Hoe iemand rouw verwerkt is persoonlijk. Alan Sparhawk zette zijn verdriet in het verknipte elektronische White Roses, My God om. Een waardig soulvol eerbetoon aan zijn overleden partner Mimi Parker, zijn wederhelft waarmee hij Low vormde. Het was een niet echt een toegankelijke plaat, met een veelvoud aan stemvervormers. Een sobere ingetogen benadering voor een klein publiek. Bij de aansluitende optredens hoorde je vooral een rockende muzikant, en dat ligt hem eigenlijk wel het beste.

Het toeval brengt hem bij het bevriende Trampled By Turtles. In het verleden produceerde hij al hun Wild Animals plaat. Nu bivakkeerden ze beide rond dezelfde winter van eind 2024 in de Pachyderm studio te Cannon Falls. Een samenwerking kon niet uitblijven, en leidde tot het in een dag opgenomen Alan Sparhawk – With Trampled by Turtles. De nummers zijn niet nieuw, zo speelt hij openingstrack Strangers vorig jaar al samen met zijn zoon Cyrus.

Zonder zijn echtgenoot klinkt Alan Sparhawk als Neil Young in zijn gloriejaren, en dat is een groot compliment. De countryfolk begeleiding van Trampled By Turtles versterkt dit alleen maar. Stranger staat voor zijn terugkeer op het podium, jezelf herontdekken, zonder het vertrouwde klankbord. Stranger heeft een heerlijke grunge unplugged vibe, we wanen ons weer eventjes in de jaren negentig. Nooit eerder past Alan Sparhawk zo treffend op het Sub Pop label.

Too High stamt nog uit de The Invisible Way periode, maar door de koerswijziging van Low krijgt het geen plek op een de latere albums. Vanwege de trieste omstandigheden is een zin als You Put The Words To A Melody, And Try To Make It Fit, Sometimes It Kills You, But It Sets You Free, It Cuts Right Through It direct naar het aandeel van Mimi Parker te herleiden. Een passende lofzang, waardig uitgevoerd. Het uptempo Princess Road Surgery komt uit diezelfde sessies voort, en benadrukt nogmaals de productieve creativiteit van dit tweetal. Een hoogtepunt welke nu eindelijk dienst doet.

Het tevens op White Roses, My God aanwezige Heaven krijgt hier een ziel. Een ziel die de eenzaamheid benoemd en deze een plek geeft. Ooit zullen ze weer samen zijn. Hoe belangrijk de familieband is, blijkt wel in Not Broken, een adembenemend duet van vader Alan en dochterlief Hollis. Ze vervangt haar moeder niet, het is griezelig hoe dicht ze met haar stemgeluid de herinneringen aan Mimi oproept. Jeugdiger, minder doorleeft, maar wel dezelfde zielsbeleving. Ze delen pijn en onbegrip, en drukken de boosheid naar de achtergrond.

Die hartzeer openbaart zich ook in de eeuwige afscheidssong Screaming Song. We huilen in stilte, zonder tranen, met de emotie van ingehouden woede. We laten de krassende gitaar en getergde cello die emotie overdragen en luisteren met een brok in de keel naar dit immense verdriet. De elektrische Get Still dodenmars op White Roses, My God krijgt door de veelvoudige toevoeging van dierengeluiden een nieuw leven ingeblazen. De hoopvolle stem van Alan Sparhawk wordt in gospelkoorklanken ondergedoopt. Trampled By Turtles geeft hem het speelplezier terug.

Don’t Take Your Light is het verslag van de duistere periode waar Alan Sparhawk zich doorheen vecht. Bijzonder hoe hij uit dit dieptepunt zoveel kracht haalt en het nummer tot een muzikaal hoogtepunt ombuigt. Trampled By Turtles spreekt dezelfde muzikale donkere taal als The Bad Seeds, Ryan Young versterkt dit nogmaals met zijn prachtige treurviool spel. Het persoonlijke Torn & in Ashes blijft ook dicht bij zichzelf. Torn & in Ashes zijn de donkere pagina’s van een dagboek die de muzikant achter zich laat om het bestaan opnieuw op te pakken. Een stukje verwerking om verder te komen. Een natuurlijk proces waar hij blijkbaar op de voorganger nog niet aan toe is.

In het verleden was het vooral de gebroken stem van Mimi Parker die mij ontroerde, nu besef ik pas dat Alan Sparhawk ook een geweldige vocalist is. Deze Americana aanpak ligt hem goed. Het verschuilen achter vocoders is totaal overbodig. Het grote verschil met White Roses, My God is dat daar de afwezigheid van Mimi Parker confronterend binnenkomt, en dat haar geest overduidelijk wel op Alan Sparhawk – With Trampled by Turtles aanwezig is.

Alan Sparhawk - With Trampled by Turtles | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Het is een grote verrassing dat Michael Gira na een afwezigheid van bijna 15 jaar in 2010 Swans nieuw leven inblaast. My Father Will Guide Me Up a Rope to the Sky is het voorwerk dat vervolgens het bijna satanische drieluik The Seer, To Be Kind en The Glowing Man oplevert. Jarboe laat slechts in het nummer Lunacy van zich horen, de kern bestaat tegenwoordig uit Michael Gira en oudgedienden Kristof Hahn en Norman Westberg. Michael Gira schept een nieuw Frankensteinmonster, waar een breed scala aan muzikanten aansluiten. Hij is voornamelijk de dirigent van dit rariteitenkabinet.

Optredens zijn langgerekte jamsessies, waar de tracks nog in uitgewerkte vorm verkeren, en nog met vlees aangekleed dienen te worden. Het heeft geen zin om je uren in een studio op te sluiten, en daar te wachten tot die chemie en interactie weer aanwezig is. Het wonder openbaart zich op het podium waar de luisteraar in extase toekijkt en lam geslagen de zaal verlaat. In principe dezelfde werkwijze als tijdens de beginjaren van Filth, Cop, Greed en Holy Money, met als grote verschil dat men toen uit walging eerder wegging en dat men tegenwoordig vooral van bewondering spreekt. Het geluid is nog steeds loeizwaar en behoorlijk hard, en zo moet je Birthing ook ondergaan. Een postrock-ervaring met een veelvoud aan noise.

Het mooie van een Swans concert is dat nooit helemaal voorbereid bent, en daarom komt de eerste luisterbeurt van Birthing ook zo heftig binnen. Neem als voorbeeld de jazzy openingstrack The Healers, waar serene hemelse rust en een folk-benadering het krachtige grafstemgeluid van Michael Gira naar een andere dimensie begeleiden. Daar eist hij liefkozend de ziel van zijn ongeboren kind op. Het is nog steeds zo walgend en luguber als vroeger, al biedt hij tevens een beetje schoonheid in de duisternis aan.

Geen liefde of licht, daarvoor is het te donker, te wreed. Ruim twintig minuten aan oorverdovende kwelling en hypnotiserende retro-progrock, een ruis die uiteindelijk in de genadeslag overgaat. Het sluit allemaal feilloos op de neofolk van The Angels of Light aan, niet vreemd dus dat percussionist Phil Puleo ook hier een bepalende factor is. En dan introduceer je tevens de slopende bas van Christopher Pravdica, het slidegitaar-speelveld van Kristof Hahn, de griezelige mellotronakkoorden van Larry Mullins en uiteraard het elektrisch gitaargeweld van Norman Westberg.

En nogmaals, de livebeleving is nog intenser, nog puurder. Swans leeft in het moment, en daar ben je getuige van. Je ervaart dus elke onverwachte wending, en toch voelt het gelijk vertrouwd aan. Het schrikeffect dat de koude douche onderbreekt. Het gedoofde vuur dat bij aanraking nog gemeen nasmeult. Michael Gira in de rol van Messias die de rode zee in tweeën splitst en alwaar je tot de ontdekking komt dat je door bloed omgeven bent. Hij draagt dat personage al tientallen jaren uit en voegt er slechts een nieuw hoofdstuk aan toe.

Het is de opzet om je te hypnotiseren. Dat dit werkt bewijst hij al eerder in het genoemde Lunacy, waar een heksenmantra je in bezwerende staat achterlaat. Datzelfde trucje herhaalt hij in I Am a Tower waar de woorden I, Alone, Will Fix It zalvend, verdovend werken. Om iets te helen, moet het eerst kapot. Ook hier een vrouwenstem om dat helen in werking te zetten. Zijn echtgenote Jennifer Gira vervangt hier zijn vroegere geliefde Jarboe.

Is de toren het in verval geraakte Witte Huis, het paradijselijke onderkomen van de zittende president? Een geraamte zonder inhoud? Michael Gira laat zich er niet over uit, al blijkt dat de song tot stand komt na een vreemde seksueel getinte droom over Donald Trump. Grappig hoe hij die sterrenstatus met een stukje van David Bowie’s Heroes en Lou Reeds Heroin bekroont. Verder verschilt de opzet niet van The Healers, de wond open krabben, met een bijtend middel ontsmetten en vervolgens met een schoon doekje verbinden.

Het titelstuk Birthing staat tevens op het door crowdfunding tot stand gekomen Live Rope. Het is letterlijk de geboorte van nieuw werk, met een lang uitgerekt ambient new age intro. Hoe snel kan je die prille onschuld ontkrachten? Nou, heel snel dus. Michael Gira heeft er amper 22 minuten voor nodig. Genoeg om een mensenleven in zijn puurste vorm te vergallen. De goede man is de zeventig jaar reeds gepasseerd en zal niet rusten voordat hij zijn laatste zaadje aan kwaadaardige energie verspild heeft. Birthing gaat in een ouderwets stukje postpunk over, aanmoedigend positivisme, om in donker metaalgruis weg te zakken. Een goedbedoeld presentje verpakt in zwart cadeaupapier.

Het relatief korte Red Yellow van bijna 7 minuten lang komt wel in de studio tot stand. Hier haalt hij het album Greed nog eventjes aan. Hoe kan het anders in een wereld die door lust geregeerd wordt? De ziekelijke lust om de wereld te beheersen. Michael Gira fluistert zich in echo’s door de track heen. Lust en begeerte. Bassist Christopher Pravdica is verantwoordelijk voor de seks, de glam en de funk, hij zet die lust op de kaart. Gastmuzikant Andreas Dormann laat zijn saxofoon naar overgave smeken, krijst en schreeuwt van zich af.

De spookachtige Guardian Spirit drones en het engelengezang van Jennifer Gira worden door luidruchtige mokerslagen verstoord. Ergens op de achtergrond fluit Phil Puleo er berustende melodielijnen doorheen. Als Michael Gira vervolgens je ziel binnenkruipt, weet je dat het menens is. Hij zal niet rusten voordat hij al het leven uit je gezogen heeft. Een beangstigend horrorscenario met een dodelijke afloop. De in drones gevangen sirenes kondigen het einde der tijden aan. Het is de climax die Swans al vaker heeft toegepast, maar telkens weer roept het een beklemmend angstig effect op.

Na de liefdesverklaring van een dochter aan haar moeder volgt een kakofonische regenbui aan metaalgeweld. The Merge komt grotendeels in de studio tot stand, waar elk aanwezig instrument gruwelijk mishandeld wordt. Een krankzinnig hoorspel met tot het uiterste gaande destructief gitaarspel, geluidsterreur en een onderschikte Michael Gira. Totale overgave met flarden aan overstuurde blazers en de nerveuze, heen en weer wandelende bas, die als een bezeten beest tekeer gaat. De geest van Ray Manzarek legt beslag op de ziel van toetsenist Larry Mullins. We zijn allemaal riders on the storm, al is de storm van Swans een heftige allesvernietigende orkaan.

Het afsluitende (Rope) Away is van een bijna kristalheldere schoonheid. De gitaren staan prominent op de voorgrond opgesteld en benutten nog steeds elke vrijgegeven ruimte. Toch is het vooral een poging om evenwicht te creëren. (Rope) Away is zacht, bijna dierlijk aards. De melodielijnen strekken zich lui en tevreden uit om in middeleeuwse folk klanken te eindigen. (Rope) Away is het overkoepelende thema van de Live Rope concertreeks. Een onderzoekingsfase die uiteindelijk de weg naar nieuwe invalshoeken opent.

Michael Gira heeft aangegeven dat hij in het vervolg niet meer zo groots zal uitpakken. Het kost hem teveel energie, en gezien zijn leeftijd is het logisch dat hij het rustiger aan wil doen. Bij Michael Gira weet je dat echter nooit zeker. Niemand is zo onvoorspelbaar.

Swans - Birthing | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Instant Holograms on Metal Film is vergelijkbaar met een gemiddelde Britse zomer. Het duurt te lang voordat deze zich aandient, en als het zonnetje al een beetje gaat schijnen, zijn we al snel tevreden. Er is altijd behoefte aan een lekker ontspannen sfeertje, het wekt een fijn soort van nostalgie op, en herinnert ons aan de lange autoritjes richting het zuiden. Het dromerige Stereolab bezit het vermogen om die multiculturele invloeden tot een zwoele smeltkroes te vermengen. Stereolab werkt zich omhoog in de periode dat ook de triphop opkomt, en hoewel ze beiden dat film noir gevoel in werking zetten, is Stereolab minder broeierig. De band mengt naast de jazz vooral krautrock en Zuid-Amerikaanse exotica in hun sound.

Instant Holograms on Metal Film heeft een vervelende voorgeschiedenis, waar je zeker even bij stil moet staan. Als zangeres Mary Hansen in de laatste maand van 2002 bij een tragisch verkeersongeval om het leven komt, heeft dit natuurlijk zijn weerslag op het Londense avantgardistische elektropop-gezelschap. Ongeveer een jaar later wordt hun tiende studioalbum Margerine Eclipse nog uitgebracht, wat je als een waardig eerbetoon aan het overleden bandlid kan beschouwen, daarna is het klaar.

Voorzichtig krabbelen ze overeind en laat Stereolab vanaf 2019 laat Stereolab weer van zich horen. Er volgen een wereldwijde tournee, uitgebreide heruitgaven van de platen en de mooie Electrically Possessed (Switched on Volume 4) verzamelaar. Toen ze anderhalve maand geleden aangaven dat er op zeer kort termijn een volwaardige nieuwe schijf zou verschijnen, waren alle ogen op het avontuurlijke gezelschap gericht. Marie Merlet is een waardige opvolger van Mary Hansen, het is echter oudgediende Lætitia Sadier die de fakkel ontsteekt en het vuurtje opnieuw laat branden. Deze Française blijft hoofdleverancier van de beeldende teksten en de bijna chanson-achtige, ‘zuchtmeisje’-benadering van de songs.

Na de futuristische Mystical Plosives elektroregen volgt in het zwaar aangezette Aerial Troubles het besef dat de wereld al vijftien jaar in een slaapmodus verkeert. De Brexit en pandemie leiden slechts tot stagnatie. Misschien voelt Instant Holograms on Metal Film daarom wel zo vertrouwd aan. Men twijfelt of er behoefte aan verandering is, of dat men juist het oude zekere prefereert. Stereolab brengt dit samen, het is aan de luisteraar om hierin zijn eigen weg te volgen.

Melodie Is a Wound is de politieke bewustwording dat de vrijheid ons ontnomen wordt. De nieuwe waarheid is een samenloop van onwaarheden, met het kapitalisme als regerende factor. Er hangt een kenmerkende psychedelische vaagheid overheen. Prikken we door die ballon heen, of staat deze voor de zwevende kiezer die geen keuzes durft te maken. Holograms on Metal Film is muziek voor het hart, en door het hart gemaakt. Le Coeur et la Force en ook een track als Colour Television doorbreken die grijze visualisatie.

De gebeurtenissen uit het verleden, en de langdurige sabbatical hebben hun nawerking op Stereolab gehad. Voeg daar nog een stuk volwassenheid en wijzere denkwijze aan toe en je komt aardig dicht bij de kern van de plaat uit. De bezinning zit hem nog steeds in die instrumentale dansbare fases, daar dringt de werkwijze het beste door en werpt het zijn vruchten af. Met de complexe jazzy benadering van Immortal Hands verkennen ze een bijna visueel werkveld, waar meerdere lagen zich op elkaar stapelen.

Nuancedifferentiatie is het codewoord. Stereolab bouwt daarmee luchtkastelen om fantasieën te verwezenlijken. Natuurlijk is hun ‘kosmische toekomstmuziek’ niet vernieuwend meer en ademt het een bijna onhaalbare goddelijke spiritualiteit uit. Het creëert in ieder geval wel een positiever beeld dan hoe het daadwerkelijk met de maatschappij gesteld is. En hoe mooi is het eigenlijk niet om dit verlangen te koesteren?

Stereolab - Instant Holograms on Metal Film | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Niets is zo onvoorspelbaar als de Brusselse muziekscene. Dat moet Purrses ook gedacht hebben. Laten we maar de nodige verwarring zaaien en de luisteraar op het verkeerde spoor zetten. Na een spookachtig jazzy Intro, met donkerbruine kroegpiano, volgt de overgang naar het ouderwets rockende Reality Fantasy. Dwarse gekte met stekelige weerhaken en de charismatische zangeres Laura Ruggiero in de rol van boegbeeld.

Purrses schets met Reality Fantasy een schijnwereld waarin je heerlijk wilt verdwalen. Tegendraadse funkwave met een kinderlijke speelsheid. Door deze bevlogen aanpak onderscheiden ze zich van het al maar groeiende muzikale aanbod. Het is geen poging om bewust het experiment op te zoeken en hier de nodige moeilijkdoenerij overheen te gooien. Juist de eenvoud van liedjes maken staat op de voorgrond. Ongedwongen tegelijk een tikkeltje chaotisch. Plezierig enthousiasme, laten we het daar maar op houden.

Hou die Brusselse school in gedachten en herplaats dat decor in de artrock scene van het New York uit de jaren zeventig. Purrses grijpt voornamelijk naar dat bruisende CBGB-nachtleven terug, waar artiesten elkaar inspireerden en beter maakten. Voeg daar als gepeperd ingrediënt nog wat ongezouten kinky indie en stedelijke glamrock aan toe en je komt aardig bij de sound van Purrses in de buurt.

Natuurlijk straalt Laura Ruggiero ook dat krachtige feministische uit. In het raadselachtige ?? voegen Naomie Klaus en Aurélie Poppins zich bij haar en creëren ze een soort van girlband all-star dreamteam. Als meiden onder elkaar onschuldig tegen de maatschappij schoppen. Geweld lost niks op, waarom dan niet het machtsverschil in de slaapkamer uitvechten en vervolgens bevredigend tegen elkaar aankruipen. Het zelf ontdekkende Self Porn en het duidelijk seksueel uitgesproken Ride the Dragon is rode oortjes rock, en ook dat is een vorm van het breed gedragen Reality Fantasy.

Dat alles maakt Purrses cool en eigenzinnig. Laura Ruggiero presenteert zich als een brutale rockchick. Ze neemt zichzelf niet te serieus en houdt de luisteraar geen spiegel voor. Integendeel, ze gebruikt die spiegel om zich net wat beter te presenteren en mooier aan te kleden. Je mag de wereld zeker wat mooier inkleuren. Laat je fantasie de vrije loop gaan, en droom zo’n veertig minuten ontspannen weg. Purrses is een frisse wind welke dit broeierige klimaat juist nu zo hard nodig heeft. Je leeft maar een keer en dan kan je daar beter het beste uit halen.

Purrses - Reality Fantasy | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Platenlabel Bureau B richt zich de laatste jaren op de vergeten pareltjes uit het vroeg jaren tachtig Neue Deutsche Welle tijdperk. Das Kinn ademt in alles die sfeer uit, maar blijkt dus een hedendaags project van Toben Piel te zijn. Geboren in 1980 en in het dagelijks leven werkzaam als verpleegkundige in de ouderenzorg. Een jong hart dus met een oude ziel en de liefde voor alles wat op muzikaal gebied rond zijn geboorte in Duitsland gaande is.

Nadat hij in het verleden al verschillende soundscapes voor dansvoorstellingen en theaterproducties in elkaar gemonteerd heeft, is het nu tijd voor een heus album. Helemaal nieuw is het echter niet, op zijn eigen onafhankelijke MMODEMM cassettelabel werkt Toben Piel al samen met performer Charlotte Simons. Les Trucs is een onnavolgbare trip door het elektro landschap, zeker niet voor de grote markt geschikt, maar absoluut de moeite waard. Ruinenkampf van zijn alter ego Das Kinn is net wat toegankelijker. Een voorzichtige stap met acht indrukwekkende eindstukken, waarbij vooral zijn rebelse harde punkstem de verbindende factor is, verder schiet het echt letterlijk alle kanten op.

Het is een luguber idee dat Toben Piel begraafplaatsen bezoekt om inspiratie op te doen. De gedachte daarachter is minder vreemd, want daar vindt de geluidskunstenaar juist de rust om dichter bij zichzelf te komen. Deze plek symboliseert ook de afbrokkeling van de menselijke geest en het lichamelijke verval. Hij ontvlucht de dagelijkse hectiek om zijn eigen visie naam te geven en worstelt zich door de verwarring heen. Dat hij in eerste instantie voor cassettes kiest om zijn muziek op uit te brengen, heeft te maken naar zijn hang naar de ondergrondse zelfredzaamheidssystemen, waar anarchisten illegaal hun muziek produceren en aan de man brengen. Dit alles om dicht bij die scene van rond 1980 te komen, waar een verscheurd Duitsland nog de realiteit is.

Openingstrack Jamais Vu is een cover van het Oost- Berlijnse Teurer Denn Je en heeft zijn oorsprong nog net voor de val van de Berlijnse Muur. Dat er iets gaande is, voel je overduidelijk in de spanning van dat nummer. Er is slechts nog een duwtje nodig om het regiem te doorbreken en Duitsland opnieuw te herenigen. De versnellende beats geven de hartslag aan, waaroverheen Toben Piel de nodige gothic tragiek drapeert. Er zit veel theatrale cabaret in, met afstompende ritmes. Het is de verbitterende droom, verlangend naar een beter leven, niet wetende dat dit bijna binnen handsbereik ligt. Dat maakt het allemaal zo treurig.

Het industriële Oneironaut Sei Wachsam verwezenlijkt die droom tot een ware nachtmerrie. De val van het communisme veroorzaakt een oneerlijk grensgebied tussen arm en rijk, met veel werkeloosheid en onzekerheden. Het is juist de antireactie op de tachtig Neue Deutsche Welle van het avant-gardistische Einstürzende Neubauten die je hier terug hoort. Rauw, confronterend en direct. Ondanks dat ze in het welvarende West- Berlijn hun roots hebben, ademt het in alles die onvrede uit. Het is komisch dat juist Mark Chung van Einstürzende Neubauten Jamais Vu uitbrengt. Alles is doordacht en heeft blijkbaar een reden.

De Ruinenkampf synthpop coldwave staat dus voor de leegte van het bestaan. We zijn slechts omhulsels die met gespierde afgetrainde lichamen het strand trotseren. Veel buitenkant, weinig inhoud. We zitten vast in een tijdmachine met de Middeleeuwen als eindbestemming. De technologie maakt de mensheid lui en onwetend. De hersenen functioneren in een stand-by positie. Alle Rüsten Auf mengt de agressie van de punk met het beeldende van de hiphop. Beiden zijn vormen van stadse straattaal en het daaruit voortvloeiende verzet en eigenlijk spreken ze hetzelfde soort van opruiende ongenoegen uit. Kunstmatige perfectie is de maatstaf waaraan we in een kunstmatige maatschappij aan moeten voldoen. Alle echtheid en emoties zijn weg gefilterd.

In het dreigende Souterrain intermezzo vliegen laaghangende drones als aasgieren rond. Normaal geeft een intermezzo rust, hier versterkt het juist dat naargeestige verstikkende beklemmende. Door de Krautrock mistflarden heen klinkt de treurige saxofoon van Markus Krispel door. Het is slechts voorspel tot het uptempo stevig van zich afzettende Die Ratten. Het uitschot hergroepeert zich tot een ondergronds verzet. Ook Die Ratten versterkt in alles de laatste dagen voor de val van De Muur. Bijzonder hoe Toben Piel dit thematisch zo sterk uitwerkt, hij kent slechts de verhalen en is er nooit een directe getuige van geweest.

Het futuristische Tempel des Todes herenigt de kerkhof inspiratiebron met de definitieve ondergang van de mensheid. De ironie van Nichts staat voor het onnodig afhankelijk opstellen. Alles is vervangbaar, niets is relevant, alles is relevant, niets is vervangbaar. De paradox van het leven leidt tot niets. Ruinenkampf is een onverwerkt trauma wat we liever ver wegstoppen, Toben Piel graaft met Das Kinn die pijn weer op.

Das Kinn - Ruinenkampf | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Vanuit de geen toekomst visie van de punk komt het hoopvollere new wave voort, al spreekt men daar ook de angst voor een dreigende wereldoorlog en toenemende milieuproblematiek uit. Het is doeltreffend om je boodschap in je moederstaal te verkondigen. En zo ontstaat in Duitsland de muziekstroming Neue Deutsche Welle, die het ook in het buitenland goed doet. Toch bereiken veel kwalitatieve goede acts geen groot publiek, omdat het aanbod zo groot en divers is. Bureau B besteedt ruim zeven jaar geleden al aandacht aan het Vono debuut Dinner für 2 en nu is dan eindelijk opvolger Modern Leben aan de beurt.

Vono is het project van de Berlijnse broers Norbert en Volker Schultze dat al snel door het in Hamburg gevestigde Sky Records van Günter Körber wordt opgepakt. Dit duo haakt pas rond 1982 in, waardoor er buiten de Krautrock ook veel invloeden van Britse bands hoorbaar is. Dit alles maakt Vono een interessant gezelschap met een uniek veelzijdig eigen sound.

Bijzonder dat dit tweetal zo’n krachtige muur aan geluid creëert. Maar ze zijn toch echt voor de gitaar explosies, de puntige baspartijen, het kille toetsenwerk, de doeltreffende ritmes en de diepere zangpartijen verantwoordelijk. Hoe mooi is het dat je deze interesses met je bloedbroeder deelt en dit tot een meer dan waardig resultaat omzet. Ich Steh Im Regen geeft de duisternis van de gothic kleur. Een grijze deprimerende track, waarbij ze de Wire postpunk beginselen in het Duits vertalen.

Alles draait om het escapisme. Modern Leben is de Big City soundtrack van Hamburg, waar het nachtleven wenkt. New Romantics glam doorbreekt de sleur van de dagelijkse gang van zaken. Deze generatie spreekt dezelfde taal van onvrede die zich over heel Europa verspreid, al gebruiken ze er overal hun eigen woorden voor. Moraalridder Fred Der Ritter draagt zijn visie op een evenwichtige maatschappij uit en trekt ten strijde tegen het onrecht. In principe verschilt het weinig met wat er in de rest van de wereld gaande is. Misschien is de sarcastische ondertoon wel het beste wapen.

Modern Leben is het verzet tegen het conservatisme. De generatiekloof die het oorlogstrauma achter zich wil laten, en vooruit denkt. Met de krautrock van Nachtwanderer sluit Vono het verleden af. Und Niemand Weiss benadrukt dat niemand de toekomst onder controle heeft, maar met stilstand kom je geen stap verder. Het rauwe grensgebied van de postpunk onderdrukt de uptempo funkwave van Automaten. Modern Leben schakelt tussen de arbeiders anarchie van de punk, het nihilisme van de doemdenkers van de postpunk en de dromenbouwers van de new wave.

Vono – Modern Leben | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

Na een sabbatical van ruim een half jaar laten de mannen van Guided By Voices eindelijk weer eens van zich horen. Robert Pollard is het liedjes schrijven niet verleerd en met het grimmige van zich afslaande Driving Time opent de band Universe Room. Door zich frontaal op de milieuproblematiek te richten herplaatsen de Amerikanen zich in de jaren tachtig, waar het veelvoudig gebruik van haarlak de ozonlaag flink aantast. Inspireert Robert Pollard zichzelf door het kunstmatige synthpop tijdperk of is dit slechts een van zijn veelzijdige uitspattingen? Het is inderdaad slechts een van die muzikale grillen van de onnavolgbare frontman.

Driving Time verrast de luisteraar met een dichtgemetselde muur aan gitaarnoise waaroverheen Kevin March een flinke dosis een kletterend metaaldrumslagen loslaat. Met een wanhopige emo voordracht zet Robert Pollard zich opnieuw op de kaart. De laatste klanken roken nog na als de I Couldn’t See the Light krachtpop al ingezet wordt. Chaotische dramatiek waar Mark Shue tegen alle verwachtingen in een reggae basloopje instart. Maar bij een band als Guided By Voices moet je geen verwachtingen uitspreken, je moet het gewoon ondergaan. Hoe geniaal de subtiele koerswijzingen zijn, weten we allang, en ook met Universe Room houden ze dat constante hoge niveau bijna de hele plaat vast.

De vindingrijkheid van The Beatles wordt vaak geëerd, het is een band als Guided By Voices die deze erfenis volledig uitbeent en er een eigen draai aan geeft. Gooi daar nog de nodige Paisley Underground sixties janglerock, theatrale progrock en de schoonheid van de perfecte Big Star popsong doorheen en je komt aardig in de buurt van Universe Room. Aardig, want Guided By Voices blijft Guided By Voices en geeft er een eigen twist aan. Tegenwoordig verbazen we ons van het snelle tempo waarmee dit uit Ohio afkomstige gezelschap hun platen uitbrengt. Vergeet niet dat artiesten vroeger het ene na het andere meesterwerk maakten en ook niet onnodig in de studio vertoeven.

Het psychedelische dromerige I Will Be a Monk klinkt alsof Noel Gallagher zich als gelegenheidsgitarist bij R.E.M. heeft aangesloten. Dit is toch echt de verdienste van Doug Gillard die dat trucje later nogmaals in Aluminum Stingray Girl herhaalt. Jammer dat hij zich niet meer van dit soort momenten toe-eigent, het biedt zoveel extra’s. Aluminum Stingray Girl is tevens een noemenswaardige explosieve albumtrack met bijna oorverdovende beangstigende dreiging. Dat onverwachte maakt Universe Room juist zo interessant. Zo verwacht je ook geen strijkers in de jaren zeventig The Great Man powerrock, die zitten er weldegelijk in.

Het instrumentale The Well Known Soldier is een overbodig niemendalletje, het catchy Hers Purple had gerust wat langer mogen duren en ook Independent Animal is te fraai om na amper een minuut te eindigen. Blijkbaar schrikt het Robert Pollard nog steeds af om een perfecte popplaat te maken. In het schizofrene verknipte 19th Man to Fly an Airplane waanzin krijgen de muzikale stemmingswisselingen de overmacht. Ideeën worden tot een gedeeltelijk verteerbare maaltijd door elkaar geprakt. Het is de stoorzender tussen een veelvoud aan verkeerd op elkaar afgestelde kanalen.

Zo sterk als de eerste helft van de plaat zal het niet meer worden, al stellen de overige tracks zeker niet teleur. Het vervreemdende Elfin Flower with Knees is een positieve uitschieter naar boven. De koortsige drugstad song FranCisco toont de keerzijde van de stimulerende liefdesmiddelen, liefde die kunstmatig opgewekt wordt en een verslavend effect oproept. Guided By Voices raakt het overzicht kwijt, en waarschijnlijk is dit weer een bewuste zet van Robert Pollard om wat dieper na te denken. Grappig dat ze juist dit relaxte West Coast georiënteerde nummer met Latijns-Amerikaans passie aankleden.

Aesop Dreamed of Lions bezit dat traditionele Guided By Voices geluid waar de band ooit naam mee maakt. Universe Room is net wat donkerder en zwaarder dan wat we gewend zijn. Play Shadows is daarin het toppunt van deze duisternis. Eigenlijk is Universe Room bijna een gepolijste punkrockplaat te noemen. Minder lo-fi, minder rommelig, maar wel maatschappelijk bewust. De Fly Religion ska punk distantieert zich van de vastgeroeste wetten van de geloofsovertuigingen en staat voor een samenvoeging waarin elke God gelijk is. Het nieuwe denken volgens de vredelievende wijze ideologie van Robert Pollard. Zo mooi kan het zijn.

Guided by Voices - Universe Room | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Jarenlang doet de Revolution Hall dienst als lesruimte van de Washington High School te Oregon in Portland. Maar als deze school door reorganisatie en fusies in 1981 zijn deuren sluit, wordt dat gebouw niet meer gebruikt. Om de historische panden te behouden verbouwt vastgoedbedrijf Veneral Properties het in 2015 tot een nieuwe bestemming, en krijgt het in gerenoveerde staat de functie van concertzaal. Adrianne Lenker bivakkeert tijdens haar Bright Future tour drie dagen op deze locatie en besluit om die ervaringen in een uitgebreid concertverslag vast te leggen. Het resultaat krijgt de toepasselijke naam Live at Revolution Hall mee.

Verwacht geen gepolijst optreden, dat is niet de opzet van het geheel. Live at Revolution Hall klinkt als een kwalitatieve slecht opgenomen bootleg, eentje die eind vorige eeuw illegaal onder de toonbank verkocht werd. Zo’n gevalletje aan amateuristisch kluswerk met de nodige gebrekkige schoonheidsfoutjes, en waarop het gelach, het gehoest, het langskomende verkeer en het applaus van het publiek niet weg gefilterd wordt. Het heeft zeker zijn charme, al luistert het niet echt gemakkelijk weg. Het wekt echter wel de indruk dat je niet dichter bij de liedjesschrijver kan komen dan op dit punt. Als onderdeel van een gedocumenteerde tourfilm zou Live at Revolution Hall beter tot zijn recht komen.

Zelfs de volgorde van de gespeelde songs is niet relevant. Komt hier Blue Lightning de afsluiter van de laatste Big Thief plaat Dragon New Warm Mountain I Believe in You als eerste voorbij, tijdens het oorspronkelijke optreden zit deze een stuk later in de setlist. Natuurlijk worden de Big Thief nummers niet vergeten. Al ligt de focus dus voornamelijk op haar Bright Future album, de plaat waarmee ze haar eerder opgestarte solocarrière definitief verzilvert. Het balletje gaat aan het rollen tijdens het in pandemie stilte opgenomen Songs And Instrumentals tweeluik. Daarop zoekt ze in de bergen van Massachusetts niet alleen de rust op, maar vindt ze uiteindelijk ook haarzelf. Juist die kleingehouden setting wil ze ook op Live at Revolution Hall overbrengen.

Daar slaagt ze absoluut in, al is het resultaat wel heel rommelig en fragmentarisch. Het geeft een vertekend beeld en met een beetje knippen en plakken blijft er eigenlijk maar een uurtje aan geschikt werkmateriaal over. Het is mij niet helemaal duidelijk welke opdracht geluidstechnicus Andrew Sarlo heeft meegekregen. Beschouw Live at Revolution Hall als een ouderwets fotoalbum, waar sommige vergeelde Polaroid plaatjes vervagen, en waar half mislukte kiekjes ook een plekje naast de wat meer professionele probeerseltjes krijgen. En juist die niet geheel gelukte eindresultaten zijn net zo dierbaar. Ook nu is er sprake van het letterlijk vastleggen van momenten, soms rauw, soms opgepoetst. Live at Revolution Hall verschijnt gelimiteerd op 500 cassettebandjes, wat zijn charme heeft maar wie draait deze tegenwoordig nog?

De sfeer is in ieder geval zeer ontspannen en gemoedelijk. Soms is de weg van de introductie bijna net zo lang als de uitvoering, maar daarna gebeurt er ook daadwerkelijk iets. Het vrij recente Born For Loving You schrijft Adrianne Lenker in 2023 voor Big Thief en belandt dus niet op Bright Future. Met haar schor gezongen stemgeluid schakelt ze hier met gemak naar de Dolly Parton klassieker I Will Always Love You over waar ze weer lief en vrouwelijk van zich laat horen. Och er zitten genoeg fraai uitgevoerde pareltjes tussen. Zo blijft er van de new wave dromerigheid van Big Thiefs Little Things een kaal folk nummer over. Bijzonder wat het elimineren van de opzwepende drums in werking zet. Op papier is het exact dezelfde song, in de praktijk blijkt dat niet het geval.

Ze trakteert ons op het onbekende verstillende Happiness, wat nogmaals haar schrijverskwaliteiten benadrukt. Het fragiele Cut My Hair komt opeens veel volwassener over en het stevig rockende Time Escaping mag je door de live luchtigheid nooit meer serieus nemen. En toch mis je bij dit soort songs het bandgebeuren van de overige Big Thief leden. Van die stabiele basis blijft weinig over. Pianist Nick Hakim en violist Josefin Runsteen zijn dan tevens op Bright Future actief, ze bezitten niet die hechtheid en fundamentele kracht welke van Buck Meek, James Krivchenia en uiteraard Adrianne Lenker wel die drie-eenheid maken. Een gemis wat nogmaals benadrukt hoe goed Big Thief in elkaar steekt. Slechts Orange overtreft door de aanwezigheid van Josefin Runsteen en specifiek haar strijkersaandeel het origineel.

Live at Revolution Hall is een geinig hebbedingetje, vooral leuk voor de echte fans. Die luisteren door de niet altijd zuiver gestemde gitaar heen en kunnen de grapjes tussendoor het beste waarderen. Adrianne Lenker is hier niet de neurotische perfectionist die zich afzijdig en verlegen opstelt. Juist die soms zelfs knullige uitvoeringen verrassen mij in het bijzonder. Je mag gerust fouten maken en stukken teksten vergeten. Het heeft zijn charme al is het zonde dat hier zo de nadruk op ligt. Maar dat vergeet je eenvoudig weer bij het hemelse Ruined, de meesterlijke afsluiter van Bright Future, een nummer wat live zeker niet aan kracht inboet, al is daar het pianospel ook zeker niet vlekkeloos.

Andere hoogtepunten zijn het tevens van die plaat afkomstige naar haar jeugd verlangende Real House en het verdrietige met de treurviool van Josefin Runsteen opgesierde Sadness as a Gift, waar live nog een sprankje aan hoop doorheen wringt. Ook het positieve opruimende Vampire Empire wordt opgewekt vrolijk aangekondigd, en getuigt van de nodige zelfspot. Hier werkt het dus wel, de zeer aanwezige Spud Infinity mondharp roept vooral irritatie en migraine op. Nu eerst nog de overbodige rotzooi van Live at Revolution Hall opruimen tot er een evenwichtige plaat overblijft, en deze alsnog op vinyl en compact disc uitbrengen.

Adrianne Lenker - Live at Revolution Hall | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Het is alweer ruim twintig jaar geleden dat de excentrieke zussen CocoRosie mijn aandacht trokken. De eerste kennismaking was hun tweede Noah’s Ark plaat, waarop het kleurrijke duo als hedendaags uitschot poseerde, met een uiterlijk vertoon waarin al het foute van de jaren tachtig en negentig samenvloeide. CocoRosie gaf een artistieke draai aan housebroeken, opgeknipte haarmatjes en acid vrolijkheid. En zo kan je hun muziek eigenlijk nog steeds beschouwen: een mengelmoes van barokke opera, zigeunervolk en straat hiphop, dit alles onderverdeeld in een dromerig indierock jasje.

De teksten zijn gewaagd, een tikkeltje feministisch en de zang switcht van het gemeen demonische van Bianca Leilani “Coco” Casady naar het klassieke diep hemelse van Sierra Rose “Rosie”. De schoonheid van lelijk durven te zijn, de lelijke kantjes van de smetteloze schoonheid. Er volgen meer albums, Written In Music pakt hun vijfde album Heartache City op. Het verlangen naar vastigheid in de onvaste jeugdjaren, waar ze als zwerfnomaden rondtrekken, dan weer gezamenlijk, dan weer van elkaar gescheiden.

Afgelopen jaar stonden ze nog op initiatief van Doornroosje in het Openluchttheater op de Nijmeegse Goffertweide, en waren ze tevens in de Nieuwe Kerk in Den Haag te zien. Er werd nieuw werk gespeeld, probeersels welke uiteindelijk het raamwerk van het nieuwe album Little Death Wishes vormen. Little Death Wishes staat bij de MeToo-beweging stil, de muzikale erfenis waaruit een sterke nieuwe lichting vrouwelijke singer-songwriters ontstaat. Het toont de kwetsbaarheid en de kracht die daaruit geput voortkomt. Het is CocoRosie op het lijf geschreven om hier hun oordeel over te geven.

Little Death Wishes gaat nog verder terug. Bij Wait for Me ligt het machtsmisbruik in de scheve verstandverhouding tussen een vader en dochter in een ontspoord gezin. Een gewelddadig verhaal waar amper liefde aan te pas komt. Juist die liefde is zo onmisbaar, zeker in de ontwikkeling van een kind. De situatieschets is net zo verknipt als de aanpak van CocoRosie. Een romantisch verlangen naar iets wat het leven compleet maakt, de stukjes aan elkaar verbindt. Een musicalnummer met haperende breaks en doeltreffende beats. De eerste van een twaalftal Little Death Wishes, waar de dood vaak de enige uitweg is. Er hangt een donkere rouwrand glans over de plaat heen, en benadrukt nogmaals dat sprookjes zeker niet altijd een gelukkige afloop hebben. Het verscheurende Little Death Wishes is heftig confronterend, een zwarte persoonlijke kant van CocoRosie.

Cut Stitch Scar waagt zich in de duisternis van de nacht, veilig met de glinsterende sterren als getuigende bewakende lichtjes die deze donkere gemoedstoestand doorbreken. Gemarkeerd door de pijn, de wonden oppervlakkig zichtbaar, de diepte van de snee is lastiger in te schatten. Ook hier de hulpvraag waarmee het slachtoffer een engel hoopt te bereiken, die haar definitief van deze ellende verlost. Wereldse new age met melancholische dreampop en retro ambient house verwijzingen. Muziek waar ze in hun jeugd mee opgegroeid zijn. Het voor eeuwig beschadigde Yesterday benadrukt nogmaals dat die cirkel van geweld bijna niet te doorbreken is. Het drankprobleem zit in de genen ingekapseld. Een onuitroeibare verdorvenheid wat zich als een kankergezwel parasiteert. De kinderlijk speelse rap van Bianca Casady leent zich hier perfect voor.

Het korte Luckless leidt het beschuldigende door haatgevoelens gevoede Paper Boat in. Luie slacker hiphop, het kwaad dringt zich op, dringt het huis binnen. Ook hier bewapent het tweetal zich met bijna onbevlekte luchtigheid. Schijn bedriegt, de dood als enige uitweg. In de It Ain’t Easy pianoballad is die ziel al gestorven, en is het lichaam slechts een eenzaam leeg omhulsel. Een met enkele eenvoudige toetsenaanslagen en een opbeurende beat opgesierd indrukwekkend schouwspel. Soms moet je het gewoon zo simpel mogelijk houden. Het huwelijk biedt geen oplossingen, het is schone schijn. Nothing but Garbage, de vrouw als inwisselbaar wegwerpproduct. Funky met kopstem gezongen hedendaagse vrouwelijke R&B met stoere bijna mannelijke raps.

Least I Have You probeert de Wait for Me schade te lijmen. Ook hier de verwijzingen naar een gebroken familiesituatie, waar een moeder voor haar kinderen opkomt. Het is de terugkerende angst, de slapeloze nachten in een bestaan zonder toekomstperspectief. Schrijnend en ziel rakend. Girl in Town benadrukt nogmaals dat gebrek aan liefde, het seksuele misbruik en de hele nasleep daarvan. Er is een prachtrol voor Chance the Rapper weggelegd, zijn melodieuze aanpak ligt in het verlengde van de reggae en raggamuffin en geeft Girl in Town net dat beetje meer. Het trieste No Need for Money is de sleutel van de Pushing Daisies deur. Het uitschot als het onuitroeibare onkruid van de maatschappij. Kansloos omdat ze nooit van kansen hebben kunnen dromen, laat staan verwezenlijken. Unbroken is de pijnlijke conclusie. De toekomst zal nooit beter worden.

De zussen CocoRosie komen zelf uit een gebroken traumatische gezinssituatie voort. Die scheiding werkt op Little Death Wishes door. Ondanks dat ze toen nog erg jong waren, heeft dit blijkbaar zoveel impact op ze gehad dat het op Little Death Wishes allemaal tot uitbarsting komt. Therapeutisch van zich afschrijven biedt hierin ruimte. Ruimte die de lucht klaart, maar die niet de donkere wolken verdrijft. Het is slechts een stukje zelfverwerking, vormgegeven in een indrukwekkend document. Wat verder opvalt is dat het experimentele gedeelte op Little Death Wishes door een meer popgericht inzicht verdrongen wordt. Misschien zorgt die toegankelijkheid wel voor een bredere verspreiding van de boodschap.

CocoRosie - Little Death Wishes | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Het idee achter Ziggy Stardust van David Bowie is gebaseerd op de tol van de roem. Het is een idee dat hierna zeker nog vaker uitgewerkt is. De leden van Eccentronic Research Council bijvoorbeeld geven er een eigen twist aan en creëren een ruimte-reizende rockster die er op uit is om letterlijk de wereld te veroveren. Het hieruit voortvloeiende album Johnny Rocket, Narcissist & Music Machine… I’m Your Biggest Fan is een bijzonder muzikaal hoorspel dat in de lijn ligt van de grillen van Damon Albarn. De band heeft in ieder geval goed naar de eersteling van The Good, the Bad & the Queen geluisterd en voegen er de nodige spacerock-bliepjes aan toe.

Uit Eccentronic Research Council ontstaat het net zo interessante The Moonlandingz, waar de twee kernleden Adrian Flanegan en Dean Honor een samenwerkingsverband met Lias Saoudi en Saul Adamczewski van Fat White Family aangaan. De geboorte van de elektronische glamrockplaat Interplanetary Class Classics is in 2017 een feit.

Als na een stilte van acht jaar dan eindelijk opvolger No Rocket Required verschijnt is Saul Adamczewski stilletjes vertrokken. And then there were three… Uiteraard heeft dit de nodige gevolgen voor de sound van The Moonlandingz. Of Saul Adamczewski verantwoordelijk voor het rockelement is, laat ik in het midden. Na zijn afscheid verleggen de overige bandleden in ieder geval het accent nog meer naar de dance. Je mag gerust Sydney Minsky-Sargeant, het brein achter Working Men’s Club, als zijn vervanger beschouwen. Hij schrijft in ieder geval aan het merendeel van de tracks mee. Ook aan de samenwerking met Sean Lennon die de eerste plaat produceert komt een einde, hij speelt nu slechts nog wat orgelpartijen van All Out of Pop in.

De clubhouse van Some People’s Music zou prima op de Trainspotting-soundtrack passen. Worden daar de openende spoken words van Renton (Ewan McGregor) door PF Project nog tot Choose Life bewerkt, The Moonlandingz gaat met een ander hoofdrolspeler uit die film namelijk Spud (Ewen Bremner) in zee. Het opgefokte Some People’s Music is weer met gemak naar Park Life van Blur te herleiden, dus die binding met de Damon Albarn erfenis blijft intact. Iggy Pop leverde voor de Trainspotting twee van zijn klassiekers (Lust for Life en Nightclubbing) aan, en is niet te beroerd om voor de easy listening song It’s Where I’m from zijn medewerking te verlenen. Lekker psychedelisch met die verhalende doorleefde stem van Iggy Pop die mijmerend herinneringen uit het verleden ophaalt. Ergens in een achterafzaaltje worden een anonieme straatsaxofonist en Zuid Amerikaanse percussionist in de echt verbonden. Deze twee schakeltracks geven het nachtsfeertje van No Rocket Required perfect aan.

The Sign of a Man zou geen slecht figuur in de alternatieve dance charts van anno 1990 slaan. Een vleugje aan gothic rock, een veelvoud aan Electric Body Music en de gekte van de theatrale postpunk. Een floorkiller voor de latere uurtjes. Het met de nodige opgesierde manische funkpop/new wave van The Insects Have Been Shat On gaat nog wat verder terug in de tijd. Het opzwepende oriëntaalse Yama Yama introduceert voorzichtig de techno, het grimmige Give Me More mikt op discofunk en electroclash terwijl het epische afsluitende The Krack Drought Suite (Pts. 1-3) gretig van de nadreunende gabbercultuur gebruik maakt.

Lias Saoudi kruipt met stemvervormers in het fictieve Johnny Rocket personage en treft onderweg behalve de al eerder genoemde Iggy Pop en Ewen Bremner ook nog Nadine Shah en Jessica Winter. Verder verzorgt de van Primal Scream bekende Hannah Hu de overige achtergrondzangpartijen. Nadine Shah speelt de partner in het macabere liefdesduet Roustabout en Jessica Winter voorziet het speelse hitgevoelige Stink Foot van de nodige energie. No Rocket Required is een donkere discoplaat. Johnny Rocket vestigt zich definitief op de aarde en struint hongerig de nachtclubs af. Johnny Rocket heeft de integratieprocedures goed doorlopen en zich gemakkelijk aangepast. Missie geslaagd? Niet helemaal. Hij ziet vooral veel ellende en onrecht om zich heen, er is nog veel werk aan de winkel.

The Moonlandingz - No Rocket Required | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Marathon is er niet op uit om in een keer een knock-out uit te delen. Alles is doordacht en tot in de puntjes uitgewerkt. Na de volop geprezen gelijknamige Marathon EP verschijnt dan eindelijk na een wachttijd van twee jaar het volwaardige Fading Image. Vanuit de veiligheid van die onzichtbare schaduwen legt bassiste Nina Lijzenga een loeizware basis voor het van zich afschreeuwende Out of Depth neer.

Probeer die doom oerdreun maar te overtreffen. Het Amsterdamse gevaarte grijpt naar de karkassen van de postpunk terug. Kaal, primitief, met punk als basis en de verbetenheid van een grimmige Kay Koopmans die de zorgvuldig gekozen woorden op ons loslaat. De donkere kant van het bestaan kan je slechts dansend overleven, iets wat ze later nogmaals in het sober uitgespeelde herfstig troebele Shadow Raised a Star benadrukken. In deze onzekere vervallen staat van de wereld is er behoefte aan een band als Marathon.

Ze onderstrepen dit statement door er de nodige indierock donderwolken aan toe te voegen. Het accentueert de hardheid en de hopeloze wanhoop. Bijzonder hoe Kay Koopmans het verbaal klaarspeelt om deze hardheid niet in boosheid te uiten. Marathon ventileert die waanzin in het traag opbouwende Idiocy. Een sensuele roes met een veelvoud aan horrorscenario uitspattingen. Hier bewijst de krachtvaardige uptempo drummende Lennart van Hulst zijn meerwaarde, om vervolgens weer gepast afstand te nemen. Marathon speelt op scherp, maar gaat niet over die grens heen.

Het lichtere, melodieuze Gold is het bewuste stapje terug, net wat optimistischer en dromeriger. Het is niet de opzet om de luisteraars direct de gordijnen in te jagen. Laat verdriet de trots niet domineren, al duiken ze vervolgens met For the Better weer die gevaarlijke zwarte dieptes in. Dat een gitaar emoties kan nabootsen wordt duidelijk als Kay Koopmans dit instrument in Shot Away letterlijk laat huilen.

Vanuit de hartslag van de band pakken ze in het instrumentale doordenderende Fall de rust. Die rust is van pure noodzaak om vervolgens genadeloos met Shadow Raised a Star een doorstart te maken. Slepend, doortastend en met een puurheid, waar zoveel behoefte aan is. Het onheilspellende slotakkoord tast volledig in het duister.

Die totale overgave bereikt zijn hoogtepunt in het afsluitende Away from Home. De heimwee van voortvluchtigen, en het verlangen naar de stabiliteit uit een ver verleden. Een anti-oorlogssong, waar Marathon geen partij kiest, maar slechts de onzinnigheid daarvan uitspreekt. Marathon heeft genoeg podiumuren gedraaid om zich nu goed op de kaart te plaatsen. Fading Image voldoet aan de op de Marathon EP uitgezette startlijnen en is een voortreffelijke debuutplaat.

Marathon - Fading Image | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

stem geplaatst

Mark Lotterman is een ouderwetse muzikale thuisklusser die voor elk album dat hij maakt het hele proces draagt. Na vijf platen zet Lotterman in 2017 voorlopig een punt achter zijn muzikale loopbaan en richt hij zich op het werken in de jeugdzorg. Opvallend trouwens dat iemand die overleden dichters als Simon Vinkenoog en Hans Verhagen tot zijn vrienden rekende, nooit in het Nederlands gezongen heeft. In het Engels zingen heeft echter zijn voorkeur en dat hij op Funny met Nick Cave vergeleken werd, was een groot compliment.

En dan besluit hij na jaren van afwezigheid om het door hem bewerkte gedicht Mystiek Chicago van Hans Verhagen uit 2003 onder handen te nemen. Maar een nummer levert nog geen volwaardige plaat op, dus volgt er een duet met Lucky Fonz III. Aangevuld met vijf overige tracks ontstaat dan het Nederlandstalige Stedentrip. Nog steeds geen volwaardige plaat, wel een goed gevulde ep. Het is de eerste stap naar een koerswijziging waarmee hij een andere doelgroep bereikt. Een goede keuze, zeker nu het zingen in onze moerstaal zo populair is.

Overleden helden kan je dan wel eren, je kunt ze niet meer vragen om aan een nieuwe plaat mee te werken. Cabaretier en liedjesschrijver André Manuel, die in het verleden solo en als zanger bij Krang en Fratsen zijn sporen reeds verdiende, is een waardige opvolger van Simon Vinkenoog en Hans Verhagen. Hij vervult op Wie komt je helpen? een bijrol als zanger en ook saxofonist Joao Driessen hangt vocaal rond. Ze schetsen het straatbeeld van de anonimiteit. Sophie Reekers zingt hier en daar mee en voegt er de nodige neerslachtigheid aan toe. Er is weinig vrolijkheid te bekennen maar het beeld is al met al behoorlijk realistisch.

Mark Lotterman confronteert de luisteraar met diepzinnige verhalen over de sleur van de dag. Het regent nooit de hele dag is een weinig hoopvolle en cynische blik op de maatschappij, waar mensen hun tijd voldoen met uitzichtloze tochtjes naar de markt en in stilte aan eenzaamheid overlijden. Het schetst tevens het beeld van grijze personages, die in grijze auto’s naar hun werk vertrekken en daar de grijze dagen slijten. Frustraties en teleurstellingen die tot huiselijk geweld leiden. Saaie vakanties met je ouders, waarbij geen woord gesproken wordt. We leven in een wereld waar we de toekomst zorgvuldig uitstippelen en waar men vraagt hoe je je jeugd ervaren hebt. Je twijfelt aan de tevredenheid, mag je eigenlijk wel tevreden zijn?

Natuurlijk mag je tevreden zijn, maar om een beetje begrip voor de medemens te tonen is ook niet verkeerd. Het egocentrisme moet doorbroken worden. Mark Lotterman is de observator, die net zolang observeert totdat dit een obsessie wordt. Of houdt hij ons een spiegel voor en weigeren we om onszelf in de ogen te kijken. Mark Lotterman is de nachtburgemeester die ook overdag werkzaam is. We zitten gevangen in een spinnenweb aan herhalingen, waar we niet uit kunnen ontsnappen. Toch hoopt de liedjesschrijver dat deze bewustwording aanspoort om de in slaapstand verkerende hersenen te gebruiken.

Het regent nooit de hele dag bezit de kilte van het new wave/synthpop-tijdperk. Het is ook een polonaise van onzinnigheden die niks oplevert. De liedjes zijn hedendaagse smartlappen die nog het beste in het decor van het radioprogramma Ronflonflon van Wim T. Schippers te plaatsen zijn. Uiteindelijk komt het allemaal goed of juist niet, maar dat is ook prima. Het leven doet pijn en Mark Lotterman biedt je geen doekje tegen het bloeden aan, maar overhandigt je een mes om dieper in die wond te wroeten. Daar raak je de kern.

Mark Lotterman - Het regent nooit de hele dag | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Met de heilige grond van Reading als vestigingsplek kan het bijna niet anders dat The Amazons een festivalband bij uitstek is. Al zijn wij bij hun tweede studioplaat Future Dust gematigd positief en missen we daar een daadwerkelijke koers. We zijn ondertussen twee albums verder en op de poprock van 21st Century Fiction is dat evenwicht wel aanwezig. Nog steeds presenteren ze zich als een gezelschap dat gemakkelijk het familiegebeuren op een festival kan uitluiden, de sound is steviger, recht in je gezicht zelfs.

The Amazons schetst met het 21st Century Fiction-concept een soundtrack van het huidige tijdsbeeld, en ook dat is in alle opzichten steviger en recht in je gezicht. Eigenlijk ben ik vooral positief verrast. Het is net wat duisterder, en dan zit je al snel in de industriële en doom hoek. Ze verdienen het om grote concertzalen plat te spelen, en het glashelder geproduceerde 21st Century Fiction is de juiste stap in die richting.

Living a Lie is een soort van ambient gothic, waar Matt Thomson vervolgens een commerciële twist aangeeft. Living a Lie is het badend in zweet ontwaken. De wereld voldoet al een tijdje niet meer aan je ideaalbeeld, en we bestrijden dat idealisme met leugens. Ze nemen een duidelijk politiek standpunt in. Een boobytrap verpakt in feestuitrusting, gevaarlijk ondermijnend. Op vol volume trappen ze vervolgens de pedalen in bij het stevig rockende Night After Night. Het zijn de hemelse koortjes die er net de nodige luchtigheid overheen gooien.

De rockopera koorzang van (Panic) wordt slechts gebruikt om Pitch Black aan te kondigen. Matt Thomson beseft maar al te goed dat zijn ego hem soms gruwelijk in de weg zit. Als frontman sta je altijd aan, incasseer je die aandacht, omdat dit simpelweg van je verlangd wordt. Er zit heel veel Beatles in het rebelse Come Together-achtige tussenstuk. The Amazons bezitten nog steeds geen eigen geluid, ze maken alleen nu beter van die beperking gebruik.

Mike Kerr van Royal Blood werd gevraagd om My Blood te produceren en je verwacht dan ook een stevige rocker. Toch heeft de gothic rock van My Blood ook iets spiritueels, helends in zich. Het bezinnende Shake Me Down gaat feilloos over in het dansbare Wake Me Up. Een alarmering om de ogen te openen en niet af te wenden. Elke geleefde dag is winst. Een heerlijke potige rocker met heftig om zich heen slaand drumwerk en hardrock gitaarriffs.

Vol spanning werkt de filmmuzieksound van (Intermission) naar het zwaar industriële Joe Bought a Gun toe. Het is de opzet om verwarring te veroorzaken en op gewelddadige wijze een einde aan die innerlijke last te maken. De uptempo countrygospel van Love Is a Dog from Hell is een meer dan geslaagde poging om iets nieuws uit te proberen. Met de funk cross-over van The Heat! Pt.2 betreden we de jaren negentig.

De problematiek van de opwarming van de aarde stamt al uit een decennium eerder, maar is ook zeker nu actueel. Het apocalyptische Heaven Now is het verzoeningsoffer. Dan is de emotionele tragiek van de uit piano geboren jazzy Go All the Way het perfecte eindakkoord. Een band als The Amazons weet donders goed hoe ze klein moeten beginnen om grootst te eindigen. Een tikkeltje over de top, maar dat kenmerkt juist deze Britten. De muziek is op alle fronten doordacht, op de uitvoering valt niks op af te dingen.

The Amazons - 21st Century Fiction | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Gekweld door heftige Long covid legt Will Toledo zich erbij neer dat een toekomst er voor Car Seat Headrest waarschijnlijk niet meer inzit. Zeker als hij daarbij de nodige allergische reacties ontwikkelt, en dit zijn labiele mentale toestand zeker niet ten goede komt. Het had allemaal zo mooi kunnen zijn. Making a Door Less Open werd erg positief ontvangen, maar door deze vervelende omstandigheden besluit de band om er halverwege de tour een punt achter te zetten. In eerste instantie enkel voor de concertreeks, vervolgens komt dus het bestaansrecht van Car Seat Headrest in het geding.

Gelukkig loopt het allemaal anders. Will Toledo gebruikt zijn koortsdromen in het ziekbed om nieuwe plannen te maken en deze te realiseren. In het geval van de frontman levert dit die kenmerkende complexiteit op. De gedachtegang van Will Toledo blijft onnavolgbaar. In zijn hoofd komt het idee van een conceptalbum tot stand, een rockopera met de nodige plotwendingen. Het decor is een fictieve universiteit; Parnassus University genaamd.

Er zitten de nodige verwijzingen naar de superhelden uit de Marvel en Harry Potter boekverfilmingen in verwerkt. Will Toledo grijpt tevens terug naar de Bijbelse geschiedenis en klassieke Shakespeare vertellingen. Uiteraard is The Scholars ook te herleiden tot Tommy van The Who, The Wall van Pink Floyd en The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars van David Bowie. Zang technisch ligt het weer in de lijn van het Sting en Peter Gabriel werk uit de jaren tachtig. Lekker ingewikkeld dus.

En zo krijgt The Scholars vorm. De geleerden, in het geval van Will Toledo, de andersdenkenden, waar hij zichzelf ook onder schaart. En misschien is dit wel het autobiografische element wat hem zo aanspreekt. Het hergroeperen van de outsiders tot een sterke eenheid. In CCF (I’m Gonna Stay with You) wordt er ritmische exotica op een herhalend pianofundament losgelaten, waarna de universele mondiale zangpartijen en experimenteel gitaargepingel het hemels inkleuren.

Een ware afrobeat new wave regenboogsong die oproept om te herenigen en alle kleuren tot een geheel samen te laten smelten. Anno 2025 is er een grote behoefte aan dit soort vredelievende liedjes. Het licht mag weer over het pad schijnen en laat alle neuzen in dezelfde richting wijzen. Er zit zoveel diepgang in, welke zich laag na laag openbaart.

Spirituele gospel volgens de Car Seat Headrest principes. Met Will Toledo als rockende ceremoniemeester moet het allemaal goed komen. Zijn bewustwording is intenser dan voorheen, een nasleep van de pandemie, prettiger en hoopvoller. Een hoera stemming die hem perfect ligt. Car Seat Headrest krijgt in één nummer klaar waar Arcade Fire het hele WE album naar toewerkt, en daar niet geheel in slaagt. Car Seat Headrest legt de lat dus immens hoog.

Devereaux trotseert de gevaren van het leven en besluit om zich te verbreden en het heil ergens anders te zoeken. Deze bagage aan kennis schept hem in eerste instantie vooral twijfel. Devereaux is zwaarder, meer down to earth. De nadruk ligt vooral op de stemkwaliteiten van Will Toledo. Als hij deze op CCF (I’m Gonna Stay with You) nog deelt, dan staat hij er bij Devereaux alleen voor. Will Toledo zoekt het geluk en vindt deze door zijn verleden te accepteren. Het is het einde van de strijd met zijn seksualiteit, geluk dwing je dus niet af, het is vooral gebaseerd op tolerantie van je zelfbeeld. Ook weer zo persoonlijk en direct.

In het sobere bijna suïcidale Lady Gay Approximately folk keert de verloren zoon terug naar huis. Geen vreugdevol ontvangst, er is eerder sprake van bekoelde afkeer. Voor de buitenwereld dood en begraven, de familiebanden afgestorven. God wenkt, en biedt troost en verlossing, het hoofdpersonage is slechts een stap van zijn paradijs verwijdert. De Radiohead Creeps en Nirvana Weirdo’s ontfermen zich als een uitgerangeerd engelen rariteitenkabinet over de uitgestotene in de vreugdevolle swingende glam punkrocker The Catastrophe (Good Luck with That, Man).

In het over de cancelcultuur handelende drukkende Equals zitten de nodige verwijten verwerkt. Handel je vanuit het rationele veilige conservatieve denken of ga je er dwars tegenin en durf je het avontuurlijke vrijheidsidealisme te erkennen. Vrienden worden vijanden, zekerheden worden onzekerheden.

Vervolgens flikt Car Seat Headrest het onmogelijke. In plaats om met een episch eindspel af te sluiten gooien ze er maar liefst drie tracks met een lengte van boven de tien minuten tegenaan. Zelfs in het paradijselijke Gethsemane loert het verraad. Het is een droomvlucht waarmee ze de meer jaren tachtig getinte passages achter zich laten en de driedimensionale wereld van de seventies binnentreden. Nog meer lagen, nog meer wendingen, nog meer experimenteerdrift.

Het Motorpsycho-achtige met vintage orgelpartijen opgesierde Gethsemane omarmt het math jazz freestyle genre en het is jammer dat de zang dit avontuur verstoord. Uptempo ritmes kondigen het gevaar aan, waarna dreigende gitaren het overnemen en progrock donderwolken een aanslag op de track plegen. Ze creëren hun eigen Frankenstein gedrocht, en verwijzen hier bijna letterlijk naar. Schoonheid zit diep van binnen, het is de kunst om deze naar buiten te laten treden. In deze missie slagen ze zeker. Bijzonder dat zo’n lang nummer als eerste single gepresenteerd wordt, Car Seat Headrest is dan ook een bijzondere band.

Ethan Ives neemt de leadzang van Will Toledo in het toegankelijke nachtelijke Reality over, zodat laatstgenoemde zich vooral met die muzikale sfeeromlijsting kan bezig houden. Car Seat Headrest richt de aandacht op de kluizenaars die het daglicht vermijden en het liefste in de veiligheid van de duisternis opereren. Een ode aan de verdwalende zieners die steeds verder van de realiteit afdrijven. Denk aan muzikale genieën als Brian Wilson en Syd Barrett, die zichzelf halverwege onder invloed van drugs het naar perfectie strevende werkproces in de waanzin kwijtraken.

Het dynamische kosmische Planet Desperation start bij de beginselen van het denken, het reptielenbrein. Wat hebben we nodig om te leven, te overleven. Het impulsief handelen. Hoe bouwen we vanuit het niets iets op. Het koninkrijk is gevallen, de duivel heeft zojuist schaakmat gezet. Dit is de Black Star die David Bowie in vervallen staat achterlaat.

Men smeekt Ziggy Stardust om hulp, hij kan enkel alleen maar van een afstand rockend toekijken. Sterren schijnen dan wel voor een eeuwigheid, het hemelrijk kan je niet met het blote oog waarnemen. Prachtig hoe hier aan Pixies memorerende noise explosies het overnemen. Andere helden die je tot inkeer dwingen. Al betaal je hier wel de prijs van vier nummers in één. Een miniatuur rockopera in een grotere setting.

In de afsluitende beat stamper True / False Lover Motown lacht een minachtende Jezus toe. Hij heeft zijn hele dood in scene gezet. De Wederopstanding is een grote misplaatste grap om de mensheid te ontwrichten, reddeloos aarzelend in twijfel achter te laten. Car Seat Headrest is weer helemaal terug, al zal niet iedereen deze plotwendingen prefereren. Hoe vaak kan een band zichzelf uitvinden? Car Seat Headrest is een kat met negen levens. We zijn getuige van de zoveelste geboorte.

Car Seat Headrest - The Scholars | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

België blijft een onuitputtelijke snoeppot aan creativiteit. In grote steden als Brussel en Antwerpen domineert de dansbare combinatie van jazz, soul en rock. Broeierige zwoele nachtclub muziek met de nodige experimentele uitspattingen. Wat In Luik gaande is, is een ander verhaal. In ieder geval zeker volgens de vertellingen van DRUUGG. Daar voedt men zich met het consumenten residu wat na het nachtleven in het riool verdwijnt.

Het is een gedeelte van een underground scene welke hard confronterend van zich afblaft. DRUUGG is eenvoudig te herleiden tot verslavend, maar met een beetje fantasie staat het ook voor druk, compromisloos en ongecontroleerd. Een anarchistische houding die perfect bij de industriële noiserock van dit collectief aansluit.

Met twee gitaristen, een bassist en een drumbeest ontstaat er een geoliede basis. Gitarist Régis Germain en bassist Adrien Chapelle wisselen samen de zangpartijen af, al kan je het niet echt zang noemen. Het is eerder een emo schreeuw om aandacht. DRUUGG trapt zo’n twee jaar geleden als een sympathiek energiek postpunkbandje af. De eerste single I Cried A River ligt nog aardig in het verlengde van het Rotterdamse Rats On Rafts en het vroegere The Horrors werk.

Het is net wat smeriger, met een veelvoud aan fuzz pedalen. De Ride Me Down Easy EP sluit hier mooi op aan, vervolgens hangt er een zonsverduisterende mist over de tracks heen. De band komt tot stand om de verveling van een verregende zomer tegen te gaan, en dat hoor je absoluut terug. Er zit heel veel Seattle triestheid in het Lost geluid. Ook de postgrunge is dus niet ver weg.

Mélopée staat voor klaagzang. Een frustrerende kijk op een in verval geraakte maatschappij. Stoere mannen fado, alleen wordt de melancholie niet geromantiseerd, maar juist bekritiseerd. De duistere noise is grimmig en nodigt uit om materiaal te slopen. Wat moet dit bevrijdend werken. DRUUGG zet dus geen fundament neer, maar zaagt deze vakkundig aan de onderkant om. Alles kan kapot, alles gaat kapot. DRUUGG biedt geen orde, ze reiken je slechts een tegengif aan om de symptomen te bestrijden. Wat daaronder woekert, blijft onaantastbaar. De pijn zal altijd terugkeren.

Je Croyais Pouvoir T’oublier is een mokerslag aan herhalende ritmes, koortsige gitaarriffs en migraine veroorzakende basloopjes. Vervreemdend psychedelisch met een veelvoud aan Franstalige verbale agressie. Het Lost titelstuk hakt er nog harder in, al onderneemt DRUUGG een serieuze poging om hier gecoördineerde zang aan toe te voegen.

De punkrock van Feel It vloeit uit de Ride Me Down Easy EP sessies voort en straalt nog iets hoopvols en gelukzaligs uit. Die duisternis overheerst wel in de met echo’s volgestopte gothicdoom van het aan de punk memorerende sonische straaljagersgevaarte Through the Waves. Het past perfect in het tijdperk dat postpunk nog geen uitgesproken begrip is en alles onder de new wave noemer te plaatsen valt.

Danser Contre Ton Corps wurgt zichzelf met verkeerd afgestelde opname apparatuur, vals gestemde gitaren en onlogische tempoversnellingen. Een antisong pur sang. Volledige zuivere onreinheden. Anticiperen om een popsong genadeloos af te slachten. Jezelf kleineren om vervolgens in een versnelde dopamine overwinnaarsroes te eindigen. Na het psychedelische oorverdovende trashende maan verduisterende Light Is Gone en het lichtvoetige Stay Away remedie tegen de saaiheid van de gewone gang van zaken volgt het breed uitgesponnen Rise.

Rise is de wederopstanding. De asresten smeulen nog na, maar de feniks spreidt zijn vlammende vleugels en werpt een blik omhoog. Als een levende vuurbol ontfermt deze zich over de rust en het evenwicht. De anticlimax in roerige tijden. Dat DRUUGG de capaciteit bezit om zoveel schoonheid uit de noise te filteren, is een prachtig gegeven. Hard je doel treffen, om daarna het vuil lieflijk te deppen. Lost is een frisse wind door het rockklimaat. Dat DRUUGG daarvoor het verleden van de afgelopen decennia aan rockmuziek gebruikt, is ze vergeven. Zonder verleden bouw je niet aan een toekomst.

DRUUGG - Lost | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com