Wow dit is misschien wel het beste drietal dat hier ooit is langskomen. En dan tel ik m'n eigen lijst van anderhalf jaar terug mee.

Toptien met Joanna en Ichiko (Eefje?), laat maar komen

Shoutout naar 123poetertjes

10. Eefje de Visser – Scheef


Moment: Ondergewaardeerd moment: 2:23, wanneer de samenzang ondergedompeld wordt in een bad van synths.

Misschien is Eefje de Visser wel de meest controversiële artiesten in mijn lijst, zeker nu ik Mark Kozelek er niet in heb meegenomen. Om onverklaarbare redenen hebben de mensen om me heen óf een schurfthekel aan haar muziek, óf zijn ze net zo veel fan als ik. Ook op musicmeter punt nl is er een duidelijk Kamp Eefje en Kamp Niet-Eefje. Ik heb mijn loyaliteit misschien niet genoeg uitgesproken de laatste jaren, maar ook ik ben al bijna tien jaar overtuigd Kamp Eefje. Natuurlijk kan ik de neiging van singer-songwriters om na een tijdje synthesizers op te pakken niet revolutionair noemen, maar ik vind toch dat Eefje een bewonderenswaardige evolutie heeft doorgemaakt van pretentieloze, menselijke folkpopliedjes naar de etherische synthpopkoningin die ze nu is. Ze is één van de eerste artiesten geweest waarvan ik mezelf wel als fan zou willen betitelen, getuige bijgevoegde foto van 17-jarige hoi die helemaal hyped was dat ‘ie met haar op de foto mocht, en Eefje die dacht dat de fotograaf ergens anders stond.

Maar goed, dat is allemaal bijzaak. Scheef vind ik één van de allerbeste liedjes uit haar oeuvre, en bovendien één van de beste Nederlandstalige liedjes ooit geschreven. In deze fase van haar carrière was Eefje niet uitsluitend singer-songwriter óf synthpopartiest te noemen, maar ze was een meester in beide gebieden. De folk- en elektronische elementen die Scheef bevat zijn allebei magnifiek uitgewerkt, met in de eerste categorie een hypnotiserend gitaarloopje, hemelse samenzang en kenmerkend fantastische Eefje-songwriting en in de tweede categorie de heldere achtergrondgeluiden, knisperende percussie en natuurlijk die synthzee. God jongens, die synthzee. Er is genoeg goede Nederlandstalige muziek gemaakt, maar wat betreft het zelfvertrouwen om de instrumentatie de ruimte te geven is Eefje hier wél een beetje revolutionair voor mijn gevoel. Als ze in de laatste minuut klaar is met zingen en het hele liedje laat opslokken door die langzaam aanzwellende vloedgolf aan synths gebeuren er twee dingen met me: aan de ene kant natuurlijk volledige extase en kippenvel, aan de andere kant een vreemd soort trots. Op zich slaat het natuurlijk nergens op dat ik dat laatste voel, want de kans is klein dat Eefje haar volledige creatieve inspiratie heeft gehaald uit ons fotomoment samen. Toch merk ik dat ik trots ben als ik Scheef hoor, omdat je hier de voltooide evolutie ziet van herkenbare singer-songwriter die lieve liedjes zingt over liggen in het gras naar de Artiest met hoofdletter die dit soort gelukzalige geluiden kan produceren. Knaller van een nummer, Eefje is de beste, join allemaal Kamp Eefje, we hebben Koekjes.

9. Talking Heads – Once in a Lifetime


Moment: De extra melodie die aan het refrein wordt toegevoegd in 3:08 - kers, taart.

Oef, het gaat lastig worden om onder woorden te brengen waarom dit tot één van mijn favoriete nummers behoort. Ik vind het concept van kunst die zichzelf buiten de ruimte en tijd plaatst en vanuit die positie reflecteert op de wereld superinteressant, en mooi vooral (Aan de Oevers van de Tijd, één van de beste Spinvisnummers!!). Once in a Lifetime vervult die vrij zeldzame ambitie met zijn geniale tekst: nerveuze predikant David Byrne oreert over het voortgang van de tijd, en over de bevreemding tegenover de plek waar je je bevindt. Het gebeurt met een soort levensomvattende begeesterdheid die me al sinds de eerste keer dat ik dit nummer hoorde eindeloos fascineert. Dit is waarschijnlijk deels omdat ik me wel herken in de geschrokken dissociatie die Byrne constateert met “This is not my beautiful house/This is not my beautiful wife”, ondanks het feit dat ik geen van beide bezit. Het is het type constatering dat me best wel vaak bezig houdt: holy shit, ik ben vierentwintig jaar oud, heb kamerplanten en ga binnenkort het werkende leven in. How did I get here?

Voor mijn mentale gezondheid is het dan maar goed dat die kenmerkende Talking Heads-nervositeit hier dan wordt vergezeld door een royale dosis euforie. De existentiële crisis veroorzakende slogans van Byrne worden verrassend meeschreeuwbaar wanneer ze door zo’n belachelijk opzwepende groove worden begeleid, en het refrein is niets minder dan uitzinnig te noemen. Deze vreemde tegenstelling tussen koortsachtige bevreemding en extatische muzikale ondersteuning werkt eigenlijk vrij troostrijk, merk ik, en daarom is dit liedje me ook zo dierbaar geworden. Een extreem feestelijke herinnering aan dat tijd vloeit, verwondering daarover normaal is en dat je je maar moet onderdompelen in dit alles. Same as it ever was.

Ik hoop dat Gretz hoop heeft. Prachtig stuk wel bij voor mij één van de meer overschatte nummers van één van de beste bands die ooit op deze aardkloot heeft rondgelopen. Voor mij het minst briljante nummer van Remain in Light bvb. Maar nog steeds kapotje geniaal hoor.

Roeland jij weet dingen

Prachtig stuk over dit geniale monument

8. Sufjan Stevens – Carrie & Lowell


Moment: In het schorre minirefreintje van acht seconden waarin Sufjan zich uit de bridge werkt vanaf 2:19 zitten meer gevoelens geconcentreerd dan in de meeste hele albums die eenzelfde effect proberen te bereiken.

Ik mag dan wel MuMe-fähig genoeg zijn om één van de meest populaire singer-songwriters van de afgelopen paar decennia bovenaan m’n lijstje te zetten, ik ben tenminste hipster genoeg om last-minute No Shade in the Shadow of the Cross te verwisselen met het titelnummer van het aan zijn moeder opgedragen album. Het is een lastige keus, omdat het desbetreffende album juist tot één van mijn favoriete albums ooit behoort juist vanwege zijn consistentie. Desalniettemin kies ik toch voor Carrie & Lowell, omdat ik met een beetje achteraf mentaal geturf wel durf te stellen dat dit het liedje van hem is dat mij het grootste volume geaggregeerde brok in keel heeft opgeleverd. Dat komt geloof ik doordat Sufjan het hier over een iets andere boeg gooit met het contrasteren van licht- en zwaarheid. Waar dat andere nummer van begin tot eind ondubbelzinnig rouwvol is (en prachtig op die manier), ligt de sfeer hier wat gecompliceerder. De eerste twee minuten van dit liedje zijn bijna sprookjesachtig, met hun luchtig kletterend getokkel en Sufjan die zijn jeugdherinneringen nog zodanig cryptisch verwoordt dat ze aangenaam nostalgisch lijken. Even lijkt het zo richting het einde van het album alsof Sufjan ons een moment van relatieve tevredenheid gunt, totdat hij ons met de bridge weer de diepte intrekt. De formule waarmee hij dat doet is eigenlijk supersimpel: tot dan toe voornamelijk akoestisch nummer plus lage keyboardtonen betekent climax. Toch zit er zo veel emotionele diepte in wanneer het uit Sufjans handen komt, zeker met zijn bijna religieuze falsettospreuken (”Carrie come home/Like a dead horse”), dat het bijna al het andere singer-songwriterwerk van de decennia ervoor compleet futiel doet lijken. Carrie & Lowell, het nummer en het album, is één van de heilige gralen van de treurige-mannen-met-akoestische-gitaren-muziek.

Van spot geruild met johan de witt, want ik ga liever eerst nog even met deze lijst aan de slag om uiteindelijk mijn vrijwel complete persoonlijke muziekgeschiedenis in een chronologische volgorde te kunnen presenteren. En ik kan de extra tijd goed gebruiken om knopen door te hakken, want het is me eens te meer duidelijk worden dat schrappen aka kill your darlings gewoon het moeilijkste is wat er is.

wendyvortex
Johan de Witt
AstroStart
Aerobag
Mausie
Bonk
madmadder
AbleMable
MRDammann
Ward
Gretz
Koenr
Brainpatient
Barney Rubble
Shaky
Ponty Mython
VladTheImpaler
catdog
Mat_
ranja
Omsk
jordidj1
panjoe

De top 100 van - MusicMeterWiki - wiki.musicmeter.nl

Gast je bent hier al zeven jaar mee bezig

https://i.vgy.me/PIiBU5.jpg

7. Elliott Smith – Waltz #2 (XO)


Moment: Het “Still going strong, XO Mom” en het daaropvolgende “It’s okay, it’s alright, nothing’s wrong” vanaf 3:17 is kippenvelgarantie.

…Samen met Waltz #2 van Elliott Smith. Op papier komt de beschrijving van deze twee liedjes eigenlijk redelijk overeen: aanvankelijk luchtig klinkend akoestisch folkpopliedje blijkt bij nader inzien een aangrijpende ode aan gebroken relatie met moeder te zijn. In het echie is er echter nog best wat verschil te vinden tussen de twee, wat deels te verklaren valt door Smiths stijl van songwriting. Waar die van Sufjan vrij minimalistisch is, is Waltz #2 vrij ambitieus in hoe het onverwachts akkoorden elkaar laat opvolgen, en hoe het daarin constant spanning opbouwt en weer ontspant. Het zorgt voor een verrukkelijke compositie die ook zonder haar tekst al hoog in deze toplijst was geëindigd onder de verpakking van Perfect Popliedje. Maar goed, de tekst is er ook, en die is de reden dat dit nummer wat mij betreft een nog net iets heiligere graal is in de treurige-mannen-met-akoestische-gitaren-muziek. Het is een lastige missie om trauma’s naar tekst te verwerken zonder ofwel nogal exhibitionistisch over te komen, ofwel ze zodanig onder metaforen te verbloemen dat ze onherkenbaar worden. Waltz #2 slaagt als één van de weinige liedjes in het koorddansen tussen deze twee opties. Daarmee bereikt het het tegenovergestelde, met een tekst die even direct aangrijpend als poëtisch is. De bitterzoete berusting die spreekt uit een “I’m never gonna know you now, but I’m gonna love you anyhow” en een “I'm so glad that my memory's remote/'Cause I'm doing just fine hour to hour, note to note” is compleet ondubbelzinnig, maar voelt toch niet makkelijk aan. Het helpt bovendien dat deze prachtige zinnen worden voorgedragen door een man die het leggen van gevoel in zang zo ongeveer heeft uitgevonden: op verschillende momenten in het nummer vergeet ik wel eens dat ik me niet in Smiths situatie bevind, doordat zijn pijn door de muziek heen zo rechtstreeks tot me spreekt. Als ik liedjes kon schrijven en uitvoeren die maar voor de helft zo veelzeggend waren als Waltz #2, zou ik gelukkig kunnen sterven.

6. Earl Sweatshirt – Grief


Moment: De voordracht van “Thinking ‘bout my grandmama/Find a bottle, Imma wallow and I lie in that”, 2:57, is echt heel goed.

Aan de ene kant is muziek misschien bedoeld om je kennis te laten maken met emoties en sferen die je in je dagelijks leven niet vaak tegenkomt. Aan de andere kant voel ik me een beetje bezwaard om te schrijven over waarom ik Grief zo goed vind, namelijk dat het een perfecte muzikale representatie is van hoe ik me depressie voorstel. Het blijft een beetje ongevoelig om iets in de trant van “ik voel me normaal nooit zo kut als deze artiest hier, maar door dit nummer begrijp ik het echt!” te schrijven, alsof de beleefwereld van de artiest een soort dagtripje naar de dierentuin is. Maar goed, het blijft zo dat Grief me ongeveer om deze reden pakt, dus ik hoop dat jullie me onderstaande niet kwalijk nemen.

Grief legt precies vast hoe depressie wel eens aan mij omschreven is, namelijk een constant gebrek van gevoelens in plaats van een overdaad eraan. De doffe roes die hiervan het gevolg is vertaalt zich naar de verdoofde synthmelodie die het hele nummer lang door je lichaam straalt; de zwartgalligheid die overblijft uit zich in de teksten van Earl. Vervreemding van zijn vrienden, paniekklachten, misbruik van verdovende middelen, het gemis van zijn oma – hij stelt het allemaal vast met een huiveringwekkende matter of factness die me iedere luisterbeurt bedwelmt. De laatste verse, waarin deze verdoving en zwartgalligheid samenkomen, behoort tot mijn favoriete verses ooit omdat het traditionele hiphopconventies omkeert. Waar normaal gesproken de climax van een nummer in het genre zich bevindt op het moment waarin de dichtheid van het ritme het hoogst is en de stem van de rapper op zijn meest verheven, is Grief op zijn meest indringend wanneer Earl zijn tempo halveert en zijn stemgeluid onderdompelt in de roes. Het werkt hypnotiserend maar ook angstaanjagend, zeker met de sarcastische outro die erop volgt. Grief mag gelukkig dan redelijk ver van mijn gevoelswereld liggen, ik ben eindeloos onder de indruk van de mate waarop het me alsnog overtuigt tijdens het beluisteren ervan. En tijdens de donkerste lockdowndagen in het afgelopen jaar, waarin zo ongeveer het enige sociale contact via een scherm plaatsvond, leek deze afstand soms eigenlijk toch niet zo groot.

GOOD GRIEF

Beste hiphopnummer ooit?

Geweldig rijtje met dito beschrijvingen

5. Aphex Twin – Xtal


Moment: Die gigantische lage drums die invallen in 0:16.

Eerlijk, op deze plek had net zo goed #3 of #20 kunnen staan van Aphex Twins tweede editie van geselecteerde werken. Een kleine shoutout naar die nummers hier dan: allebei behoren ze tot het absolute beste van wat het ambientgenre te bieden heeft. In mijn zoektocht naar meer ambientmuziek probeer ik de verstilde pracht te vinden die die twee nummers te bieden hebben, maar het lukt me maar zelden. Toch heb ik na lang twijfelen Xtal gekozen om een paar honderd woorden over vol te lullen, omdat dit nummer uit deze drie mijn meest regelmatige toevlucht is in zijn therapeutische schoonheid.

Ik heb een speciaal Spotify-afspeellijstje genaamd ltl, staand voor larger than life, gecreëerd voor nummers die aanvoelen alsof je je in zweefvlucht over de hele mensheid begeeft. Xtal voert dit lijstje aan, en ieder ander nummer erin verbleekt eigenlijk ook bij de oneindige licht- en grootsheid van dit kunstwerk. Net zoals bij #3 en #20 zie ik de melodieën die in Xtal aan de luisteraar gepresenteerd worden als een soort oermelodieën die al bestaan leken te hebben voordat de aarde dat deed. Dan mogen jullie me van zweverigheid beschuldigen en hebben jullie waarschijnlijk ook nog gelijk, maar als ik kijk naar de Youtubereacties bij dit liedje ben ik niet de enige die dit nummer associeert met universumdingen. De vier hoofdingrediënten van Xtal, namelijk het luchtige synthmotief, holle percussie, engelachtige stemsample, en treurige orgelmotief, vormen samen een soort bovenaardse grootsheid die de som van haar individuele factoren ontstijgt. Als er een superlatief voor hemels zou bestaan, zou ik het toewijzen aan Xtal.

Heerlijk nummer inderdaad, hoewel ik eerlijk moet zeggen dat ik hem niet zo hoog in je lijst had verwacht. Ik ervaar het zelf vooral als héél chill, dat met die bovenaardse grootsheid heb ik niet zo

Haha, ik zal dan maar niet vertellen welk nummer óók bijna bovenaan mijn chill-afspeellijst staat. Laten we het maar bovenaardse chillheid noemen.

Het een sluit het ander niet uit natuurlijk

4. Joanna Newsom – Emily


Moment: De weidse strijkerpartij vanaf 10:12, een momentje van kalme pracht voor de laatste stroomversnelling.

Kijk, het probleem met muziek maken is dat hoe ambitieuzer je bent in termen van compositie en dichterschap, hoe makkelijker het is om door je pompeusheid je emotionele connectie te verliezen. Het is voor mij geen toeval dat de meest aangrijpende nummers in deze lijst muzikaal vaak relatief eenvoudig zijn, en dat hele genres (progrock, ik kijk naar je) verpest worden door de gezwollen esthetiek van hun muzikanten. Dit allemaal geldt niet voor Joanna Newsom. Sinds ik haar tien jaar geleden heb ontdekt ben ik al op zoek naar redenen om onder woorden te brengen dat ik de hoogdravendheid van haar stijl wél kan excuseren – of eigenlijk, dat ik er compleet idolaat van ben. Want, zoals Emily ook laat zien, er valt niet te ontkennen dat pompeus nog een zachte benaming is voor haar muziek: in Newsoms wereld drinken mieren met “hydrocephaletic listlesness”, is een meertje waarop een steentje gekeild wordt als een “mud-cloud, mica-spangled, like the sky’d been breathing on a mirror”, en is “thee”” een normale manier om de tweede persoon enkelvoud te gebruiken. Er zijn twee argumenten om aan te voeren waarom deze gewichtige stijl in haar geval juist een toegevoegde waarde is, en de tweede is na verloop van tijd voor mij prominenter geworden dan de eerste. Allereerst is de sprookjesachtige inrichting van Newsoms muziek er een die smeekt om een klassieke tekst: als je door een negenentwintigkoppig orkest wordt begeleid, wil ik maar liever dat je teksten zich afspelen in een universum waarin telefoons niet bestaan. Ten tweede, en dat dus is voor mij nu het belangrijkst, Newsom heeft de verbluffende dichterlijke vaardigheden om deze gewichtigheid te ondersteunen. Ik overdrijf niet als ik zeg dat deze vrouw op het gebied van poëzie schrijven voor mij minstens op hetzelfde niveau staat als datgene wat men aan een Shakespeare toedicht. Hoe ze in Emily het verlies van een kind (wat later terugkomt in het bijna net zo prachtige Baby Birch) verwikkelt met de onstuimige relatie met haar zus, en hoe ze dit verhaal doorspekt met metaforen in de astrologie, de mythologie, de biologie! Hoe ze een incorrecte anekdote over meteorieten en hun soortgenoten tegelijkertijd symbool doet staan voor de verschillende levensvisies van haar en haar zus als voor de gebeurtenissen beschreven in het nummer! Je kan boekwerken volschrijven over de dichterlijke trucjes en refererenties die Newsom in Emily gebruikt, en dat terwijl ze alsnog vertelt over een pijnlijk verhaal dat dicht bij haar staat. Het is van een onthutsend niveau.

Goed, we zijn vierhonderd woorden verder en ik heb het nog nauwelijks gehad over de muziek. Ook weer hier: ik weet gewoon geen voorbeeld te bedenken van een enkele muzikant die in de afgelopen zestig jaar dit niveau van muzikale rijkdom heeft behaald. Emily bestaat, als ik het goed tel, uit vier in termen van akkoordenstructuur verschillende stukken die elkaar op onvoorspelbare wijze opvolgen (Newsoms antwoord op de traditionele A-B-A-B-C-B-structuur van popnummers is een ontstellende A-B-C-D-A-B-C-A-B-D). Ik zou deze alleen tekort doen door ze puur te bespreken in termen van akkoordenstructuur, want de weelderige arrangementen van Van Dyke Parks en natuurlijk Newsoms harpspel zelf kleuren ieder stuk op een unieke manier in. Het tweede en derde couplet (of de tweede en derde A) krijgen een meeslepend tempo door Newsoms virtuoze harploopjes omhoog. De strijkers verstillen als de desbetreffende Emily voor het eerst haar tweede stem inzet, om een minuut later het nummer zwierig de hoogte in te tillen wanneer Joanna gepassioneerd een nieuw stuk inluidt. In de negende minuut maakt plots een banjo zijn intrede voor tien seconden, om niet meer terug te keren. Al deze gegevens getuigen van een oog voor detail, een muzikaal vakmanschap dat alleen maar geëvenaard wordt door Newsoms tekstuele vakmanschap, en door niets of niemand anders. Het is misschien waar dat er nog drie nummers boven Emily staan in dit lijstje vanwege de emotionele band die ik ermee heb, maar ik hoop dat jullie begrijpen dat ik Joanna Newsom het allergrootste muzikale talent vind dat er op deze aardkloot rondloopt, en dat ik nauwelijks kan bevatten dat een kunststuk als dit binnen haar oeuvre nog vergezeld wordt door minstens een tiental bijna even grote meesterwerken.

(Ergens ook wel passend dat ik mijn langste en meest pompeuze stukje tot nu toe toewijd aan Emily)

Kijk, nu kan ik met je meepraten over onaardse grootsheid

Newsom is zo intimiderend goed dat ik voor een concert een beetje zenuwachtig was of ze ons, publiek van domme stervelingen, niet zou afsnauwen ofzo (ze was natuurlijk super lief).

Dat er op dit album, en trouwens ook op andere albums van haar, nog meer nummers staan die dit niveau gewoon evenaren, het gaat ook helemaal nergens over eigenlijk. Doe normaal man, gekke Newsom. Met je ongeëvenaarde zanglijnen.

Mijn vriendin weet er overigens van hoor, dat dit natuurlijk gewoon mijn celebrity crush is.

Ze vindt het prima.

Ik maakte me al zorgen!

Jeetje, als Emily maar op 4 staat, hoe geniaal zal die top 3 dan wel niet zijn?

Snap ik, met Taylor Swift of Miley Cyrus had je een veel groter probleem gehad

Denk dat ze des te blijer was geweest was het Taylor Swift was. Maar we dwalen af, ik licht deze er nog even uit:

Ik heb dat %&^(%(&^(^$*album van Newsom ooit voor een paar stuivers verkocht aan een andere - thans niet meer actieve - user. Werd peu nerveu van die schoolbord-krijtjesstem. Taylor Swift trek ik evenmin vanwege het hoge bubblegum-gehalte.

Echte zangerhessen zijn - vrees ik - niet populair onder mupu's of mupopu's. "Sprookjesachtige inrichting"doet trouwens een neo-pomo-romano vermoeden. Veel sterkte!

Wanneer ben jij aan de beurt Mju?

Ik heb ooit op Niels zijn reistopic - muzikale reis van .... - in aug 2013 mijn verhaal neergeplempt en vervolgens heb ik 1-2 jaar geleden een lijst met 100 vrouwen geplaatst - en verder ben ik niet zo van de herhalingen.

Vriend Geert is van de volgende en daar zie ik nu al naar uit

Zal wel een Eefje overload worden he Gretz, over een paar dagen mag je al
Benieuwd of er überhaupt pre-2000 songs langs komen

Het Lichtje zal toch zeker niet ontbreken? Maar Geert gaat zich eerst op 100 ladies storten vernam ik