Voor liefhebbers van intieme, emotioneel geladen singer-songwriter muziek is 2024 de Hof van Eden. Eerder dit jaar verschenen al boeiende albums van onder meer Iron & Wine, Kacey Musgraves, Lizzy McAlpine, Bill Ryder-Jones, Tom Odell en Nick Cave & The Bad Seeds. Nu halverwege het jaar voegt de Engelse zanger, songwriter, gitarist, en producer Fink zich toe aan deze rij.
Fink begon zijn carrière als dj en producer van elektronische muziek. Zijn muzikale interesse verschoof in de loop der jaren richting singer-songwriter muziek. In 2006 bracht hij zijn eerste akoestische album Biscuits For Breakfast uit. Een Engelse recensent merkte op dat "er een wonderbaarlijk intieme rokerigheid zit in Finks benadering van zijn liedjes." En dat is op zijn nieuwste plaat Beauty In Your Wake niet anders.
What Would You Call Yourself is de overweldigende opener van Beauty In Your Wake. Het lied verkent diepe, introspectieve vragen over identiteit en zelfdefinitie in situaties van isolatie en eenzaamheid. De bijna mantraïsche herhaling van de songtitel creëert een meditatieve sfeer, waardoor je je als luisteraar uitgenodigd voelt om ook na te denken over je identiteit en staat van zijn.
Bijna de gehele plaat is qua arrangementen klein en ingetogen gehouden. Zo ook in het lied Be Forever Like A Curse. De tekst barst het uit zijn voegen van de sterke metaforen die het gevoel van leren, vallen, opstaan en de vastberadenheid om ergens een thuis te vinden, symboliseren. ‘I blend right in like oil in water’ is een bijna achteloze zin in de songtekst waarin dit alles samenkomt en waar je al filosoferend genoegzaam in kunt verdwalen.
Follow You Down heeft een wat dreigend sinistere sfeer zonder afstotelijk te worden. De ogenschijnlijk eenvoudige tekst herbergt de beschrijving van iemand die een leidende rol speelt en hoe anderen dit pad van de leider volgen. Het woordgebruik, de structuur en de thematiek van dit nummer doen sterk denken aan de Engelse dichter Gerard Manley Hopkins, hetgeen bewijst dat Fink een verre van doorsnee songwriter is.
Het wiegende ritme van een akoestische gitaar op I Don’t See You As Others Do zorgt voor een moment van rust op Beauty In Your Wake. Maar laat je niet al te veel in de watten leggen door Fink, want hij eist gedurende de gehele plaat op verwachte én onverwachte momenten de aandacht op. Zo ook in dit lied, meer zeggen we er niet over. Luister (en verwonder) vooral zelf.
Het Damien Rice-klinkende So We Find Ourselves is prachtig in sfeer, klank en arrangement. Deze song gaat over een relatie die onverwacht en misschien onwaarschijnlijk is, maar met een sterk vertrouwen in een positieve uitkomst. De reflecties op tijd en verandering zorgen voor een verdiepende en tegelijkertijd optimistische toon. Beauty In Your Wake sluit af met When I Turn This Corner. Op het risico af té grote woorden te gebruiken roepen de reflectieve toon, de introspectieve aard en het muzikale karakter van deze albumafsluiter een gelijksoortige sfeer op als Pink Floyd’s album Dark Side Of The Moon.
Beauty In Your Wake is een hypnotisch dromerige plaat geworden die diep gevoelde levenservaring verwoordt naar existentiële vragen met een sterk filosofisch karakter. De overkoepelende thema’s als verlangen, eenzaamheid en identiteit zorgen driekwartier lang voor een persoonlijke sfeer, waarbij Fink de luisteraar uitnodigt om te reflecteren op zijn of haar eigen ervaringen en emoties. Daar zit hem dan meteen wel de kleine kanttekening die bij Beauty In Your Wake te plaatsen is. De plaat luistert prachtig, maar lijkt af en toe dwingend te zijn om je ertoe te zetten ook zelf retrospectief aan de slag te gaan. Zonder de intenties van Fink in twijfel te trekken of te bagatelliseren, soms wil je als luisteraar gewoon simpelweg kunnen ontspannen en luisteren om vervolgens niets te hoeven. Gelukkig is er dan – als je de woorden iets minder voorrang geeft, in luie stoel gelegen, lampen gedimd, gordijnen dicht – de muziek die tot je komt. Tien aantrekkelijke liedjes lang genieten van de eerder genoemde kenmerkende intieme rokerigheid van Fink. Of zoals Paul de Munnik ooit zong: ‘het is dat ik het roken ben ontwent, anders was dit een mooi moment…’

Recensie | Fink - Beauty In Your Wake | Nieuweplaat.nl

Recensie | Frank Boeijen - Paradijs Van Het Grote Niets | Nieuweplaat.nl

Begin deze maand plaatste Frank Boeijen een met melancholie doordrenkt bericht op zijn website waarmee hij de release van zijn nieuwe plaat Paradijs Van Het Grote Niets aankondigde. Terugkerend thema: de vergankelijkheid. Daarover schrijft hij: ‘Uw zanger wordt ouder. Godzijdank. Volgend jaar november…2027! 1957-2027.’ Het kenmerkt de schrijfstijl van Boeijen; eenvoudig taalgebruik dat iets onheilspellends en gelaagds oproept. Wie daar vatbaar voor is, zal met Paradijs Van Het Grote Niets kunnen baden in literaire weelde.

De teksten van Boeijen zijn lang niet altijd even toegankelijk en door een zeker abstractieniveau vaak voor meerdere uitleg vatbaar. En daar gebeurt iets interessants. Boeijen weet zijn lyrieken zo vorm te geven dat de gemoedstoestand van de luisteraar duiding en betekenis aan een lied geeft. Het wonderlijke is dus dat dezelfde tekst gehoord door dezelfde luisteraar, maar in een andere staat van zijn, een andere interpretatie en emotie kan oproepen. Hemel In Je Hoofd bevat zo’n tekst en is op het ene moment een reflectieve innerlijke worsteling, het andere moment is het veel meer een ethisch manifest als reactie op de tijd waarin we leven.

Stella Maris I luistert als een overgangsrite van het stoffelijke naar het spirituele. Stella Maris betekent letterlijk “Sterre der Zee” en is een eeuwenoude titel voor Maria. In de katholieke traditie is zij een gids voor wie verdwaald is. Het lied opent met de zinnen ‘Ik ben gekomen om u te zeggen dat onze oude vriend onderweg is/Zijn huis vatte vlam.’ Wat sterk is, is dat de tekst zelf nergens expliciet religieus wordt. Die betekenis zit alleen in de titel. Daardoor ontstaat spanning tussen aardse herinneringen en een grotere, bijna existentiële dreiging.

Verderop op Paradijs Van Het Grote Niets horen we Stella Maris II en Stella Maris III en wordt het iets religieuzer van toon. Als de luistervolgorde wordt aangepast (eerst II, dan III en dan I) ontstaat een bijzonder drieluik. Een drieluik over betekenis, vergankelijkheid en liefde. Ademloos indrukwekkend.

Titelstuk Paradijs Van Het Grote Niets is met een lengte van acht minuten opvallend lang. De bijna sacrale muzikale begeleiding geeft een extra dimensie aan een lied dat gaat over wat echt van waarde blijkt als macht, bezit, oordeel en ego verdwijnen. Het antwoord daarop ligt (mogelijk) in het slotlied Mijn Lief Mijn Tedere Lief: ‘Jouw schoonheid, daar zijn geen woorden voor/Ik zoek ze al zo lang/Dit is weer zo’n tekortschietende vermetele poging.’ Of zoals Boeijen in zijn eerder genoemde bericht op zijn website als slotzin schrijft: laat de liefde zegevieren.

Paradijs Van Het Grote Niets mag in thematiek en tekstbeleving gerust een zwaar album genoemd worden. Niet per se een album waar je gemakkelijk toegang toe krijgt. Toch is het onder het gewichtige oppervlak onmiskenbaar Frank Boeijen en zijn er parallellen te trekken met de Boeijen uit de periode Zwart Wit (1984): diezelfde combinatie van maatschappelijk gevoel en urgentie met persoonlijke melancholie, maar op Paradijs Van Het Grote Niets is de vorm abstracter en bijna droomachtig. Paradijs Van Het Grote Niets is een album geworden waar je de tijd voor moet nemen om tot je te laten komen. Wie dat doet, wordt getrakteerd op vergankelijkheid in hartverzachtende muzikale vorm, dobberend op een zee vol liefde.

Recensie | Franz Ferdinand - The Human Fear | Nieuweplaat.nl

Hoewel de Schotse band Franz Ferdinand ook in Nederland een trouwe fanbase heeft en op menig festival heeft opgetreden, lijken ze de laatste jaren minder een vaste waarde te zijn geworden in de Nederlandse muziekscene. Op festivals wordt de band steeds vaker geprogrammeerd en aangekondigd als “nostalgische act” verbonden aan de indierock-hype van de jaren 2000, waarin scherpe gitaarlijnen en pakkende riffs dé handelsmerken waren van Franz Ferdinand. Op hun laatste album Always Ascending uit 2018 werd de focus wat verlegd naar sfeeropbouw en bijna dance-georiënteerd geluid, met nummers die meer lagen en een langzamere opbouw kenden. Het resultaat van de optelsom van díe elementen (gitaarriffs, sfeeropbouw, elektronica en synthesizers) is te horen op The Human Fear; het zesde studioalbum van Franz Ferdinand.

Albumopener Audacious zet hoog in met een seventies-sound die refereert aan bands als 10CC en Madness met spoorelementen van The Beatles. Audacious verkent het idee van gedurfde keuzes maken in een tijd die gekenmerkt wordt door onzekerheid en angst, in een wereld vol chaos en existentiële twijfel. Een opvallende en eigenzinnige track die mede door de tempowisselingen aantrekkelijk en catchy is.

Het meer synth-georiënteerde geluid van Always Ascending is terug te horen in de daarna volgende drie tracks. Everydaydreamer heeft stijlelementen van The Killers en Snow Patrol, terwijl The Doctor meer neigt naar de kant van The Cure en The Clash. Hooked is van een andere orde. De zwaar beukende elektronische beats en wat gedateerd klinkende synths vormen een soort dystopische voedingsbodem voor een tekst die de complexiteit van menselijke emoties benadrukt. Een tekst die trouwens ook de naamgever van het album blijkt te bevatten: ‘I got the fear, I’ve got the human fear/That’s alright, that’s alright you see/Everybody here got the human fear.’ Over deze albumtitel zegt zanger en gitarist Alex Kapranos: ‘Angst herinnert je eraan dat je leeft. Meerdere songs op deze plaat gaan over het op zoek zijn naar de sensatie van het mens-zijn via angsten.’

Om deze thematiek te horen is wel enig huiswerk vereist. De track Cats gaat uiteraard niet over ailurofobie (angst voor katten). Dat zou voor Kapranos een veel te platte benadering van het thema angst zijn. Nee, Cats gebruikt diverse metaforen om inzichtelijk te maken hoe angst zowel destructief als bevrijdend kan zijn, afhankelijk van hoe we ermee omgaan. Voor wie dat allemaal te veel, te ver en te diep gaat is op deze track gelukkig voor een muzikale recht-toe-recht-aan benadering gekozen, waardoor het lied lekker rauw en oprecht in het gehoor ligt.

Tell Me I Should Stay is zowel qua arrangement als in de manier waarop Kapranos zingt een opvallende track. Na pakweg anderhalve minuut krijgt het lied een jaren zestig sfeer die dienst zou kunnen doen als een ‘lost track’ van de lp L.A. Woman van The Doors uit 1971. Overigens ook hún zesde studioalbum en – naar later bleek – het laatste met Jim Morrison als leadzanger…. Tell Me I Should Stay is naast de openingstrack het meest aansprekende lied op The Human Fear, omdat het laat horen dat Franz Ferdinand nog lang niet uitontwikkeld is om het eerder genoemde etiket ‘nostalgie’ te rechtvaardigen.

Toch is zo tegen het eind van The Human Fear de luisterenergie wel wat op. Songs als Black Eyelashes en The Birds zullen vast en zeker mooie metaforen en inzichten bevatten, maar – zo weten alle docenten op een middelbare school – ook huiswerk moet je doseren. Het ontbreekt je na een tijdje aan de behoefte je nogmaals te verdiepen in het Franz. Franz Ferdinand mag op The Human Fear vaak meesterlijk zijn, maar dat maakt je nog geen goed docent. Die had geweten dat je je leerlingen ook kunt overvragen. En de elf vragen op dit album zijn er net twee te veel.