Ongetwijfeld de Dark Side of the Moon onder de kinderliedjes ja. Ik heb de versie met de bonusnummer en die is geweldig. Hun beste nummers staan erop: Druk, Ik Ben Verliefd, Wereldberoemd, Wij Gaan Naar De Maan en de lijst gaat verder.

Een geweldig, nostalgisch album die vele herinneringen omhoog brengt.

Waarmee mijn opmerking zeker een beetje doel mist, niet?

Het begon allemaal toen ik ergens las dat Crime of the Century ook een soort rode draad bevat. Maar of ik moet een verkeerd beelden hebben van conceptalbum, of het is er gewoon een dikke. Wat mij betreft een ultiem voorbeeld van hoe een conceptalbum hoort te zijn.

Dit is hoe ik Crime of the Century zie:
Wat Supertramp vooral kenmerkte, waren de sterke teksten van Davies en Hodgson. Die wat mij betreft als duo hoger in mijn achting staan dan Lennon/McCartney. Het is om deze reden ook dat ik Supertramp een aantal jaren nog beter ben gaan vinden. Onder andere, omdat bij nummers zoals waar aerogp1 naar vraagt dan de echte klasse naar boven komt.

Enfin, Crime of the Century opent met één van de beste openers die een album kan hebben. School heeft een songtekst waar ik vroeger niet echt brood van kon maken. Dat had grotendeels te maken met het feit dat ik er nooit echt over na had gedacht. Inmiddels kan ik die tekst wel dromen en heb ik er ook al vaak over nagedacht. De betekenis laat zich ook wel raden. Do as they tell you to, de regel die in één zin samenvat waar School om gaat.

Bloody Well Right is onlosmakelijk verbonden met School. De eerste zin ( So you think your schooling's funny) heeft Davies genoemd als referentie naar School. Na het in your face van School is het luchtige van Bloody Well Right verwonderlijk. En is het raar om te denken dat de hoeveelheid herhaling van het ‘refrein’ ook deels een verwijzing naar hoe je eigenlijk alleen maar mee kunt knikken met de normen en waarden van de huidige tijd is? Een ogenschijnlijk simpel nummer krijgt zo toch diepgang.

Why must we be so cool, oh so cool,?
Oh, we're such damn fools..
Aldus de slottekst van Hide In Your Shell. De oplettende lezer had al gezien dat alle teksten in de “you”-vorm zijn. Het smekende I wanna know you... is zo ijzingwekkend. Hoe kan iemand die een nummer zo zoet begint, eindigen met zo’n door merg en been gaande smeekbede? Nee, geen sentiment als Jeff Buckley of Johnny Cash, dat ligt er allemaal zo dik bovenop (niks mis mee overigens, hoor), luister naar Hide In Your Shell en je snapt dat een sterke tekst geen sentimentele instrumentatie nodig heeft.
We vervreemden en onze ware identiteit wordt geblokkeerd door de omgeving. Niemand is meer zichzelf en iedereen doet concessies om geaccepteerd te worden.

Asylum vind ik een buitenbeentje. Het was het laatste nummer dat ik leerde kennen, maar ook omdat het de eerste die qua tekst de ban breekt met de vorige teksten. Er wordt gericht op een persoon en niet op ons als luisteraars. We hebben hier te maken met de eerste persoon die zich tegen het regime richt (I'm not the way you're thinkin’) en zich richt tot de persoon die zich richt tegen ons als luisteraars (Please don't arrange to have me sent to no asylum). Echter draait hij door (I believe I’m dying en he’s mad, mad, mad,...) en zodoende raken alle buitenbeentjes het spoor kwijt.
Let op de koekoek op het einde. Een verwijzing naar het boek One Flew Over The Cuckoo’s Nest (u allen welbekend van de film die een jaar later uitkwam). Wie de film (of het boek, for that matter) kent, zal de context van dit nummer snappen. Om het einde van de film niet te verklappen: ieder die te veel weet/wilt weten wordt uitgeschakeld. In de film dus door middel van lobotomie.

Dreamer, you stupid little dreamer;
So now you put your head in your hands, oh no!
I said "Far out, - What a day, a year, a laugh it is!"
You know, - Well you know you had it comin' to you,
Now there's not a lot I can do.
We zijn er potverdomme allemaal ingestonken. We hebben geslapen en zijn blind geworden voor de (hogere?) macht die onze levens verpest heeft. Maar er is nog hoop! (We'll work it out someday)

Rudy werd tijdens hun concerten in de jaren ’70 en ’80 vergezeld met een clip van een reidende trein. Althans, dat zei mijn vader terwijl we Live in Münich ’83 aan het kijken waren. Weet niet of dit nog steeds zo is. Als men geïnteresseerd is, zal ik eens op YouTube spoorneuzen.
Net zoals Asylum wordt er weer niet gericht op ons, maar op een specifiek persoon (Rudy). Niemand houdt van hem en hij wordt niet geaccepteerd (All through your life - All through the years - Nobody loves - Nobody cares). You'd better gain control now, maar het gebeurt niet ( Sad but in a while he'll soon be, back on his train. Hij wordt weer de ongeziene, de ongeziene, ongeliefde persoon en de briljante persoon die hij is (dat briljant verzin ik er even bij). De mensen die we nodig hebben (de “think different”-personen), breken niet door en komen niet door het hechte collectief van wat men de massa noemt.

Om terug te komen op de vraag: wat maakt If Everyone Was Listening nou zo essentieel? Allereerst, omdat het, zoals goed benoemd, een opbouw is naar de climax. Hoewel de nummers instrumentaal een behoorlijk eind van elkaar liggen, zitten de teksten verdomd dicht bij elkaar. If everyone was listening, you know. There'd be a chance that we could save the show. Alles wat de schrijver geroepen heeft, is niet gehonoreerd. In een soort laatste wanhoopskreet hoopt hij toch nog men in te laten zien hoe fout men bezig is.

Who'll be the last clown? To bring the house down
Velen durfden het aan, niemand kwam door de muur heen. Niemand wist door te breken door hun gedachten. Eén voor één bleven ze het uitschot van de mens. Potverdomme toch, waarom luisterde men niet gewoon?

NEE! Laat de gordijnen niet vallen!

Now they're planning the crime of the century
Crime of the Century is een titel die letterlijk genomen moet worden. Het is de misdaad van “de twintigste eeuw”. De vervreemding is een misdaad geweest. Wie deden het? Het was de natuur, de hogere kracht, de twintigste eeuw. Maar wie zijn dat nou precies? Dit is nogal abstract.
Ik wil die personen wel eens zien! (So roll up and see. How they rape the universe, die agressie, wow, wat een emotie zit er in die twee zinnen!)

Who are these men of lust, greed, and glory?
Rip off the masks and let's see.
But that's not right - oh no, what's the story?
Potverdomme, zeg... Inmiddels zijn we oud en wijs en blijken we het zelf gedaan te hebben al die jaren. We hebben onszelf verloochend, we hebben onszelf tekort gedaan. WIJ waren het die al die jaren onszelf verraden hebben. Hoe kan dat nou? ( That can't be right!!)
Verwarring alom: hoe komt dit? Waarom gebeurt dit? Waarom weet niemand hiervan?

Uiteindelijk zijn wij de schrijvers van deze teksten, wij vertellen nu aan de volgende persoon al deze verhalen. Al deze verhalen die wij zelf nooit geloofd hebben. Al die mensen die dit wel wisten, hebben wij genegeerd. Net zoals wij naar niemand luisterde, zal niemand naar ons luisteren. Crime of the Century sluit niet voor niets af met de mondharmonica van School. Het is een vicieuze cirkel.

Hopelijk kijkt men nu anders tegen Crime of the Century aan en de nummers an sich. Ieder nummers heeft z’n kwaliteiten. Ieder nummer geeft, als je bereid bent je erin te verdiepen, prachtige geheimen weg. Uiteraard is School het prijsnummer en natuurlijk is Crime of the Century een prachtig nummer. Maar de plaat zou incompleet zijn als je één van de elementen weghaalt. Verdriet, onbegrip, woede, liefde, bezinning, hulpvol, nog nooit hoorde ik een plaat die zoveel emoties en stemmingswisselingen teweegbracht als Crime of the Century. Vandaar dat het sinds kort ook mijn nieuwe nummer 1 is.

Verdomme, wat een plaat zeg.

Aldus mijn “recensie” bij dit album. Dat kan niet, dus doen we dat even over.

Supertramp was een jaar of 10 geleden een onbekende band voor mij. Supertramp, Toto en Genesis was het altijd als ik aan de muzieksmaak van mijn vader dacht. Toto pikte ik al gauw op. Nog steeds behoren Africa en Hold the Line tot mijn all-time favorites en veel nummers heb ik erg hoog zitten. Ook Genesis kon je niet omheen, weliswaar niet de 70s-Genesis, maar de hitmachine met nummers als Jesus He Knows Me en Mama. Met deze band heb ik dan weer een stuk minder. Maar Supertramp bleef altijd “die band met die rare naam”. Wanneer het begonnen is, weet ik niet. Halverwege 2008 vond ik de bovenste 1000 van de top 2000 van 2007 op het internet. Destijds nog in 128 kbps :’). Urenlang struinde ik die lijst langs in mijn toen al eeuwige honger naar nieuwe muziek om te ontdekken. Dat moet tevens mijn begin zijn geweest van mijn interesse in bands als Dire Straits en Eagles. Later moet daar Supertramp bij gekomen zijn. Wellicht door School, maar dat kan evengoed zijn geweest door The Logical Song of Breakfast in America. Maakt het wat uit?

Hoe het ook zij, in mijn “Best Of”-tijd, vond ik Supertramp - The Very Best of Supertramp (1990) en Supertramp - The Very Best of Supertramp 2 (1992). Grappig genoeg bleken bijna al mijn favorieten van Crime of the Century en Even in the Quietest Moments te komen. Wat ook resulteerde in het feit dat deze twee destijds veruit mijn favorieten waren (nu is daar Breakfast in America bij gekomen). Vandaar dat elk nummer op dit album al tientallen keren langsgekomen is hier. Toch schrijf ik dit terwijl het album opstaat, want dat schrijft toch wel erg lekker.
Behalve Lover Boy, die is op geen van beide albums te vinden. Evenals Asylum van Crime of the Century.

Give a Little Bit staat in schril contrast met wat er volgen gaat. Het betekende internationaal hun doorbraak. In Nederland bereikte het zelfs bijna de nummer 1-positie. Welbekend van o.a. de Liga-reclame, maar ook daarvoor al talloze keren gebruikt in de media. Door een overkill wordt dit door (te) veel mensen uitgespuugd. Jammer, want dit nummer biedt toch meer dan alleen die lekkere meezinger. Nu kent iedereen het catchy akoestische gedeelte wel, maar luistert men ook wel eens naar de sublieme bas van Dougie Thomson? Ook het saxofoon-gedeelte van John Helliwell is een mooie voorbode van wat met name op Breakfast in America pas goed tot uiting komt.

Lover Boy zoals gezegd is het buitenbeetje voor mij. En dat komt vooral doordat dit het enige nummer is dat ik niet door en door ken. Waar het over gaat lijkt me wel duidelijk. Het is een nummer dat ik eigenlijk alleen opzet in het kader van dit album, maar het blijft een aangenaam verrassend nummer. Wel merk ik bij dit nummer dat ik toch meer naar Hodgson neig dan naar Davies

Het titelnummer geeft goed weer waar Supertramp ook voor staat. Ze hebben ook veel langzame, pianogeoriënteerde nummers gemaakt. Neem If Everybody Was Listening (Crime of the Century), Lord Is It Mine (Breakfast in America) of Two of Us (Crisis? What Crisis?). Een interessante post op het internet geeft wel goed weer dat er veel meer in schuilt (of kan schuilen) dan een simple liefdesliedje:
I think it refers to how, we let go of our cycle when we focus so much on our emotions and figuring out where we ahve to go, what we have to do, who we need to be with. 'dont let the sun fade away' may refer to how he urges not to let go of the simple truthful cycle of life.
Want zo is Hodgson wel.

Downstream is erg melancholisch en ik ben er ook minder gecharmeerd van. Dit heeft deels te maken met het feit dat Davies hier een wat saaie, monotone stem heeft, maar ook met de tekst. Vaak geroemd om hun scherpe, op het oog simpele, maar toch vrij geniale teksten, maar dit vind ik een erg matige tekst. Eigenlijk hou je dan weinig over. Downstream is dan ook de grote reden dat dit album niet de volle mep krijgt.
Took a boat Sunday
Down by the sea
It just felt so nice
You and me
We did'nt have a problem
Or a care on earth
And all around was silence
Everywhere.

Babaji, de eerste geflopte single, is een nummer welke ik zeker niet gelijk op waarde kon schatten. Niet dat het nu mijn favoriete nummer is (het zou mijn top 25 zeker niet halen), maar in de context van het album zie ik het niet als storende factor. De instrumenten werken samen en het is ook één van de meest bombastische nummers in de zin dat alle instrumenten meedoen. Alle andere nummers zijn vrij rustig en hebben veel rustmomenten, maar Babaji niet. Die is, na even op gang te moeten komen, een soort verademing tussen de slome nummers. Hier overigens wel een uitstekende tekst:
All of my life I felt that you were listening
Watching for ways to help me stay in tune
Lord of my dreams, although confusion
Keeps trying to decieve
What is it that makes me believe in you?

De tweede geflopte single is From Now On. Een echt kindje van Davies. Het pianoloopje aan het begin, de subtiele sax van Helliwell tussendoor, de heerlijke tekst en zo kan ik nog 10 dingen opnoemen die geweldig zijn aan dit nummer. Maar let ook weer hier vooral op de bas van Thomson. Zeer onderschat bassist. Het einde zou je wellicht zwak kunnen noemen, maar ik heb me er nooit aan gestoord. Ik vind het wel leuk. Het geeft ook precies aan waar het nummer voor staat: iemand die langzaam aan wegkwijnt in zijn of haar dagelijkse sleur.
Volgens iTunes was dit overigens de 100e keer dat ik dit nummer beluisterd heb.

Wat moet je zeggen over het magnum opus van een wereldband waar al zoveel over gezegd is. Het is echt zo’n “luister en onderga het”-nummer, maar ik maak me er dan te makkelijk vanaf. Het openingspianoloopje, de langzame opbouw tot de speech van Churchill, de inzet van Hodgson, de synths (het zijn er maar liefst 3!) die dit nummer die magische lading geven, de rustige, doch zeer effectieve drums van Siebenberg en uiteraard de bas van Thomson die eigenlijk de opzet is tot de “uitbarstingen” - en daarna de rode draad. Het is een karige opsomming en staat in schril perspectief wat dit nummer te bieden heeft. Ik zou ook eenieder aanraden dit nummer live eens op te zoeken. Op YouTube zijn ze helaas schaars en het aantal uitvoeringen door Supertramp zelf al helemaal, maar probeer de DVD Bloody Well Right eens te bemachtigen. Zelf ben ik hem origineel nog niet tegengekomen, maar heb hem jaren geleden eens van internet afgehaald. Deze DVD bevat een concert in Münich uit 1983 (die versie van Fool’s Overture móét je gezien hebben!) en een concert in London uit 1977. Dat laatstgenoemde concert is een zeer welkome bonus (er staan ook nummers op die niet op het andere concert staan), maar zoek anders de DVD The Story So Far). Deze is nog wel in de omloop en bevat uitsluiten Münich ’83. Beluister en bekijk die uitvoering van Fool’s Overture en je zult verkocht zijn wat betreft Supertramp.

Nu Fool’s Overture is afgelopen vraag ik me toch af hoe een album als deze kan beginnen met Give a Little Bit. Het is net zo’n contrast als So Far Away - Brothers In Arms. Het klopt niet, het mag niet, maar het gebeurd en het klinkt perfect. Toch zitten er nog wel wat ogen en haken aan die er bij Crime of the Century niet zitten.