Recensie | The Jayhawks – Sanctuary Park | Nieuweplaat.nl

De Amerikaanse countryrockband The Jayhawks bestaat inmiddels alweer veertig jaar. Die periode heeft een aantal invloedrijke albums opgeleverd, zoals Tommorow The Green Grass (1995), Smile (2000) en Rainy Day Music (2003). Het is tegen die achtergrond een bizar gegeven dat de vierkoppige band in die veertig jaar geen enkele toonaangevende muziekprijs gewonnen heeft. Sterker nog, The Jayhawks is nog nooit genomineerd voor een Grammy-award. Het is voor de trouwe schare fans te hopen dat het nieuwe album Sanctuary Park dit lot wél ten deel valt, want daar bieden de elf tracks meer dan voldoende aanleiding voor.

Dat de tijd zijn sporen nalaat op de stembanden van zanger, tekstschrijver en gitarist van The Jayhawks Gary Louris, is een zegen. Wat klinkt hij op Sanctuary Park doorleeft, gekwetst en toch ijzersterk. Het rafelrandje op zijn stembanden is duidelijker aanwezig, wat hem nog meer dan voorheen doet klinken als een mix van Bob Dylan en Neil Young. Het refrein op albumopener Keeping Our Heads Above Water is heerlijk losjes gezongen. Nu stond The Jayhawks immer al bekend om zijn samenzang die teruggrijpt op bijvoorbeeld Crosby, Stills, Nash & Young. Deze opener doet daar nog een schepje bovenop doordat het een live studio-opname is. Daardoor is de klank meer open, spontaan en energiek.

Volgende track is Kingston Girl, waarin vooral de tekst van het tweede couplet bepalend is. ‘It started off in Lake Louise/Took three days to get to Saugerties/Shoveled snow outside Big Pink/Watched the silver sun slowly sink.’ Hier komt heel veel samen, wat de kwaliteit van songteksten schrijven van Louris onderstreept. Saugerties is de plaats op zo’n anderhalf uur rijden van Bethel; de plaats waar het beroemde festival Woodstock plaatsvond. In Saugerties staat een groot roze huis (Big Pink), waar Bob Dylan samen met The Band The Basement Tapes (1967) opnam. En voordat The Band The Band heette, droegen ze de naam The Hawks. Kortom; Kingston Girl is een aangenaam soort duik in de Noord-Amerikaanse popgeschiedenis.

Als vervolgens de eerste gitaarklanken van Mr. Lincoln uit de speakers tevoorschijn komen en het heerlijke nasale geluid van Louris volgt en zingt ‘I was playing in The Band’, zit het wat ons betreft met (in ieder geval de nominatie voor) een Grammy-award wel goed. Leap Of Faith, even verderop op Sanctuary Park, bevestigt dit zekerheidshalve nog even.

Het losse, open geluid met veel ruimte tussen de instrumenten, geeft het album zijn charme. Producer Bob Ezrin, die in 2000 ook achter de knoppen zat bij de opname van het eerdergenoemde album Smile, heeft de nummers op Sanctuary Park iets ouderwets en organisch meegegeven door de band live in de studio te laten spelen. Het aanstekelijke uptempo folkrock-nummer American Midnight is exemplarisch voor deze sound.

Titeltrack Sanctuary Park gaat over een plaats in Canada waar de vrouw van zanger Gary Louris is opgegroeid. Hij gebruikt een park dat in die plaats gelegen is als metafoor voor het teruggaan naar de persoon die je ooit was. Een beetje psycholoog zou zeggen: het kind in jezelf zoeken. Deze sleuteltrack verklaart waarom het album zo’n sterk tijd- en plaatsgevoel heeft. Het gaat voortdurend over waar je bent en wanneer je bent.

Dat kind doet ook nog van zich spreken in slotlied Rowing The Boat, want oorspronkelijk schreef Louris dit voor kids-zender Nickelodeon. En het klinkt ook als een lullaby, maar wel een met een serieuze boodschap: we zitten allemaal in hetzelfde schuitje, dus draag je steentje bij door te roeien tot we zijn op de plek waar je jezelf kunt zijn.

Wat ons betreft zit het met die Grammy-award dit jaar dus wel goed met dit heerlijke Americana-album Sanctuary Park. Maar laat het alsjeblieft niet zo’n ongemakkelijke, tenenkrommende oeuvre-award zijn. The Jayhawks verdient meer erkenning en waardering dan dat.

https://www.nieuweplaat.nl/album/kimmi-bitter-bittersweet/

Om countrymuziek voor een breder publiek interessant te maken ontstond ergens in de vijftigerjaren de zogenaamde Nashvillesound in Amerika met daarbinnen het subgenre countrypolitan: country met een hang naar popmuziek. Patsy Cline, Brende Lee, Jim Reeves en Glen Campbell (namen van weleer) worden vaak tot dit genre gerekend. Maar wie denkt dat de countrypolitan daarmee ook tot het verleden behoort heeft het mis. Door de toenemende populariteit van country is er ook toenemende aandacht voor countrypolitan, met als vaandeldrager Kimmi Bitter. Haar tweede album, Bittersweet, roept een scala aan gevoelens op. Van verbazing en herkenning tot verwondering en alles daar tussenin.

De herkenning dient zich als eerst aan als in openingslied Love Me Or Leave Me na een halve minuut die typische westcoast surfgitaar-klank zijn intrede doet. Bitter is geboren en opgegroeid aan de Californische kust (San Diego) en die sfeer is overduidelijk terug te horen gedurende de hele plaat. In combinatie met de manier van zingen van Bitter, smekend zonder moderne country-uithalen, doet Love Me Or Leave Me denken aan de Roy Orbison uit de jaren zestig. Pak bijvoorbeeld In Dreams van Orbison er eens bij en hoor de voorzichtige overeenkomsten.

Het scherpe oor zal ook in de tweede track op Bittersweet herkenning bemerken. Return My Stolen Heart heeft opvallend veel overeenkomsten met Somethin’ Stupid van vader en dochter Sinatra. Het refrein neemt echter een onverwachte en prettige afslag naar meer Mexicaanse klanken en doet daardoor juist weer denken aan het rustigere werk van Calexico.

Inline dansers kunnen hun hart ophalen bij het o zo aanstekelijke More, More, More. Typische jaren vijftig- en zestigklanken met typische jaren vijftig- en zestig teksten: ‘I need more, more, more of your sweet lovin’/More, more, more kissin’ and huggin’.’ Verbazingwekkend hoe soepel Bittter haar zonnige energie weet over te dragen aan de luisteraar. Mocht u jonge kinderen hebben, zet dit lied dan eens een onbewaakt moment aan en kijk wat er gebeurt.

Op Don’t Talk To Strangers grijpt Bitter wederom terug op haar Californische roots: minder honky-tonk-klanken zoals op haar eerste album Old School uit 2024 te horen was en meer hang naar de psychedelische jaren-60-invloeden. Don’t Talk To Strangers heeft dan ook iets Dick Dale-achtigs (onder andere te horen in de film Pulp Fiction uit 1994). Als Bitter in de refreinen zelf de tweede stem zingt, vertoont het geheel opeens opvallende gelijkenis met de Nederlandse zangeressen Suzanne en Monique Klemann (Loïs Lane). Tekstueel past dit lied in de klassieke Amerikaanse songtraditie waarin een vrouw wordt gewaarschuwd voor een charmante maar onbetrouwbare man. Recht toe recht aan, geen metaforen, geen beeldspraak; what you hear is what you get bij Kimmi Bitter.

Daarmee is niet gezegd dat het visuele van ondergeschikt belang is bij Bitter. Het tegenovergestelde juist! Alles, van websites tot lettertype, van kledingstijl tot albumhoezen, alles ademt een soort sexy-sixties. Kimmi Bitter doet qua appearance nog het meest denken aan een Californische countryster uit 1963 die nooit heeft meegemaakt dat 1963 al een tijdje achter ons ligt. Ook in haar songteksten wordt dat beeld gecreëerd, zoals in How Far My Love Travels: ‘I took the El Camino to meet your eyes’. Zo simpel en effectief kan tekstschrijven dus af en toe ook zijn.

Na het Elvis-klinkende Hawaiiaanse uitstapje Kaunakakai, sluit het album af met het spannend ingetogen blueslied Lost Inside Your Blues. Als we er tot slot de credits en achtergrondinformatie bij dit album op naslaan, is duidelijk dat Bittersweet als albumtitel meer is dan een woordgrap. Het bittere deel van de titel moge duidelijk zijn. Het zoete deel komt op het conto van haar man en creatief partner Willis Farnsworth. Hij bepaalt immers met zijn twangy gitaarspel de essentie van de sound van Bitter. Zo zie je maar: tegenpolen kunnen prima partners zijn. En heel af en toe levert dat ook nog een heerlijk album op.

https://www.nieuweplaat.nl/album/carly-simon-comes-in-waves/

Wie Carly Simon zegt, zegt waarschijnlijk You’re So Vain. Maar als het daarbij blijft dan missen we toch een groot deel van de veelzijdigheid van Simon. Op haar nieuwste album Comes In Waves, haar eerste plaat geheel met nieuw werk in achttien jaar, laat ze horen dat die veelzijdigheid niets aan kracht heeft ingeboet.

Dat Simon songteksten kan schrijven mag duidelijk zijn. Al in 1994 werd ze opgenomen in de Songwriters Hall of Fame. Dat had ze mede te danken aan het lied Let the River Run dat ze vijf jaar daarvoor schreef, componeerde én opnam voor de film Working Girl. Ze won er een Oscar, Golden Globe én Grammy mee en werd de eerste artiest ooit met een ‘triple crown’. Geen van de twaalf stukken op Comes In Waves gaat dat evenaren, hoewel er wel zeker pareltjes te horen zijn.

Maybe I Never Loved You is zo’n parel. Zonder zijn naam te noemen, is het duidelijk dat deze song gaat over haar huwelijk met zanger en gitarist James Taylor. Daar waar hij dacht dat You’re So Vain over hem ging (‘You probably think this song is about you’) heeft Simon dit altijd ontkend. De inmiddels 83-jarige Simon kijkt op Maybe I Never Loved You nu dus wél terug op dat huwelijk en zingt over het accepteren dat ze na ruim vier decennia nog steeds niet weet waar die liefde eigenlijk over ging. De klassieke instrumentatie waar de tekst op rust heeft operateske allure.

De stem van Simon klinkt wisselend. Daarbij valt op dat de liedjes die een meer jaren‘70-sfeer ademen haar stem als vanzelf doen laten klinken als uit die periode. In eigentijdsere tracks als Love Has No Ending klinkt Simon meer doorleefd en zelfs fragiel op momenten als ze zingt: ‘The crack in the teacup opens a lane to the land of the dead’. De titel van dit lied is afkomstig uit het gedicht As I Walked Out One Evening uit 1937, geschreven door W.H. Auden. Die ken je wellicht van een ander gedicht: The Funeral Blues. Dat gedicht kreeg in 1994 wereldwijd bekendheid door de succesfilm Four Weddings and a Funeral.

Een klein biologie-intermezzo: parelmoer is een zacht glanzende stof die ontstaat in schelpdieren als een binnendringend deeltje irritatie veroorzaakt. Bijvoorbeeld een zandkorrel. Laag na laag wordt die korrel omhuld en zo onschadelijk gemaakt. Als metafoor wordt dit proces uitgelegd als dat iets waardevols kan ontstaan uit pijn of verdriet. Mother Of Pearl (vertaald: parelmoer) is het meest persoonlijke lied op Comes In Waves en gaat over de gevolgen die de scheiding van Taylor heeft gehad voor haar/hun kinderen, die toen een jaar of zeven waren, en wat er na zoveel jaar van afdekken met parelmoer overblijft van de gevolgen van die scheiding.

Wat later op het album blikt Simon vervolgens terug op haar relatie met haar eigen vader in The Father Daughter Dance. Schuldgevoel richting haar eigen kinderen klinkt door in de zinnen die aan haar vader gericht zijn: ‘There was no sadness yet when I was ten’. Een zin die misschien wel de essentie vormt van het album Comes In Waves als geheel. Simon blikt niet terug op haar verleden vanuit nostalgisch oogpunt. Simon zingt twaalf liedjes lang over wat er in golfbewegingen uit dat verleden resoneert in het heden wanneer je de tachtig reeds gepasseerd bent. Gevoelens van liefde, schuld, spijt, de roep om vergeving en de ultieme slotvraag: heb ik het goed gedaan?

Luister voor het antwoord op die vraag vooral naar het laatste lied op deze plaat, Do It Anyway, en voel de zacht vileine You’re So Vain-vibe van weleer die licht gedrapeerd over dit slotakkoord ligt. Comes In Waves is zeker geen parel in het oeuvre van Carly Simon, maar parelmoer toch zeker wel.