Dat laatste komt omdat hij zijn gitaarsamples maakt met een cello-strijkstok.

De Engelse hebben een mooie term voor dit soort muziek: 'haunting'; deze heeft naar mijn weten geen fatsoenlijke Nederlandse vertaling. Ik hoor hier vlagen van Forest Swords en GY!BE in, geen verkeerde associatie. Bovenal is dit inderdaad erg creatieve muziek, een mooie ontdekking, bedankt voor de tip (in het Song van het Jaar 2018-topic, Ataloona!

Al geruime tijd is dit album terug te vinden in mijn top 10, maar tot nu toe heb ik de moeite niet genomen om er wat over te schrijven. Dat kan eigenlijk, zeker nu het album zich op een vaste 2e positie heeft genesteld, dus bij deze de lang verwachte recensie.

Om te beginnen is deze plaat simpelweg uniek. Uniek, omdat de muziek nergens anders mee valt te vergelijken. Er zijn natuurlijk andere bands, die folk en progrock vermengen, zoals Pentangle en Jethro Tull, maar geen van deze doet het op zo'n voortreffelijk donkere manier als Comus. De stijl van Comus valt misschien nog wel het beste te beschrijven als de muzikale equivalent van een schilderij van Hieronymus Bosch. De muzikale virtuositeit, bezeten manier van zingen en bizarre teksten van dit bijna volledig akoestisch opgenomen (!) album bezorgen de luisteraar een muzikale oorstreling, zonder ook maar een moment aan venijn in te binden. Uniek is het album ook, omdat het de enige plaat van dit infameuze gezelschap is. 'What about To Keep From Crying?' hoor ik mensen denken. Dat album is weliswaar ook onder de naam Comus uitgebracht, maar is in feite gemaakt door een bijna compleet andere band. Na het uitblijven van commercieel succes voor First Utterance, besloot de band uit elkaar te gaan. 3 jaar later brachten Roger Wootton en Andy Hellaby met een compleet nieuwe band en insteek To Keep From Crying uit, dat veel luchtiger en poppier dan First Utterance was (en overigens ook geen commercieel succes behaalde).

Laten we terugkomen op het album. Al vanaf de eerste seconde van Diana wordt je als het ware naar je luidsprekers gezogen. Wat een, haast diabolische, combinatie van felle viool-, gitaar-, percussie- en fluitpartijen en de bezeten zang van Roger Wootton. Na de krachtige opener Diana gaat gelijk het gas wat terug tijdens het akoestische The Herald. De zang van Wootton wordt ingewisseld voor vrouwelijke vocalen, slechts begeleid door akoestische gitaar en een spookachtig vioolmelodietje. Na ruim 4 minuten volgt een complete fade-out, waarna achtereen gitaar, viool, fluit en zang weer invallen. De eerste paar keer dat ik dit album luisterde, vond ik dit nummer eigenlijk iets te lang duren, maar inmiddels vind ik het een prachtig rustpunt in de plaat, dat de energie van de rest goed kanaliseert. Hierna volgt het muzikale hoogtepunt van het album: Drip Drip. Vanaf de eerste oeh van de zanger wordt je meegenomen naar een ander universum, waar mystieke wezens een bacchanaal vieren rondom een gigantisch kampvuur, terwijl achter elk bosje een struikrover of verkrachter kan liggen. Richting het eind van het nummer klinkt Wootton steeds meer als een bezeten hamster, terwijl de viool, percussie en gitaren ons drenken in een explosie van muzikaal orgasme. Na Drip Drip volgt Song to Comus. Deze ode aan de Griekse god van de nachtelijke excessen lijkt qua structuur het meest op een traditionele popsong, maar wie naar de lyrics luistert, weet dat dit verre van top 40-proof is. Vooral de viool is weer uitmuntend in dit nummer. The Bite is het meest up-tempo nummer van het album. In dit nummer komen ook voor het eerst mannelijke en vrouwelijke vocalen tezamen. Dit resulteert in meesterwerkje, doordrenkt van nervositeit, waarin zelfs een gezellige lalala-samenzang duivels aandoet. Bitten is een instrumentaal tussenstuk. Het is in feite een noodzakelijk rustpuntje tussen The Bite en The Prisoner, het minste nummer van de plaat, maar nog steeds voorzien van een mooie gitaar- en vioolmelodie. The Prisoner, tenslotte, gaat verder waar The Bite was opgehouden, met haast krankzinnige instrumentatie en mannelijke en vrouwelijke zang. Dit mondt uit een prachtige climax van nummer en album en wordt zeer treffend afgesloten met een stuk, waarin Wootton 'insane' krijst uit afwisselend de linker- en rechterspeaker.

De unieke combinatie van partijen, zang, thema's, tempowisseling en het feit dat het afwisselend zeer rustgevend en zeer krankzinnig kan zijn, maakt dit album een ongeëvenaard meesterwerk. Niet voor niets is dit album een grote inspiratiebron voor een bands als Opeth (die zelfs een heel album naar een line uit Drip Drip hebben genoemd) en de gehele neo-folk scene (Current 93, Death in June).

Dus:
Wel luisteren als: je over het algemeen geïnteresseerd bent in muziek die buiten de gebaande paden treedt. Met name voor liefhebbers van progressieve rock en folk met een randje is dit interessant.

Niet luisteren als: je van middel-of-the-road pop- en rockmuziek houdt. Tevens geen aanrader als je niet van violen houdt en/of alleen cleane vocals kan handelen.

Ik wil deze recensie besluiten met het bericht dat Comus vorig jaar, voor het eerst in 34 jaar weer in de originele bezetting (behalve fluitist Rob Young) bij elkaar is gekomen voor een optreden in Zweden. Het succes van dit optreden heeft hen aangezet tot het nadenken over wellicht verdere optredens en misschien zelfs nieuw materiaal. Ik ben zeer benieuwd!

Tsja als je naar Comus gaat luisteren en zuivere zang verwacht, kun je beter nog even verder zoeken...