ik niet weten, maar alle ingrediënten – mits je het schuurpapiergeluid van Waits accepteert – zijn aanwezig: radiovriendelijke opbouw en dito lengte, meeslepende en dramatische zang en een toegankelijk gitaargeluid. En daar komt de vernuftigheid van Tom Waits om de hoek kijken: want geen andere zanger zou in staat zijn om met zulke ingrediënten nog tot de ziel door te dringen. Waits wel. Ik weet niet of het zijn stem is, het feit dat iedere zin klinkt alsof het zijn laatste is, dat Waits zichzelf niet te serieus neemt, of iets dat meer onder de oppervlakte ligt, maar alles komt driedubbel binnen, ook zonder eerst de 16 voorgaande nummers op Rain Dogs gepasseerd te hebben. En na honderden beluisteringen weet niet eens waar het nummer over gaat. Omdat dat er ook helemaal niet toe doet. Waits’ klanken drukken voldoende uit.

Hoewel ik thuis een stuk of 10 Waits-albums heb staan luister ik er zelden naar. Dat komt omdat de zanger vrijwel geen aanknopingspunten heeft en volledig op zichzelf staat. Hij maakt concrete liedjes, maar zijn muziek is toch abstract. Zodra ik er dan toch een uit de kast trek, kan het prima gebeuren dat ik een volledige Waits-dag heb, met dien verstande dat een ‘Downtown Train’-uur daarbinnen eveneens geen uitzondering is. Zodra Downtown Train afgelopen is, is het liefste dat ik opzet over het algemeen Downtown Train.

Tom Waits - "Downtown Train" (full music video) - YouTube

avatar van niels94
Toch nog even over Joanna Newsom. Net Go Long (en Kingfisher, ook zo mooi) geluisterd en toen moest ik terugdenken aan wat je schreef.

Overweldigend en, vooral, intimiderend: dat voel ik precies zo bij Joanna Newsom. Ik ging haar eens live bekijken en toen had ik haast de verwachting dat ze op het podium ook zo intimiderend zou zijn. Streng. Ze zou nog net dulden dat wij daar op onze stoeltjes voor haar mochten zitten.

Het tegendeel bleek waar. Eerder was ze vrolijk en licht. Ze droeg zelfs een soort sprookjesjurk. Goed, tijdens de nummers zelf was ze op en top concentratie, leefde ze mee met elke noot en elk woord. Maar als ze die concentratie verbrak verscheen er nummer na nummer een sprankeling in haar ogen en een tevreden lach om haar mond. Ze gedroeg zich dan haast alsof ze het ging om liedjes die ze op een zondagmiddag uit puur plezier uit haar mouw had geschud, in plaats van de complexe meesterwerken waar ik ze voor aanzie.

Het vergrootte mijn bewondering voor Joanna Newsom alleen maar.

Ik weet ook wel dat bovenstaande nogal gecharcheerd is. Het is ook niet dat ik werkelijk verwachtte dat ze het concert als een soort hogepriesteres, in zuivere ernst, zou uitvoeren. Maar toch: op iets dergelijks zou je uitkomen als je zelf een mens verzint achter de muziek die Joanna Newsom maakt. Uitgezonderd haar eerste plaat, dat wel.

Over intimiderend talent dus. Joanna Newsom is de grootste artiest van dit moment. Fuck all y'all.

avatar van Gyzzz
Joanna live is inderdaad een hele belevenis. Ik heb ook twee keer het genoegen gehad, maar volgens mij bestond Go Long beide keren helaas nog niet (of kende ik het nog niet).

Ben het met je eens dat het live inderdaad behoorlijk sprankelend en spontaan is. Maar of dat het minder intimiderend maakt weet ik nog niet zo

avatar van niels94
O nee, dat zeker niet. Ik zit af en toe nog altijd met mijn handen in het haar hoe iemand op een album als Ys zulke hemeltergend mooie melodieën rond kan strooien alsof het eenvoudige popriffjes zijn. En dan die teksten nog.

Maar goed. Er staat meer moois in je lijst. Downtown Train bijvoorbeeld. Volgens sommigen te poppy en slap voor een Tom Waits-nummer. Voor mij juist een mooi, melancholisch rustpuntje in de manie van Rain Dogs, samen met nummers als Time en Hang Down Your Head. En simpelweg een steengoed nummer.

Een echte hit is het nummer van Tom Waits volgens mij nooit geworden, de versie van Rod Stewart wel. En die vind ik dan weer verschrikkelijk, omdat er niets dan kitsch van overblijft in die gepolijste versie.

avatar van aERodynamIC
Er is al een hoop moois voorbij gekomen.

avatar van Gyzzz
69.

Artiest: Rhythm & Sound
Nummer: No Partial

https://www.musicmeter.nl/images/cover/79000/79071.300.jpg

Staat op: Rhythm & Sound
Genre: Dub
Jaar: 2001
Land: Duitsland
Label: Burial Mix
Referentie: dj maus

Het is niet erg origineel om dit te zeggen, maar iedere andere suggestie zou evengoed belachelijk zijn: Moritz von Oswald en Mark Ernestus zijn vermoedelijk de twee grootste genieën uit de elektronische dansmuziek. De Berlijnse pioniers zetten achtereenvolgens techno (Basic Channel), house (Round One-Five), minimal techno (Maurizio), dub en reggae (Rhythm & Sound) volledig naar hun hand. Binnen (maar ook tussen) ieder van deze genres maakten ze op z’n minst enkele definities ofwel prototypes van hoe die stijl hóórt te klinken. Het is onvoorstelbaar hoe het duo van ieder van deze genres al bij de eerste plaat tot de absolute basale essentie komt. Verspreid over het wereldwijde web zijn er nogal wat fanboys van dit verder relatief anonieme duo, maar hoe kan het ook anders als je in 1993 al tracks maakt die in 2017 nog steeds vooruitstrevend klinken. Pas in de afgelopen jaren scheidden de wegen van het duo, waarbij Von Oswald meer richting minimale jazz bewoog (Moritz von Oswald Trio), terwijl Ernestus zich stortte op sterk ritmische Afrikaanse muziek met zijn Ndagga Rhythm Force.

Toen ik Rhythm & Sound ontdekte via de zelfgetitelde verzamelaar van eerder uitgebrachte 12”s realiseerde ik mij niet dat Ernestus en Von Oswald achter de knoppen zaten. Dit volkomen publiciteitsschuwe duo zijn twee van de weinige artiesten waarover je met recht kunt zeggen dat hun muziek volledig centraal staat, zichzelf uitdrukt en de perfectie benadert met een paar ogenschijnlijk simpele grooves. Met elk nieuw alias waarmee ze op de proppen komen denk je opnieuw: dit is precies de essentie van het genre dat ze maken. Vaak geïmiteerd, maar nooit geëvenaard.

Lang heb ik overwogen om de kolkende geluidssoep getiteld ‘Carrier’ op te nemen in deze lijst. ‘No Partial’ is voor mij echter nog elementairder. Robuuste, stoere blokken van geluid dubben en echoën zich een weg uit de boxen. Zoals ik zware apparaten met veel metaal verkies boven plastic rommel, zo verkies ik ‘No Partial’ boven het gros van de dub(techno). Hier straalt zoveel zelfvertrouwen van uit, zo weinig expliciete dadendrang of ingewikkelde probeersels die je bij navolgers veel hoort. Nee: gewoon een hele diepe groove, die tot pure perfectie is uitgehouwen en bijgeslepen.

Rhythm & Sound - No Partial - YouTube

avatar van -SprayIt-
-SprayIt- (moderator)
Ook één van mijn favorieten, mooi dat deze er tussen staat. Heb zelf See Mi Yah in mijn top 100 opgenomen. Mooie omschrijving ook, zal eens op zoek naar Ndagga.

avatar van Gyzzz
68.

Artiest: Spinvis
Nummer: Aan de Oevers van de Tijd

https://www.musicmeter.nl/images/cover/34000/34850.300.jpg

Staat op: Dagen van Gras, Dagen van Stro
Genre: Pop
Jaar: 2005
Land: Nederland
Label: Excelsior
Referentie: Goodfella

Spinvis is iemand die – en dit is zeker binnen Nederlandstalige muziek zeldzaam bij mijn weten – met een paar eenvoudige maar gedetailleerde associaties een complete wereld kan optrekken. Zoals een rookmachine in een paar seconden een hele ruimte vol rook kan zetten, zo zet Erik de Jong in een paar zinnen die ruimte vol personen, kleuren en apparaten. Zin voor zin schetst hij beelden, noemt hij details die rechtstreeks bij de melancholiek optellen en zet hij je zo nu en dan op het verkeerde been. De subtiele, zachte producties die daaronder liggen – in Spinvis’ eerste albums bovendien nog wars van ieder cliché – zijn niet te onderschatten. Teder en in harmonie met de fluisterteksten vormen ze het kamertje waarvan Spinvis ons tekstueel alle hoeken laat zien.

Toch zijn het voor mij vooral individuele hoogtepunten die de grote kleine man uit Nieuwegein zo goed maken. Zijn eerste twee, meest expressieve albums slaan hier en daar ook de plank mis of irriteren soms, terwijl ‘Tot Ziens Justine Keller’ meer binnen de lijntjes begon te kleuren – een lijn die werd doorgetrokken op ‘Trein Vuur Dageraad’, waarbij ik juist begon terug te verlangen naar die korte intervallen van lichte ergernis. Ergernis die net als in het echt is. Er gebeurt wat, je raakt even van slag, soort je er aan, en vindt vervolgens weer een parel verstopt. Soms haast letterlijk, als in ‘Lotus Europa’, na eerst minutenlang groezelig aan te sudderen, zich opeens een majestueus eilandje ontpopt (‘Die Tijd Toen in Zweden…’).

Evengoed maakte ook Spinvis een nummer dat als een huis gepositioneerd staat; geen miniatuurtje, maar een nummer van formaat, hoewel de tekst subtieler dan ooit is. Dat is ‘Aan de Oevers van de Tijd’, met een balans tussen abstracte overpijnzingen en concrete sfeerbeelden; tussen expliciete melancholiek en zachte nonchalance; en tussen zware tragiek en vrolijke eenvoud. Een mooi klein kunstwerk, waarvan Spinvis er vanuit het niets een handvol maakte.

Spinvis - Aan de Oevers van de Tijd - YouTube

avatar van Gyzzz
67.

Artiest: Omar-S
Nummer: Plesetsk Cosmodrome

https://www.musicmeter.nl/images/cover/350000/350757.300.jpg

Staat op: Plesetsk Cosmodrome (12" - als Alex.O.Smith)
Genre: House
Jaar: 2010
Land: Verenigde Staten
Label: FXHE
Referentie: Discogs

Ik kan me met geen mogelijkheid herinneren hoe vaak ik artikelen, opinies of recensies gelezen heb die op de een of andere manier (meestal positief) refereren aan het begrip ‘Underground’. Als iets underground is, is het ‘cool’. Als iets underground is hebben weinig mensen er van gehoord en ben jij een van de weinigen die zich bewust is met wat voor geweldige schatkist je te maken hebt. Dan is het tenminste niet ‘commercieel’, hoewel de grens tussen die twee begrippen de meest rekbare en persoonsafhankelijke denkbaar is. Lang dacht ik: als iets daadwerkelijk underground is, dan ken ik het niet; dan staat het niet op Spotify, en ligt het zelfs niet in platenwinkels – het wordt hoogstens op een straathoek verkocht, maar niemand haalt het in zijn hoofd om er vaker dan eens naar te luisteren. Maar toen kende ik Omar-S nog niet.

Omar-S is een bijzondere verschijning. Gewapend met een gigantische dosis zelfverzekerdheid (getuige albumtitels als ‘It Can be Done, But Only I Can Do It’ en ‘The Best’ en een Fabric 45 louter gevuld met eigen tracks) slingert hij zijn muziek hoogstpersoonlijk de ether in. Zijn platen, uiteraard verpakt in witte 12”-hoezen met enkel een gat in het midden, zien er zonder uitzondering uit alsof een kleuter de sticker op de draaischijf met MS Paint in elkaar gedraaid heeft. Waarschijnlijk was het Omar-S zelf, nog steeds met MS Paint. In reguliere platenwinkels (dat wil zeggen – de weinige winkels die hem überhaupt aanbieden) kosten zijn 12”s minstens dertien en een halve euro, waar een normale 12” niet boven de EUR 10,- uitkomt. Gelukkig hebben zijn fans youtube volgegooid en bood ook Soulseek regelmatig uitkomst. Wat merkte ik echter na ruim een jaar zijn overload aan toptracks op repeat gedraaid te hebben: als je rechtstreeks bij zijn eigen FXHE-label bestelt, stelt Omar zelf je pakket samen, stopt het in een pizzadoos, voegt hij er allerhande promotiemateriaal bij en schrijft hoogstpersoonlijk een bedankje op een vod papier. En dat alles voor de belachelijke prijs van 6 dollar per plaat. Wat een bijzondere snuiter, die ondertussen headliner was op ieder kwalitatief techno-festival en louter topscores ontving van gerenommeerde media, zowel uit specialistische (Resident Advisor) als mainstream hoek (Pitchfork).

Omar-S is, kortom, de enige artiest die ik ken die zijn credits voor de volle 100 procent uit zijn muziek haalt. En wat voor een muziek: deze man leeft house. Hij snapt het gewoon. Diepe grooves, simpele maar strakke productie, een gigantische dosis funk en soul en koninklijke melodielijnen – dat alles definieert de superproductieve output van deze mysterieuze Detroiter. Het is bijna niet te doen om een track te selecteren uit de talloze anthems die hij maakte en die door vinyldraaiende dj’s wereldwijd stuk voor stuk opgepakt worden. ‘Plesetsk Cosmodrome’ mag echter niet ontbreken. Deze track is al even buitenaards getiteld als hij klinkt. Omar-S die zijn de soul uit zijn synthesizers knijpt, de voortdurend doormodulerende basmelodie en de psychedelische teksten en effecten die de boel larderen. Omar-S is iedereen altijd een stap voor in zijn onafhankelijkheid en eigenzinnigheid.

Omar S - Plesetsk Cosmodrome - YouTube

avatar van Gyzzz
66.

Artiest: Gang Starr
Nummer: Mass Appeal

https://www.musicmeter.nl/images/cover/0/789.300.jpg

Staat op: Hard to Earn
Genre: Hiphop
Jaar: 1994
Land: Verenigde Staten
Label: Chrysalis
Referentie: Kos

In de eerste paar jaren van mijn middelbareschooltijd, zeg tussen 2001 en 2005, luisterde ik naar niets anders dan Hiphop. En ik was niet de enige: iedereen luisterde 2pac en wachtte gespannen op Dr. Dre’s opvolger van 2001, ‘Detox’, die elk jaar opnieuw uitgesteld werd (het zou uiteindelijk nog 14 jaar duren…). Ik weet niet waarom, maar het voelde logisch, als ware het de meest voor de hand liggende en overzichtelijke stijl om je op te richten - ook al was het geen muziek die de hitlijsten domineerde, met uitzondering van Eminem en de net opkomende 50 Cent. Toch zond de zender The Box, die volledig liep op regionaal en telefonisch aangevraagde video’s, in de regio Amsterdam vrij veel rapvideo’s uit, had platenwinkel FAME een behoorlijk grote hiphopafdeling en ruimde zelfs TMF wekelijks een uurtje in voor een hiphop-only programma. Dat programma werd gepresenteerd door Brainpower. En hoewel het zelfs toen we 12 waren al niet cool meer was om Brainpower te luisteren, toonde hij wel dat hij smaak had door het – nota bene op TMF - voor elkaar te krijgen om vette clips uit de ‘80s en ‘90s uit te zenden. Maar alsof die muziek er was om weer vergeten te worden, kregen veel van de aldaar uitgezonden tracks niet de geelzwarte balk vooraf en losse gele letters achteraf – die TMF voor alle andere muziek bij wijze van aankondiging gebruikte.

Toch was er op TMF een track, met duistere video, zwaar scratchwerk en een van de meest headbangende beats denkbaar – die ertoe leidde dat ik de rest van de avond op internet besteedde om uit te vinden wat Brainpower gedraaid had. Na enig speurwerk vond ik de lijst van gespeelde tracks, zonder volgorde of andere aanwijzing. En na enkele dagen het hele huis telefonisch afgesloten te hebben van de buitenwereld waren de trage Kazaa-downloads klaar. Het meesterwerk herkende ik meteen: het was Gang Starr’s ‘Mass Appeal’, dat ik vervolgens dagenlang op repeat draaide in mijn slaapkamer. Wat een geniale, basale en elementaire brag ’n boast plaat. Een van DJ Premier's allervetste beats met een heerlijk nonchalante en gecontroleerde Guru op de raps.

Enkele weken later besteedde ik mijn zakgeld, zoals wel vaker, aan een 2-voor-17,50 aanbieding bij FAME. Ik besloot direct, zonder vooraf te luisteren, twee Gang Starr albums aan te schaffen. ‘Hard to Earn’, met daarop Mass Appeal, dat een goede plaat scheen te zijn en het in de boeken nog hoger aangeschreven ‘Daily Operation’. Een duo dat bommen als Mass Appeal kon doen inslaan kon niet tegenvallen.

Aanvankelijk stelden beide albums me behoorlijk teleur. ‘Daily Operation’ vond ik maar saai. ‘Hard 2 Earn’ kende aardige momenten, maar niets haalde het bij Mass Appeal. Het goede nieuws van de sterk gelimiteerde binnenkomst van nieuwe muziek was dat ik deze twee albums minstens een maand – soms met lichte tegenzin – regelmatig zou draaien. Hard to Earn landde in de weken die volgden, terwijl Daily Operation zelfs nu, zo’n 15 jaar later, nog steeds groeit: van 3* bij aanmelding in 2005 met muizenstapjes naar 4,5* in 2017. Niettemin is er maar een track van Gang Starr die ik – ook nu nog – met grote regelmaat los van albumcontext opzet: dat is Mass Appeal.

Gang Starr - Mass Appeal - YouTube

avatar van GrafGantz
Ben zelf meer van de techno dan de house, maar Omar-S is een held ?

avatar van Gyzzz
65.

Artiest: Palace Music
Nummer: Old Jerusalem

https://www.musicmeter.nl/images/cover/2000/2226.300.jpg

Staat op: Viva Last Blues
Genre: Folk / Country
Jaar: 1995
Land: Verenigde Staten
Label: Domino
Referentie: Nakur

Een van de eerste niet-elektronische artiesten waar ik door musicmeter mee in aanraking kwam was Will Oldham, geliefd bij veel fans van ambient, elektronica en aanverwante folk. ‘I See A Darkness’, uitgebracht als Bonnie ‘Prince’ Billy, was daarbij een logisch uitgangspunt en ik viel al snel voor de basale, uitgeklede essentie van Oldham’s muziek. Tegelijkertijd komt hij volkomen onderontwikkeld en hoogst geniaal over, door zulke op het eerste oog simplistische maar bij nadere beluistering ronduit verwarrende liederen te zingen. ‘I See A Darkness’ blijft tot op de dag van vandaag een fantastische plaat, en ook al draai ik hem stukken minder dan rond mijn ontdekking in 2006, nummers als ‘Nomadic Revery’ en de titeltrack blijven voor mij een soort micro-anthems. Kunststukjes die niet stuk te krijgen zijn.

Vrij snel ontdekte ik dat Bonnie Billy onder andere namen in de ‘90s al een heel leven achter de rug had. Palace Music, Palace Brothers, Palace Songs of soms simpelweg Palace zorgden in cd-winkels altijd voor een hele zoektocht, schier willekeurig ingedeeld bij soms de P, dan weer de B, soms bij de O, of zelfs bij de W. Het zoeken loonde echter wel: de Palace reeks is nog een stuk eenvoudiger van toon, boerser van onderwerp en ook verwarrender, af en toe volkomen onbegrijpelijk. Door Oldham’s oude werk te luisteren leer je hem niet beter kennen, maar word je enkel meer van je stuk gebracht. Wie is deze man? Waarom is hij beroemd? En wat is het dat zijn liedjes zo onweerstaanbaar maakt? Tien jaar later heb ik nog steeds geen idee, word ik nog steeds op het verkeerde been gezet: is Oldham een soort hilbilly met een overontwikkeld muzikaal gevoel, is het een intellectueel met een voorliefde voor simplistische plattelandsschetsen? Is hij niet goed bij zijn hoofd, getraumatiseerd zelfs misschien, of gaat hij juist berekenend te werk?

Ik kan in verwondering naar Oldham blijven luisteren zonder een antwoord op deze vragen te krijgen. Het raakt me in alle eenvoud, en doet dat het meeste op ‘Viva Last Blues’. Afsluiter ‘Old Jerusalem’, nota bene voorzien van een videoclip (en wat voor een…), doet dit binnen twee en een halve minuut nog het allermeest. De video sluit goed aan, is al even verwarrend en beklemmend als de teksten zelf, maar is ondertussen vrijwel tegengesteld in het beschrevene. Het lied klinkt concreet, maar inzoomend kan ik er niets dan een abstracte sfeerschets van maken. En in dat web van tegenstellingen lijkt alles dubbel zo sterk binnen te komen, en verwonder ik me telkens weer net zozeer als de eerste keer.

Palace Music - Old Jerusalem (1995) - YouTube

avatar van Gyzzz
64.

Artiest: Super Mama Djombo
Nummer: Festival

https://www.musicmeter.nl/images/cover/422000/422738.300.jpg

Staat op: Festival
Genre: Afrikaanse Folk
Jaar: 1980
Land: Guinee-Bissau
Label: Cobiana
Referentie: luc011190

Super Mama Djombo is een groep met een bijzonder verhaal. Gevormd als kinderen (ik naam aan niet uit eigen beweging) was de band uit Guinee-Bissau de muzikale vertolker van de onafhankelijkheidsoorlog van het kleine West-Afrikaanse land. Hoewel de teksten voor mij niet verstaanbaar zijn (en ik ook niet hoef te weten waar ze over gaan) zijn er in Europa en Amerika bij mijn weten geen groepen met zo’n politieke lading als Super Mama Djombo. Tussen 1963 en 1973 strijdt Amical Cabral voor de onafhankelijkheid van Guinee-Bissau, waarna zijn halfbroer Luis Cabral in 1974 het eerste staatshoofd werd van het inmiddels zelfstandige land. En naar het schijnt nam Cabral naar vele van zijn speeches Super Mama Djambo mee, waarbij hun concerten live werden uitgezonden op de radio.

Hoewel ik de teksten niet kan volgen, verraden titels als ‘Guine Cabral’ (overigens een prachtig nummer) een sterke loyaliteit aan de president. En of het nu met deze verbondenheid of met de muziek te maken had: Super Mama Djombo verwierf vervolgens grote populariteit in het kleine land. Met een ontzettend opgewekt, kleurrijk geluid en inventieve composities maakt de muziek mij altijd goed gestemd. De hoeveelheid melodie en de positiviteit van de klanken (zonder belachelijk te worden) zijn dingen die ik in andere muziek nooit tegenkom. Album en met name titeltrack ‘Festival’ vormen de hoogtepunten uit het oeuvre: bijzondere klankkleuren, tempowisselingen, de stuwende kracht en een prachtige eindeloosheid. De recente distributie in Europa is volkomen terecht maar blijft wat onder de oppervlakte, maar dit verdient zo veel meer aandacht.

Zoals dat vaker gaat met presidenten in recent onafhankelijke landen, heeft ook Luis Cabral een discutabele reputatie. En als vaste overheidsband omgeeft dat ook Super Mama Djombo met een aparte, mythische en discutabele sfeer. Juist in 1980, het eerste jaar dat de groep hun kleurrijke werk op plaat begon te zetten, werd het regime van Cabral omvergeworpen. Simultaan raakte Guinee-Bissaus nationale trots, de nummer 1 band ban het land, uit de gratie. Het had de muziek een wrang bijsmaakje kunnen geven, ware het niet dat de muziek dit alles overstijgt en Super Mama Djombo onder de motorkap nog veel moois maakte. ‘Festival’ staat, zonder politieke overwegingen terugkijkend, namelijk met verve op zichzelf.

Super Mama Djombo - Festival - YouTube

avatar van Gyzzz
63.

Artiest: Nick Holder
Nummer: Feelin' Sad

http://www.whosampled.com/static/track_images_200/lr2690_2010117_222427360685.jpg

Staat op: Retrospective EP
Genre: House
Jaar: 1998
Land: Canada
Label: DNH
Referentie: NDSM Bunker

Rond 2009 begon ik voor het eerst meer uit te gaan dan een incidentele nacht in Melkweg of Paradiso. Trouw, de club waar ik achteraf het meest zou vertoeven, opende net en ook in Studio80 kwam ik graag. En hoewel het Amsterdamse nachtleven meer dan ooit te voren lijkt te bloeien zijn die beide clubs inmiddels helaas gesloten. De mooiste avonden beleefde ik echter in de – inmiddels al een stuk langer ter ziele – Bunker aan de NDSM-Werf. Vanwege discutabele redenen als geluidsoverlast (moeilijk voor te stellen in een destijds nog afgelegen terrein als de NSDM) en brandgevaar (het gevaarte was letterlijk een bunker, voor nagenoeg 100% van gewapend beton) besloot Stadsdeel Noord begin 2011 een einde te maken aan de spannende, industriële plek op die toen nog verlaten scheepswerf. Vooral jammer omdat ik de smaak net te pakken begon te krijgen, en er tot mijn spijt slechts 3 clubnachten heb mogen meemaken. Maar wat een prachtige sessies waren dat: elke is nu nog te vinden in mijn 10 mooiste muziekherinneringen.

Wat zo mooi was aan de Bunker was dat de club wars van heersende trends was. Waar andere clubs, ook de betere, hoofdzakelijk nog minimal techno draaiden, stortte de Bunker zich op oldschool Detroit-materiaal met sets van (de mij tot dan toe onbekende) DJ Bone en DJ 3000, aangevuld met Nederlandse inbreng van onder meer vaste gast Dimi Angelis. Door hen maakte ik kennis met beukende oude klassiekers, zoals Vainqueur’s Lyot en Phylyps Trak, in een atmosfeer die daar alleen maar aan bijdroeg. Uitgesproken maximale techno, dwars tegen de minimalrage in, in die grote, grijze betonnen bak met dat kleine rode bordje 'Garage'.

Waarom staat dit verhaal dan toch juist bij een onderdrukte, subtiele houseplaat? Dat komt omdat ik juist in de maanden van de Bunker helemaal in de ban was van deze plaat. Perfect geschikt als voorafje, als opwarmer voor die clubavonden, maar ook ideaal om mee tot rust te komen na afloop. De eenvoud brengt je zowel in de stemming als tot rust. Eenvoud en subtiliteit van Nick Holder. Prachtige zachte repetities die langzaam inwerken, gesterkt door een soulvolle, weeïge soul sample en een vederlichte jazzy blazer. ‘So Sad’ gaat zo ontzettend ver de diepte in met zulke eenvoudige middelen, dat hij het voor mij wint van het vergelijkbare en evengoed geniale ‘Deep Burnt’ van Pepe Bradock. Deep House die zijn naam eer aan doet, en die mij ook zes jaar na dato nog doet terugverlangen aan de avonden in de NDSM Bunker.

https://static0.persgroep.net/parool/image/123f50fb-abfb-4bf2-ab03-a5b29ecaaf2e?width=664&height=374

FEELIN' SAD - NICK HOLDER - YouTube

avatar van Gyzzz
62.

Artiest: Visible Cloaks & Dip in the Pool
Nummer: Valve (Revisited)

https://www.musicmeter.nl/images/cover/654000/654119.300.jpg

Staat op: Reassemblage
Genre: Pop
Jaar: 2017
Land: Verenigde Staten / Japan
Label: RVNG International
Referentie: Pitchfork

Visible Cloaks zijn voor mij een van de grote ontdekkingen uit 2017. Gewapend met een palet moderne klankkleuren zetten ze een geluid neer dat tegelijkertijd ultra-digitaal en ontzettend harmonieus is. De transparante, soms schurende klanken lijken van glas, als waren ze gevormd door een auditieve glasblazer. Dat is direct prachtig op vrijwel ieder nummer van doorbraak ‘Reassemblage’, maar interessant genoeg nog wel het meest op enkele van de diep-emotionele ‘bonusnummers’ (wat dat ook moge betekenen – die term heb ik nooit begrepen). Visible Cloaks spelen met hard en zacht, met harmonie en krassen, met schier analoog en hyperdigitaal geluid. Het is muziek die dicht komt bij de sfeer die mijn dromen hebben. Misschien wel dichter dan welke andere plaat ooit kwam, al zijn er meer genieën op dat vlak, dat vaak de kortste route tot je gevoel lijkt te zijn.

De meeste tracks van Visible Cloaks zijn instrumentaal. Begrijpelijk, want er is voldoende te verwerken. Hun hologram van geluid wordt op ‘Valve (Revisited)’ met nog een extra dimensie opgetrokken door de zang van Dip in the Pool’s Miyako Koda (luister van dit Japanse duo ook eens het prachtige On Retinae, dat in deze lijst ook zeker niet misstaan had!). De stem als instrument, loodrecht op de digitale onderlaag. Wat een buitenaardse en futuristische compositie, die na het afvallen van Laurel Halo de enige afvaardiging uit 2017 in deze lijst is. Minstens 50 keer moet ik, soms tot tranen toe, deze track dit jaar al voorbij hebben laten komen. Liefst in het donker, op de koptelefoon, in bed. Liefst ingebed in het volledige album, maar door grote kwaliteit soms ook los. De kraakheldere stem, contrasterend met de soort van inverse-nagels-op-bord (hetzelfde gevoel maar het omgekeerde effect – het stoot niet af maar het trekt aan) achtergrondgeluiden die klinken alsof ze uit metalen buizen komen. ‘Valve (Revisited)’ is toegankelijk, omarmt direct, en dat alles met een hyper-abstract palet, dat hoor ik niet vaak.

Visible Cloaks & dip in the pool - Valve / Valve (Revisited) - YouTube

avatar van Gyzzz
61.

Artiest: Black Star & Common
Nummer: Respiration

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/3/33/MosDef%26TalibKweliBlackStar.jpg

Staat op: Black Star
Genre: Hiphop
Jaar: 1998
Land: Verenigde Staten
Label: Rawkus
Referentie: Rhythm & Poetry

Als er een genre is waarin de teksten me doorgaans niet interesseren of opvallen is het Hiphop – ironisch gezien ook de stijl met de hoogste tekstdichtheid van allemaal. Teksten zijn in mijn beleving volledig ondergeschikt aan beats, flows, stem en het samenspel tussen die drie. Het meest cultuurgebonden genre brengt in de eerste plaats sfeer, het hoeft niet te verlichten of verwarren. Zo ben ik althans geneigd te denken. Tot ik dan ‘Respiration’ weer tegenkom, waar Mos Def het eerste couplet zo binnenvalt:

The new moon rode high in the crown of the metropolis
Shinin, like who on top of this??


Deze prachtige binnenkomer is de voorbode voor een van de mooiste stedelijke sfeerschetsen die ooit gemaakt zijn. Het groezelige maar levendige, het harde maar beeldschone New York, de metropolis waarin de nieuwe maan opkomt. Respiration is het poëtische hoogtepunt voor elk van de drie bijdragers Mos Def, Talib Kweli en Common, hoewel een van hen later in deze lijst nog eens zal opduiken. Van Mos Def kun je eigenlijk het hele couplet wel citeren als memorabele line - een klein stukje dan nog maar:

Hard knuckles on the second hands of working class watches
Skyscrapers is colossus, the cost of living is preposterous
Stay alive, you play or die, no options, no Batman and Robin
Can't tell between the cops and the robbers, they both partners, they all heartless


Ook in Kweli's couplet zijn het nu eens abstracte vlagen van hoop die wordt verdrongen door realiteit (Look in the skies for god, what you see besides the smog; Is broken dreams flying away on the wings of the obscene), dan weer is het de eenvoudige, concrete realiteit van een metroreis die binnenkomt als iets buitengewoon romantisch (I take the L, transfer to the 2, head to the gates; New york life type trife the roman empire state). Hoe is het mogelijk om de ongemakkelijkheid, de hardheid maar ook de schoonheid van een vieze stad zo treffend onder woorden te brengen.

Tel bij dit alles op dat in 1998 Mos Def en Talib Kweli nog hongeriger dan ooit waren, trappelend om hun kunsten aan de wereld te vertonen, terwijl ook Common op zijn top was. En zie de eigenlijk vrij onconventionele, maar toch vooral hele dienstbare beat, die niets anders doet dan de dienstdoende rappers een zo goed mogelijk podium geven. ‘Respiration’ is het grootstedelijk poetisch hoogtepunt uit deze lijst - tegelijk schets en ode, tegelijk levensvreugde en hard werken. 'Respiration' omvat het allemaal.

Blackstar - Respiration ft. Common - YouTube

avatar van niels94
Een van de beste hiphopnummers ooit, inderdaad.

Overigens tellen teksten voor mij wel degelijk sterk mee voor mijn waardering van veel hiphop, al geldt dat ook weer niet altijd. Maar een heleboel artiesten, waaronder Aesop Rock, Atmosphere, Vast Aire, MF DOOM, Danny Brown en ga zo nog maar even door, zou ik nooit zo waarderen zonder hun teksten. Dat geldt overigens voor muziek in het algemeen, denk Leonard Cohen, Joanna Newsom, Tom Waits en Jeff Mangum. Teksten kunnen echt een extra dimensie toevoegen. Maar ik ben sowieso best wel tekstgeörienteerd, ook buiten muziek.

avatar van Gyzzz
Voor mij is het - zeker in Hiphop - doorgaans zo dat teksten me hoofdzakelijk niet moeten storen, waarbij het me dan weinig uitmaakt of er over A, B of C gerapt wordt. Atmosphere is voor mij ook een goed voorbeeld van een duo dat dit ontstijgt, en dan gaat het vanzelf opvallen, net als in Respiration

avatar van niels94
Ja, voordeel van Atmosphere is dan nog dat Slug zodanig duidelijk rapt, en vaak ook wel tamelijk toegankelijk, dat je er bijna niet omheen kunt. Bij rappers als Aesop Rock en MF DOOM moet je vaak specifiek naar teksten luisteren of soms zelfs teksten opzoeken om ze ten volle te waarderen.

avatar van Snoeperd
Gyzzz schreef:
83.

Artiest: Erkan Oğur
Nummer: Mor Daglar



Geweldige ontdekking dit! Heel mooi album. Ben sowieso je lijst aan het doorspitten, dus weet dat ik meelees . Ook al die house-nummers bevallen me wel. Mocht ik nog tijd hebben zal ik eens een wat langer bericht plaatsen.

avatar van Gyzzz
60.

Artiest: Underground Resistance
Nummer: Transition

http://4.bp.blogspot.com/_CId289lYIdc/Ssd-uKviMcI/AAAAAAAAF70/w8B6qy00ocA/s1600/transition.jpg

Staat op: Inspiration / Transition (12")
Genre: Techno
Jaar: 2002
Land: Verenigde Staten
Label: Underground Resistance
Referentie: Dekmantel Festival

Hoe vaak worden zes vragen achter elkaar gesteld die je elk van je stuk brengen? In hoeveel memorabele tracks wordt überhaupt actief gepredikt; dwingend op de luisteraar ingesproken? Ik ken er maar één, en dat is deze klassieker van het grootste formaat: “Transition” van Galaxy 2 Galaxy, een track die ik leerde kennen ingebed in een Richie Hawtin-mix (getiteld DE9: Transitions) en voor mij een belangrijk zwaartepunt in de techno.

There will come a time in your life, when you will ask yourself a series of questions.
Am I happy with who I am?
Am I happy with the people around me?
Am I happy with what I am doing?
Am I happy with the way my life is going?
Do I have a life? Or am I just living?


Transition is een ijkpunt dat met enkele zinnen aangeeft waar die muziek, en het leven in ringen daaromheen, om draait. De titel van Hawtins veel gevierde mixplaat kan dan ook niets anders dan een ode zijn aan wat voor mij Underground Resistance’s allerbeste output is (en dat zegt nogal wat met onder meer The Final Frontier en Jaguar in het kielzog). Ik moest er even aan wennen, want de DE9-versie is microscopisch en onderdrukt, terwijl dit origineel van Mike Banks en consorten bol staat van de springende energie die op volle kracht uitgeblazen moet worden en ook wordt. Maar juist de vocalen, die herkenbare levensbeschouwingen, in geschreven vorm op het randje van clichématig maar omgeven door de diep doordringende vrouwenstem als bezinkende echo zo geniaal, die drongen het eerste bij me binnen.

Do I spend too much thinking and not enough doing?
Did I try the hardest at any of my dreams?
Did I purposely let others discourage me, when I knew I could?
Will I die, never knowing what I could have been, or could have done?


Het klinkt misschien raar met uitgebreide tekstuele parels eerder in deze lijst, maar Transition is zonder twijfel de track geweest waar ik in mijn leven het meest aan gehad heb. De universaliteit, de overtuiging zonder pathetisch te worden, de verpletterende eenvoud, de lichtheid, en bovenal natuurlijk de waarheid: ze zijn allen ontwapenend. Maar dit alles was natuurlijk lang niet zo krachtig geweest zonder de energie die als een stoommachine op maximale kracht van deze plaat afblaast. Transition is een pakketje overtuigingskracht met de basale kracht en mystiek van een energiequantum. Eenvoudig in uiteindelijke vorm en tempo, maar toch een ongrijpbare creatie.

Do not let these questions restrain or trouble you
Point yourself in the direction of your dreams
Find your strength in the sound
And make your transition


Transition is niet het nummer waarvan ik het meest geniet (dat wordt de nummer 1), maar wel mijn 'levenslied' - als er zoiets bestaat. Ik weet het niet en zal het ook niet meer kunnen achterhalen, maar ik houd er rekening mee dat Transition een drijvende kracht geweest is achter veel van mijn keuzes en beslissingen in de afgelopen 10 jaar. Een ontzettend belangrijk nummer.

Galaxy 2 Galaxy - Transition - YouTube

avatar van Gyzzz
59.

Artiest: David Bowie
Nummer: Warszawa

https://www.musicmeter.nl/images/cover/5000/5372.300.jpg

Staat op: Low
Genre: Pop
Jaar: 1977
Land: Verenigd Koninkrijk
Label: RCA
Referentie: herman

Toen David Bowie in 1976/1977 naar West-Berlijn vertrok had hij er al een veelzijdigere carrière opzitten dan de meeste van zijn collega’s ooit zouden hebben. Hij gooide zijn alter-ego’s overboord en dook diep in de donkere kanten van het geïsoleerde stadseiland. Duidelijk geïnspireerd door deze indrukwekkende omgeving maakte hij ‘Low’ en ‘Heroes’. Platen waarop de verwarring en vervreemding nadrukkelijk doorklinkt, die volledig vrij zijn van conventies, maar overlopen van inspiratie – voor mij het beste uit Bowie’s oeuvre. En bovendien de platen die mij het eerste naar Bowie toe brachten, in de eerste plaats door de verwonderlijke maar toch zo begrijpelijke instrumentale B-kanten vol unheimliche geluidsintervallen. ‘Warszawa’ vormt daarvan het middelpunt.

Net als meer van Bowie’s instrumentale werk, vooral op ‘Heroes’, combineert ‘Warszawa’ onheil met warmte, verwarring met berusting. Met Bowies kunsttaal, binnenvallend buitenaards gezang en diep doordringende synthesizers is de plaat de emotionele begeleiding van rode achterlichten van auto’s die door het donker wegrazen. Op weg naar identiteitsloze flats, een dagelijkse routine midden tussen de mix van plattenbau en draaiende Mercedes-logo’s, van hangende junks en haastige zakenmannetjes. Zoals Bowie zich iedere zelfverzonnen identiteit met gemak eigen kon maken, zo nam hij ook de identiteit van een vreemde, tegelijk aantrekkende en afstotende stad probleemloos aan.

Berlijn is zijn rauwe randje inmiddels gestaag aan het kwijtraken – hoewel de stad groot en ook nu nog leeg genoeg is om daar een periode van zeker 30 jaar voor uit te trekken. Bowie maakte voor mij de soundtrack van die West-Berlijnse rafelranden die via Kreuzberg (‘90s), Neukolln (‘00s) en Wedding (’10s) steeds verder weggedreven worden maar via “Low” en “Heroes” toch voelbaar blijven. Nog steeds is er weinig mooiers dan door de donkere straten van deze wijken te lopen en ‘Warszawa’ door de koptelefoon te laten schallen.

David Bowie - Warszawa - YouTube

avatar van Gyzzz
58.

Artiest: 2pac
Nummer: Pain

https://www.musicmeter.nl/images/cover/32000/32723.300.jpg

Staat op: Above the Rim Soundtrack (bonustrack)
Genre: Hiphop
Jaar: 1994
Land: Verenigde Staten
Label: Death Row
Referentie: Napster

2pac is mogelijk de meest charismatische figuur die ooit in de muziekwereld heeft rondgelopen. Deze westcoast-prediker, die nota bene in New York opgroeide, maakte nooit een volwaardig topalbum, maar als hij de microfoon pakte zat hij direct in de huiskamer. Dan zorgde hij voor kippenvel en deed het er instantaan niet meer toe of wat hij zei waar was – zo voelbaar en kernachtig waren zijn bijkomende emoties. In zijn gedramatiseerde, bij vlagen volledig paranoïde teksten beschrijft hij zijn ‘enemies’ alsof zijn leven er vanaf hangt – en bovendien met meer overtuiging dan topacteurs in de beste oorlogsfilms. Meer dan welke gepijnigde muzikant dan ook straalt hij niet slechts wanhoop uit, maar zijn vrijwel al zijn teksten doordrenkt van diepgewortelde ellende en gekte ('hopeless', 'time to die', 'got my mind on danger', ...). Met elk nieuw jaar richting zijn overlijden in 1996 valt meer op hoeveel waanzin er zijn leven is binnengedrongen: en overtuigender dan ooit tevoren zette hij alles met een ronduit manische productiviteit op plaat.

Het lijkt zo nu en dan alsof 2pac zijn hele leven in scene gezet heeft: de grootse paniek, het vastklampen aan de luisteraar, de stoere praat afgewisseld met breekbaarheid en kwetsbaarheid en het expliciete vooruitkijken naar zijn eigen levenseinde. Maar ook de terugkerende referenties aan Makaveli, het expliciete en voortdurende aandacht vestigen op zichzelf (‘all eyez on me’) en het uitdagen en ophitsen van nagenoeg iedereen lijken de suggestie te wekken dat de rapper jarenlang naar zijn eigen dood toegeleefd heeft. Ontelbare keren luisterde ik zijn tracks tussen mijn 12de en 14de en terwijl ik meestal geen idee had waar hij het over had, geloofde ik hem meteen. Het was eigenlijk niet eens een kwestie van geloven: het was het ervaren van een sfeer die niemand hem nadeed. Een sfeer die bij momenten kippenvel over mijn hele lichaam brengt. En hem die begrijpelijkerwijs tot bestverkopende rapper allertijden maakte.

‘Pain’ uit 1994 combineert alle bovenstaande thema’s: een doorgedraaide, opgefokte 2pac die zich in al zijn wanhoop direct tot jou als luisteraar wendt. Een unieke beat die je als een ijzeren ketting meesleurt met al zijn beslommeringen. En een dienstbare gastrapper (de verder volstrekt onbekende Stretch) die al net zo opgefokt en wanhopig is. 2pac is het geluid van emotie, doordraaiend tot pure wanhoop. Het is onbegrijpelijk dat deze misschien wel meest coherente track van de rapper het niet verder schopte dan B-kantje van Warren G & Nate Dogg’s ‘Regulate’ en tot bonustrack op de verder zeer matige soundtrack van B-film Above the Rim. Pain is 2Pac’s eerste track op het roemruchte Death Row dat daarmee misschien wel toepasselijk zijn ondergang inluidde. Maar het past ook in het plaatje van een ronduit briljante artiest die, al dan niet bewust, de controle steeds sneller begon te verliezen. Een intrigerende en indringende brok emotie die ik sinds 2000 ontelbare keren geluisterd heb.

2pac pain - YouTube

avatar van herman
Mooi dat je alle nummers zo uitgebreid bespreekt. En ook erg fijne teksten om te lezen.

Gaaf dat je Super Mama Djombo er ook in hebt staan. Ben een tijdje op zoek geweest naar hun album (digitaal), maar erg lastig te vinden.

Gast
geplaatst: vandaag om 01:28 uur

geplaatst: vandaag om 01:28 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.