27. Elza Soares – Pra Fuder


Moment: 2:13, wanneer na een kort synth-intermezzo het hele circus weer losbarst.

Ik moet bij Pra Fuder, en het album waar het van afkomstig is, altijd denken aan die Friendsgrap van Joey die geniet van een trifle van vlees, jam en custard omdat hij alle individuele ingrediënten gewoon heel lekker vindt. Op dezelfde manier hebben we hier een combinatie van verschillende ver uit elkaar liggende muzikale ingrediënten waar ik erg van kan genieten, maar normaal gesproken niet tegelijk: uitdagende ritmes, trompetten, sambapercussie, dissonantie, Braziliaans gitaarwerk en onconventioneel stemgebruik. Op papier zou het even appetijtelijk kunnen klinken als eerdergenoemde trifle, maar in de praktijk vind ik deze vreemde smoothie van muzikale factoren echt te heerlijk voor woorden. Pra Fuder is een op hol geslagen sambatrein, waarin oma Elza met haar rasperige stem op losse wijze alle chaos aan elkaar lijmt. Alles aan dit nummer is spannend, van de vele muzikale accenten die op onverwachte momenten de muziek kracht bij zitten, tot de bijna freejazz-achtige trompetsolo op het eind, tot de nerveuze en obscene tekst. Het blijft echt niet te geloven voor me dat een sambamuzikante na een carrière van bijna zestig jaar nog met deze muziek is gekomen.

26. Danny Brown – Ain’t It Funny


Moment: Ik weet niet of er een eerste couplet bestaat dat er zo hard inhakt als deze hier op 0:16.

Ik maak me hier niet erg populair mee, maar ik ben nooit echt goede vrienden geworden met het oeuvre van Danny Brown, puur omdat hij met Ain’t It Funny eigenlijk alles wat hij daarvoor heeft gemaakt in één nummer overbodig maakt. Danny’s shtick over de donkere kanten van drugsgebruik – of laten we het eigenlijk gewoon drugsverslaving noemen – kan me na een tijdje een beetje gaan vervelen, maar niet wanneer het zo verwilderd wordt gebracht als hier. Ik heb helaas wel eens kennis mogen maken met paniekaanvallen, en niets is zo’n perfecte muzikale benadering ervan als de groteske trompetten die dit nummer inluiden, in combinatie met de chaotische brombeat die Danny’s manische raps ondersteunen. Dat maakt, juist hier, zijn referenties over grenzeloos drugsgebruik en de gevolgen ervan extra verwrongen: zoals de magistrale clip al laat zien verkent Danny hiermee de relatie tussen luisteraar en artiest, waarbij de eerste partij eigenlijk geniet van de mentale problemen van de tweede partij. Op die manier krijgt het terugkerende “Ain’t it funny how it happens?” een hypersarcastische lading die me echt rillingen over mijn lijf geeft. Ain’t It Funny is een koortsdroom van een nummer; het is Danny met alle remmen los, en ik zou er veel geld voor betalen om hem vaker zo te horen.

25. clipping. – Blood of the Fang


Moment: Nog bevredigender dan Diggs' hypersnelle raps in de laatste minuut is de kracht waarmee ze weer uiteenvallen op 3:53 (3:42 in de Youtubeversie).

Vreemd genoeg is Blood of the Fang uitgebracht in een jaar waarin het relatief rustig was op het gebied van Amerikaans politiegeweld, terwijl het wat mij betreft één van de meest indringende nummers met betrekking tot dit onderwerp is. Dit is niet in het minst vanwege de tekst, die op zijn minst militant te noemen is (“There finna be blood/and much of it blue” ). Ik vergeef het ze – sterker nog, word er enthousiast van – puur vanwege de horrorcore-achtergrond van de mannen, maar ik vraag me wel eens af waarom er niet meer controverse over is gekomen. Het maakt in ieder geval de kernboodschap die Daveed Diggs zo zeldzaam geëmotioneerd de luisteraar voorhoudt wel duidelijk, namelijk dat je met kumbajah-activisme nergens komt bij gewelddadige onderdrukking. De sinisterheid van de situatie wordt versterkt door twee factoren, te weten de beat en de algehele muzikale opbouw. Eerstgenoemde is een kunstwerk op zich, waarin Somalische vrouwenkoren, windgongen en ijzingwekkend industrieel gekrijs worden vermengd met diep brommende bassen die naarmate het nummer vordert steeds intenser worden. Dat brengt ons op het tweede punt: de manier waarop Blood of the Fang zich ontvouwt is niets minder dan legendarisch. De dichtheid in het ritme van Diggs’ raps neemt na ieder refrein steeds meer toe, en zo ook de grauw in zijn stem. Op deze manier krijgen we in de laatste minuut een verse waarvan je je serieus afvraagt of de beste man een extra paar longen heeft, maar ook één die een uitzonderlijke oerkracht in me opwekt, zeker in combinatie met het ronkende mechanische geweld waar het overheen gelegd wordt. Als er één nummer in deze lijst is waar ik zin in krijg om dingen van in de fik te steken, moet het wel Blood of the Fang zijn.

24. Angel Olsen – Creator, Destroyer


Moment: De klaaglijke manier waarop Angels stem de hoogte in schiet bij het "my darling, how are you, how have you been lately?" op 1:35.

Het is een probleem dat Danny Brown hierboven eigenlijk al aangekaart heeft, maar als ik naar Angels nieuwe muziek luister, denk ik vaak – heel slecht – dat ik haar toch liever ongelukkig hoor. Haar muziek gaat namelijk gepaard met een bepaalde muzikale simpelheid, die in combinatie met het emotioneel vlakkere karakter van haar latere muziek kan resulteren in een bepaalde oppervlakkigheid. De wanhoop die uit Creator, Destroyer klinkt wordt daarentegen juist ondersteund door het feit dat het nummer eigenlijk bestaat uit vier coupletten en evenveel akkoorden. Op deze manier kunnen alle emoties van Angel hier ongehinderd mijn aderen instromen. En emoties, wat had ze die hier, hè. De tekst van dit breakupliedje is van begin tot eind perfect – het duurde lang om te kiezen welke lines ik er voor jullie zou uitpikken, maar uiteindelijk is de emotionele zeggingskracht van “Creator, you destroy me/you know my hunger well, and yet you starve me/Until I'm begging on my knees” het grootst. Je voelt als luisteraar dat dit ook niet niks is voor Angel om zelf te zingen, met de onmiskenbare snik in haar stem die op meerdere plekken in het nummer terugkomt. Het maakt het geheel bijzonder intens, en weer een voorbeeld van hoe liedjes vaak betere communicaties van bepaalde gevoelens kunnen zijn dan alleen taal. Luister niet naar wat ik al dan niet over een Anything of No Children zou kunnen hebben gezegd, het is Creator, Destroyer dat mijn lijst van favoriete break-upliedjes aanvoert.

23. Perfume Genius – Normal Song


Moment: “Hold my hand, I am afraid” – kwetsbaarder kan je een nummer niet openen.

Na Angel Olsen is Perfume Genius wederom een geval van een artiest die in zijn/haar vroege jaren schitterde door muzikale eenvoud te combineren met emotionele fragielheid. Technisch gezien heb ik Normal Song niet ontdekt sinds mijn vorige toplijst - ik was destijds al idolaat van Perfume Genius en kende het nummer al. Wel is de band tussen mij en dit naakte, uitgeklede en ongekend intieme liedje alleen maar sterker geworden door de jaren heen, terwijl Mike Hadreas en ik verder een beetje uit elkaar groeiden. In zijn eenvoud klinkt Normal Song bijna als een kinderliedje, met het lieflijk walsende tokkeltje waarover berustende piano-akkoorden worden gespreid. De tekst is, ongewoon voor Hadreas’ doen, eigenlijk ook erg kinder-proof. Waar hij in de andere hoogtepunten op van dit album noodgedwongen pornografie en bijnadoodervaringen door drugs bezingt, troost hij hier ons met meerdere mantra’s die voor sommigen misschien muurtegeltjesassociaties opwekken, maar voor mij door de jaren heen erg dierbaar zijn geworden. “No floating sheet, no matter how haunting/And no secret, no matter how nasty/Can poison your voice/Or keep you from joy” : vooral met de wetenschap van wat Hadreas allemaal is overkomen blijft het een bijzonder ontroerende boodschap. Om de één of andere reden werkt deze wagonlading kwetsbaarheid en troostendheid bij mij vrij therapeutisch. Ik voel me schoner als ik dit nummer heb geluisterd.

22. Jon Hopkins – Collider


Moment: De synthontlading rond 6:38 – ik weet niet of het woord 'hemels' of 'hels' de lading beter dekt.

Vanavond ga ik weer eens kijken hoe een club er ook alweer van binnen uitziet. Ik heb in zo’n 18 maanden lockdown vaak gefantaseerd over hoe het zou zijn om mijn favoriete danceknallers langs te horen komen in een bezwete, donkere tent. Ondanks het feit dat Collider het – even checken – hoogst genoteerde dancenummer is in deze lijst, kwam dit nummer eigenlijk maar weinig voor in die fantasieën. Aan de opzwependheid ligt het niet, met de pulserende drums die je hart al snel het BPM van dit nummer laat overnemen. Het is meer dat de extase die Collider oproept eigenlijk ongelooflijk verstikkend is. De hijgsample, de snijdende synths die langzaam tot alarmniveau opbouwen, de dreunende bass – als deze elementen clubbeelden oproepen, is het die van een gevaarlijk warme Berlijnse bunker waar iedereen zich helemaal delirisch heeft gesnoven. Niet een plek waar ik iedere vrijdagavond kom dus, maar wel een spectaculair sfeerbeeld om als artiest op te roepen, en Hopkins slaagt er in als geen ander. Collider is een adrenalineshot van een nummer, met een spannendere opbouw dan de gemiddelde Netflixthriller en een religieuze climax. Als ik ooit op een feestje kom dat samengevat kan worden door dit nummer, zal het een onvergetelijk feestje zijn geweest.

21. Palace Music – New Partner


Moment: Ik heb een speciale zwak voor de wolvenhuil waar Oldham in opgaat aan het eind van het eerste refrein, rond 0:57.

Ik heb een tijdje zangles gevolgd, maar ik kwam er al snel achter dat het niets voor mij was. Ik denk dat mijn zanglerares opgaf op het moment dat ik New Partner liet horen als voorbeeld van hoe ik graag zou willen klinken als zanger. Daardoor moet ze waarschijnlijk hebben gedacht dat ik überhaupt geen ambitie had om zuiver te klinken, maar de werkelijkheid is naar mijn mening anders: goed ongepolijst zingen is een absolute kunst die misschien wel moeilijker is dan goed gepolijst zingen, mits je geen Mariah Carey aan het coveren bent. Kijk maar naar dit liedje, waarin Oldham precies op de goede momenten zijn stem laat overslaan en exact de losheid van de instrumentatie kan evenaren, maar de harmonieën in het refrein toch zo foutloos kan laten klinken. Het is erg lastig te doen, zo heb ik zelf gemerkt bij coverpogingen, en voegt een onmisbare dimensie aan het liedje toe. New Partner was namelijk nooit zo’n geniaal liefdesliedje geweest als het niet bestond uit zulke interessante tegenstellingen – die van ruwheid en perfecte harmonieën dus, maar ook tussen de schitterende fijnzinnige mijmeringen in het couplet en de rechttoe-rechtaan tekst van het refrein. Dit liedje staat in een eenzame positie binnen Oldham’s oeuvre als eentje dat een vertederend effect heeft op werkelijk iedereen aan wie ik het laat horen. Voor sommigen misschien een te makkelijk liedje voor zijn doen; voor mij het hoogtepunt van lieflijkheid.

20. Diane Cluck – Bones and Born Again


Moment: De slaggitaar die invalt op 0:54, die shit is weelderig AF.

Ik denk dat ik minstens dertig luisterbeurten van dit nummer achter de rug had toen ik erachter kwam dat het uit twee (2) akkoorden bestaat. Een G-akkoord en een A-akkoord, op een enkele gitaar, had Diane Cluck nodig om zo’n verbluffend weelderige compositie te maken. Het is de kracht van opbouw, en van het toevoegen van een tweede laag. Op die manier krijgen we immers dat contrast tussen hoe het riffje lieflijk geplukt wordt in de intro, of juist agressief uit de gitaar getrokken naar het einde toe – en op die manier klinkt het tweede refrein zo oorstrelend wanneer Diane zichzelf met die verrukkelijke tweede stem vergezelt. Wat ook helpt is de kenmerkend intelligente poëzie van Clucks hand (op dit album behoort ze wat dat betreft echt tot de grootsten in het folkgenre, wat mij betreft), en bovendien het feit dat haar zanglijnen door het liedje heen op een prachtige ontdekkingstocht gaan, voorbij de grenzen van dissonantie. Zo wordt Bones and Born Again een organisch ademend geheel dat niet alleen mooi te noemen is, zoals vaak geldt voor folkmuziek, maar ook verdomd avontuurlijk en opvallend groots. “Things are so lush and large here”, je hebt helemaal gelijk, Diane.

(Daarnaast heeft ze een keer een vet aardig berichtje teruggestuurd op haar Instagram toen ik in een aangeschoten bui mijn liefde voor haar muziek aan haar verklaarde, dus dat zorgt er automatisch wel voor dat ik fanboy genoeg word om haar muziek in de bovenste regionen van mijn lijst te zetten)

Ik vind dit wel een vrij grappig beeld, haha.

Twee schitterende nummers, erg mooi beschreven.

Diane Cluck was mij nog onbekend, maar wat een fantastisch nummer is dat Bones & Born Again. Sowieso staat er in jouw lijstje heel wat fraais. Dit blijft toch veruit het interessantste topic van dit forum. Bedankt daarvoor!

Een beetje jammer van het trage tempo, maar dat is een euvel waar veel voorgangers ook tegenaan gelopen zijn. 3,5 lijstjes op 10 maanden tijd is wel echt bizar weinig.

Is het geen idee om een deadline van bijvoorbeeld 5 weken aan te houden? Geraak je niet klaar op tijd? Geen probleem, dan post je gewoon de nummers zonder extra tekstjes (of in een apart topic), zodat de volgende op de lijst kan starten. Zo weet je ook op voorhand wanneer je er aan zal moeten beginnen.

Diane Cluck is fantastisch, ik vind vooral The Turnaround Road zo ontzettend mooi

Edit: damn deze hele pagina staat eigenlijk louter vol met parels. Oh, en een fantastisch stukje bij Diplomat's Son zeg!

19. The Pharcyde – Passin’ Me By


Moment: de hele brief van Fatlip op 3:32.

Jajajaja, ik wist wel dat jullie aan het wachten waren totdat deze cliffhanger opgelost werd. Hierbij: Passin’ me By is het allerbeste wat jaren ’90 hiphop te bieden heeft, alternative of niet. Dat heeft redenen, en die zal ik voor jullie uitleggen. Allereerst vind ik het, ook binnen de hiphop, fijn als er iets van samenhang, iets van een centraal thema te vinden is binnen een liedje. Van een afstandje kan ik ook de wat meer braggy, linegerichte hiphop waarderen, maar verhalenvertellers zullen altijd mijn voorliefde zijn. De sympathieke, grappige en bitterzoete verhalen die de mannen van The Pharcyde hier vertellen over hun verloren jeugdliefdes voldoen precies aan dat criterium. De manier waarop ze dat doen brengt me op reden nummer twee, te weten hun belachelijk dynamische rapstijl, tussen en binnen de verses. Tussen de hoge, zeurderige klanken waarmee Bootie Brown zijn eerste verse inluidt, de meer klassieke flow van SlimKid met geniale ritmische spelletjes in zijn laatste verse, en de fantastische half-raps van Imani en Fatlip zit meer ruimte dan wat vele rapcollectieven op een heel album bereiken. Tot slot: van alle trompetjes-scratch-nineties-hiphoprefreintjes móet dit toch wel de beste zijn? We hebben een walgelijk lekker schorre zanger, fucking samenzang en ook nog eens een superieur trompetmotief. Er is best wat competitie in het gebied van sympathieke, zonnige 90’s-hiphop, maar Passin’ Me By staat daar eigenlijk helemaal buiten. Banger.

18. William Basinski – dlp 1.1


Moment: Vanaf ongeveer de 54e minuut begint een grijze bromtoon de muziek – of wat er nog van over gebleven is - te bedekken onder een dikke deken; dit bij verschillende luisterbeurten ofwel superrustgevend als -ontroerend gewerkt.

Het ambientgenre heeft me lang gefascineerd op een foute manier, namelijk dat ik me niet goed kon voorstellen dat mensen er voor hun eigen plezier naar luisteren. In mijn vroege jaren op de site kwam ik Basinski’s Disintegration Tapes tegen, en deed ik het mentaal af als muziek voor mensen die naar conceptuele kunstgaleries gaan om vervolgens te zeggen dat ze alles begrijpen. Een uur lang naar een langzaam aftakelend, zich continu herhalend loopje van een paar seconden luisteren, het was een te letterlijke muzikale vertaling van “watching paint dry” voor me. In 2015, rond mijn eindexamens, sloeg deze onverschilligheid razendsnel om in innige liefde. Ten slotte, om even één van mijn all-time favourites erg tekort te doen: alle dlp’s van Basinski luisteren verdomd lekker weg als achtergrondmuziek wanneer je in de bieb aan het ploeteren bent. Om Basinski meteen weer omhoog te brengen: als je wel met aandacht naar de muziek luistert, is die niets minder dan magisch. Dlp 1.1 vooral kan me compleet meevoeren in een soort hyperconcentratie waarin ik gefascineerd kan luisteren naar hoe de compositie langzaam sterft. Het laten haperen en vervolgens wegvallen van noten is niet alleen muzikaal interessanter dan het lijkt vanwege de nieuwe melodieën die het oplevert, de tergend trage ondergang van zo’n majesteus motief heeft op een symbolische manier ook een vrij emotioneel effect. Luisteren naar dlp 1.1 is alsof je over de tijd vliegt, hele koninkrijken ziet opkomen met de vorstelijke pracht van het motief, om ze vervolgens weer te zien vergaan met de langzame destructie ervan. Ook volstaat ‘ie in je “chill beats to study to”-afspeellijstjes. Hoe veelzijdig kan je zijn als nummer.

17. Grouper – Alien Observer


Moment: Wanneer alleen nog de samenzang overblijft op 3:36.

Hoewel wat compacter verpakt dan Basinski’s tapejes, heeft Alien Observer minstens even veel majesteuze ambientpracht te bieden. Wat ik altijd zo waardeer aan Grouper is dat haar combinatie van ambient met zang – iets wat sowieso meer artiesten zouden moeten doen – de muziek een vrij expliciet emotionele lading bezorgt die puur instrumentaal toch lastig te bereiken is. Tuurlijk, de eenzaamheid van het repetitieve pianoloopje spreekt voor zich, maar het “Alien observer, in a world that isn’t ours” dat ze erover heen zingt vormt de ware vuistslag. Dat komt niet in het minst door de meerstemmigheid die Liz Harris hier aan ons presenteert: die is zo onbeschrijflijk hemels dat ik het erop zal houden dat ik nog precies weet hoe er een hoorbare ‘wow’ uit mijn mond ontsnapte toen ik haar voor het eerst hoorde. Op die manier blijkt Alien Observer ondanks zijn desolate instrumentatie en tekst toch eigenlijk erg geruststellend. Het is helemaal alleen op je rug de nacht in kijken, om in al die duisternis toch wat verschrikkelijk moois te vinden.

16. SOPHIE – Immaterial


Moment: Ik beschrijf hem hieronder al, maar die overgang van de bridge tot het laatste refrein vanaf 2:38 is gewoon ontroerend euforisch.

Oh jongens, wat was het vervelend om in de zomer van 2018 bevriend met mij te zijn. Maakt niet uit in welke sociale situatie je je bevond, ik probeerde Immaterial van SOPHIE te pluggen. Ik stond er gewoon versteld van, en sta dat nu eigenlijk nog steeds, hoeveel euforie er geconcentreerd kan zijn in een dancepopliedje van nog niet eens vier minuten. Het deed me niets dat mijn omgeving me op basis van dit nummer afdeed als k-popliefhebber (?), bij mij in de buurt zijn in die verstikkend hete zomer betekende minstens vijf keer per dag los moeten gaan op Immaterial. Wat ik zo verdomd mooi vind aan dit liedje is de bevrijdende boodschap die eruit spreekt. Er is veel materiaal over het minder fijne gedoe dat komt kijken bij de LGBT-ervaring, en ook dat luister ik graag. Toch kan het pure, vrijgevochten geluk dat vloeit uit Immaterial vaak nog stukken waardevoller zijn. “I can’t be held down/I can be anything I want” – hoewel dit natuurlijk betrekking heeft tot SOPHIEs identiteit als transgender vrouw zijn het belangrijke woorden voor iedereen om te horen, queer of niet. Dat geldt natuurlijk zeker als deze zinnen gebracht worden over aanzwellende synths in een bridge die ons brengt naar één van de meest extatische refreinen ooit geschreven. Immaterial is een liedje waarvoor het woord anthem uitgevonden is, in termen van queer bevrijding, in termen van hyperpop, en in termen van blijdschap. Rust in vrede SOPHIE.

16. Black Country, New Road – Sunglasses


Moment: Superobscuur muziekfeitje dat niemand van jullie kent waarschijnlijk, maar rond 7:20 zingt Wood dus heel luid “Leave Kanye out of this!” Echt een lekker moment.

De stof is opgetrokken rondom The Windmill. De eerste cynische reacties op eclectische rockbandjes met neurotische zangers beginnen binnen te druppelen, en – mark my words – binnen een paar jaar zal de algehele consensus zijn dat de tsunami aan atonale Britse postpunk even passé is als de coronacrisis. Ik leg hierbij de gelofte af dat ik ook dan nog even hyped zal zijn over Sunglasses (ja ja, voorál de singleversie*). Misschien klinkt het geloofwaardiger nu het circus rondom hun debuutalbum voorbij is, maar dit nummer behoort voor mij tot de top van wat de rockmuziek heeft voortgebracht. Ik kan dit met weinig details onderbouwen die ik niet elders op dit forum al heb aangekaart, maar ik wil nogmaals benadrukken wat voor enthousiasme voor het rockgenre Sunglasses weer in me heeft aangewakkerd. Dachten we dat we alles al gehad hadden, blijkt dat je met een zelfbewuste bloemlezing van veertig jaar rockmuziek nog zo’n waanzinnig spannend en relevant anthem kan neerzetten. Een tekst die even politiek, cynisch en memebaar is; de meest iconische zangperformance sinds Goedemorgen Kapitein; de herintroductie van trompetten in de rockmuziek (om hopelijk nooit meer te verdwijnen); bovenal een metamfetamineshot aan paniekerige en furieuze energie. Vanwege hun roem die gebouwd is op dit nummer begrijpelijk, maar toch eeuwig zonde dat de band Sunglasses nooit meer zo gaat opvoeren.

*Al moet ik dus trouwens zeggen dat de laatste minuut van de albumversie wel de singleversie voorbij streeft, met Isaac Woods compleet getergde vocalen, de toevoeging van de viool en de variatie op het riffje.

15. Daughters – Guest House


Moment: Die oerschreeuw van Alexis Marshall voordat alle registers opengaan op 1:29.

Ik had er in een eerder stukje al half naar gerefereerd, maar na een slechte ervaring met wiet bij een festival heb ik een paar jaar moeten kampen met vrij nare paniekaanvallen. In een poging om daar overheen te komen heb ik me gewend tot twee muzikale hoekjes: verstilde folk en als dat niet hielp zijn logische alternatief, namelijk atonale industriële noiserock. Ik merkte dat als ik te ver verwijderd was van kalmte om dat in muziek te kunnen waarderen, het juist hielp om me in het complete tegenovergestelde onder te dompelen. Ik denk dat ik geen understatement maak als ik Guest House dan benoem als het complete tegenovergestelde van kalmte. Uit dit nummer spreekt een soort paniek die de meeste mensen (waaronder ik) in hun leven niet zullen ervaren, een soort primale kracht die alleen samengaat met doodsangst. “Alsof zijn leven ervan af hangt” is nauwelijks meer een figuurlijke manier om te omschrijven hoe Alexis Marshall hier zijn claustrofobische teksten wauwelt, dan weer krijst; de logge percussie en krijsend dissonante gitaren die hem hierin ondersteunen kunnen nog het best vergeleken worden met loden buizen die vlak naast je hoofd kapot worden geslagen. De climax van het nummer, waar een orgel extra gewicht toevoegt aan al het geweld, is niets minder dan filmisch. Ik denk dat dit alles voor mij hielp om mijn eigen paniekgevoelens te relativeren: als ik niet in zo’n onmenselijk verwrongen radeloosheid bevond als wat Guest House schetst, kwam het nog wel goed met me. In ieder geval vind ik vind het echt een ongelooflijke prestatie dat de mannen van Daughters het meest gitzwarte van de menselijke ziel zo overtuigend op plaat hebben kunnen zetten, zonder karikaturaal te klinken.

Wat een updates weer.

Dit, damn. Sprakeloos

2x plek 16?

Fijne tracks! Zeer toffe update, mooi geschreven ook

Gecorrigeerd in deze post, bedankt willemdeux!

13. Novos Baianos – Preta Pretinha


Moment: Wanneer de tweede gitaar invalt rond 1:51.

De twee vorige Braziliaanse liedjes die langskwamen hebben aangetoond dat MPB niet per definitie vrolijk, zonnig en vriendelijk hoeft te zijn. Toch is op het moment mijn allerfavorietste, allerdierbaarste liedje uit dit land er juist één die precies aan al deze typische kenmerken van het genre voldoet. En hoe. Preta Pretinha zuigt alle somberheid weg in iedere kamer waarin het opgezet wordt, en verhoogt meteen de temperatuur naar tropische hoogtes. Of nou, ik zal voor mezelf spreken: iedere keer dat ik het iconische tokkeltje hoor dat de ruggengraat van dit nummer vormt, raak ik vervuld met dezelfde kalme, warme tevredenheid die je voelt bij de fijnste zomeravonden in het park, met mensen waar je van houdt. Tevredenheid kan ook uitzinnig zijn, bewijzen de Nieuwe Bahianen hier, want naarmate Preta Pretinha uitbouwt met eerst een lieflijke solo, dan krachtiger gitaarwerk, vervolgens feestelijke percussie, en tot slot een achtergrondkoortje voor in de geschiedenisboeken, wordt mijn hoofd vervuld met een levenslust die verder met legale middelen niet bereikbaar is. Deze band gebruikte vrolijkheid blijkbaar als politiek statement tegen het regime, maar om heel eerlijk te zijn heb ik het politieke hier even schaamteloos omgevormd naar het persoonlijke: Preta Pretinha sprankelt van de uitgelatenheid, en zal nog heel lang een vriend blijven als ik wat warmte nodig heb.

12. Kendrick Lamar – The Blacker the Berry


Moment: Wanneer de beat wegvalt voor Lamars laatste verse in 4:10.

Ook hier heb ik weer een beetje moeite met het vinden van nieuwe woorden om mijn liefde voor dit nummer te beschrijven, enerzijds vanwege het feit dat ik het forum er al mee heb volgeplempt, en anderzijds vanwege de legendarische status van het nummer. Laat ik dan nog maar een keer ingaan op de plottwist aan het eind, namelijk Lamars snauw richting de hypocrisie van degenen die het structurele geweld dat de zwarte gemeenschap wordt aangedaan veroordelen terwijl ze er zelf aan meedoen – waaronder Lamar zelf. Het geeft zijn geagiteerde voordracht door het nummer heen plots een compleet nieuwe lading mee, namelijk die van zelfhaat. Ik ben iedere keer weer onder de indruk van deze emotionele uppercut, maar ik waardeer de observatie ook vanwege de gedurfdheid ervan. Deze retorische truc heeft voor nogal wat controverse gezorgd, maar het valt nauwelijks te ontkennen dat hij meer discussie uitlokt, meer thought-provoking is dan, nou ja, zo ongeveer alles wat er in de hiphop is gemaakt. Op die manier is TBTB wat mij betreft de vaandeldrager van de titel van political hiphop op tekstueel vlak. Dan helpt het vervolgens ook dat alles op muzikaal vlak ook zo teringvet is. De loeiende sirene-achtige sample, de verbeten drums, de rauw gezongen intermezzo’s van Assassin, de aanzwellende violen – dat superlelijke woord urgentie mag naar mijn mening alleen voor dit nummer gebruikt worden. The Blacker the Berry is echt een epos van een nummer, even ambitieus op muzikaal als tekstueel vlak en even indringend op persoonlijk als politiek vlak.

11. Fishmans – LONG SEASON


Moment: Dit is zo’n moment waar ik dit format voor heb bedacht: die laatste ultrahoge viooltonen die vanaf 26:20 overgaan in het pianoloopje geven me echt rillingen over de rug.

Is het een nummer? Is het een album? Het antwoord op allebei die vragen is ja, maar ik denk dat ik dit muziekstuk wel in mijn lijst mag opnemen. Fishmans hebben met twintig jaar vertraging binnen een paar jaar In the Aeroplane Over The Sea-hypelevels bereikt onder muzieknerds op het internet, en ik reken mezelf trots tot deze groep (tot de muzieknerds, niet tot Fishmans helaas). LONG SEASON is simpelweg een monument van een nummer, waarin de eerste en laatste twee delen concurreren in pure mooiheid en het derde stuk een onmisbaar intermezzo is om het palet te reinigen.

Ik bedenk me nu dat LONG SEASON een interessante relatie heeft met het concept van herhaling. Aan de ene kant bouwt het nummer eigenlijk op als een soort dancejam, waarin repetitieve laag na repetitieve laag wordt toegevoegd, om weer af te bouwen en vervolgens later weer terug te komen. Deze muzikale keuze werkt even hypnotiserend als het beste wat dat ongerelateerde genre te bieden heeft (dat pianoloopje blijft vaak nog een uur in mijn hoofd resoneren als het nummer afgelopen is), maar dezelfde herhaling leidt ook tot een emotioneel effect. De band laat ons immers uitgebreid kennis maken met hun weelderige melodieën en neemt ze weer van ons af, om ze vervolgens twintig minuten later pas weer te laten horen. Op die manier kan een accordeon die naar het einde toe acht keer precies dezelfde melodie speelt plots bijzonder emotioneel klinken, en krijg ik regelmatig een brok in mijn keel als het pianoloopje na een lange pauze weer opdoemt.

Aan de andere kant herhaalt LONG SEASON zich ook totaal niet. Muzikale elementen zoals de gastzangeres in het tweede deel en de gitaarsolo in het laatste geven ieder stuk een duidelijk eigen karakter. Het stuk grijpt in het eerste deel, schuurt in het tweede deel, bezweert in het derde deel, ontspant in het vierde deel en ontroert tot op het bot in het laatste deel. ‘Sprankelend’ en ‘bitterzoet’ zijn twee woorden die ik zou gebruiken om het hele stuk te omschrijven, maar binnen de betekenis van die twee woorden is nog een schat aan variatie te vinden, zo bewijzen deze mannen. Zo blijft dit nummer/album consistent maar gevarieerd, hypnotiserend maar aangrijpend, en experimenteel maar vriendelijk. Geloof de verlate hype.

Jemig, die laatste drie nummers. Doe effe normaal, wat een niveau

En dan komen er nog tien betere nummers aan!

Ja hou op met ons hoi, dit is niet meer te vatten. O wee wie hierna moet

Daarnet weer bijna gestorven van genot tijdens Long Season, wat een ongeëvenaard meesterwerk blijft dat toch. Beatles wie?

Novos Baianos – Preta Pretinha, erg mooie ontdekking! Dit nummer neemt mijn vooroordelen over Braziliaanse muziek wel weg (allemaal hetzelfde klinkende, voortkabbelende muziek), erg gelaagd nummer vol twists en prachtige details.

Inderdaad zeg, hoe kan je hier nog overheen gaan met de top 10?

Sterke schrijfsels ook, ik kan me volledig vinden in wat je schrijft over The Blacker the Berry. Urgenter dan dat nummer wordt het niet.

In dat geval raad ik je zeker aan om Elza Soares en Chico Buarque die eerder voorbij kwamen nog te proberen, om die vooroordelen verder weg te nemen.