Neil Diamond eindelijk te pruimen

Zo kan het dus ook. Eindelijk heeft Neil Diamond eens een goeie plaat gemaakt. En dat in de nadagen van zijn zangcarrière. Het heeft iets treuerigs. Jarenlang is hij genegeerd door de serieuze popscene. Hij trekt één keertje een echt goede producer aan en krijgt prompt van alle kanten lof toegezwaaid. Mijn conclusie is: dan heeft hij al die jaren toch iets verkeerd gedaan.

Neil Diamond heeft een zware, eikenhouten stem. Die kan heel mooi zijn, maar hij kan net zo gemakkelijk doorslaan naar het kitscherige en pathetische. En dat is eigenlijk altijd gebeurd. Neil Diamond is die zware stem plus strijkers plus echo en dan heb je dat dramatische geluid dat zo bij hem is gaan horen.

Het eerste wat opvalt op 12 songs is dat die echo blijkbaar niet aan Diamond vastzit. Geen echo’s op deze plaat en dat klinkt al een stuk fijngevoeliger. Verder geen zwaar aangezette strijkorkesten, maar het pure werk: piano, gitaar en af en toe een orgeltje (met name in I’m on to you zit een heerlijk swingend Hammond-orgeltje en zelfs sfeervolle, gedempte trompetjes). Hier hoor je Rock Rubin aan het werk, de producent die ook die vier prachtige Johnny Cash-platen American recordings heeft gemaakt.

Rubins recept is puur, gevoelig, fijnzinnig, echt, rauw. Geen poespas. Laat de song voor zichzelf spreken. De zware stem van Diamond doet de rest. De liedjes komen nu al een stuk echter en authentieker over dan in de traditionele Neil Diamond-stijl. Diamond is een klassieke songschrijver; op de liedjes is niet veel aan te merken. Recht-toe-recht-aan en vaak mooi en melodieus. Daarmee is meteen gezegd dat er niet veel verrassends of vernieuwends bij Diamond te horen is. Het is gewoon iemand die weet hoe je een goede popsong schrijft, en nu gelukkig ook weet hoe je die smaakvol op CD zet.

Over leven en dood

In de tijd tussen de constatering van een aneurysma in de hersenen en de operatie daaraan heeft Neil Young deze introverte plaat gemaakt. In de traditie van Harvest en Harvest moon is het een ingetogen folkrockplaat geworden. Door de bijzondere omstandigheden ten tijde van het maken van de plaat (Young wist nog niet hoe de operatie af zou lopen) is Prairie wind een heel persoonlijke plaat waarop wordt teruggeblikt en waarop leven en dood als thema een paar keer terugkomt.

Het is ontzettend moeilijk – zo niet onmogelijk - om zo’n ouwe rot nog objectief te beoordelen. Nieuw is het allemaal niet meer wat Young op deze plaat doet. En beter dan hij het in 1972 op Harvest deed, kan ook bijna niet. Laten we het erop houden dat Young hiermee een tweede Harvest moon heeft gemaakt en dat het onzinnig is om te zeggen welk van beide platen nu beter is.

Op de plaat komt veel akoestisch gitaar voorbij, maar ook country-achtig gitaarwerk (je weet wel, van die zingende zagen), snerpende mondharmonica en rustige piano. Verder domineert de onvaste, emotionele stem van Neil Young. Die komt prachtig tot zijn recht als hij afscheid neemt in Falling off the face of the earth. Waarop hij in simpele zinnetjes zijn dierbare(n) bedankt:

“I send my best to you
that’s my message of love
for all the things you did
I can never thank you enough”

Op Far from home komen begin en eind samen als Neil Young over zijn jeugd zingt, maar moeiteloos de brug slaat naar zijn eigen sterven. Hij laat eerst zijn vader zingen:

“daddy took an old guitar and sang
bury me on the lone prairie”

Maar in het refrain zingt Neil het zelf:

“bury me out on the prairie
where the buffalo used to roam
where the Canada geese once filled the sky
and then I won’t be far from home”

Al met al staan ere en paar heel mooie liedjes op deze plaat. Soms zelfs gaan ze door merg en been. Hier en daar zijn een paar liedjes wat afgezaagd of langdradig. Young sluit zijn plaat overigens heel bijzonder af, met een soort gospel. Alleen in die gospel is het niet alleen “Prijs de Heer!”, maar worden er ook prangende vragen gesteld over religie:

“was He thinking about my country
or the colour of my skin?
was he thinking about my religion
and the way I worshipped him?
(…)
when God made me

was he planning only for believers
or for those who just had faith”