Ynoskire was me net voor met toevoegen, al was het pas een paar dagen geleden dat ik kennis nam van deze nieuwe Vladislav Delay. Na reeds een plaat van het Vladislav Delay Quartet, een nieuwe met het Moritz van Oswald Trio en een nieuwe Luomo, had ik eigenlijk niet nog meer van Sasu Ripatti verwacht dit jaar. Een aangename verrassing dus en temeer zo na de eerste handvol luisterbeurten.

Zoals we dat eigenlijk van Vladislav Delay gewend zijn, is Vantaa een buitengewoon gelaagd en gedetailleerd album. Een waardering in sterren zal ik daarom ook nog even uitstellen, maar de eerste indruk deel ik alvast graag. Ik heb namelijk het idee dat deze misschien wel eens tot het beste van Ripatti's werk kan gaan behoren...
Lange, ambient tracks van donkere, maar warme, knisperende beats in vreemde, wisselende ritmes en tempo's met daaroverheen (of achterheen?) vreemde, maar mooie, etherische melodieën. Op zich niets nieuws dus, maar het album leeft misschien nog net iets meer dan de voorgangers. Het ademt, pulseert, hypnotiseert. Het album roept beelden op van stille, uitgestrekte landschappen, smeltend sneeuw, langzaam groeiende bomen; misschien ook omdat ik net een aantal afleveringen van Frozen Planet heb bekeken, maar het album is zeer zeker ook evocatief op die manier. De Finse roots van Ripatti zijn onmiskenbaar.
Daarbij doet het album bij vlagen denken aan wat Ripatti eerder dit jaar heeft gedaan met het Vladislav Delay Quartet, bijvoorbeeld het dreigende, repetitieve element in Henki, zelfs aan Luomo op Levite, en is op het album de ruimte gelaten voor verrassing, zoals Lauma: een massieve track met dreunende beats die zorgt dat je weer rechtop in je stoel komt, maar je tegelijk volledig hypnotiseert. Vantaa lijkt dus voor Ripatti weer een stapje verder in zijn ontwikkeling.

Weet je wat, ik zet 'm gewoon maar weer op. Dat wordt de zesde keer sinds eergistermiddag... dat mag denk ik best een teken heten.

Een nieuwe Sasu Ripatti, deze maal met een nieuw gezelschap en onder weer een 'nieuwe' noemer: Vladislav Delay Quartet. Ripatti's electronica project Vladislav Delay is reeds bekend en alom gerenommeerd, maar met dit quartet combineert hij op deze plaat electronische improvisatie met akoustische improv en wordt dit tot een samenhangend geheel gesmeed.

Voor de release had ik al wat tracks geluisterd, die online te vinden waren op Ripatti's website; toen ik vervolgens het album voor de eerste keer opzette en de openingstrack hoorde, was het daardoor even slikken. Minus Degrees, Bare Feet, Tickles is een grimmige track met een massief geluid van ruis, langgerekt krijsende saxofoon en, naar het einde toe, industrieel aandoend gedreun. Het is pure noise dat in niets met jazz van doen heeft: geen melodie, geen ritme; slechts noise.
Sonta Teresa, Des Abends en Hohtokivi zijn daarna een stuk minder in your face: de nummers zijn minder massief; de percussie brengt iets meer ritmiek, iets meer afwisseling; en de sax begint wat meer gevarieerde verticale notenopvolgingen te spelen. Maar het blijft vooral ruis en electronische noise dat de klok slaat, en van een daadwerkelijk quartet horen we nog slechts de eerste aanstalten.
De vier mannen smelten samen tot een heus quartet vanaf de track Killing the Water Bed. De ritmesectie begint meer ritmisch te spelen, de bas speelt heuse motieven, en de saxofoon speelt free jazz riffs die electronisch worden gesampled en vervormd. Hoogtepunt van het album is dan Louhos, waarin free jazz en electronische improv samen geweldig culmineren.

Het was even wennen dus, dit album, omdat het toch weer net iets anders is dan verwacht. Maar nu is het ook juist mede de opbouw van het album, van de pure noise die je keihard bij je strot grijpt naar de geweldige akoestische en electronische improv waarin het uiteindelijk uitmondt, die het voor mij een geweldige plaat maakt.

Ik begin met 4 sterren, maar wellicht zit er na verloop van tijd nog wel een halve ster extra in....