Ik vind deze beter dan This Bliss. De afzonderlijke nummers weliswaar niet, maar waar op de voorganger de volgorde van nummers net iets te inwisselbaar is, en het vooral de op zichzelf staande tracks zijn die beklijven, hoor ik hier iets meer contrasten. En toch blijft het onveranderlijk de grondlaag, de veelal met belletjes ingesmeerde groove, die al die nummers hun unieke Panthageluid meegeven. Het samensmeltsel van sterk aanwezige baslijnen, waar de rondklapperende drums meer langsschuiven dan opliggen.

Wat ik ook prettig vind, is dat hij zijn oude sound en zelfs gehele bekend voorkomende schetsen niet krampachtig mijdt op deze toch wel 'highly anticipated' opvolger. Zo hoor je op 3:20 in Abglanz precies zo'n klankkleur als in Walden 2 die ook nog eens op dezelfde manier ingezet wordt maar de rest van het nummer totaal anders inkleurt. Het heeft vrijheid en beweeglijkheid alsof een de ingrediënten voor een minimalplaat in een extreem heuvelachtige contour gegoten zijn. Er lijkt ook geen voorkeursrichting te zijn voor voor- of achtergrond, je kunt er op ieder moment dieper induiken en weer afstandelijker naar luisteren. Zelfs binnen de nummers, wat het tot een zeer open en bereikbaar iets maakt.

Een verschil kan wel zijn dat ik deze ook echt als album leer kennen, terwijl ik van This Bliss eerst lange tijd her en der losse flarden hoorde, die zodanig beklijfden dat ze in de configuratie van het volledige (en nogal lange) album enkel nog tegen konden vallen.

Favorieten: Lay in a Shimmer, Welt Am Draht, Es Schneit. Alleen Behind the Stars vind ik wat aan de platte kant binnen deze stijl.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #193

Pixies is zo’n groep die me in esthetiek en attitude altijd erg aanstaat, waar ik graag losse tracks van luister. Ik beeld me daarom herhaaldelijk in dat hun albums me erg liggen. Ik denk dan: omdat ik een hele reeks Sonic Youth-platen in de kast heb staan, kan ik voor Pixies, dat vergelijkbare kwaliteiten heeft, ook wel vast een rijtje vrijhouden. Maar ondanks die duidelijk omlijnde aantrekking verloor ik voorheen vroeg of laat toch mijn interesse gedurende de verder toch niet bijster lange albums. Zodoende heb ik deze plaat in 2007 op 3 sterren getrakteerd, en er na enkele pogingen in de daarop volgende jaren niet echt meer naar omgekeken. Toch heeft de plaat een vreemde aantrekkingskracht: want ook ter ere van de RYM-lijst had ik er weer echt zin in. De titel, Surfer Rosa, is alleen al prachtig, en ook de hoes intrigeert. Echt zo’n plaat die ik graag goed zou vinden. Maar ook anno 2023 is dat nog maar deels het geval.

De plaat duurt 33 minuten, waarvan er geen enkele vervelend is. En toch heb ik na afloop het gevoel dat ik een uur heb zitten luisteren en weet ik niet meer precies waarnaar. ‘Broken Face’ duurt 1:30. En toch denk ik op tweederde van het nummer ‘nu weet ik het wel weer’. De rammelende gitaarsound ligt me wel, maar zowel de zang als de composities brengen me niet echt in beweging. De sound en productie zijn behoorlijk rauw en dynamisch en toch sleept de muziek nogal aan. Ook ‘Gigantic’ voelt als een te lang nummer en had voor mijn gevoel stukken puntiger gemogen. Die verder consistente atmosfeer wordt slechts eenmalig doorbroken, en dat is voor succesnummer ‘Where Is My Mind’ – een track die met zijn gepolijste sound en veel traditionelere opbouw nadrukkelijk breekt met de rest van de plaat. In playlists of op de radio onderscheidt dit zich makkelijk van het gros van de soortgelijke muziek en leef ik op, tussen de roestigere rest van Surfer Rosa landt het niet echt.

Ik zie dat dit gezelschap zijn oorsprong in Boston heeft en vind dat eigenlijk wel passend: het is een soort verantwoorde, voorname, haast streberige of overdachte punk, geheel in lijn met de atmosfeer die die stad in mijn ervaring domineert. Het rammelt, maar het rammelen lijkt minutieus gepland te zijn: rock ’n roll zoals het heurt. Het voelt hierdoor alsof de eigenschappen van de plaat – die mij los bezien allen precies liggen – elkaar doorlopend uitmiddelen. En daarmee is dit meer een verantwoorde dan een echt goede plaat voor mij. Ik kan eigenlijk voor al Surfer Rosa’s elementen waardering opbrengen, zolang ik hem niet te vaak hoef te luisteren.

3.25*

Geweldige terugkomst na 19 jaar afwezigheid. Onmiskenbaar de Porter Ricks die Biokinetics maakte, maar net een vleugje minder stekelig en daarom - in tegenstelling tot dat klassieke debuut - ook prima geschikt om 5 keer achter elkaar te luisteren. Beats zijn wat herkenbaarder, directer en dichter op de voorgrond, waardoor de gruizige bovenlaag iets vaster omlijnd is.

Port of Tangency moet met zijn kilometersdiepe klankkleuren wel het hoogtepunt van deze kleurrijke gruisplaat zijn. Zeldzaam kwalitatieve en tijdloze productie wat mij betreft, en kanshebber om op gelijke voet met het klassieke Port Gentil te komen.