Ik had (in mijn optiek) de eer om voor Progwereld de eerste Paradise Lost recensie te schrijven.

Sommige ontwikkelingen zijn bijzonder, zonder dat je het bewust doorhebt. Zo ook het feit dat er nog geen enkel album van de formatie Paradise Lost op deze site is besproken. Terwijl de band veelvuldig wordt vergeleken met Anathema, Antimatter, Swallow The Sun, Draconian en Opeth, maar bijvoorbeeld ook met Porcupine Tree. De band is in enkele gevallen zelfs een inspirator geweest voor de genoemde formaties, maar zeker voor Katatonia, The Gathering, Nightwish en Lacuna Coil. Dat wij de band nooit hebben gerecenseerd komt gedeeltelijk door de geschiedenis van deze band en anderzijds door de corebusiness van deze site: het bespreken van progressieve en symfonische rock. De band is oorspronkelijk afkomstig uit de gothic doom/deathwereld en is het genre meer dan de bovengenoemde formaties over de hele discografie trouw gebleven.

Paradise Lost is afkomstig uit Halifax -Yorkshire van het Verenigd Koninkrijk, die begin jaren ‘90 samen met Anathema en My Dying Bride het gothic doom metal genre ontwikkelde. Van deze drie bands vergaarde Paradise Lost wellicht wel de meeste roem getuige de vele festival uitnodigingen en omvangrijke tournees in het verleden. PL is als band zelf beïnvloed door de gothic formatie The Sisters Of Mercy die in de jaren ‘80 van de vorige eeuw toonaangevend binnen het genre was.
Paradise Lost heeft altijd een plek bemachtigd tussen grote metal labels als Century Media, Nuclear Blast, EMI en Peaceville, waardoor de bekendheid altijd up-to-date bleef tijdens nieuwe releases. De band wordt enerzijds bejubeld, anderzijds verguisd door media (en fans) omdat het verschillende gedaanten binnen de discografie heeft aangenomen. Desondanks bleef de link met melancholische doom en gothic muziek altijd dichtbij. Alleen voor de fans van het eerste uur worden de albums “Host” (1999) en “Believe In Nothing” (2001) na jaren nog steeds als gruwel releases bestempelt vanwege het hoge gehalte elektronica vermengd met pop.

Wat biedt dit zestiende studioalbum van Paradise Lost de notoire Progwereldlezer dan? Meer dan je denkt. Zeker als bovenstaande namen je aanspreken is de kans groot dat je de muziek van Paradise Lost op “Obsidian” gaat bevallen. En ik zeg het er maar preventief bij, je moet openstaan voor grunts. Een pluspunt voor de grunts van zanger Nick Holmes is daarbij dat ze verstaanbaar zijn. Evenals zanger Anders Jacobson van Draconian kan je zijn teksten namelijk altijd volgen. Overigens gebruikt Holmes niet alleen grunts, hij zingt op dit album (Darker Thoughts) ook met zijn gewone stem, wat vaak doet denken aan het vroegere Anathema. Maar muzikaal kan je die ‘Anathema lijn’ ook doortrekken naar de track Ghosts, let daar vooral op de gitaren. Over het algemeen is de variëteit op dit album veelzijdig, maar verwacht geen uitgesponnen en overdreven tempowisselingen binnen de songs zelf. De muziek van Paradise Lost blijft stevig, ‘to the point’ en pakkend.

Als liefhebber van het Zweedse Draconian moet ik toch een vergelijk maken die mij opvalt, luister eens naar Fall From Grace, de intro én het vervolg van dit nummer is kenmerkend voor beide bands. Natuurlijk krijgt PL de eer voor de authenticiteit, maar dit kan ook zo maar op een toekomstig Draconian album staan. Heerlijk ruig maar ook kippenvel opwekkend is het nummer Ravenghast, maar ook Hope Dies Young. Die tracks doen me denken aan de laatste werken van Swallow The Sun, maar zijn vooral ook kenmerkend voor het verleden van Paradise Lost. Dit is de kenmerkende doomsound die de band in het verleden veel heeft gebruikt en waarmee men zoveel fans heeft vergaard. Betoverend mooi als je ervoor openstaat.

Dit album is overall gezien een mooi overzicht van de bands carrière. De vele facetten en diversiteit van de band komen in ultieme vorm bij elkaar en eens temeer is het duidelijk dat deze formatie talloze artiesten en bands heeft geïnspireerd. Als je dit album gedetailleerd gaat beluisteren komen veel contouren van andere bands tot wasdom. Niet omdat Paradise Lost die bands kopieert, juist het tegenovergestelde, PL laat hier het verleden herleven als nooit tevoren. Na het beluisteren moet je constateren dat deze band als inspiratiebron heeft gediend voor veel bands die momenteel bovenaan de progladder staan.

Ik ben wel blij met dit album van Pendragon. In mijn optiek is dit album heel herkenbaar “Pendragon”, maar toch ook wel weer vernieuwend. (Althans voor de band) Laat ik duidelijk zijn; ik ben een fan van de band. Ik heb elk album en zet ze nog regelmatig op, omdat ik soms hunker naar de herkenbare “neo” prog klanken die met name Clive Nolan, Nick Barret en natuurlijk Peter Gee op een cd gooien. Maar laatst las ik een interview met Nick Barret van Progwereld.org dat hij vond dat de band elke keer vernieuwend bezig is, en dat ze bij elk nieuw album een nieuwe weg inslaan. Nou, dat wil ik als fan van de band toch eigenlijk wel weerleggen, want dat is absoluut niet zo. Tot aan "Believe" was het toch elke keer een herhaling van zetten door de band.

Maar dit album heeft toch wel trekjes in de muziek, die ik tot nu toe niet veel bij de band Pendragon heb kunnen ontdekken. Dat het soms klakkeloos gekopieerd is van bijv. Porcupine Tree, doet niet echt ter zake, want het is wel op een geslaagde manier gedaan. Bijv. Comatose prt 1 is daar een goed voorbeeld van. Het brute gitaargeweld wat uit de gitaarspeakers spat vanaf 2 minuut 40, is typisch PT. Maar bijvoorbeeld de track Indigo is weer een een nummer wat redelijk authentiek is gemaakt. Mooie variatie, wordt op de helft een tikkeltje saai, maar dan begint Nick Barret met een weergaloze gitaarsolo, één van zijn betere, en hij heeft er toch wel aardig wat gespeeld. Overigens vind ik de zang van Barret op dit album goed te behappen. Af en toe vervormd in de productie/mastering van het album, wordt het nergens saai, wat in het verleden nog wel eens voorkwam.

Ook Eraserhead is een goed nummer, wellicht wel het beste, waarin lekker veel variatie zit. Veel herkenbaar “gepingel’ van de toetsen van Nolan, maar ook heerlijke solo’s van Barret, die soms op een (positief bedoelt) “zeikerige” manier zingt. Het brengt ook veel heerlijke meesleep momenten, waarin neo op een nieuwe manier geprojecteerd word.

Wat ik persoonlijk ook een heerlijk nummer vind, is: “ The Freakshow”. Heerlijk poppy, maar toch weer iets te moeilijk voor het grote publiek. Knap gemaakt nummer, wat het heerlijk doet in de auto. Onbewust “skip” ik soms toch wat vaker naar dat nummer, als ik een klein eindje moet rijden.

Toch kent het album weer typisch Pendragon nummers, Comatose Prt 2 en 3 zijn daar wel voorbeeld van. Comatose part 1 is dus een tikje vernieuwend, en ook boeiend, part 2 en 3 zijn in mijn optiek weer wat minder en de band grijpt in die nummers toch wel weer terug naar het verleden.

Op dit moment krijgt dit album 4 punten, en ik ben er eigenlijk wel zeker van dat dit niet meer of minder wordt.

Als we dan toch met loftrompetten bezig zijn;

Het Belgische postmetal gezelschap Psychonaut verraste mij in 2020 met het debuut “Unfold The God Man”. Ik kan natuurlijk niet in jouw smaakpallet kijken, maar soms heb ik momenten dat ik gewoon brute, ontwikkelde en progressieve metal wil beluisteren. Met screams of grunts, maar nog liever een combinatie van dat rauwe werk en normale, reguliere zang. Toen Psychonaut het debuut (dat al in 2018 klaar was) via een officiële release in 2020 bij Pelagic Records uitbracht, kwam dat voor mij op het juiste moment..

Psychonaut is een psychedelic post-metal collectief uit Mechelen, België. Hun kenmerkende en hypnotiserende sound is sterk beïnvloed door 70’s bands als Led Zeppelin en Pink Floyd, maar het trio vindt ook inspiratie bij bands als Tool en Amenra. Het debuutalbum zette het trio in één klap op de kaart waarna nog een aantal succesvolle ep’s en singles volgde.

Na zo’n daverend debuut ontstaan er vaak hoge verwachtingen bij een opvolgend album. Is er significant iets veranderd, is er progressie, denkt de band in andere structuren en spelen ze heviger of juist zachter?

Daar kan ik al snel duidelijkheid over geven. Eigenlijk op alle vier vragen kan ik ontkennend antwoorden. Er is niets significant veranderd, de progressie is er, maar niet de progressie die je wellicht zou verwachten. De structuren zijn anders, en toch klinken de composities weer vertrouwd. Hoe dan ook; de band klinkt nog even bruut als weleer, hoewel er nieuwe zachtere en aangename elementen zijn te vinden die ook nog eens positief uitpakken.

Fans van het eerste uur kunnen dit album dus bij voorbaat omarmen, maar welke ontwikkeling heeft de band dan ondergaan?

Het geheel van “Violate Consensus Reality” is wat minder bezwerend dan het debuut. Het diepgaande aspect van deze cd zit hem in de volle productie en vanzelfsprekend in de beleving van “Violate Consensus Reality”. Na afloop ontstaat er een voldaan gevoel doordat – oneerbiedig gezegd – een bak met geluid over je heen gedonderd wordt. De composities ademen één en al psychedelica en progressiviteit, hetzelfde effect dat we bijvoorbeeld ook kennen van een band als Motopsycho. In alle nummers vind je intensieve gitaren en basgitaar, aangevuld met directe en strakke drums. De composities eindigen soms op het randje, voordat je eigenlijk zelf wil afhaken door de intesiviteit van de muziek. Voeg daar een smaakvol gemixte zang overeen en je hebt een bijzonder vol geluid. De mannen zijn nog steeds erg boos in hun vocale uitingen, anderzijds ligt daar ook de nuance. Dat komt doordat de twee zangers zorgvuldiger omgaan met hun stembanden en meer balans toepassen.

In de tracks zit meer balans dan voorheen, waar een repeterend gitaargeluid vaak zorgt voor de nodige rust die nodig is om de essentie van de muziek te kunnen omarmen. De dertien minuten durende afsluiter van het album Towards The Edge bewijst de opsomming hierboven. Beleving, contrast, progressiviteit, melodie, repeterende- en sologitaar en pure boosheid. En ik dacht dat de mannen boos op mij zijn, want ik schrok mij een hoedje toen ik op 6.20 de aanhef/uitbarsting van het nummer hoorde. Met een beetje verbeelding hoor je…? Juist mijn voornaam!

Waar we tijdens het debuut aangenaam verrast werden door Celestial Dictator, vervult op dit album de track Hope die rol; een prachtig nummer met een bijzondere intro en piano. Kan het bruut en toch teder zijn? Dat bewijst Hope, met een gitaar die doet denken aan Simple Minds gitarist Charlie Burchill in de negentiger jaren.


Verrast worden we ook door het mooie titelnummer Violate Consensus Reality. Daarin vind je de samenwerking van Psychonaut met Stefanie Mannaerts (Brutus) en Colin van Eeckhout van Amenra. Een typerend Psychonaut nummer en vooral het begin van de song is mystiek en fascinerend door het aandeel van Mannaerts. Alsof je naar een soundtrack voor een historische serie of film luistert. Mannaerts figureerde eerder al op een ep van Psychonaut in 2014.

Al met al, Psychonaut heersssscht op het gebied van intensiteit. De muziek hakt ongenadig je systeem in en pas na de laatste noten ontsnap je aan de klauwen van de psychedelische en mentale tijdreiziger. Met de snelheid van het licht neemt deze band je aan de hand door een overweldigende muzikale trip. Ongenadig, soms bedachtzaam en vooral… bruut.

Vorige week gepubliceerd op www.progwereld.org