stem geplaatst

stem geplaatst

Ik heb al vaker laten doorschemeren dat de Turkse componist Can Atilla een eigen smoelwerk mist, maar dat maakt hem geenszins tot een slecht muzikant. Daar klinkt zijn muziek over het algemeen (wat ik van hem ken), te goed voor.
Zijn muziek valt over het algemeen in twee kampen te verdelen: in het ene kamp herbergt hij zijn voorliefde voor krachtige, orkestrale en epische muziek waarin ook invloeden uit de Turkse muziek valt te halen en in het andere kamp zijn voorliefde voor pure, elektronische muziek waarin vooral verwijzingen zitten naar de muziek van Tangerine Dream en Jean-Michel Jarre.
In beide gevallen kopieert hij met zeer grote regelmaat de stijl van andere artiesten zowat één op één, waardoor meteen duidelijk wordt dat Can Atilla niet beschikt over een kenmerkende eigen stijl waarin hij zich onderscheidt van anderen. Niet dat dat belangrijk is, maar het valt des te meer op bij deze, overigens zeer veelzijdige en productieve muzikant.

Over het algemeen is het wel zo dat met name zijn elektronische muziek mij het meest aanspreekt, met hoge uitzonderingen daargelaten, zoals dit album Can-I Yunus.
Can-I Yunus ligt qua stijl meer in traditionele vaarwateren. Het is een episch klinkend, soundtrack-achtig album vol met prachtige, meeslepende composities, bij vlagen doordrenkt met die typische, traditionele Turkse invloeden die het album een behoorlijk Midden-Oosters karakter meegeven.
Maar waar het merendeel van dit soort albums me toch minder liggen, valt dat bij Can-I Yunus ontzettend mee. Het is namelijk ook voor een deel een elektronisch getint album en dat komt vooral ook door het feit dat Can Atilla qua stijl dit keer heel erg dicht die van vooral Vangelis benadert. Wie dan ook een zwak heeft voor de meer epische werken van Vangelis (denk aan zijn soundtrack-werk zoals vooral 1492 Conquest of Paradise), moet dit album toch écht een kans geven.
Maar ook Kitaro, Gandalf en Yanni zijn muzikanten waar Can Atilla goed naar geluisterd heeft, bij het maken van dit overigens erg mooie album.

Conceptueel schijnt Can-I Yunus het eerste deel van een trilogie te zijn en het album staat muzikaal stil bij het leven, werk, mystieke reis en buitengewone gebeurtenissen van de beroemde Turkse soefidichter Yunus Emre. Even voor de duidelijkheid, een soefidichter is een schrijver binnen de islamitische traditie die spirituele liefde, goddelijke eenheid en de innerlijke reis naar God verwoordt.

Maar goed, leuk zo'n concept, maar uiteraard draait het hier vooral om de muziek en die is dus echt wel goed te noemen.
Alleen bij het begin en einde van de plaat wordt je op het verkeerde been gezet. Opener "Can-I Yunus" is namelijk meer een soort van stevige pop/rock-song met wat orkestrale elementen eraan toegevoegd, met kracht en bezieling ingezongen door de Turkse zangeres Başak Güleç. Overigens een geweldig nummer en aan het einde keert dit nummer nog terug in een opzwepende instrumentale versie.
Maar los van deze twee nummers, lijkt de rest van de plaat eerder op een soort van verloren gewaande Vangelis-plaat, en dan niet zomaar eentje! Het is krachtige en mooie muziek, groots en meeslepend gebracht en over de gehele linie blijft de plaat boeiend klinken en nemen je mee op een reis naar het mystieke, maar oh zo prachtige Turkije.
Het is werkelijk verbazingwekkend hoe Can Atilla zonder enige moeite overtuigende composities tot leven weet te laten komen die niet onder doen voor die van Vangelis. In vele opzichten lijkt dit album puur qua stijl en sfeer op een vervolg van het eerder aangehaalde 1492 Conquest of Paradise.
Ook her en der lijkt de muziek los van de Vangelis-invloeden af en toe een uitstapje te maken naar de wondere muzikale wereld waar gerelateerde muzikanten als de ook al eerder genoemde Kitaro, Gandalf en Yanni zich in begeven.

Concreet is van alle albums waarin Can Atilla meer zijn roots binnen zijn muziek naar voren laat komen, Can-I Yunus het album die zeker een kans verdient. Uiteraard geldt dat voor ieder album van Can Atilla; het is maar waar je voorkeur naar uitgaat. Maar voor iedere liefhebber van goede, epische muziek met een opvallend elektronisch tintje, is dit een hele goede aanrader!

Op het zesde album Break the Silence van de succesvolle metal-formatie Beyond the Black rond zangeres Jennifer Haben valt meteen op hoe de band nog steeds op een subtiele wijze aan het evolueren is zonder echt van de vertrouwde paden af te wijken. Het is wel inmiddels duidelijk te horen dat de symfonische en bombastische invloeden binnen de muziek duidelijk naar de achtergrond zijn verbannen; Beyond the Black klinkt een stuk moderner tegenwoordig, maar tegelijkertijd klinken ze ook onmiskenbaar als de band die ze zijn.
Eigenlijk hebben ze het voor elkaar gekregen om dit keer álle kenmerken van hun sound op één album te krijgen en daardoor klinkt Break the Silence als misschien wel hun meest uitgebalanceerde album.

Wat ook weer terug is, is de spreekwoordelijke, muzikale schop onder de reet die de band een beetje nodig had na het weliswaar zeer degelijke, maar ook wat plichtmatig klinkende vorige plaat.
Ander opvallend punt is de relatief zeer korte speelduur; dit is de kortste plaat van Beyond the Black, maar toch had ie niet langer hoeven te duren. Break the Silence is daarmee een behoorlijk beheerst en evenwichtig klinkende plaat geworden en er staat geen enkel vullertje op.

Nog meer dan ooit zijn de pop-invloeden terug te horen op deze zesde langspeler en zorgen mede daardoor voor een meer hippe en moderne sound en dat siert de band volledig. In dat opzicht maken ze zo'n beetje dezelfde ontwikkeling door als onze landgenoten van bijvoorbeeld Within Temptation hebben gedaan (een band die ik al veelvuldig heb aangehaald, omdat er behoorlijk wat vergelijkingen vallen te maken tussen beide bands). Met het verschil dat Beyond the Black op muzikaal gebied vuur spuugt, daar waar Within Temptation zwakke stoomwolkjes uitpuft, althans dat vind ik.

Break the Silence trapt meteen af met de ongelooflijke oorwurm "Rising High" waar ik in eerste instantie een beetje aan moest wennen. De wat aparte, in het Afrikaans gezongen vocalen deed me in eerste instantie fronsen, nu vind ik het onweerstaanbaar. Tevens is het ook gewoon een hele overtuigende opener.

Het titelnummer is een echte meebruller en laat overduidelijk de kwaliteiten van de band horen. Niet per se de meest verrassende track van de plaat, goed is het zonder meer.

"The Art of Being Alone" is daaropvolgend werkelijk ijzersterk; een overtuigend duet met Chris "The Lord of the Lost" Harms kruipt dit nummer flink onder de huid. En Jennifer schittert hier oprecht. Haar uithalen gaan hier op een aangename manier door merg en been.

Maar dan volgt "Let There Be Rain", één van de allerbeste tracks die ik tot nu toe van Beyond the Black gehoord heb. Wát een oorwurm en wát een refrein herbergt deze knaller met een zeer overtuigende gastbijdrage van The Mystery of the Bulgarian Voices.

Gas terug wordt genomen met de semi-ballad "Ravens" en is wederom een indringend en sterk nummer waarmee Beyond the Black ook met rustiger materiaal overtuigend voor de dag weet te komen.

Naarmate de plaat vordert, blijft het niveau consistent en ook het enigszins aparte, maar ook onweerstaanbare "The Flood" blijkt een zeer aangename topper van een track.

Het duet met Asami van Lovebites "Can You Here Me" vind ik gek genoeg misschien wel de minste track van het album en dat komt misschien doordat ik de bijdrage van Asami niet zo bijzonder vind. Ze voegt weinig toe, athans dat vind ik. Maar ook dit nummer is verder natuurlijk heel catchy en memorabel, maar ligt me net even wat minder.

Het meer kleurrijke, met synths overtrokken, deels in het Frans gezongen "(La Vie Est un) Cinéma" laat horen dat Beyond the Black ook duidelijk buiten de paden kan treden met hun muziek. Dit is bijna pure pop en heeft nauwelijks iets met metal van doen. En toch werkt het!

"Hologram" is weer steviger en meer uptempo en gewoon weer een dijk van een track.

Het officiële album sluit af met het grotendeels in het Duits gezongen "Weltschmerz". Het is een rustig, ingetogen nummer die het puur moet hebben van de neerslachtige, maar uiterst mooie sfeer. Het is grotendeels elektronica met daarover heen de prachtige vocalen van Jennifer die in haar moedertaal zingt, wat ze wat mij betreft absoluut vaker mag doen.

De limited edition van het album herbergt als extraatje nog twee spetterende live-uitvoeringen van de klassiekers "In the Shadows" en "Hallellujah", opgenomen op Wacken Open Air in 2025.
De twee unplugged-versies van "The Flood" en "(La Vie Est un) Cinéma" zijn echter flauw en voegen niets toe.

Concreet is Break the Silence een topplaat en laat duidelijk horen hoe kwaliteit en consistentie hoog in het vaandel staan bij Beyond the Black. De band is hoorbaar in topvorm en kan op deze wijze nog echt jaren mee. Ik kijk dan ook nu al weer uit naar de volgende plaat.

Obituary wist met de vierde langspeler World Demise conceptueel afstand te doen van de herkenbare thema's waar ze op dat moment bekend mee stonden, namelijk verrotting en ranzigheid. Daarvoor in de plaats kwam een ander thema aan bod, namelijk de verrotting van de wereldmaatschappij. Onderwerpen zoals verontreiniging, over-populatie en milieuvervuiling sieren dan ook Obituary's vierde album.

Op het eerste gehoor lijkt er weinig veranderd. Wat dat betreft ligt World Demise in het verlengde van de vorige albums. De productie daarentegen klinkt een stuk vetter, vooral de gitaren ronken en scheuren dat het een lieve lust is. Op de vorige albums klinken ze, alsof ze voor de gelegenheid eerst eens flink ondergedompeld zijn in de moerassen van Florida, alvorens er mee gespeeld wordt. Wat overigens zeker geen minpunt is; het kenmerkt en benadrukt de sound van Obituary alleen maar.
Ook John Tardy is zoals altijd weer dé perfecte doodsrochelaar aan het uithangen; wat dat betreft is hij toch wel één van mijn favoriete death metal-vocalisten.

Her en der staan er geweldige nummers op World Demise: opener "Don't Care" is er daar één van, eentje die ik altijd wel op kan zetten. Tevens is het titelnummer best een vermelding waard. Ook verderop zit een spaarzaam pareltje verborgen middels het geweldige "Final Thoughts".

Maar dan heb je het eigenlijk wel gehad met World Demise. En dat is in dit geval heel jammer, want het album zit vol kenmerkende death metal-erupties zoals alleen Obituary deze kan maken. Het album zit er werkelijk tjokvol mee. Té vol, want ruim 50 minuten is te lang voor een Obituary-plaat; de impact en dynamiek gaat verloren, maar dat komt ook doordat het leeuwendeel van de plaat absoluut niet memorabel is. Superfrustrerend, want de plaat spuwt vuur en ranzigheid uit, alleen beklijven de nummers eerlijk gezegd voor geen meter.

De bedoelingen zijn hoorbaar echter absoluut goed en nergens geeft de band de intentie dat ze een 'minder' album hebben gemaakt en toch is er iets met World Demise, wat ervoor zorgt dat het album niet tot volle wasdom komt. Onderling zijn de nummers toch té inwisselbaar en ondanks her en der goede momenten zitten de nummers ook inhoudelijk niet lekker in elkaar. En hoe vaak ik het ook probeer, elke keer houd ik het niet één volledige luisterbeurt vol.
Afzonderlijk beluisterend echter, is het toch weer deels een ander verhaal; dan lijken de nummers weer wat aan kracht te winnen omdat de aandacht dan meer centraal gefocust op dat ene nummer ligt. Maar dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Je wilt als het ware over het gehele album een aangename klap in je gezicht uitgedeeld krijgen. Maar het lijkt vooral op den duur meer op een liefkozende streling over de wang.

Concreet is World Demise in alle opzichten een goed bedoelde en ergens ook verfrissende plaat, vanwege het algehele thema. Ook geinig zijn de speelse uitspattingen met samples en her en der wat industrial-invloeden die opduiken binnen de nummers. Maar tegelijkertijd leidt het ook wat af en het maakt de nummers niet per se beter.
Blijft over een plaat die veel is, maar het niet kan waar maken, ondanks dat er een hoop creativiteit achter heeft gezeten.

Obituary heb ik hoog zitten en ik heb dan ook respect voor de bedoeling die er achter dit album schuilt. Normaal zou ik dan ook een krappe drie punten uitdelen, maar ik moet reëel zijn en ga toch een halve punt terug in mijn definitieve oordeel en hoewel ik me best kan voorstellen dat er ook echt fans zijn die dit album hoog hebben zitten, schaar ik mij daar niet onder.
World Demise is dan misschien een nog dapperder plaat te noemen dan The End Complete, maar compositorisch hebben de heren van Obituary het zich wellicht toch iets te moeilijk gemaakt.

Gelukkig zou de band zich weer op vertrouwder vaarwater bevinden met opvolger Back from the Dead.