Eigenlijk had ik mezelf voorgenomen op deze site (ieder geval voorlopig dan) alleen nog maar ratings achter te laten, geen reviews meer. Dit omdat ik me daar nogal in kan verliezen, het was jarenlang mijn favoriete procrastinatiebezigheid, maar momenteel is mijn dagelijks leven drukker dan ooit en dient er tussen onderwijswerkzaamheden en gezinsverplichtingen in een boek voltooid te worden. Maar voor dhr. Hansen maak ik graag een uitzondering, al zal ik ook wat dit bericht betreft het (voor mijn doen althans) proberen beknopt te houden.
Om maar met de deur in huis te vallen: ik wil vooral mijn opluchting delen dat dit zo'n onbeschaamd mooie plaat blijkt te zijn. Want helemaal gerust daarop was ik toch niet. De voorproefjes beloofden weliswaar vertrouwde schoonheid, maar klonken mij aanvankelijk iets té vertrouwd in de oren.
Jarenlang was er geen pijl te trekken op waar deze kameleon mee op de proppen zou komen, behalve dan dat het elke keer weer totaal anders zou blijken dan voorgaand werk. Wat dat betreft was Morning Phase uit 2014 eigenlijk toch wel typisch Beckiaans te noemen. Hierop deed hij immers ook iets wat hij nooit eerder gedaan had: zichzelf herhalen.
Tot in de kleinste details was dit album een voortzetting van het twaalf jaar oudere Sea Change (2002 dus). Nou ja, een stukje kabbelender en minder wanhopig klinkend dan die plaat wel. Al is dat laatste ook niet zo moeilijk, Sea Change is immers een van de meest hartverscheurende gebrokenhartenplaten die ik ken, daar wens je toch niemand een exacte herhaling van.
Net als op bijvoorbeeld de klassieke album-sequels Harvest en Harvest Moon, waar twintig jaar en ongeveer even zovele andere Neil Young-platen tussen zit, is de bezetting op deze Beck-albums nagenoeg identiek, behalve dan dat Morning Phase door Beck zelf geproduceerd werd in plaats van door Nigel 'Radiohead' Godrich. Maar Nigel (die buiten wat nu een trilogie blijkt te vormen, ook nog bij de fantastische Beck-albums Mutations (1998) en The Information (2006) achter de knoppen zat) is weer aan boord op dit derde deel, Ride Lonesome geheten, dat weer precies twaalf jaar na deeltje twee verschijnt.
Lange tijd was Beck een van mijn favoriete artiesten, hij kon moeilijk iets fout doen bij mij. Ook toen ik erachter kwam dat hij lid was van de verschrikkelijke scientology-sekte, wierp dat voor mij niet meer dan een lichte smet op dat ongrijpbare genie en zijn immer uitdijende oeuvre in alle denkbare stijlen. Van de kale bluesfolk op One Foot In The Grave (1994), via de psychedelische hiphop op Odelay (1996) en de geflipte funk op Midnite Vultures (1999) tot de spacey rock van Modern Guilt (2008) en ga zo maar, elke keer blies hij me weer omver met zijn muzikale branie en eclectische kronkels.
Een favoriete plaat aanwijzen was dan ook vrij ondoenlijk, al kwam ik toch vaak uit bij het eerder genoemde Sea Change. Binnen een oeuvre waarin alles van elkaar afwijkt, was dit toch wel de opvallendste afwijking. Tussen alle absurdistische meligheid had Beck zijn serieuze en gevoelige kant vaak genoeg laten horen, maar een album dat van begin tot eind zo ernstig en emotioneel was voelde voor zijn doen pas echt radicaal. Het leek van meet af aan duidelijk dat deze plaat volslagen op zichzelf zou blijven staan. En toch kwamen er dus twee vervolgen. Iets minder loodzwaar weliswaar en ook wel met enige onderscheidende elementen (Morning Phase met iets meer country-invloeden, Ride Lonesome met meer dromerige popmomenten), maar van de typische aanslagen op akoestische gitaar en die cinematografische orkestraties van Becks vader, hoor je meteen dat we naar een vertrouwd landschap mogen terugkeren.
Ik keek met dubbele gevoelens uit naar dit album. Het had mij zo verrast dat Beck met Morning Phase zo opzichtig naar een eerdere fase terugkeerde, dat het mij enige tijd kostte die plaat volledig in m'n hart te sluiten. Uiteindelijk groeide deze plaat uit tot een grote favoriet. Minder griezelig perfect dan Sea Change, maar ook minder intens en daardoor een plaat die ik eigenlijk veel vaker opzette. Tegelijk moest ik in de jaren sindsdien steeds vaker met enige verbittering constateren dat dit wel als een scharnierpunt beschouwd moest worden. De twee platen die Beck namelijk ná Morning Phase uitbracht, Colors (2017) en het met Pharell Williams gefabriceerde Hyperspace (2019), waren namelijk (in mijn beleving althans) pijnlijk diep onder zijn vertrouwde niveau. Dat hij luchtige hippige popplaten wilde maken was het probleem allerminst, dat leek toch ook wel een logische reactie op de terugkeer naar zijn introspetieve kant. Het bevreemdende van die twee platen was dat Beck opeens zijn altijd zo vanzelfsprekende eigenzinnige coolness - iets wat ik toch nooit voor mogelijk had gehouden - opeens volledig kwijt leek. Hij probéérde vooral hip te klinken, maar klonk stuurloos en geforceerd en daardoor ietwat gênant. En voor zijn doen vooral zo merkwaardig generiek.
Mijn dubbele gevoelens in de anticipatie naar Ride Lonesome bestonden dus enerzijds uit de opluchting dat met zo'n terugkeer naar vertrouwd terrein dit niksige midlife-dipje (en natuurlijk hoopte ik altijd dat het slechts een dipje zou blijken) ook ten einde lijkt, maar anderzijds dat daarmee tegelijk het hoofdstuk ook wel definitief afgesloten lijkt van een Beck die constant wil vernieuwen en verrassen. Het einde van een tijdperk dat al een tijdje geëindigd was dus. En misschien, zo moest ik toch ook wel concluderen, is dat zo erg nog niet. Want uiteindelijk kies ik toch vele malen liever voor een Beck die zichzelf waardig herhaalt, dan een Beck die krampachtige pogingen blijft doen om hip te blijven.
Is Ride Lonesome dan precies wat ik ervan verwachtte? Zoals eerder aangegeven, is dit van de drie delen degene met het meest een (dromerig) popgevoel. Op nummers als Run Away, Failed Words en Slow Canyon komt dat duidelijk naar voren, die hadden met hun licht-kitscherige maar ontroerende randje toch echt niet zo op een Sea Change of Morning Phase gepast. Op die momenten komen die twee matige tussenplaten dan toch ook even naar voren, en dat die wellicht niet helemaal voor niks verschenen, moest hij die fase doormaken om hier weer op te komen. Dat gelikte klonk daar gezocht, maar voelt hier volstrekt oprecht en vormt een bedwelmend contrast met de introspectieve toon. Dat geeft Ride Lonesome ondanks alle vertrouwheid toch wel iets heel erg eigens.
Een uitermate goed teken is toch wel hoe moeilijk het voelt hierop favoriete nummers te kiezen, dat verandert ook echt per luisterbeurt. Het lullaby-achtige Falling Through My Hands doet sterk denken aan Eels in zijn Daisies-periode. Grappig, want Beck en Eels zijn in het verleden vaker met elkaar vergeleken, maar hoezeer ik ook van beide artiesten hou heb ik dat nooit zo begrepen. Hier hoor ik het ieder geval zeker wel. In The Night bewijst weer eens wat het belang is van een goede albumopbouw. Als single vond ik 't gewoon wel mooi, maar in de context van het geheel stijgt het pas echt boven zichzelf uit. Het licht-shoegazy einde van It Ends Right Here is verrassend maar ook wel erg kort. Als ik iets mis op dit album, is het waarschijnlijk wel dat het nergens ook maar een beetje uit de bocht vliegt, al is dat hele beheerste natuurlijk ook wel de kracht ervan. For Your Love vormt het duidelijkst het vervolg op een Morning Phase-nummer, namelijk Isolation, en het titelnummer dat de plaat opent knipoogt natuurlijk vrij onsubtiel naar Sea Change-opener The Golden Age wat Morning Phase's semi-opener The Morning toch ook al deed. Toch gaan na enkele luisterbeurten al deze nummers steeds meer op zichzelf staan. If You Don't Know What Love Is klinkt als een klassieker in de dop en Beyond The Light is de majestueuze apotheose die een album als dit verdient. Niet ieder nummer (de paar die ik nu ben vergeten doen niet per se onder voor de rest) is als losse song een voltreffer te noemen, maar elke track draagt bij aan het geheel en dat is een geheel om steeds naar terug te blijven keren.
Ik ben me ervan bewust dat een onevenredig groot deel van dit bericht gaat over mijn verhouding met Beck in het algemeen en mijn anticipatie op dit album in het bijzonder, en dat ik relatief weinig over het album zélf geschreven heb. Misschien kom ik daar nog eens op terug, ik denk dat ik vooral nog veel tijd met deze plaat moet gaan doorbrengen en daar zie ik bepaald niet tegenop. Dat er weer een nieuw Beck-album op aarde is om je volledig in onder te dompelen, is iets waar ik hoe dan ook bijzonder verheugd over ben. Dat-ie ook nog eens ietsje minder voorspelbaar blijkt dan waar ik me op had ingesteld, is daarbij mooi meegenomen.
Beknopt is het wellicht toch niet helemaal geworden, maar ik moest dit even kwijt. Dan nu maar weer verder aan alle verplichtingen die toch minder verplicht voelen met zulke prachtige klanken in je hoofd en in je hart.
