De wereld van poppunkbands met een leadzangeres in de gelederen is dun bezaaid. Al snel kom je uit bij de Amerikaanse band Paramore die met This Is Why zijn zesde studioalbum aflevert. Na tien tracks en zesendertig minuten luistergenot is de slotsom vrij simpel: met een dusdanig sterk album als This Is Why heb je in dit genre eigenlijk geen andere bands nodig.

Lees de rest van mijn recensie op: Paramore - This Is Why - nieuweplaat.nl

Een van de meest ondergewaardeerde stemmen uit de popmuziek behoort toe aan de inmiddels 71-jarige Paul Carrack. In 2008 verscheen een artikel over hem in het tijdschrift Record Collector, waarin de schrijver treffend opmerkte: ‘Als vocaal talent gelijk zou staan aan commercieel succes, zou Paul Carrack een grotere naam zijn dan Phil Collins en Elton John samen.’ Carrack viert dit jaar zijn vijftigste verjaardag als muzikant en geeft dat heuglijke feit kleur met zijn negentiende studioalbum getiteld Don’t Wait Too Long. Een album met een smetje, aangezien geen enkele track van eigen hand is.

Lees de rest van mijn recensie op: Paul Carrack & The SWR Big Band – Don’t Wait Too Long - nieuweplaat.nl

Eind 2022 kondigde een van de meest toonaangevende muzikanten uit de progressieve rock de komst van een nieuw album aan. Sindsdien verscheen er bij elke volle maan een nieuwe track van i/o van Peter Gabriel, want over die muzikale grootmeester hebben we het. Deze week was het de beurt aan de twaalfde en laatste release van i/o, waarmee elk lied op de plaat als single uitgebracht is. Gabriel treedt hiermee in de voetsporen van onder andere The Beatles (A Hard Day’s Night en Help!), David Bowie (Station To Station) en Fleetwood Mac (Rumours) die ook albums uitbrachten waarvan alle liedjes op single verschenen.

Uniek is wel dat i/o bestaat uit twee versies van dezelfde plaat: De Bright-Side Mix geproduceerd door Mark ’Spike’ Stent (die eerder werkte met onder andere U2, Depeche Mode, Ed Sheeran en Coldplay) en de Dark-Side Mix geproduceerd door Tchad Blake (die onder andere gewerkt heeft met Arctic Monkeys, Crowded House, Elvis Costello en Pearl Jam). Geen kleine namen en dus liggen de verwachtingen hoog. Zeker ook, omdat i/o het eerste volledig nieuwe album van Gabriel in tweeëntwintig jaar.

Eerste single van het album draagt de mysterieuze titel Panopticom en gaat over het ontwikkelen van een oneindig uit te breiden databol. Een bol die als doel heeft “de wereld de mogelijkheid te geven zichzelf beter te aanschouwen en beter te begrijpen wat er werkelijk aan de hand is”, aldus Gabriel. Het lied klinkt vertrouwd, zoals we dat kennen van Peter Gabriel uit de jaren tachtig inclusief het kenmerkende droge drumgeluid uit die tijd. The Court is een lied over de balans tussen de noodzaak van een juridisch systeem en het misbruik van macht dat daarin plaatsvindt. Gabriel toont zich nog steeds de maatschappelijk betrokken en maatschappijkritische persoon die hij altijd al was.

Playing For Time is het absolute hoogtepunt van de plaat en misschien wel van Gabriels solo-carrière. Meer dan tien jaar heeft hij eraan gewerkt en een vroege versie van dit lied was reeds te horen als openingsnummer van zijn Back to Front Tour (2012 tot 2014). Playing For Time is een filosofische verkenning van de vraag of tijd ons gevangen houdt of ons kan bevrijden. Jean-Paul Sartre schreef er een aardige boekenkast met romans, novellen en toneelstukken mee vol. Gabriel heeft er slechts zes prachtige minuten voor nodig. Titeltrack i/o is een verwijzing naar de input en output aansluitingen die op veel geluidsapparatuur te vinden is. Gabriel projecteert dit gegeven in het lied i/o op de mens dingen door zich af te vragen wat we in onszelf stoppen en er weer uit halen, zowel fysiek als mentaal.

Hoewel i/o best mooie momenten en liedjes herbergt, is er ook het nodige ongemak. De teksten van Gabriel leggen gewicht in de schaal en voelen urgent, maar voelen tevens prekerig en dwingend. Alsof je je moet verexcuseren bij de maker als je de plaat eerder stopt of her en der een nummer skipt. Knap en zwaarmoedig tegelijk. En dat is een vreemde combinatie. Allengs worden de tracks ook langer en langer, tot ze bijna de acht minuten aantikken en je eigenlijk geen idee meer hebt naar welk lied je aan het luisteren bent. Dat is enerzijds het gevolg van de lengte van de tracks, waardoor – hoe dwingend Gabriel ook mag zijn – de aandacht toch verslapt. Anderzijds komt dit door de eentonigheid van de twaalf liedjes die zo goed als allemaal in eenzelfde bedompte, drukkende sfeer en tempo worden gespeeld. En dan moet de Dark-Side Mix nog komen, want alles hierboven is gebaseerd op de Bright-Side Mix.

Na twee maal 68 minuten geluisterd te hebben, is even tijd nodig om op te warmen. Deze dubbel-lp voelt namelijk als een eindeloze regenbui die maar niet lijkt te stoppen. Net wanneer je denkt dat het misschien opklaart, komt er weer een stortbui van intensiteit. Gabriel ‘verzuipt’ de luisteraar in een eindeloze stroom reflectie en introspectie. Zelf geeft hij aan al sinds 1995 te werken aan i/o. Wellicht is het niet verstandig om alles wat je in bijna dertig jaar tijd denkt en overpeinst, tot krap zeventig minuten te comprimeren. i/o is bedoeld voor mensen met een waterdichte muzieksmaak en/of pluviofielen. Voor degenen die verlangen naar een beetje muzikale zonneschijn, kan i/o aanvoelen als een hele lange, natte, druilerige herfst.

Peter Gabriel - i/o - nieuweplaat.nl

In 1990 zag de wereld er nogal anders: de eerste internetbrowser moest het daglicht nog zien, op MTV werd écht muziek uitgezonden, Freddie Mercury leefde nog en de best beschikbare artificiële intelligentie was Clippy (een paperclip in tekstverwerkingsprogramma WordPerfect). Zo ver moeten we terug gaan in de tijd om getuige te zijn van het laatste wapenfeit van de Duitse elektro-popband Propaganda.

In 1985 had de band groot succes met de single Duel (waarop de drumpartij gespeeld werd door Steward Copeland van The Police), maar al snel daarna viel de boel droog en was het album 1234 uit 1990 (in samenwerking met onder meer David Gilmour van Pink Floyd) het laatste wat we van ze vernamen*. Tot mei van dit jaar toen Propaganda – zonder verdere toelichting – met een nieuwe single getiteld Purveyor Of Pleasure op de proppen kwam. De single is de tweede track op het zelfgetitelde album Propaganda.

Eerste track is They Call Me Nocebo en gaat over het verslavende karakter van destructieve relaties. In de medische wereld verwijst een nocebo-effect naar negatieve effecten die worden ervaren doordat iemand gelooft dat een behandeling schadelijk is. Het tegenovergestelde van het placebo-effect zeg maar. De songtekst speelt in op dit concept door de protagonist neer te zetten als iemand die lijden en pijn voortbrengt, maar waarvan de ander toch meer en meer wil. Geen makkelijke kost, wel overtuigende.

Het eerder genoemde Purveyor of Pleasure verkent thema's als lust, verleiding, zonde en de innerlijke strijd die hiermee gepaard gaat. Poëtische zinnen als ‘Disciple of lust/I am a fallen angel/My paradise is lost’ suggereren dat de hoofdpersoon in het lied ooit de pure onschuld was, maar nu is gevallen voor zondige verlangens. De bijdrage van de Duitse zangeres Thunder Bae versterkt de spanning in dit nummer. Haar stem draagt een combinatie van ruime levenservaring en jeugdige onschuld wat een extra dimensie geeft aan de sirenachtige sfeer van Purveyor of Pleasure.

Op een instrumentale track na zingt Bae overigens alle songs en doet dat overtuigend met een stemkleur die doet denken aan een jonge Kim Wilde met af en toe kleine uitstapjes richting Jennifer Rush. Dit stemgeluid draagt bij aan de jaren tachtig-sfeer die Propaganda als album ademt, zonder gedateerd te klinken.

Gedurende het album lijkt de invloed van klassiek-geschoold bandlid Michael Mertens steeds groter te worden. De muziek wordt lied na lied complexer, spannender en gelaagder, waardoor je als luisteraar als het ware naar binnen gezogen wordt. Dit bereikt zijn climax in de mistroostige zwaarte en toch lichtvoetige zwierigheid van de Dystopian Waltz. Wie zich ooit heeft afgevraagd hoe een samenwerking tussen Andre Rieu en Depeche Mode zou klinken, vindt in deze donkere wals het antwoord (de stem van Dave Gahan moet u er wel zelf bij denken).

Propaganda wordt afgesloten met het Duitstalige lied Wenn Ich Mir Was Wünschen Dürfte. Het origineel is uit 1960, geschreven en gezongen door Marlene Dietrich. De klanken van de eerste anderhalve minuut doen in de verte denken aan Moments In Love van The Art Of Noise. De tekst gaat aan de oppervlakte over eenzaamheid: ‘Denn wenn ich gar zu glücklich wäre Hätte ich Heimweh nach dem Traurig sein.‘ Maar de goede verstaander hoort ook de diepere boodschap over de menselijke neiging om comfort te vinden in verdriet.

Met de voortreffelijk dragende stem van zangeres Thunder Bae in haar midden heeft Propaganda de draad weer soepel opgepakt waar ze 'm ruim dertig jaar geleden heeft neergelegd. Het veertig minuten durende album klinkt eigentijds zonder dat Propaganda het contact met het tijdperk waarin zij hoogtij vierde kwijt is geraakt. Het is deze aangename mix van tijdvakken die verbaast en verwondert. De materie is er zeker niet lichter op geworden, zowel in woord als ik klank, waardoor Propaganda wat zwaar op de maag kan liggen. Wie dat op de koop toeneemt, zich openstelt en de tijd neemt voor een échte luisterplaat, zal ruimschoots beloond worden.

* De gehele soap rondom wie wel en wie geen bandlid is/was van Propaganda en wie de bandnaam nu wel of niet mag/mocht gebruiken laten we gemakshalve achterwege. Daar zijn andere bronnen voor te vinden die die geschiedenis prima uiteenzetten.

Recensie | Propaganda - Propaganda | Nieuweplaat.nl