Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #218

Het bestaan van Weezer was ik eigenlijk helemaal vergeten. Ze waren in mijn hoofd zelfs jarenlang versmolten geraakt met Wheatus.. dat rond dezelfde periode de muziekzenders domineerde, al geloof ik dat ik ze daarmee erg tekort doe. Ik herinner me vooral ‘Hash Pipe’, dat ter censuur voor The Box en TMF werd aangepast in ‘Half Pipe’, nog goed. Toen ik 12 was vond ik dat een erg leuk nummer, en ook ‘Island in the Sun’ was prima aan te horen. Wel zijn het nummers die ik erg met die tijd en leeftijd associeer, zeker 15 jaar niet gehoord had, en nu bij herbeluistering vooral met een vrolijke nostalgie beluister, en nu hoogstwaarschijnlijk weer 15 jaar niet zal opzetten. Wat ik wel ga opzetten is hun debuutplaat, waarvan de hoes al bijna tot de volgende identiteitsverwisseling leidde. Maar goed, dat is niet Crazy Rhythms dus, maar Weezer.

Op opener ‘My Name Is Jonas’ worden we gelijk geconfronteerd met het archetype ‘90s gitaargeluid, uit de categorie ‘verantwoord genoeg voor de platenzaak maar toegankelijk genoeg voor de top-40’, uit de tijd dat je stoer was als je gitaar speelde. Ik kan niets met dat geluid, vind het belachelijk gedateerd klinken bovendien, maar ondertussen schuilt daaronder best een leuk liedje. Toch kan ik daar moeilijk van genieten in het ‘90s-Amerika-toen-we-nog-tegen-dat-land-opkeken sfeertje dat heel deze plaat overheerst.

Op Wikipedia lees ik dat je ten tijde van dit album de videoclip van hitje ‘Buddy Holly’ bijgeleverd kreeg bij aankoop van Windows-95. Voor mij vat die zin deze plaat eigenlijk perfect samen: een heel treffend artefact van de muziekgeschiedenis, met de nadruk op geschiedenis. Een product waar vanalles mis mee was, maar wat, gedragen door sterke marketing, niettemin iedereen consumeerde. Ik lees dat Weezer beïnvloed is door o.m. Velvet Underground, Pixies en Sonic Youth, maar die hebben wel aanzienlijk tijdlozere muziek gemaakt. Als je 100 muziekliefhebbers die deze plaat niet kennen vraagt wanneer hij gemaakt is, zal geen enkele van hen er meer dan 4 jaar naast zitten. Weezer klinkt zo ontzettend zelfbewust en uitgedacht in lijn me de tijdsgeest en wat toen in de mode is. Er zit best gedegen en doordachte songwriting onder, maar daar wordt zo’n played-out geluid mee gesmeed. De productie is gewoon ontzettend saai. Een soort American Pie soundtrack avant la lettre.

Wat de muziek voor mij redt van de ellende is zijn eigen ironie – met name op Undone (The Sweater Song). Het is erg puberale muziek van een ver vervlogen tijd, maar daar lijken ze zichzelf meer dan wie dan ook bewust van te zijn. Die kwinkslag, in combinatie met de afsluitende track, maakt het goed beluisterbaar als iemand het eenmaal opgezet heeft, maar ik verwacht niet dat zelf nog vaker te gaan doen. Je had er waarschijnlijk bij moeten zijn.

Kleine 2.5*

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #214

Ik heb een wat moeizame relatie met dit album. En de oorzaak is de verpakking. Yankee Hotel Foxtrot is een intrigerende en aansprekende titel, en na het zien van de hoes had ik al bedacht dat dit een prachtig album zou moeten zijn. Wilco anno 2002 voelt sophisticated, en kortgezegd was ik er al helemaal klaar voor om dit een goed album te gaan vinden. Maar never judge a book by its cover, bleek ruim 5 jaar geleden eens te meer, want de plaat stelde me teleur en verder dan drie schamele sterretjes kwam ik niet - ik was zelfs al haast vergeten dat ik het album kende. En dus veerde ik toch weer even op toen ik de plaat in de RYM-lijst zag. We zijn inmiddels ook alweer een re-review (incl. re-scoring) van de Pitchfork-10 verder. Dus laat ik nog maar eens goed gaan luisteren wat ik al die tijd gemist had!

Helaas blijft voor mij behelpen met dit album. Mijn grootste bezwaar: de plaat is zo uitgedacht breekbaar, berekenend haast. De productie is strak en gedetailleerd (al hoor ik de Jim O’Rourke uit deze periode liever solo) maar staat puur in dienst van de liedjes. En die klinken allemaal zo zelfbewust, overdacht en weinig spontaan. Er is een aantal platen waar ik bij het luisteren van dit werk regelmatig aan moet denken. De eerste is Smogs Wild Love, maar waar die plaat me heel eigenzinnig en introspectief voorkomt, hoor ik hier gevoelsmatig veel meer strategisch doordachte keuzes. Wel leuk: ik lees hierdoor nu voor het eerst dat Jim O’Rourke op die plaat ook meespeelt, dat kan geen toeval zijn. Als tweede doet Yankee Hotel Foxtrot me bij vlagen erg denken aan Spinvis’ debuut - grappig genoeg ook uit 2002 - maar dan zonder de nabijheid en de humor. En hoewel ik weet dat de referentie tot vervelens toe gemaakt is, kan ik als ‘Radio Cure’ aanbreekt niet anders dan te denken: Hee! Thom Yorke doet ook mee!. Dat de plaat bol staat van de invloeden is tot daaraan toe, maar laatstgenoemde is voor mij gewoon pure imitatie. Los daarvan worden de invloeden hoofdzakelijk aangewend om iets nieuws mee te smeden, best knappe popliedjes bovendien, maar het raakt me helemaal niet en doet me doorlopend vooral denken aan andere muziek.

Vaak als een album mij niet ligt, heeft dat enkele specifieke oorzaken waar ik op kan wijzen, en waarbij positieve reviewers duidelijke andere punten belichten die voor mij van ondergeschikt belang zijn. En het treft, want niet alleen op MuMe, maar vooral ook in critici-land is alles en iedereen hier lyrisch over. Maar juist rond Yankee Hotel Foxtrot begrijp ik na het lezen van verschillende reviews eerder minder dan meer van de algehele waardering. "Yankee Hotel Foxtrot continues their genre-jumping and worthwhile experimentation" - Genre-jumping? Experimentation? Dit is toch gewoon een popplaat binnen de lijntjes die The Beatles 35 jaar geleden trokken? Ik hoor heel veel invloeden van links en rechts, knap samengevoegd in een plain popplaat. "Wilco's aging new album is simply a masterpiece; it is equally magnificent in headphones, cars and parties." – Parties? Dit zou wel het laatste zijn dat ik op een feestje zou draaien. En zo gaat het steeds: "Jeff Tweedy zingt onbegrijpelijke dingen als 'I assassin down the avenue' ... ? Briljant!" Of zoals Pitchfork zijn 2002-review afsluit: dit is een briljant album, maar dat wisten we allemaal al. Hele gewone dingen schijnen bij Wilco opeens geniaal te zijn. Zoals de Amerikanen gebouwen van nog geen 50 jaar oud als iconic historic sites kunnen bestempelen, zo heeft Wilco hier schijnbaar ook een soort iconic-by-design plaat afgeleverd.

Yankee Hotel Foxtrot voelt als een bakker die ambachtelijke slagroomtaarten maakt: de plaat klinkt als ambachtelijke muziek in de oren maar smaakt mij niettemin haast nergens meer dan aardig. Het blijven tenslotte slagroomtaarten. Ik ervaar dit als een verantwoorde pop-plaat: net apart genoeg om niet saai te zijn, net breekbaar genoeg om te kunnen raken, net melodieus genoeg om niemand voor het hoofd te stoten. My loss ongetwijfeld, maar het doet me ook na herhaalde beluisteringen weinig.

Ik blijf op 3* steken.

Speldenprikjes als acupunctuur. Talluze duwtjes die je tot 21 opgeteld hard tegen de grond gooien. Puntige nummertjes met to-the-point gitaarspel. Dat is hoe Pink Flag voor mij aanvoelt. Wire speelt hier strak, nergens pathetisch of over de top maar hard en functioneel. Niet hard als schreeuwerig, maar hard als een harde Citroën DS. Zoals het chassis van een goed exemplaar daarvan na 50 jaar amper roest, roest het geluid van Wire na 45 jaar ook nog amper. En voor een gitaarleek als mijzelf: volgens mij spelen ze ook gewoon ijzersterk ondanks het non-virtuoze of zelfs anti-virtuoze genre waarbinnen ze opereren. Je denkt bij het horen van deze plaat toch instantaan dat je hier met een mooi stel gasten te maken hebt? Gasten die hun tijd ver vooruit geweest moeten zijn, want alle referenties die bij het luisteren door mijn hoofd zweven (The Fall, Minutemen, Sonic Youth, ...) hadden ten tijde van Pink Flag helemaal nog niets uitgebracht.

Pink Flag voelt als een hele doelgerichte plaat van een jeugdig maar tegelijk doordacht stel muzikanten. Artiesten die zichzelf niet te serieus nemen, maar hun muziek wel. 21 keer harde kwaliteit zonder cliches, waarbij losse nummers niet de aandacht opeisen, maar met mathematische precisie hun plaats innemen: 1 goedgeplaatste stomp elk. Voor een echt hele hoge score beroert de muziek me vooralsnog te weinig, maar evengoed een ontzettend smaakvolle plaat.

Dikke 4*