Het was een langgekoesterde droom om dit album met beste songs uit het rocktijdperk op te nemen, aldus de zanger in de hoestekst. En misschien had de man ook wel even een adempauze nodig na een intensieve periode van twee zelfgeschreven albums, opgenomen onder leiding van Rick Rubin. De hoesfoto verraadt dan ook wel een wat andere attitude. En laten we dan inderdaad aannemen dat Neil hier zijn droomplaat opnam, dan moet er slechts van het hart, dat we met Yesterday en Hallelujah twee overbodige vertolkingen tegenkomen. De schade blijft daarmee beperkt, want verder is het een fraai, sober, zonder overbodige instrumentatie opgenomen album geworden met liedjes waar de zanger echt wat mee kan. Verrassend klinkt zijn uitvoering van de Monkees-hit I'm a Believer, uit 1966, nu zonder beat en als luisterlied verpakt. Diamond was de auteur van het liedje, destijds als artiest nog onbekend.

Ain't No Sunshine, Midnight Train To Georgia, Love Song, A Song For You en Don't Forget Me zijn goed gedoseerd en eigen gemaakt. Niet slecht dus. Maar nodig? Ik weet niet of de versies op dit album ons lang gaan heugen, maar voor Capitol/Universal toch voldoende reden het album in 2014 opnieuw uit te brengen na de labelwissel van de zanger. Smaakvol hoesje, keurige plaat. En mijn conclusie wordt dan: gewoon goed.

Een ruwe diamant, dit album. De woordspeling zal niemand ontgaan, hoop ik. Neil Diamond was vooral een man die vanaf midden jaren '70 zijn liedjes verpakte in zoete violen en ze een emotionele snik meegaf die steeds verder van zijn authenticiteit begon af te wijken. Het zij hem allemaal vergeven. Ook in huize Diamond moest er brood op de plank. Maar hoe lang wordt het je gegeven 'op je retour' te zijn?

Gelukkig slaagde hij er in onder de strenge maar rechtvaardige leiding van Rick Rubin een ommekeer te maken. Terug naar de wortels, hoe cliché ook dát mag zijn. Wat me met Cash lukte, kan ik ook met Diamond, moet Rubin gedacht hebben. Misschien had hij ook Dylan nog wel onder handen willen nemen, maar wellicht was die toch een maatje te groot voor de Columbia-stalknecht. Zo ontstond Twelve Songs. En nu verder, nog puurder met Home Before Dark.

Rubin, in plaats van producer beter reducer genoemd, kleedde de songs uit en hield ze kaal tegen het licht. Viel Diamond door de mand? Nee, maar hij ging wel met de billen bloot. Het onderste uit de ziel en niets minder. En de barst in zijn stem had meer te maken met uiterste inspanning dan met vals sentiment. Dit kostte hem moeite. Maar dan heb je ook wat.

Kaal en puur, zo moeten we geloven. Of zal er stiekem toch nog met hightech wat geprutst zijn om het zo te krijgen? Nee, laat ik de illusie niet verbreken. Neil Diamond maakte hier zijn meest authentieke plaat. Oef, maar makkelijk ging het niet! Of Diamond het zelf ook allemaal zo leuk vond, dat weten we niet. Hierna werd hij weer gewoon de gelikte showman, als ik het goed heb. Ach ja, macht der gewoonte.

Beste nummer is het schitterende titelnummer dat de crooner hier voor het laatst bewaarde.

Een verzamelaar van Neil Diamond hoor je, als je eenmaal in een bepaalde leeftijdscategorie bent aanbeland, in huis te hebben. Foutloze melodietjes van weleer, zoals Sweet Caroline, en andere meer of minder succesvolle nummers komen langs en geven een goede indruk van de zanger en het decor van eind jaren zestig / begin jaren zeventig, zijn beste periode. Drank en drugs waren ook toen al binnen handbereik maar hadden nog niet de catastrofale uitwerking gehad. Een heel algemeen probleem bij artiesten uit die periode die ineens halverwege de jaren zeventig de draad kwijt raakten. Heel veel later zou de man ook artistiek weer meetellen met een album als Home Before Dark (2008) onder de sturende hand van Rick Rubin.

Twee 'covers' treffen we aan op dit album. Mr. Bojangles en He Aint Heavy, He's My Brother.
Eigen compositie Solitary Man is in de live-versie, later heel verdienstelijk gecoverd door Johnny Cash.
Ook mooi: Brother Love's Traveling Salvation Show. Was 1969 zijn beste jaar? Ik denk het wel ja.
Echt mooi is ook Cold Water Morning.

Desondanks, een zekere routine kom ik tegen bij deze artiest, die ontegenzeggelijk een mooie stem heeft. Maar té vaak hoor ik een bepaalde kreun, een barst, een gespeelde emotie. Dat had die man niet nodig misschien. Daarmee zat hij zichzelf in de weg, als ik zo vrij mag zijn dit te analyseren. Producer Rick Rubin wist de meer pure elementen beter naar boven te halen. Ach ja, de platenindustrie was in zijn succesjaren ook echt snoeihard. Een handelsmerk had je nu eenmaal nodig. En hij timmerde flink aan de weg. Nu 84 jaar en door ziekte afscheid genomen van het podium. We herinneren ons het liefst de beste stukken uit zijn lange carrière. En veel daarvan staat hier mooi op een rijtje.