Recensie | U2 - Days of Ash | Nieuweplaat.nl

De wereld staat in brand: onrust in (en door) Amerika, het gewapend conflict tussen Israël en de Palestijnse gebieden, de oorlog op Oekraïens grondgebied, mensenrechtenschendingen in Iran (en vele andere plekken). Voor de vier bandleden van U2 aanleiding om vervroegd de ep Days of Ash uit te brengen, vooruitlopend op de release van nieuw album dat later dit jaar verschijnt. “De zes tracks op deze ep zijn nummers van verzet en ontzetting, van rouw — een muzikale momentopname van de huidige staat van de wereld”, aldus de band in een persbericht. De lp die volgt heeft volgens zanger Bono juist een sfeer van hoop en vertrouwen.

Wanneer termen als verzet en rouw door U2 gebruikt worden als inspiratiebronnen, gaan de gedachten al snel uit naar de periode War (1983) en The Unforgetable Fire (1984). De sound van Days of Ash heeft daar soms wel iets van weg. In ieder geval klinkt ze rauwer en minder vol van geluid dan bijvoorbeeld het laatste album Songs Of Experience uit 2017. De kritische toon van deze ep wordt in de eerste track – American Obituary – direct gezet door het vijfde amendement van de Amerikaanse grondwet te parafraseren: ‘You have the right to remain silent.’ Let vooral op de subtiele toevoeging van Bono daarna: ‘Or not…’. De snerpende gitaarklanken van The Edge klinken ouderwets vilein en zetten de boel nog een tandje extra op scherp. Let ook vooral op de drums, want ook Larry Mullen gaat ouderwets lekker tekeer.

Song Of The Future is een ode aan middelbaarscholier Sarina die door de Iraanse veiligheidsdiensten werd mishandeld en overleed aan haar verwondingen. U2 portretteert haar als ‘free spirit’ en personificatie van hoop. Enige punt van kritiek is dat U2 hier niet geheel congruent is: waarom het overlijden van dit jonge meisje nú agenderen, terwijl dit in 2022 plaatsvond? Werd die urgentie dan vier jaar geleden niet gevoeld? Daar valt uiteraard tegenin te brengen dat een dergelijk sterfgeval nooit vergeten dient te worden, wat het rechtvaardigt om op elk gewenst moment onder de aandacht te brengen. Net zoals de gebeurtenissen op ‘bloody Sunday’ pas jaren later bezongen werden door U2.

Een kort interlude komt in de vorm van een gedicht getiteld Wildpeace van de Israëlische auteur en dichter Yehuda Amichai. Het betekent zoveel als vrede die niet georganiseerd of afgedwongen is, maar organisch groeit omdat de mens er simpelweg aan toe is. Had prima op de aanstaande lp gepast. Met deze zeggingskracht en gestileerde oprechte woordkeuze past het eigenlijk op elke plaat van U2.

Op One Life At A Time hoor je dat de stem van Bono op leeftijd begint te raken. Maar deze boet zeker niet in aan zeggingskracht en lijkt er een extra laag bij te hebben gekregen. Niet langer is er alleen maar boosheid en propagandisme te horen, maar is er ook meer ruimte voor kwetsbaarheid en invoelbaarheid. Alsof Bono zijn teksten persoonlijker doorleeft dan voorheen. Wat tot slot het uitbrengen van Yours Eternally zo urgent maakt is volstrekt onduidelijk. De dagen dat Ed Sheeran als feature toegevoegde waarde had liggen blijkbaar achter ons getuige dit dertien-in-een-dozijn duet.

Na het beluisteren van de zes tracks op Days of Ash die na de sterke opener toch allemaal – in ieder geval muzikaal – wat tam klinken, blijft de vraag wat U2 precies beoogt met deze tussentijdse release. De kans dat deze zes nummers op korte termijn daadwerkelijk invloed hebben op de wereldpolitiek is gering — en daarmee hadden ze evenzogoed onderdeel kunnen zijn van het aangekondigde album. Fijn om weer naar nieuw werk te kunnen luisteren van deze legendarische band uit Ierland, maar die paar maanden zonder deze tracks tot aan de albumrelease waren we prima door gekomen.

Recensie | Asgeir - Julia | Nieuweplaat.nl

Bluesgitarist B.B. King noemde zijn gitaar Lucille. Formule 1-coureur Sebastian Vettel gaf zijn raceauto elk seizoen een nieuwe naam. Onder anderen Julie, Abbey en Suzie passeerden de revue. De IJslandse muzikant/singer-songwriter Ásgeir doet iets soortgelijks en gebruikt daarvoor de naam Julia. Julia is de personificatie van zijn ‘zijn’, het stemmetje dat alles belichaamt: twijfel, verlangen, herinnering, richting, zachtheid. Zonder al te diep in te gaan op het psychologische principe dat hierachter schuilgaat, zou je kunnen zeggen dat Ásgeir op deze manier onderzoekt hoe hij zich verhoudt tot zijn innerlijk kompas.

Dat kompas, in de vorm van openingstrack Quiet Life, klinkt als volgt: ‘I don’t know if I can give you all that you need/I’ll roll the dice, put it all on the line for you.’ De innerlijke spanning is herkenbaar en menselijk, maar wordt nergens ongemakkelijk. Daarvoor is het timbre van Ásgeir te mild en verzoenend. Ontwapenend bijna. Het lied Against The Current gaat over verandering en vervorming van identiteit. Julia is hier de spiegel die zorgt voor zelfconfrontatie via reflectie. ‘Stare into the water/See myself swimming in the sky’ is de schitterend paradoxale openingszin van dit lied. Tekstueel voel je aan je water aan dat het toewerkt naar een kruispunt. Niet als bestemming of oplossing, maar als markeerpunt van onomkeerbare keuzes.

Gaat het lied Smoke nog over de fase waarin keuzes voor hem werden gemaakt (‘She used to tell me which way to go If i was standing on a dividing road’), gaat titelstuk Julia in de vorm van een IJslandse folkmythe veel meer over het omarmen van de eigen intuïtie. Een kruispunt suggereert vaak iets achterlaten, maar in het lied Stranger blijkt dat het kruispunt ook iets heeft teruggegeven aan de protagonist: ‘But the river hasn’t changed, it’s still running through my veins/As it did when I was young, and I know it will keep on flowing.’ Met andere woorden: een herboren besef van wat altijd al door hem heen stroomde.

Into The Sun, het slotlied, gaat aan de oppervlakte over opstijgen en loskomen. Toch zal menig luisteraar de sfeer van lichte onrust niet ontgaan. Dit komt vooral doordat dit lied tekstueel doet denken aan het verhaal van Icarus. In de mythe van Icarus is de val niet alleen straf voor hoogmoed. Het staat ook symbool voor de tragiek van verlangen.

Met de acht tracks die een brug vormen tussen openings- en slottrack, ontstaat het overstijgende beeld dat de zoektocht naar richting even gevaarlijk kan zijn als het ontbreken ervan. Julia is in dat opzicht een album dat weliswaar vertrouwd, maar niet veilig voelt. En dat is maar goed ook, want kunst die veilig voelt blijft zelden hangen.

Toegegeven, deze recensie duikt meer dan gebruikelijk de diepte in. Het is een poging om duidelijk te maken dat Ásgeir niet over één nacht ijs is gegaan bij het schrijven (voor het eerst geheel alleen) en produceren van Julia. Er is op verschillende niveaus veel te ontdekken. Voor de sfeerluisteraar is de plaat rijk aan mooie, verstilde, introspectieve folkpopsongs. De identiteitszoeker hoort een album over zelfbeeld, projectie en autonomie. En voorbij de psychologie wachten er voor de archetypische luisteraar symbolische en mythische lagen die neigen naar een initiatierite. En dat alles vervat in één naam: Julia.