MusicMeter logo menu
MusicMeter logo

Hier kun je zien welke berichten Martin Visser als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

U2 - No Line on the Horizon (2009)

poster
4,0
Symbiose tussen experiment en klassiek U2-geluid

Wat mij betreft zijn Achtung baby en The Joshua tree U2's beste albums. Daarbij is de eerste me net iets dierbaarder dan de tweede, het is het experiment versus het vervolmaakte geluid. Pop en Zooropa, die op Achtung baby volgden, zijn ook zeer waardevolle platen, al klinken ze minder overtuigend. Waarschijnlijk omdat er vooral een zoekende U2 op te horen is, wat interessant maar niet altijd briljant materiaal oplevert.

De laatste twee platen, All you can't leave behind en How to dismantle an atomic bomb, zijn geroemd omdat U2 zogenaamd weer terug naar zijn roots zou zijn gegaan. Dat is niet helemaal waar. Want echte roots heeft U2 mijns inziens niet. Want voor het tijdperk van The Joshua tree waren de platen ook nogal uiteenlopend wat betreft sound. War was een puntige, scherpe plaat, die vooral ook zeer politiek getint was. Daar was U2 vooral nog een bandje met een jongensachtige bravoure. Maar de plaat ervoor (October) en die erna (The unforgettable fire) klonken heel anders. Dus wat zijn dan die roots waarnaar U2 terug zou zijn gegaan?

Maar goed, laat ik de semantiek voor wat die is. Na die twee minder gedurfde platen ligt nu alweer een tijdje No line on the horizon in mijn cd-speler. En ik vind het steeds moeilijker om een oordeel over het werk van U2 te vormen. Ik ken het werk misschien te goed om meteen een verhaal klaar te hebben. Na vele draaibeurten heb ik ook No line on the horizon in mijn hart gesloten. En een ding is zeker: beter dan How to dismantle is ie absoluut. De eenvoud van pure liedjes op All you can't staat me nog steeds zeer aan, maar de plaat erna is amper blijven hangen.

Ik vermoed daarentegen dat deze nieuwste wel een blijver is. Daarvoor valt er immers voldoende te ontdekken. Het beste nieuws is dat hij doet denken aan Achtung baby, al overklast ie deze plaat niet. Ik vrees dat U2 daarmee zijn beste plaat als 18 jaar geleden heeft gemaakt. Dat album ontstond uit een zoektocht naar creatieve vernieuwing die zo'n band volgens mij niet nog eens zal doormaken. Maar deze plaat durft wel van de gebaande paden te treden.

De inspiratiebron deze keer zocht U2 in Fez, Marokko. Het is een veel verteld verhaal in de media, maar voor de luisteraar is dat nauwelijks relevant. Want Fez moest vooral ruimte bieden voor nieuwe ideëen, invloeden van de plaats en het land zelf zijn niet hoorbaar. Alleen het nummer FEZ - Being born verwijst in naam naar het ontstaansoord. Dat maakt dit uitstapje anders dan ten tijde van Achtung baby, toen ook de inspiratie hoorbaar uit Berlijn kwam. Net als David Bowie en Duitse periode had, heeft U2 dat met die plaat ook gehad.

Op No line on the horizon sluit U2 een wonderlijk pact tussen de traditionele en de experimentele U2. Daarom zijn Achtung baby en The Joshua tree de eerste referenties. Maar ook The unforgettable fire klinkt door, maar dat komt vooral doordat ook hier het producersduo Daniel Lanois en Brian Eno achter de knoppen hebben gezeten. Eno brengt het experimentele en het electronische in, Lanois is goed voor het warme en traditionele. Van Lanois mag een mooi liedje gewoon een mooi liedje zijn. Eno zoekt altijd naar de twist en maakt het geluid graag voller en voller.

De plaat valt uiteen in drie delen, waarbij mijns inziens deel een meteen het interessantst is - en dat is jammer, want na een lekker voorgerecht hoop je op meer lekkers. Deel twee komt mij het meest plichtmatig over. Dit betreft de uptempo-nummers als de zwakke single Get on your boots en het weinigzeggende Stand up comedy. FEZ - Being born, dat dit tweede deel afsluit, is al vele malen beter en compenseert de nummers ervoor die wat gewoontjes zijn. Op FEZ - Being born klinkt een ongewone weidsheid door, het is een nummer als ene avontuur, op voorhand weet je niet waar het je brengt.

De laatste drie nummers zijn U2-klassiekers. Het ingetogen White as snow laat vooral Bono's stem goed uitkomen. Vooral wanneer het een mooi duet met The Edge wordt, zo rond 3 minuut 30, klinkt de meesterhand van Lanois door. Maak het niet gekker dan nodig, speel mooi, zing mooi, that's it. Afsluiter Cedars of Lebanon is voor U2's doen ongekend verstild. Geschreven vanuit het perspectief van een oorlogscorrespondent, is dit een indrukwekkend nummer, op opvallende wijze fluisterend gezingzegd door Bono.

Maar, zoals gezegd, het echte genieten vindt plaats bij de eerste nummers van deze plaat. Wat mij betreft zijn No line on the horizon, Magnificent, Moment of surrender en Unknown caller alle vier ontegenzeggelijk topnummers. Hier is U2 het meest anders en het meest herkenbaar tegelijkertijd. Af en toe neemt de band een andere afslag, maar altijd is daar weer de herkenbaarheid, vooral in de vorm van het vertrouwde gitaargeluid van The Edge. Misschien omdat deze nummers het meest religieus zijn van toon en tekst dat ze het meest overtuigen, want daar zit uiteindelijk toch U2's handelsmerk. Dan komt Bono het dichtste bij.

Moment of surrender en Unknown caller zijn wat mij betreft de prijsnummers, mede vanwege de teksten waarin de thema's zoektocht en overgave op de typische Bono-manier voor iets bijzonder authentieks zorgen. Moment of surrender zou vanuit het gezichtspunt van een verslaafde zijn geschreven, maar het gaat net zo goed over de zoekende mens in zijn algemeenheid. Zoals de verslaafde zijn kick krijgt, krijgt de zoekende zijn antwoord. "At the moment of surrender, of vision over visibility"

Unknown caller bezingt een gesprek van God tot mens. Zoals eerder heeft Bono opnieuw zijn favoriete bijbeltekst verstopt. Nu is het een wekkerradio die in de tekst verwijst naar Jeremia 33:3: "Roep mij aan, en ik zal je antwoorden". Op de cover van All that you had de band dat in de cover gefotoshopt. (Zie hier.) In couplet en refrein krijgen om en om mens en God het woord. Terwijl de mens in de nacht zijn onzekerheid en zoeken bezingt, roept God op een nieuwe start te maken: "Restart en reboot yourself, you're free to go, shout for joy". Als het gesprek ten einde loopt, nemen eerst hoorn en orgel het over om in een soort psalm uit te barsten. 't Is maar een kort uitstapje, want dan stap The Edge groots in en maakt met een langgerekte solo van de ouderwetse psalm een psalm 2.0.