Veel voor mij essentiële (metal) albums zijn nou eenmaal obscuur.
Ter plaatse (volg de link) had ik al eens een stukje geschreven, misschien kan je daar iets mee...?

O shit, dat had ik nog niet gezien! Ja, helemaal goed!

Vandaag had ik een stukje voor Iron Maiden staan, maar ik denk dat ik een kleine heavy metal overkill heb gehad. Vol goede moed begonnen anderhalve week geleden, maar de laatste dagen totaal geen zin om de muziek (goed) te luisteren, en waar ik bij andere bands in het genre de muziek gaandeweg steeds meer kon waarderen, begint het me nu steeds meer tegen te staan. Ik probeer het over een tijdje nog een keer - vind het nog te vroeg en oneerlijk om de band helemaal af te fakkelen - misschien valt het dan wat beter. En anders brand ik die albums die ik gekozen heb tegen die tijd alsnog helemaal af.

Verder wel nog steeds hard aan het gaan op jullie tips en deze week ga ik me nogmaals storten in het werk van Bathory, wat ik toen ik het anderhalve maand geleden voor het eerst hoorde meteen geweldig vond. Morgen ontvang ik als het goed is ook een Bathory t-shirt, helemaal in thema.

Ik heb nog een vraag over Ulver Onweerwolf: ik ga deze week jouw tip lekker vaak luisteren, en wil ook wat andere albums van de band horen. Bergtatt hoort er natuurlijk ook bij (die ken ik ook al), maar heb je nog een aanrader van ze in de metalhoek? Ik zie bijvoorbeeld dat het tweede album Kveldssanger als dark folk bestempeld wordt, maar ik kan me zo voorstellen dat dit album thematisch misschien toch wel bij die twee black metal albums van ze hoort? Of misschien heb je nog iets anders dat ik zeker gehoord moet hebben van deze band?

Een allergie voor gitaarsolo's lijkt me ook behoorlijk lastig. Ik was als prille tiener zo gek op gitaarsolo's dat ik een cassette opnam met alleen maar de solo's van nummers. Ik was er wel snel achter dat dit niet echt werkt. Als het goed is maken gitaarsolo's integraal deel uit van het nummer maar bij heavy metal gaat het daarbij dikwijls wat meer over muziek omwille van de muziek. Neem nu dat middenstuk van Where Eagles Dare. Al na 1'20'' bedenkt men om dat leuke melodieuze zingen gewoon aan de kant te schuiven om er een rif- en solo festijn van te maken. Zálig! Het duurt vervolgens drieënhalve minuut voor Bruce de sterren weer van de hemel mag zingen. Die avontuurlijke opbouw van nummers (in plaats van voorspelbare strofen en refreinen), in combinatie met de focus op muziek, dat is hetgene wat mij meteen enorm aansprak in heavy metal. Niet alle gitaarsolo's zijn even geweldig natuurlijk, maar vaak zijn ze een hoogtepunt, zoals in Master of Puppets.

Het staat je vrij natuurlijk (zeker als het met wat humor gebeurt), maar ik vraag me wel (vaker) af waarom iemand zo'n 45 minuten naar kutmuziek zou willen luisteren, laat staan meerdere malen...?

Hahaha, cassette met alleen maar solo's, mooi.

Ik heb er helaas nooit echt van kunnen genieten, het voelt voor mij eigenlijk ook nooit als een integraal onderdeel van een nummer, maar altijd als een beetje een patserig aanhangsel. Iron Maiden is mij ook gewoon net even wat te muzikaal. Ik hoor zeker wel dat het een band is die kwaliteit brengt, maar ik vind het al snel saaiig worden, voor mij gebeurt er niets spannends en de zang en de gitaarsolo's - waarbij ik me kan voorstellen dat dat juist factoren zijn waar mensen helemaal los op gaan - zorgen bij mij eerder dat de verveling omslaat naar irritatie dan wat anders. Het mag van mij allemaal wel wat gemankeerder. Dat valse gezang van Quorthon bijvoorbeeld, ik vind dat oprecht schitterend, maar ik snap heel goed als mensen er niets van hoeven hebben.

Ik vraag me wel eens af of ik niet steeds meer afglijd naar een voorkeur voor antimuziek in plaats van 'echte' muziek. Het moet in ieder geval vooral niet lekker of makkelijk in het gehoor liggen. Ik zie Iron Maiden, maar ook bijvoorbeeld Heaven and Hell van Sabbath als de zoveelste saaie singer-songwriter: voldoet precies aan alle verwachtingen, maar doet ook niets meer dan dat. En in sommige gevallen voldoet het dusdanig aan alle verwachtingen dat het voor mij bijna klinkt als een karikatuur van het genre.

Maar ik snap ook goed dat dat laatste voor anderen misschien juist geldt voor death metal of black metal of zo.

Wat vind je van Motorhead dan, die waren wel van invloed op Bathory.

Omdat je aan sommige muziek langzaam gewend moet raken voordat je er wat mee kunt. Natuurlijk moet iets wel direct fascineren of prikkelen, maar geloof me, toen ik voor het eerst noise hoorde (Wolf Eyes - Human Animal), nietsvermoedend via De Luisterpaal, vond ik dat echt niet mooi hoor, maar het fascineerde me wel mateloos. Zelfde geldt voor free jazz, drone, minimal, grindcore e.d. Ik vind in het geval van Iron Maiden 'Prowler' een geweldig nummer, dan is er toch een opening om het nog een keer te proberen.

Ik zie het ook wel een beetje als een tekortkoming van mezelf als ik iets dat alom geprezen wordt niet op die manier kan ervaren. Ik wil heel graag de genialiteit horen die anderen in de muziek horen. Als de kans daarop nihil zou zijn, zou ik het niet nogmaals proberen, maar hier hoor ik dus wel voldoende aanknopingspunten die voor een eventuele omslag zouden kunnen zorgen. En als die omslag er niet komt, ook prima, maar dan heb ik er in ieder geval mijn best voor gedaan.

En tot slot speelt ook mee dat ik een zinnig stukje wil kunnen typen, en daarvoor moet je de verschillende aspecten van de muziek toch goed onder de loep genomen hebben. Daar heb ik op dit moment even niet zoveel zin in, maar misschien is dat over een maandje of twee weer heel anders.

Ik heb hun selftitled pas één keer gehoord, en dat vond ik wel aardig, maar ik zou er misschien nog eens beter naar moeten luisteren. Mijn eerste indruk was in ieder geval dat het niet kan tippen aan de punk en hardcore van die tijd.

Ik heb nu wel even het openingsnummer opstaan en dat is wel erg lekker moet ik zeggen.

Maar dan is er toch iets goeds of fascinerends en dan zul je het ook niet af fakkelen neem ik aan, zoals je eerder zei?

Wat trouwens ook meespeelt dat ik me wel eens laat verleiden tot het opnieuw luisteren van muziek die ik niet direct geweldig vind: ik heb veel vrije tijd dus veel tijd om veel verschillende muziek te luisteren. Mocht ik een 40-urige werkweek, kinderen en zo hebben zou ik allicht in mijn vrije tijd andere keuzes maken.

Op dit moment heb ik oog op drie albums en twee daarvan zou ik op dit moment genadeloos affakkelen ja.

Affakkelen betekent bij mij gewoon 2* of 2,5* hoor. Lager geef ik nooit meer want die albums zit ik niet uit. Kijk naar mijn recente stemmen en mijn stemgemiddelde: ik ben zeer vrijgevig.

Dit bedoelde ik eigenlijk, albums die zo slecht zijn dat je ze niet uit wilt luisteren. Zitten we toch op 1 lijn, al heb ik wel een uitzondering (die de regel bevestigt, zullen we maar zeggen): Forbidden Tomb / Nansarunai - Split EP (2021).

Da's een kwestie van gewoon afleren.

Helaas, Bergtatt en Nattens Madrigal zijn de enige twee black metal platen van Ulver. Tenminste, tenzij ze stiekem ergens daarna nog iets extreems hebben gedaan wat ik heb gemist. Ik ken een aardig deel van wat ze daarna hebben uitgebracht maar niet alles.

Kveldssanger is een prima album en zeker voor een metalband die probeert folk te maken is het wel een van de betere want vaak verzandt dat in saaie meuk en zijn de echte neofolk ensembles een stuk interessanter. Binnen de neofolk wereld is Kveldssanger wat mij betreft een middenmoter met een gateway-functie maar haalt het niet bij bijvoorbeeld een Tenhi of een Forseti, laat staan dat het zich kan meten met de misselijkmakende genialiteit van een Current 93 of Death In June. Wil je qua sfeer dicht bij de blackmetal Ulver blijven dan is Kveldssanger wel de plaat die je moet hebben.

Vind je de krijs van Garm erg gaaf (en dat is 'ie) dat kan ik je Aspera Hiems Symfonia van Arcturus aanraden. Dat is dan wel weer symfonische black metal met ditto productie en dus geen rauwe black. Sterker nog, Arcturus was echt de pionier van de symfonische black metal. De eerste band die succesvol de synthesizers een hoofdrol liet vervullen. De zang van Garm is hier wel weer zeer herkenbaar en gaaf. Topalbum.

Wil je echt de black metal sound van Ulver benaderen dan zou ik kiezen voor de eerste Viking/Black Metal releases uit de 90's want daar vind je vaak diezelfde organische sound met zeer extreme vocals en gammele productie. Met name Jormundgand van Helheim zit echt in die richting. En ook Hordanes Land van Enslaved doet er aan denken. Tenslotte wil ik Windir nog genoemd hebben in deze context. Maar goed, ik mocht maar één tip doen eigenlijk.

Overigens zijn al die avant-garde dingen van Ulver ook best de moeite van het checken waard. Sommige dingen zijn taai en lastig te behapstukken maar het is bijna altijd interessant wat ze doen.

Ik herken mezelf hier goed in. "Vroeger" had ik een periode waar ik alleen maar songs met gitaarsolo's wou horen, de rest boeide mij niet. Toen een hele tijd in de heavy metal wereld o.a., blues etc gedoken met die muziek, nu is het wel weer wat anders en mag ik er graag naar luisteren, al heeft het niet meer de overhand. Iron Maiden blijft overigens mijn favoriete artiest, niet alleen vanwege de solo's maar de hele vibe.

'Bathory' is één van mijn favoriete black metal bands, daar ga je, je zeker mee vermaken!

Kan ik enkel onderschrijven, vette plaat!

Ok, die gaat dan ook nog in de wekelijkse playlist. En stiekem heb ik dat folkalbum er ook aan toegevoegd.

Ik heb ondertussen ook een album van mijn lijstje kunnen afwerken, en het is best een boeiende, veelzijdige plaat naar mijn mening, namelijk Monno - Ghosts (2008)! Mijn bespreking heb ik op de albumpagina gezet, maar ik post 'm hier ook maar:

Noise, drone, ambient; het is voor een groot deel nog steeds een mysterieus, onontgonnen terrein voor mij. Hele landsdelen die aanlokkelijk lonken, maar steevast omcirkeld door dikke mistbanken. Metal daarentegen is een genre (en je kan dat heel ruim bekijken) dat me al sinds lang intrigeert, waarmee ik ben opgegroeid, van System of a Down over Maiden en Metallica tot Oranssi Pazuzu en Bathory. En nog wel honderd namen.

Wanneer die genres in de clash gaan met elkaar, kijk, dan gaan mijn muzikale voelsprieten in een soort van overdrive aan het werk en wordt een neon billboard gevuld met een woord in koeien van letters: INTERESSANT!

Ik merk dat ik, in de loop der jaren, steeds meer zijpaadjes ben gaan verkennen, drone metal is er daar eentje van. En dan komen we bij Monno, een van oorsprong Zwitserse band - originele leden Gilles Aubrey (zang), Antoine Chessex (tenor sax) en Marc Fantini (drums) leerden elkaar kennen in de plaatselijke extreme metalscène - die in 2003 werd gecompleteerd met de Canadese bassist Derek Shirley. De bandleden hebben, naast metal, ook wel wat met jazz van het uitdagendere soort, en dat hoor je ook wel terug in de muziek, vind ik.

Opener Negative Horizon is meteen een indrukwekkende kolos van bijna een kwartier. Wat na een luisterbeurt of 6 opvalt, is de opbouw van het nummer: traag, log zelfs met die donderende drums, komt de track op gang. Tijd speelt geen rol in het universum van Monno, het draait 'm uitsluitend om de sfeer, die nu eens verwrongen, dan weer verziekt klinkt. Inderdaad: voor een makkelijk, blij gevoel hoef je niet bij Monno te wezen!

Ik schreef hierboven dat Chessex tenor sax (schier perfect naam om dit instrument te bespelen, trouwens) toevoegt aan deze donkere brij, maar dat is verre van conventioneel getoeter. De saxofoon is gekoppeld aan een gitaarversterker, wat zorgt voor een heel apart en dof geluid. Zoek niet naar helderheid of virtuositeit, wel een beklemmend gevoel waar je (ik, althans) een halfuur na luisteren nog steeds niet volledig van hersteld bent. Fobiebeleving voor gevorderden.

De overige 4 tracks kunnen wat mij betreft niet tippen aan de opener, die de lat natuurlijk gelijk erg hoog heeft gelegd. Aubry gooit hier en daar rauw gorgelende vocalen in de strijd (een geluid dat, heb ik ergens gelezen, eigenlijk afkomstig was uit zijn laptop), en dat voegt wel degelijk wat toe. Alsof diverse maagsappen in een laatste opflakkering opborrelen, ternauwernood zoekend naar een uitweg.

Qua invloeden hoor ik de dynamiek en uitgekiende opbouw van Sun O))) terug, evenals de verterende gal van Khanate. Experimentele, eclectische acts als Boris springen me ook wel te binnen (vooral tijdens tracks 1 & 5) en wanneer het saxgeluid wat meer naar de voorgrond treedt, moet ik gelijk aan Albert Ayler denken, die wist ook op een meesterlijke manier zijn instrument aan gruzelementen te blazen, al was dat nog een pak onstuimiger en energieker. Ook de epiek van een sludge/post-gigant als Cult of Luna of Neurosis komt bij momenten wel bovendrijven. De oude punk-energie van die laatste band in het bijzonder hoor ik ook terug in de kortste track van het album, Hull, in een bijzonder pittig huwelijk met free jazz en noise. En de afsluitende track (die ook flink over de 10 minuten gaat) tapt dan weer uit enkele doom-vaatjes!

4 sterren

Met postscriptum: is dit essentiële kost?

Neen, dat is het niet. Obscuur is het des te meer, van het gezelschap is ook niet al te veel bekend, en na deze plaat kwam er nog 1 laatste album, dat ken ik echter niet. De plaat heb ik leren kennen dankzij trebremmit in dit onvolprezen topic. Desondanks kan ik 'm wel aanraden, Madelon, ik vermoed dat één en ander aardig in je straatje ligt.

Ha! Ja ik raakte meteen enthousiast toen ik het stukje bij het album las. Tof dat je ‘m ook hier post, er zullen vast anderen zijn die hier ook nieuwsgierig naar zullen zijn.

Ik ben nu een playlist aan het vullen met dingen die ik tegenkom die me heel tof lijken die geen (officiële) tip in dit topic zijn en die ook niet genoemd worden in mijn boeken over metal. Nu nog een overzichtelijk lijstje, maar het zal snel wel weer de spuigaten uit lopen. Deze gaat er in ieder geval op.

Bathory - Under the Sign of the Black Mark (1987)
Subgenres: black metal

https://www.musicmeter.nl/images/cover/4000/4084.300.jpg

Ik heb het schrijven van dit stuk heel lang uitgesteld, simpelweg omdat ik maar niet kon kiezen welk album van Bathory ik in de schijnwerpers zou moeten zetten. De Zweedse eenmansformatie, gerund door Quorthon, heeft een hele rits aan steengoede albums gemaakt, waarvan er een paar tot de buitencategorie behoren.

Achteraf werd Bathory gecategoriseerd als onderdeel van de eerste golf black metal en bleek zeer invloedrijk voor de tweede golf, maar hij stond ook aan de wieg van de viking-metal. Welnu, ik heb gekozen voor Under the Sign of the Black Mark, omdat deze hele metalen reis werd ingegeven door de behoefte om meer black metal te leren kennen, maar ach, ik ben de beroerdste niet en zal zeker ook het ongelooflijk episch klinkende begin van de viking-metal bespreken (en al die andere albums die de moeite waard zijn).

Atmosferisch
Goed, een eenmansformatie dus, hoewel Quorthon wel met sessiemuzikanten werkte om de door hem geschreven composities in te spelen. Het Black Metal boek noemt het feit dat Quorthon alleen opereerde, en dat met zoveel verve deed, een katalysator voor heel veel andere eenlingen om een eigen project te beginnen, iets wat je buiten black metal eigenlijk amper ziet.

Maar Bathory wordt in het boek vooral geprezen omdat hij atmosferische elementen toevoegde aan de snelle, duivelse metal zoals we die bijvoorbeeld ook bij Venom hoorde en dat hij in die combinatie van snoeiharde composities en ongemakkelijke, langzame synths en soundscapes een concept neerlegde dat gretig verder werd uitgewerkt door bands uit de tweede golf. Ook werd door Bathory duidelijk dat niets mooi hoeft te zijn, niets tot in de puntjes geproduceerd hoeft te zijn, als het maar ontiegelijk hard is!

Nieuw niveau
Quorthon had een duidelijk idee van hoe zijn muziek zou moeten klinken, hoe hij een nog extremer geluid dan tot dan toe gehoord was kon bewerkstelligen. Hij had een combinatie van Black Sabbath, Motörhead en hardcore punkband GBH voor ogen. Teneergeslagenheid, snelheid en razernij in één om het kwaadaardige naar een nieuw niveau te tillen.

Het eerste, gelijknamige album van Bathory uit 1984 is nog bijna een kopie van het beste van Venom, maar naar eigen zeggen leerde hij de muziek van Venom pas kennen nadat hij zijn debuut had uitgebracht. Toch zijn de overeenkomsten verbazingwekkend. Zo klinkt het allebei venijnig snel, hebben ze met ‘Sacrifice’ en ‘Raise the Dead’ overeenkomstige songtitels en hebben ze allebei een nummer dat over levend begraven zijn gaat.

Intenser
Op het tweede album The Return of the Darkness and Evil (1985) horen we al een geluid dat meer eigen is. Het verschrikkelijk onheilspellende openingsnummer dat direct de toon zet voor de rest van het album, Quorthon die hier regelmatig klinkt alsof-ie compleet bezeten is (‘Born for Burning’!, misschien ook wel mijn favoriete Bathory nummer), de dynamiek tussen het snelle ragwerk en de slomere passages die het geheel alleen maar intenser maken, op dit album hoor ik voor het eerst alle ingrediënten waarmee hij uiteindelijk naam en faam zou maken.

Die ingrediënten zou hij nog meer verfijnen op Under the Sign of the Black Mark (1987). We horen een synthesizer, redelijk uniek voor de black metal van dat moment en de aandacht gaat op dit album nog veel meer uit naar het creëren van een algehele kwaadaardige sfeer. De satanische teksten, de vocalen, wederom die muzikale dynamiek, de hoes, alles draagt bij aan een geheel dat gitzwart is. Door middel van herhaling en een zekere monotonie – iets dat ook van grote invloed zou blijken – wordt de kilte alleen nog maar sterker uitgedrukt.

Benauwende sfeer
Gek genoeg komen al mijn favoriete Bathory nummers van andere albums dan Under the Sign of the Black Mark, maar deze werkt als geheel wel het allerbeste voor mij. Ik zal niet zeggen dat het zo overweldigend als sommige latere black metal is, maar het heeft wel een continu benauwende sfeer die ik nog niet vaak heb ervaren met metalbands uit die tijd. Van begin tot einde zet Quorthon hier echt een beleving neer. In zijn tijd bezien is dit ronduit geweldig.

Op dit punt was Bathory voorganger Venom ruimschoots overstegen. Waar je bij Venom altijd het idee hebt naar drie jongens te luisteren die heel erg schreeuwerig willen laten zien hoe evil ze wel niet zijn, heb je bij Bathory geen tijd om je dat soort voorstellingen te maken, omdat je als luisteraar volledig opgeslokt wordt door de duisternis.

Vikingen
Na dit album zijn de satanische elementen minder aanwezig en begint hij ook tekstueel steeds meer een eigen stem te vinden. Quorthon was geen satanist, maar had wel grote kritiek op het christendom en hij begon zich vanaf zijn vierde album meer toe te leggen op het schrijven van teksten die terug doen verlangen naar periodes waarin het christendom nog niet reikte tot aan Scandinavië, die gaan over Vikingen en de Noordse mythologie en de normen en waarden van die vervlogen tijden.

Quorthon begreep heel goed dat die omslag gepaard moest gaan met een verandering in sound. De nummers worden steeds langer, het geluid steeds epischer en hij ruilt zelfs zijn raspende schreeuw in voor (niet minder raspende) zang. Het vierde album Blood Fire Death (1988) is een soort tussenstation waar hij nog niet helemaal afscheid heeft genomen van de black metal duisternis, maar waarop al wel een aantal composities van epische proporties te horen zijn.

Groots
De échte stijlbreuk komt hierna met Hammerheart (1990). Je waant je als jonge strijder op een vikingschip, klaar om de bloedige strijd aan te gaan met alles en iedereen die je een strobreed in de weg legt. Alles aan dit album is ongelooflijk groots, masculien en zinderend. Door Bathory zouden een heleboel Scandinavische bands hun wortels herontdekken en dit tot hoofdthema van hun muziek maken.

Misschien kan het valse gekweel van Quorthon wat roet in het eten gooien bij luisteraars, maar ik vind de hele uitstraling van dit album, inclusief de zang, echt onweerstaanbaar. Ik had tot dit album nog nooit een viking metal album gehoord, maar door deze en (in mindere mate) Blood Fire Death ben ik wel erg benieuwd geworden naar meer uit dit genre.

Specialer
De opvolger van Hammerheart was nog redelijk, maar daarna was muzikaal de koek misschien toch een beetje op. (Zijn Nordland-albums uit 2002 en 2003 schijnen nog wel tof te zijn, maar ik vond zes albums om te bespreken wel even genoeg.) Maakt helemaal niet uit, want hij heeft vier geweldige albums afgeleverd die allemaal op hun eigen manier hun charme hebben en die ik allemaal echt hoog heb zitten. Toch zijn Hammerheart en Under the Sign of the Black Mark van die vier voor mij nog net iets specialer.

Die eerste omdat het een kant van metal liet zien die ik nog niet kende, maar die ik ongelooflijk aantrekkelijk vind (blijkbaar), die laatste omdat dit het eerste oudere album is waarvan ik dacht: yesss, dus hier komt al die teringherrie vandaan! Het is tevens het eerste album dat ik echt als een coherent geheel zie in plaats van een collectie losse nummers. Het luisteren naar Under the Sign of the Black Mark is echt een meeslepende ervaring. Ja, ik ben fan van Bathory.

Bathory (1984): 3,5*
The Return of the Darkness and Evil (1985): 4*
Under the Sign of the Black Mark (1987): 4,5*
Blood Fire Death (1988): 4*
Hammerheart (1990): 4,5*
Twilight of the Gods (1991): 3,5*

Ulver – Nattens Madrigal (1997)
Subgenres: black metal
Tip van Onweerwolf

https://www.musicmeter.nl/images/cover/3000/3949.300.jpg?cb=1612073935

Enkele jaren geleden maakte ik al kennis met het debuut van de Noorse band Ulver. Bergtatt (1995) is inmiddels uitgegroeid tot één van mijn favoriete metalplaten, juist omdat het gebruik van fluiten, akoestische gitaren en cleane zang dit album zo anders aan doet voelen dan andere platen uit het genre, zeker voor de tijd waarin het uitkwam. Nattens Madrigal uit 1997 zou echter nóg beter zijn.

Bij de oprichting van Ulver waren de bandleden allemaal nog erg jonge jongens die het verrijzen van de grote Noorse black metal scene van dichtbij konden aanschouwen. Ze bezochten vaak platenzaak Helvete van Euronymous (van Mayhem) waar ze werd ingepeperd wat wel en niet kon. Zo ruilden ze qua kleding alle kleur in voor stemmig zwart en was muzikaal 'black metal' de enige juiste weg die men kon bewandelen

De bandleden omringden zich veelal met mensen uit muzikale projecten die de grenzen van black metal probeerden op te rekken. De eigen drang naar experiment en innovatie leidde ertoe dat Bergtatt – een album over mensen die ontvoerd worden door trollen – met zijn dromerige, folky klanken – weliswaar afgewisseld met verbitterde 'echte' black metal passages – eigenlijk ongekend zachtaardig klinkt voor black metal.

Voor de opvolger later dat jaar ging Ulver nog wat stappen verder. Kveldssanger is een volbloed folkalbum dat eigenlijk alleen nog overeenkomsten met black metal had op het vlak van de teksten en de melancholische sfeer. Toch maakt dit album deel uit van hun black metal-trilogie. De band wilde immers bewijzen dat je ook zonder snelheid, hardheid en geschreeuw 'black' kon zijn.

Ze tekenden na dit album bij een groot label, wat voor velen gepaard gaat met een (nog) meer commerciële sound, maar Ulver speelde juist met de gedachte dat dat vorige album van ze misschien toch net wat te veel van het goede was geweest. Tijd dus om te laten zien dat ze ook heus wel immens woest en hard konden zijn.

Het resultaat was het vernietigende Nattens Madrigal (1997), dat qua productie zo slecht en onevenwichtig klinkt dat al snel het gerucht ging dat ze het met een klein analoog recordertje midden in het bos opgenomen hadden. Dat is overigens niet waar. Dit werd gewoon in een professionele studio opgenomen en klinkt precies zoals de band het voor ogen had. Geïnspireerd door Darkthrone namen ze alles in één keer op zonder er daarna nog aan te sleutelen.

De drums zijn amper hoorbaar, de aandacht wordt vooral geleid naar de krijsende gitaren die zo schel klinken dat het constante geluid op den duur door merg en been gaat, op het ondraaglijke af. Die gitaren worden bijgestaan door de vocalen van Garm, die klinken alsof ze ergens in een muffe, vochtige kelder opgenomen zijn (zijn ze dus niet) en die ronduit beestachtig overkomen.

Dat zal ook geen toeval zijn geweest, want tekstueel gaat dit album over wolven, over de nacht en over de donkere, beestachtige kant van de mens. Garm zingt in het Noors dus de teksten zijn niet direct verstaanbaar of mee te lezen, maar de vertalingen zijn makkelijk te vinden en zijn echt wel heel boeiend en bij vlagen zelfs prachtig.

De muziek is minder prachtig, alhoewel je bij herhaalde luisterbeurten toch af en toe wel vlagen van schoonheid kunt ontwaren. Maar waar die fraaie momenten op eerdere albums direct opgediend werden aan de luisteraar, moet je hier door de tergende herrie heen leren luisteren.
Ik denk niet dat er mensen over zullen struikelen als ik dit album niet mooi noem – waar de andere twee dat duidelijk wel zijn. Dat zegt echter niets over de impact die dit album op me heeft. Het is juist in dat minder toegankelijke, in het feit dat hier geen hapklare brokken geserveerd worden dat ik dit album minstens zoveel waardeer als die andere twee.

Het is een enorm onaangename luisterervaring, telkens als dit album is afgelopen voel ik me alsof er meerdere treinen over me heen zijn gewalst, maar op de één of andere manier is het een ervaring die ik maar wil blijven herbeleven. Dat is niet alleen puur masochisme, waar ik misschien ook wel een handje van heb, maar ik merk ook dat ik steeds meer spaarzame momenten van schoonheid weet te ontwaren in deze brij van geluid. Op dit ogenschijnlijk ondoordringbare album valt eigenlijk veel meer te ontdekken dan de eerste indruk doet vermoeden.

Maar voor mij is het vooral deze trilogie als geheel die bij mij niet kapot kan. Het is voor mij één van de meest perfecte rij albums die is uitgebracht. Bergtatt bleek het perfecte gateway album om dit genre in te rollen en is voor een black metal album ronduit prachtig, Kveldssanger weet enorm te verrassen, is mooi en sfeervol, maar doet je verlangen naar iets dat meer uitdaagt en Nattens Madrigal geeft die uitdaging op alle mogelijke manieren. Na dit album verlang je weer terug naar iets dat meer zachtheid en melodie in zich herbergt, dus dan kom je weer uit bij Bergtatt. Enzovoort, enzovoort.

In 1999 en 2000 zou Ulver Nattens Madrigal nog een keer opnemen, maar nu met een strijkkwartet. De band wilde het album nieuw leven inblazen, maar tot vandaag de dag ligt het album ergens op een plank en er zijn geen plannen om het ooit uit te brengen. “It does quite radically change what you're hearing. Melody is given far too much credit I think sometimes.” Aldus Garm (uit mijn Black Metal boek).

Na Nattens Madrigal zou Ulver geen black metal plaat meer maken. In plaats daarvan verlegden ze hun interesses naar allerlei andere genres. Met een zekere neerbuigendheid praten ze tegenwoordig over de black metal scene van toen. Ze hebben echter met hun drie albums een significante bijdrage geleverd aan het genre en zijn een inspiratiebron geweest voor veel hedendaagse bands.

Beoordeling: 4,5*

Overzicht tips:

* Danzig - Lucifuge (1990) (EttaJamesBrown)
Beoordeling: 3,5*. Review

* Altar of Plagues - Teethed Glory and Injury (2013) (Don Cappuccino)
Beoordeling: 4,5*. Review

* Suffocation - Pierced from Within (1995) (Johnny Marr)
Beoordeling: 4*. Review

* Shape of Despair - Angels of Distress (2001) (trebremmit)
Beoordeling: 4*. Review

* Ulver - Nattens Madrigal (1997) (Onweerwolf)
Beoordeling: 4,5*. Review

* The Ocean - Precambrian (2007) (Barney Rubble)
* Nadja - Bodycage (2005) (Gyzzz)
* Weakling - Dead as Dreams (2000) (McSavah)
* Amenra - Mass IIII (2008) (Kondoro0614)
* Psychotic Waltz - A Social Grace (1990) (Kronos)
* In the Woods... - Omnio (1997) (Brunniepoo)
* Dark Angel - Darkness Descends (1986) (Edwynn)
* Faxed Head - Exhumed at Birth (1997) [ZAP!]
* Burning Witch - Crippled Lucifer (1998) [itchy]
* Funeral Mist - Maranatha (2009) [Tim]

Komende week zal ik (waarschijnlijk) geen stukje posten. Ik moet schrijven voor Gonzo (circus). Onder meer over de nieuwe Mourir (sludgy black metal) en de nieuwe Hexis (blackened hardcore).

Ik las diepe krochten en hel. Misschien is dit iets voor je.

Mooie recensie van Nattens Madrigal. Je beschrijft precies hoe ik het album ook ervaar en vermoedelijk hoe alle fans van de plaat het zien.

Als ik hem lang niet heb geluisterd en dan weer eens opzet dan degradeert 'ie direct 90% van alle blackmetal die ik dan recentelijk nog had geluisterd omdat het gewoon op alle vlakken extremer is.

Fantastische recensie van Nattens Madrigal!

Blijft wel grappig hoe Euronymous eigenlijk de Noorse blackmetalscene deed gatekeepen op het gebied van imago (mensen die op een "normale" manier gekleed waren mochten vaak Helvete niet binnen) en muziek. Trve kvlt High Fidelity. Als je dan Helvete binnen kwam was er ineens een hele open minded muzieksmaak die je niet zou verwachten bij dat soort purisme. Hij had bijvoorbeeld ook veel platen van artiesten als Popol Vuh, Klaus Schulze en Tangerine Dream in zijn platenzaak staan.

In deze documentaire krijg je daar meer een beeld van. Uitgezonden door de Noorse televisie, fantastisch werk. Ook fijn om een documentaire te hebben die wat minder focust op de situatie met Varg en meer aandacht heeft voor de muziek en zijn belangrijkste spelers (behalve Varg, want die wilde niet deelnemen aan de docu).

Ja, ik las (ik denk ik mijn death metal boek) dat die hele bikkelharde strijd tussen death metal en black metal ook in sommige gevallen vooral voor de bühne was en dat er heus wel death metal was die Euronymous heel tof vond (en dat hij enkele bands zelfs een platencontract wilde aanbieden).

Super bedankt voor die docu-tip, hier ben ik heel benieuwd naar!! Hopelijk ergens deze week nog tijd voor.

Ik kan me ook zo goed voorstellen wat Onweerwolf zegt over hoe alles zo slapjes klinkt als Nattens Madrigal weer eens door het huis heen schalt. Ben benieuwd hoe mijn ervaring t.o.v. dit album zich gaat ontwikkelen naarmate ik meer black metal (klassiekers) hoor.

Dank voor de complimenten ook!

Ben je trouwens ook al wel bekend met Burzum, Madelon?

Filosofem ken ik al wel, is wel erg lang geleden dat ik die nog eens van begin tot einde hoorde, maar voor de rest heb ik nog niks van hem gehoord.