Onlangs ben ik begonnen de hiaten in mijn verzameling aan te vullen met gemiste kansen. Dat wil zeggen: platen die ik, terecht of niet, over het hoofd zag. En daar hoort ook het hoofdstukje Fleetwood Mac bij. Je koopt soms platen wel of niet vanuit een vaag vooroordeel en als zo vaak met vooroordelen, kloppen die meestal niet.
Mirage heb ik dan nu in huis als 2016-remaster en die draait meerdere rondjes. Een aangename verrassing.

Love in Store is een sterke opener, helemaal niet ver verwijderd van het Rumours-repertoire. Voor zover het nodig is daarmee steeds een vergelijking te trekken.
Can’t Go Back is lichtvoetig, That’s Alright laat Stevie Nicks in volle glorie haar kwaliteiten met ons delen. Buckingham’s Book of Love is heel aardig en loopt uit op een prachtige gitaarsolo.
Single Gypsy behoort tot de meest gedraaide radioplaatjes uit die tijd. Moeilijk daar dan nog doorheen te luisteren.
McVie sluit de eerste albumkant af met Only for You. Niet een heel sterke bijdrage.

Ook Empire State is niet heel gedenkwaardig, behalve het gitaarspel, waardoor ik geneigd ben snel door te gaan naar het wat betere Straight Back, een nummer van Stevie Nicks. Dit bevalt me wel.
Opnieuw een hitsingle: Hold Me: een uitstekend nummer, met de typische FM-drive. Het stond 10 weken in de Nederlandse Top 40 met een wat teleurstellende hoogste notering op plaats 20.
Oh Diana, een wat opzichtige rock&roll pastiche in de stijl van Roy Orbison. Het mag, maar smaken verschillen.
Eyes of the World is aardig, vooral het gitaarwerk, maar Lindsey Buckingham lijkt toch wel een beetje inspiratie-problemen te hebben hier.
Wish You Were Here is dan weer een fraaie ballad als afsluiter.

Helemaal niet verkeerd is mijn indruk. Met de sterkste troeven in de eerste helft. Vergelijkingen houden geen stand en iedere periode heeft zijn eigen charmes en problemen. Neem je het album puur voor wat het is, dan kunnen we zeggen dat Fleetwood Mac hier best mee voor de dag kon komen. Een gebalanceerd geluid, opgenomen in Château d'Hérouville, het 'Honky Château', waar Elton John zijn beste platen opnam begin jaren zeventig. Een gedenkwaardige plek.

De schreeuwend gekleurde hoes lijkt nogal extreem, maar wanneer je het artwork van Roger Dean op de kartonnen digipack beter bekijkt, blijkt dat toch wel prachtig in elkaar te passen. Dean, bekend van zijn Yes-hoezen uit de zeventiger jaren, is een artiest, dat valt niet te ontkennen.

Ook vitaal en op leeftijd zijn Thijs van Leer (76) en drummer Pierre van der Linden (78). Ze vormen de oude kern van de band en worden door de wat jongere Menno Gootjes (gitaar, piano, synths) en Udo Pannekeet (bas, synths, programming) bijgestaan. En die combinatie van jong en wat minder jong doet het al jaren geweldig goed. Niet nodig nog te vermelden dat Focus nog steeds 'on tour' is, met name in het Verenigd Koninkrijk, waar de belangstelling groot is. In 2024 toerde de band door de Verenigde Staten en verscheen daar op maar liefst 21 podia.

Na het fraaie X dat in 2012 uitkwam (zo zou je een album nu niet meer noemen!), een tussen-album met oud Focusmateriaal in 2014 en nummer 11 in 2018, was dit toch wel een aangename verrassing voor me. Het zat en zit er nog in: een twaalfde album. De redelijk consequente doortelling van albums vanaf de reünie in 2002 met Focus 8.

Nu ben ik een fan en Focus kan bij mij weinig kwaad doen. De composities van Thijs van Leer kennen een grondige muzikaaltechnische onderbouw. Er zit Bach in, er zijn jazzelementen, het is zeker ook rock, in de hoek die we 'prog' kunnen noemen en tenslotte is het heel originele en direct herkenbare muziek. Er zitten verrassende wendingen in de composities en van Leer zoekt graag de hoeken van het toetsenbord op met flinke intervallen.
Er staan op 12 ook nummers van Udo Pannekeet (All Aboard ) en Menno Gootjes (Born to be You). Niet onverdienstelijk. Dat kan ook gezegd worden van de improvisatiesessie Meta Indefinita.

Vuurwerk vinden we vooral in het openingsnummer Fjord Focus, een beetje melige maar aardige titel. Een krachtige compositie en gitarist Menno Gootjes soleert hier de sterren van de hemel: geweldig!

Focus 12 was al eens gedaan, dus werd hier Focus 13 het basisstuk van het album, in de traditie van alle voorgaande albums. Een fraai afwisselend stuk.

Ik ga niet het hele album bespreken, op straffe van een zuur commentaar, dus laat ik het aan de luisteraar verder zelf over. In ieder geval gaat hierna het tempo wat omlaag en komen we ingetogen pianostukken en sferische momenten tegen en duidelijk klassiek getoonzette nummers als het prachtige Nura, dat ineens overgaat in een hogere versnelling en in rocksfeer beland.

Een virtuoos pianostuk is Bowie, waarin ik zeker geen verwijzing hoor naar David met dezelfde achternaam. Het is geschreven voor Bowie, dochter van Udo en dus lid van de FocusFamily.
Toch is Bowie wel even aanwezig in het volgende stuk: Positano. Ik hoor hier 'Golden Years' even langskomen. Een prachtig contrastrijk nummer.

Gaia is tenslotte een echt van Leer-stuk: klassiek en subtiel emotioneel, met na anderhalve minuut een aardige twist en oplopend in energie. De enige tegenvaller is de wat te vroeg ingezette fade-out waarmee de plaat eindigt.
Geen klacht van mij dat dit album 40 minuten duurt. Dat is nog altijd de beste speelduur voor een album dat goed in elkaar zit en blijft boeien.

Samengevat: een plaat met groot vakmanschap gemaakt en met een verdere verdieping van het originele Focus-geluid. Herkenbaar, artistiek geslaagd en één van onze beste exportproducten. De stemknop kan dan ook met een gerust hart naar de 5.

Het stemgemiddelde geeft aan dat er gemengde gevoelens bestaan over de kwaliteiten van dit album.
Bij het verjassen van oud materiaal kun je wel eens achter je oren krabben: waar zijn de nieuwe stukken, Thijs? Die zijn er ook wel bij natuurlijk, maar inderdaad, hergebruik van eerdere thema's verklaart volledig de ondertitel: New Skin.

Hoe erg is dat dan wel? Focus komt niet uit het niets. De lijntjes met het verleden radicaal doorknippen zou wellicht tot nog grotere ongelukken geleid hebben. Een verlies aan identiteit. En eigenlijk heb ik er geen problemen mee. Ik wil ook wel graag dat het klinkt als de Focus die ik al lang ken.

Op dit album is drummer Pierre van der Linden terug van (lang) weggeweest. Bobby Jacobs op bas doet het weer prima en de nieuwe gitarist is hier de jonge Niels van der Steenhoven. Een geweldige aanwinst.
Zijn nummer Niels' Skin, waarin hij zo prachtig tegen de ritmesectie in speelt is van hoog niveau.
Ook in Sylvia's Stepson - Ubutuba speelt deze Niels de hoofdrol en brengt het er goed vanaf.

Eén verrassend vocaal nummer: Just Like Eddy, een mooie bluesballad, gezongen door Jo de Roeck, die schandalig vergeten wordt te vermelden op het hoesje. Goed gezongen!
En verder het nodige kolderieke materiaal, een beetje gekkigheid, zoals in de European Rap (Sody)
en Aya-Yuppie-Hippie-Yee met vocaal gebral van fluitist van Leer.

Ik vind dit inmiddels één van de best opgenomen albums van Focus. Gevarieerd en gedreven. De lengte van een dubbelelpee kan wel eens een momentje opleveren dat het even inzakt. Ode to Venus, erg mooi, maar een duidelijk 'late night' gevoel daarbij. Dat geldt ook voor slottrack It Takes 2 2 Tango, een mooie compositie, maar een beetje meer vuurwerk om mee af te sluiten had best gemogen. Even wisselen met Curtain Call had dit probleem opgelost. Bij Pim, denken we aan Pim Jacobs en niet die andere.

Erg fijn album, dat de vervallende krachten van de tijd kan doorstaan en bij mij alleen maar voor luisterplezier zorgt en door de jaren heen is gegroeid.

Terecht staat dit album niet ingedeeld bij de verzamelaars. Want hoewel titel en tracklist iets anders doen vermoeden, is dit album geheel nieuw ingespeeld. Een verzameling gouden nummers, dat wel, maar voor de helft is de band vernieuwd en de jaren zijn eroverheen gegaan wat ruimte geeft aan een andere interpretatie van dit bekende repertoire.

Niet alles is 'goud van oud', want Aya-Yuppie-Hippie-Yee en Neurotika zijn relatief nieuwe nummers van na de heroprichting in de jaren '00.

Nog maar weer eens Hocus Pocus en House of the King ? Kan dat nog wat toevoegen? De nieuwe Focus bevindt zich wel op glad ijs en vergelijkingen zijn vlug gemaakt. Toch kan ik er niet onderuit dat de opnames bijzonder fris en dynamisch klinken. En dat geldt zeker ook voor het speelse gitaarwerk van Menno Gootjes, die hier flink los kan gaan. De band draait als een geoliede machine, goed op elkaar ingespeeld.

Mooi album, dat weergeeft waar de band anno 2014 staat. Een springlevende podiumact die hier in de kleine Wedgeview studio het beste geeft. Misschien, en dat wil ik niet onderschatten, speelt mee dat er royalties te verdienen zijn met het opnieuw uitbrengen van het oudere werk. En dat is geen schande, want het resultaat mag er zijn!

Focus is een band die ik al jong in mijn hart gesloten heb. Op mijn elfde kocht ik het live-album At the Rainbow (1973), kort na mijn Ekseption-elpee, en ik herinner me dat ik daarmee bij leeftijdgenoten weinig herkenning opriep. In die tijd waren het de singletjes van The Osmonds, Slade en Mud die op partijtjes op de pickup gelegd werden. Dit was andere koek. Maar ik vond het prachtig. Het legendarische live-album, niet geheel vlekkeloos opgenomen in het Londense Rainbow Theatre, draaide ik graag, al kreeg ik vaak een knoop in mijn maag van de emotionele wendingen op dat album. Focus raakte mijn gevoel. Het ging een stapje verder dan wat popmuziek normaal gesproken met je doet.

Focus heb ik altijd als een buitenbeentje gezien in de Nederlandse popgeschiedenis. Begaafdheid, stijl, eigenzinnigheid en iets dat onmiddellijk herkenbaar is als Focus. Fluit, gitaar, Hammond, waanzinnig drumwerk van Pierre en origineel Nederlands. Maar vooral: het grotendeels instrumentale repertoire. Geen jazz, geen blues, geen rock & roll, maar net even anders. De muziek vertelt het verhaal. Teksten zouden de aandacht alleen maar afleiden.

Van gitarist Jan Akkerman weet ik het niet zo precies, erg mededeelzaam is hij nooit geweest, maar van Thijs van Leer weet ik dat Focus een bepaald idee over muziek had. Muziek als therapeutische werking. Verbinding met de ziel. Het losmaken en verwerken van gevoelens. En dat is dan ook wel wat de band steeds heeft gedaan, met regelmatig die brok in de keel als gevolg. Heel weinig commercieel, want behalve Hocus Pocus vlogen de singletjes internationaal niet bepaald over de toonbank. Je zou maar zo'n goede naam hebben als band en zo weinig platen verkopen.

Natuurlijk, ook hier kwam de veelbesproken split up en die hakte er flink in. Akkerman en van Leer konden niet best door één deur. Kwestie van karakters en botsende ambities. Ik denk ook dat van Leer, mede door het grote succes van zijn Introspection-albums, zich ging gedragen als leider en Akkerman te weinig ruimte gunde. In die dagen was democratie een heilig begrip. Het kwetste diep, tot op de dag van vandaag.

En dan deze mooie verzamelaar. Het is een prachtig overzicht, al mis je natuurlijk wel de langere nummers als Hamburger Concerto en Answers? Questions! Questions? Answers! Maar daarvoor kun je beter de integrale albums opsnorren, die tegenwoordig allemaal in dat leuke betaalbare boxje zijn verpakt.

Focus bestaat nog steeds en is zeer regelmatig op de podia te vinden, vooral in Engeland, waar zich de meeste fans bevinden. Hoewel een oer-nederlandse band, bleef de erkenning in eigen land toch aan de zuinige kant. Vanwege de controverse Akkerman - van Leer, waarbij Akkerman in '75 de band verliet, bestaat er nog steeds een soort stammenstrijd tussen de oude Focusfans, die de nieuwe band van van Leer niet kunnen verdragen en liefhebbers van Thijs, die blij zijn met het tweede Focus-leven met drummer Pierre van der Linden terug aan boord. Met deze verzamelaar, die chronologisch stopt in 1975, kunnen beide partijen tevreden zijn, lijkt me.

Zes jaar na het album Focus 9 / New Skin bleek de band nog volop in leven met als bewijs het uitbrengen van dit tiende album, doorgeteld vanaf de jaren '70, met de titel X. Een vitaal klinkende band: de levendige drums van Pierre van der Linden, de capriolen van Thijs op Hammond en fluit en het creatief sterke gitaarspel van Menno Gootjes.
Ook op dit album meerdere 'nieuwe jasjes' van eerder uitgebracht materiaal. Victoria werd als single bekend door Liesbeth List in 1970, een compositie van Thijs van Leer met tekst van Lennaert Nijgh. Hier uit de mottenballen gehaald en instrumentaal vorm gegeven.
Net als op de voorganger hebben de meeste nummers een eerder leven gekend, het meest bekend: Birds Come Fly Over (Le Tango) van Introspection 4.
Hoewel Focus best uit de voeten kan met de reputatie van instrumentale rockband, wordt er op X daarbij wat gezongen en poëzie verwoord. De stem van v. Leer is wat gezakt door de jaren en geeft statuur aan de klassieke teksten. Het jodelen kan hij inmiddels beter laten.
Met 10 nummers en ruim 50 minuten is het album compleet en we kunnen niet meer verwachten van een album met deze titel. Daardoor missen we het prachtige 'Song for Eva', dat door de lengte moest afvallen en pas in 2017 meekwam op de dubbelaar met restmateriaal 'The Focus Family Album'.
Uitsmijter Crossroads is geweldig. De swingende ritmesectie, Menno's trefzekere gitaarwerk, de stuwende fluit en sonore stem van Thijs. Best te begrijpen dat de band het met dit repertoire goed doet in Brazilië.

Een volkomen terecht eerbetoon aan Huddie Ledbetter (1885-1949) en Woody Guthrie (1912-1967). Twee muzikanten die elkaars liefde voor muziek en politiek bewustzijn deelden. Bindende factor was het Folkways platenlabel, opgericht door Moses Asch. Dit platenlabel gaf vanaf de jaren '40 stem aan de 'American folk music revival'. Een prachtige verzameling folksongs, met een sociaal hart. Erg fijn klinken hier Bob Dylan, Bruce Springsteen, John Mellencamp, Taj Mahal, Sweet Honey in the Rock en Emmylou Harris. Al deze artiesten blijven dicht bij het sobere originele folk of gospelgeluid. Meer pop brengt Little Richard en Brian Wilson interpreteert Goodnight Irene in een onvervalst Beach Boys-jasje. Ontroerend is de afsluiter This Land is Your Land, met Pete Seeger. Een strijdlied voor gelijke rechten in dat vrije Amerika, een indringende song, met de boodschap voor de handige zakenman-politicus die denkt wel even de dienst uit te kunnen maken: "This land was made for you and me". Dat je het maar even weet!

Een prachtige en behoorlijk complete verzameling werk van deze al in 1984 overleden zanger-cabaretier.
Uitgegeven in samenwerking met Beeld en Geluid, het omroeparchief in Hliversum. Want de tweede CD is geheel gevuld met nog niet eerder uitgebracht materiaal uit de archieven.

De combinatie van cabaret en zingen betekent dat de teksten op de voorgrond staan en met onberispelijke voordracht worden gezongen, met orkest als achtergrond. Rauwe randjes missen we dan ook.
Bekendste nummer is Voor Haar. Nog steeds een indrukwekkend liefdeslied.
Heel mooi vind ik Zondagmiddag Buitenveldert, met die typische wederopbouwsfeer van de jaren '60 en het gevoelige Kees. Eigenlijk moet dat natuurlijk heten: Verdomme Kees.

Verdomme Frans, alweer veertig jaar dood. Ik hou toch van je teksten en stem, zo verjaard als het mag zijn nu. Mensen zoals jij zijn nu wel heel zeldzaam geworden.

Verrassend fraai vertaald en vertolkt deze ‘covers’, zoals in Chuck Berry’s Come On:

'Kom op, De tijd heelt alle wonden, Kom op, Spijt komt na de zonde, Kom op, Moslim, heiden, christen, Neem je lot in eigen handen, Kom op, laat je niet kisten'

Nog mooier zijn: Schietgebed, Schilderswijk, Wonderlijk fruit en Wachten op een wonder.

Fijne plaat, goed gemusiceerd, woorden net niet te lollig om het gewicht ervan te ontkrachten.
Freek in topvorm als tekstdichter én performer.
Het is precies zoals Constant Meijers in zijn introductie in het tekstboekje schrijft: Alle 13 Goed!

Na Gaudi (1987) was het met de jaarlijkse releases van The Alan Parsons Project, waaraan we gewend geraakt waren, gedaan. Waarschijnlijk rommelde het al wat langer tussen de twee voormannen Eric Woolfson en Alan Parsons. Woolfson wilde iets met een theaterproject doen. Parsons, die zich vooral in de studio in zijn element voelde, zag daar niet veel in. Commerciële motieven speelden ongetwijfeld ook een rol. In de jaren ‘80 had The Project een succesformule gekend en hoewel op thema’s gestoeld, gingen de albums, inhoudelijk niet heel diep, maar verkochten als warme broodjes. Woolfson wilde meer. Maar theater is ook een risico. Hoge kosten die niet terugverdiend worden als een productie flopt. Creatief op hoog niveau, bijna bezeten van zijn onderwerp, ontwierp hij dit Freudiana-project. Alan Parsons twijfelde, maar wilde zich nog wel als producer aan dit album verbinden en zorgde voor een knappe typische Parsons-instrumental: Beyond the Pleasure Principle.

Muzikaal bouwt dit album toch wel in grote lijnen op de bekende APP albums voort. Bewijs te meer dat Eric Woolfson voor de meeste ingrediënten zorgde. Daarmee niets afdoend aan het herkenbare productiewerk van heer Parsons. Die twee samen, dat werkte toch jarenlang heel goed.
De lengte van 75 minuten (tweemaal zoveel als een gemiddeld APP-album) is wel even wennen. Er wordt een verhaal verteld in meerdere lagen en stijlen. Als het een beetje de musical-kant opgaat (met name de nummers met The Flying Pickets) vind ik dat prima, maar het past niet helemaal bij de meer rock-gerichte nummers. Contrasten die wat incasseringsvermogen vragen van de luie luisteraar. Zo’n luie plaatjesdraaier ben ik misschien zelf ook wel. Een selectie, ingekort tot 45 minuten, had ik ook prima gevonden. Foei, dat neem ik terug. Op het puntje van de stoel dus! En dan hoor je ook een geweldig stuk kwaliteit langskomen. Alweer uitroepteken: !

Eric Woolfson heeft een wat lijzige, onderkoelde stem en een heel album met deze zanger zou geen juiste beslissing geweest zijn. Daarom ben ik blij met o.a. Leo Sayer, Kiki Dee, Graham Dye, Eric Stewart en John Miles. Ook bij de APP-albums geen onbekende medewerkers.
Een prachtige productie. En waar Parsons al bang voor was: verkopen deed het niet echt. Maar wat een eeuwig standbeeld voor deze grote Schot Eric Woolfson. Zijn meesterwerk.