Goed, vorige week verkondig ik nog het evangelie dat Arise Therefore de beste Oldham is, nu begin ik serieus te twijfelen. Even kijken of ik er al schrijvend uitkom.

Het is een glad pad. Lo-fi-albums voelen vaak wat schetstmatig - zo van: dit zijn mijn plannen, maar ik heb niet de middelen/tijd/zin om het uit te werken. Viva Last Blues voelt evenwel alsof het nergens een plan had, Oldham schreef op een stoffig bovenkamertje wat strofes, en speelt er met vrienden wat melodieën over. Alles is brak, vermolmd en naar de klote - zelfs de instrumenten klinken beschonken.

Kunst recht uit de ziel - en dat gaat fout, dat gaat altijd fout. Wie zijn ziel als een emmer leeggooit is lui, neemt niet de moeite te communiceren, is geen kunstenaar.

Des te alarmerender dat Viva Last Blues vanachter die schijnbare achteloosheid juist enorm communiceert. Of er nou een plan achter zit of niet maakt dan ineens helemaal niet meer uit - de nummers slaan in, klinken oprecht, ongekunsteld. Het nummer Viva Ultra heeft een prachtige interactie tussen verfomfaaide instrumentatie en tekst (hoe kan het nu dat iemand van me houdt? - lijkt de leidende vraag); Tonight's Decision is neerslachtigheid zonder franje; Work Hard/Play Hard is knallende wanhoop; New Partner is een lankmoedige topcompositie (inderdaad, met een bevrijdend refrein); Cat's Blues knalt ook, maar heeft geen specifieke hoop of wanhoop - het knalt gewoon; en na de contemplatieve afsluiter zie je Oldham en Oldham en al de rest zonder woorden hun instrumenten in afgebladderde koffertjes doen en door de regen naar huis lopen.

En ze hebben geen idee meer wat voor een muziek ze net hebben gemaakt, en ze kunnen er niet van wakker liggen ook.

Juistem harribo, dit is typisch zo'n top 250-album. Draag je steentje bij; gooi Keane eruit en zet deze op één . Maargoed, dit album dat staat voor een heel tijdperk, het tijdperk van de Common People. Halverwege de jaren '90 was de koude oorlog afgelopen en de heersende opinie was dat we aan het einde van de geschiedenis zaten, de democratie had gezegevied. Het hippietijperk was voorbij, iedereen leefde in deze superieure bestuursvorm en niemand hoefde meer te vechten voor zijn idealen. Het Groot-Brittannië van die tijd was er één van gelijkgestemden, ofwel: van grijze muizen.

Het über-Britse Pulp, met altijd dat vastgeklonken laagje kitsch op hun composities, wist de feeling van deze tijd in dit album subliem te omvatten. Op het eerste gehoor is dit album één groot feest, maar ergens onder de heerlijke melodieën en de breed uitgewaaierde synthesizers ligt een serieus statement. De maffe dansjes die de slungelige Jarvis Cocker in zijn live-uitvoeringen deed waren dan ook niet bedoeld als gimmick of als act, maar waren een wanhoopsschreeuw, een verwoede poging om te ontsnappen aan de massa.

Tot zover mijn poging de Common People te begrijpen.

Toch wel gewaagd van Pulp dat ze, - na vijftien jaar op zoek te zijn geweest naar erkenning - niet nog een tweede Different Class maken vol springerige Birtpop-hymnes maar het over een andere - veel donkerdere - boeg gooien.

Wat mij betreft is dat probeersel geslaagd, wat heet, dit album voert thans mijn top-10 aan. Een uitgebreide uitlichting van alle nummers volgt misschien nog, nu wil ik alleen even kwijt dat dit album een waar meesterwerk is in haar genre, een plaat die in spanning, samenhang en kwaliteit het oeuvre van Pulp ontstijgt, en die als het aan mij ligt ook in het genre van de Britpop eenzaam aan de top staat.