Na de Standing On A Beach verzamelaar sluit The Cure een succesvolle periode met een geslaagde concertreeks af. Het in het Zuid Frankrijk opgenomen In Orange vat perfect samen waar de The Cure op dit moment in het bestaan staat. Er hangt een gemoedelijke sfeer rond het gezelschap, die de nodige zware jaren achter de rug heeft. Om deze stemming te continueren, blijven ze vervolgens een beetje in de omgeving van het zomerse Florence hangen. Het bandsgevoel is sterk genoeg, waardoor Robert Smith de overige muzikanten de vrijheid gunt om met ideeën te stoeien, en vervolgens met deze in Londen opgenomen demo’s aan de slag te gaan. Het is echter oudgediende Lol Tolhurst die deze kans niet oppakt en er minimaal gebruik van maakt.

De frontman heeft duidelijk van de ellende rondom het The Top opnameproces geleerd. Deze plaat heeft hij grotendeels met ingehuurde muzikanten ingespeeld, omdat The Cure daar geen echte eenheid meer is. Die eenheid is er wel bij opvolger The Head on The Door, en Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me is hier een logische voortzetting van. Zelf ben ik niet zo’n voorstander van dubbelalbums. Bij Mellon Collie and the Infinite Sadness van The Smashing Pumpkins haak ik na het eerste schijfje vaak af. The Wall van Pink Floyd is voor mij een opgeklopte rockopera. Het ook in 1987 uitgebrachte Sign 'O' the Times van Prince zegt genoeg over de creativiteit van dit genie, maar is teveel van het goede. Guns N' Roses zou een meesterwerk afleveren als ze de beste nummers van dit tweetal op een plaat samenvoegen.

Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me is een ander verhaal. Toch moet ik hier ook de nodige kanttekeningen bij plaatsen, en die zitten hem vooral in de singlekeuze. De manische slordige gekte van het funkende Why Can't I Be You? popliedje is een voortzetting van vrolijke nummers als The Lovecats, The Caterpillar en The Walk. De clip is een groot verkleedfeest, waar de band wat gedrogeerd energiek overkomt. Ze hebben er in ieder geval veel plezier in. Het is toegankelijk, aanstekelijk en rockt als een bezetene. Thematisch past het helemaal in het heden. Why Can't I Be You? schets het idealistisch beeld van een perfecte persoon. Al kan het in het geval van Robert Smith ook een gelukkig zalig liefdesliedje zijn. Het slaat internationaal goed aan en doet het prima in de hitlijsten. Ondanks de dansbaarheid is het voor mij absoluut geen The Cure klassieker. Leuk, maar een van de mindere Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me nummers. Het is wel de eerste The Cure single die ik rond de releasedatum aanschaf. Ik heb er dus wel dierbare herinneringen aan.

Ook de gelikte bombastische Hot Hot Hot!!! disco funkbeat kan ik in eerste instantie minder waarderen. Tegenwoordig kijk ik er stukken milder tegen aan. Het zijn de aanstekelijke Mixed Up remixen die mij over de streep trekken. Zo komen bij de Extended Mix van Why Can't I Be You? de baspartijen van Simon Gallup veel beter tot zijn recht. Bij Hot Hot Hot!!! is het net wat meer in evenwicht. Het duurt nog een paar jaar voordat Red Hot Chili Peppers definitief doorbreekt. The Cure springt dus mooi op tijd op die cross-over trein. Het geeft voldoende de veelzijdigheid van de muzikanten aan, die allemaal hun aandeel afleveren. En nogmaals, dit zijn de zwakkere broeders van Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me, de rest is veel beter.

Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me en dan vooral opener The Kiss is voor mij een goede reden om een cd-speler aan te schaffen. Een buurtgenoot koopt de plaat en wordt letterlijk overdonderd door het waanzinnige The Kiss titelstuk. Ik krijg van hem een getapete uitgave op een TDK cassette, deze belevenis is minder sterk als het moment dat dit nummer uit zijn boxen knalt. The Kiss is pure wanhoop, met een hoop psychedelisch wah-wah-wah gitaar pedealen effectenbehang. Wat speelt Robert Smith hier meesterlijk. In The Kiss stelt de verslavingsgevoelige vocalist zich zoals gewoonlijk afhankelijk van een ander op. Het is een ziekelijke gepassioneerde behoefte aan seks. Robert Smith maakt er een theatraal drama van, al komt het geloofwaardig genoeg over om mij te overtuigen.

De Catch video is een inkijk in het gemoedelijke Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me opnameproces. De beelden zijn in de zonnige vervallen kunstenaarsvilla van Gisèle Tissier geschoten. Door de broeierige temperatuur en ongedierte is de geur daar ondraaglijk, al merk je daar in de clip gelukkig weinig van terug. Catch is bijna landelijke mediterrane psychedelische folk. Zelf denk ik dat multi-instrumentalist Porl Thompson hier in flinke vinger in de pap heeft. Het enige nadeel is dat Catch net te kort is en met een afgeraffelde fade-out eindigt. Robert Smith mijmert zich er niet geheel stem zuiver doorheen, het zegt genoeg over de onbevangen setting van het hele werkgebeuren. The Cure klinkt als een stabiel fundament en houdt die ingezette The Head on The Door beleving mooi vast.

Het grimmige Torture behoort hier tot een van mijn favorieten. In dit claustrofobische nummer kruipt Robert Smith in zijn nachtelijke bloedzuigende vleermuis gedaante, een wezen welke het licht amper kan verdragen. Ouderwetse gothic volgens de The Cure principes, met een hoop kwellingen, gejammer en innerlijke onrust. De breekbare Catch schoonheid wordt in een slag vernietigd. Het smekende Torture is de genadeslag en verlost Robert Smith uit zijn lijden. Zo nadrukkelijk duister klinkt The Cure zelden. Het is een nummer welke je eerder bij traditionele Bauhaus songs kan onderbrengen. Heftig met een trompet die blijkbaar uit een keyboard is ontsnapt, ik hoor het niet terug. Zonde, want Porl Thompson en gastmuzikant Andrew Brennen hebben meer dan genoeg speelervaring om dit in de studio uit te voeren. Schijnbaar denkt Robert Smith daar anders over, en is hij meer dan tevreden over deze uitvoering. Om in de flow te blijven wordt er hoe dan ook minimaal van strijkers en orkestrale begeleiding gebruik gemaakt, en benut Robert Smith de tijd vooral met de veelzijdigheid van keyboards en gitaren. Het brutaal swingende Hey You!!! skapunk saxofoon geklooi van de frontman haalt de oorspronkelijke cd release niet. Jammer, want het trekt zo halverwege de plaat zeker mijn aandacht.

Het neopsychedelische Indiase If Only Tonight We Could Sleep omarmt de nacht. Het is een tragere druggy variant op het Killing An Arab thema, al geeft Robert Smith er een emotionele twist aan. Minder een bandnummer, echt een Robert Smith compositie die hij waarschijnlijk achter de keyboard grotendeels uitgeschreven heeft. Met de nodige gitaar echo’s, elektronisch sitar geluid en de subtiele pannen percussie van Boris Williams krijgt If Only Tonight We Could Sleep de omlijsting die deze track verdient. Ik denk dat Robert Smith met dit nummer in zijn achterhoofd later nog met Prayers For Rain van Disintegration aan de slag gaat. De A Thousand Hours pianoballad is een softere variant op die latere Disintegration werkwijze. Er zitten heel veel Plainsong melodielijnen in het dromerige schreeuwerige A Thousand Hours. Het sobere Plainsong is echter stukken sterker.

How Beautiful You Are is toch wel het ultieme alternatieve rocknummer. Voor mij een veel geschiktere single kandidaat dan Hot Hot Hot!!!. Ik verwacht dat dit een favoriet van John Frusciante van Red Hot Chili Peppers is. Ik hoor namelijk heel veel zomerse Californication gitaargeluid in How Beautiful You Are terug. Catch en How Beautiful You Are ademen het meeste het zonnige Zuid Frankrijk uit. Op een andere plek zouden deze tracks waarschijnlijk geen bestaansrecht hebben. The Cure overweegt nog om How Beautiful You Are op single uit te brengen, maar beperkt zich tot een exclusieve remix, die enkel voor de radiostations bedoeld is. Het nachtelijke All I Want new wave verlangen sluit stilistisch zeker op How Beautiful You Are aan, al is die track net wat zwaarder, duisterder en psychedelischer.

De slepende Snakepit krautrock is ouderwets hypnotiserend. Het is een oneindigende trip die je heerlijk laat wegdromen. Het is de val in een oneindigende duistere diepte, het zwarte gat. Robert Smith stelt zich ondergeschikt op, en kleurt deze ritmische jungletrack van componisten gitarist Porl Thompson en drummer Boris Williams met zijn kenmerkende twijfelzang op. Dit tweetal levert ook het merendeel van het troebele Like Cockatoos synthpop onderwater geluid en de melodieuze stevige repeterende Fight basis af. Bijzonder, want je zou zo verwachten dat dit exotische The Glove out takes zijn, het hobbyproject van Robert Smith en Siouxsie and the Banshees bassist Steven Severin is.

De zalvende One More Time dreampop romantiek is een toegankelijke zachte kant die we niet van The Cure kennen. Het nummer dwarrelt lekker rustig voorbij. Alsof Prince samen met Cocteau Twins een geheim verbond heeft afgesloten en Robert Smith hier als leidende ceremoniemeester aanwezig is. Onbegrijpelijk dat de manisch depressieve Robert Smith hier zo gelukkig klinkt, terwijl het bij opvolger Disintegration weer kommer en kwel is. Het gejaagde Icing Sugar geroffel herplaatst zich naar de hoogtijdagen van de postpunk beweging, en zou zich prima op Faith thuis voelen. Het is de behoefte van Simon Gallup om naar dat herkenbare geluid terug te keren. Saxofonist Andrew Brennen en drummer Boris Williams staan hem hierin bij. Het tevens door Simon Gallup aangeleverde korte The Perfect Girl niemendalletje leunt wat op Why Can't I Be You? en vind ik net wat minder geslaagd.

Het agressieve dwarse Shiver and Shake is een wake up call gericht aan een steeds verder van zichzelf vervreemdende Lol Tolhurst. De boodschap komt helaas niet over. Lol Tolhurst heeft steeds meer last van sterallures en geniet van zijn bekendheid. Door het buitensporig drankmisbruik en een onderliggende drugsverslaving wordt dit kernlid al snel op een zijspoor gezet. Helaas dringt het nog niet echt tot hem door. Robert Smith weet diep in zijn hart al dat de rol van Lol Tolhurst uitgespeelt is. Het is de enige smet op het hele Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me gebeuren. De geërgerde Robert Smith wacht daarom nog een tijdje om van Lol Tolhurst op het matje te roepen. Vlak na Disintegration mag hij daadwerkelijk vertrekken.

Het hemelse opgewekte Just Like Heaven is een van de mooiste liefdesliedjes die er ooit geschreven is. Toetsenist Roger O'Donnell is in de clip prominent aanwezig, maar voegt zich pas bij het gezelschap als de opnames van Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me afgerond zijn. Robert Smith is erg tevreden over Just Like Heaven en beschouwt dit nummer als het beste ultieme popliedje wat The Cure ooit gemaakt heeft. Veel fans en collega muzikanten delen deze mening. Niet vreemd dus dat Just Like Heaven de meest gecoverde The Cure song is. Just Like Heaven is de lang gekoesterde doorbraak in de Verenigde Staten. Gelukkig maakt The Cure niet dezelfde fouten als U2, Simple Minds en The Cult om zich vervolgens op die open markt te richten. Dat doen ze pas enigszins met Wish. Kiss Me, Kiss Me, Kiss Me voelt net als The Head on The Door minder als een geheel aan. Het zijn albums waarbij elke song afhankelijk van elkaar zowat single kandidaten zijn.

Trots ga ik met spijkerjack vol met genaaide Iron Maiden emblemen (ja, echt waar!) het examenjaar Mavo in. Bij gebrek aan kluisjes neem ik deze mee de klas in. Bang dat mijn opgesierde aankoop anders gejat wordt. Helaas geldt dit jaar de regel dat je in principe geen spullen mee de klas in mag nemen. Het merendeel van de leraren doet hier niet moeilijk over, op een uitzondering, en laat dit nu net de leraar zijn waar ik twee vakken van krijg; Engels en Aardrijkskunde. Zo volg ik dat jaar minimaal lessen, en leer ik in de aula voor deze vakken.

De consequenties zijn echter wel dat ik een aantal uren moet nablijven, deze spaar ik op voor de vrijdagmiddag. Mijn ouders zijn er van overtuigd dat ik op de vrijdagen tot drie uur in de middag les heb, ik ben dus standaard om twaalf uur uit. In de wintermaanden volgt het zelfde gedoe; echter nu met een met aardbeienplukken verdiende leren jas. Het is ondertussen een principekwestie. Natuurlijk begrijp ik ondertussen dat er geen uitzonderingspositie voor mij bestaat, al is de verstandhouding tussen die leraar en mij ook niet geweldig, en dan druk ik mij nog licht uit.

Er is niks leuks en romantisch aan het nablijven, al schotelt The Breakfast Club film een ander beeld voor. Gemiddeld zijn we op de vrijdag voor het weekend met een man of drie aanwezig, en houdt de conciërge een oogje in het zeil. De een is aan de voorkant van de school actief, de ander moet de plinten schoonmaken; nooit het nut van begrepen, en ik ben met een prikker de sigarettenpeuken van het schoolplein aan het prikken. Regelmatig vergeet de conciërge ons, en attenderen we hem er op dat we graag naar huis willen. Een klasgenoot verpraat zich na een aantal maanden bij mijn ouders, waardoor ik moet uitleggen waarom ik zo laat thuis ben, een heel gedoe.

The Breakfast Club met doorbraak hit Don’t You van Simple Minds. Zelf heb ik nooit moeite met dit nummer gehad. Het is dus een van de singles waarmee ik de lagere school afsluit, en de doorstart naar de Mavo maak. Er zit heel veel Simple Minds in mijn Mavo periode, en het album wat ze rond deze tijd uitbrengen is dus Once Upon A Time. Het is de eerste plaat zonder bassist Derek Forbes die zich niet in de Don’t You uitverkoop kan vinden. Zijn vervanger is de energieke John Giblin, die in de Alive and Kicking clip de nodige aandacht opeist. De andere blikvanger is achtergrondzangeres Robin Clark, die wel heel prominent op de voorgrond aanwezig is. Simple Minds kiest voor een andere koers en gaat voor het grote succes.

Producer Jimmy Iovine heeft er een verleden met Bruce Springsteen opzitten, en maakt van de Under A Blood Red Sky liveregistratie de U2 doorbraak. Na Sparkle In The Rain, moet het nog bombastischer worden, nog commerciëler en nog meer vanuit het grote gebaar komen. De opzet is tevens om dat live gevoel vast te leggen. Jimmy Iovine is dus de juiste persoon op het juiste moment. Hij benoemt het effect van het meezinggehalte van Don’t You. Dat deze tekst in de studio niet af is en men vanwege tijdsgebrek voor la-la-la-la- kiest werkt in het voordeel. Het publiek zingt het luidkeels mee. Jimmy Iovine hergebruikt dit trucje bij het Alive And Kicking outro.

En dan kom ik vanzelf weer bij de brugklas van de Mavo terecht. Daar zingen we in een galmend noodgebouw tot ergernis van de leraren in de schoolgangen hard deze track mee. Het krachtige Alive And Kicking luidt niet alleen voor Simple Minds een nieuwe fase in. Het is ook voor ons een soort van lijflied geworden. Alive And Kicking laat je boven de rest uitzweven, maakt je onoverwinnelijk. Het is een van de eerste songteksten die ik met mijn gebrekkige Engels probeer te vertalen. En dan kom je tot de conclusie dat het beeld dat je van dit nummer hebt, behoorlijk dicht bij de feitelijke realiteit ligt. Ik heb dus geen hekel aan Don’t You en Alive And Kicking, het zijn voor mij waardevolle Simple Minds instapmomenten. Mijn vader leent van een collega de Once Upon A Time plaat, die ik thuis vervolgens op tape zet.

De Sanctify single schaf ik zelf aan. Net als sociaal analist Bono is Jim Kerr er heilig van overtuigt dat liefde en geloof een betere sociaal ingestelde maatschappij in werking kan zetten. Een schijngedachte, in religie ligt juist vaak de kiem van de confrontatie. We leven nog steeds in De Gouden Droom van Jim Kerr en daar hoort een positieve benadering bij. Open je hart en adem de vrijheid in. Het is vooral hoogspraak, de boodschap bereikt mij wel. Vergeet niet dat ik nog naïef en te jong ben en het echte leven nog moet ontdekken. Aan de hand van Jim Kerr bewandel ik die grote boze wereld.

In het Oosters psychedelische All the Things She Said onderneemt Jim Kerr een poging om muren af te breken. Hij richt zich vooral op De Berlijnse Muur, die een hereniging van een verenigd Europa nog in de weg zit. Het is een methodieken denkwijze om verbaal grenzen te beslechten. Het prettigste zou zijn dat dit doel in een vreedzame revolutie haalbaar is. Het broeit wel al in het Oosten, maar daar hebben we in het Westen minimaal weet van. Sociale media is nog een ver van mijn bed show, daar brengt entertainer Jim Kerr geen verandering in. Zelf ervaar ik de urgentie van All the Things She Said minder sterk, lang gedacht dat dit een liefdesliedje over een ongelijke verdeling in de relationele verstandhouding was. Soms gebruikt Jim Kerr net te veel cryptische omschrijvingen, waardoor je het overzicht kwijt raakt.

Het twinkelende Ghost Dancing voldoet volledig een de gedachte van die livebelevenis die Simple Minds en Jimmy Iovine voor ogen hebben. Hier is het Charlie Burchill die zijn gitaar op een geweldige wijze laat spreken. Het politieke Ghost Dancing benoemt letterlijk het mondiale verval, de angst in Libanon, de Afrikaanse apartheid, de hongersnood in Ethiopië en de Ierse strijd die ook kinderlevens kost. Geesten van overleden slachtoffers dansen in de schaduw van de waanzin. Een waanzin welke als een ziektekiem hele continenten als een bloedvlek bedekt. Waarom een koninkrijk in het hiernamaals beloven, als we juist nu dus als stervelingen de aarde bewandelen; ja waarom? Hoe toepasselijk is het dat ze Ghost Dancing voor het eerst op Live Aid spelen. Ghost Dancing is trouwens muzikaal een herbewerking van I Travel, met andere invalshoeken naar het heden vertaalt.

Het Once Upon A Time titelstuk blikt op het New Gold Dream sprookje terug. In principe zijn we geen stap verder gekomen. Once Upon A Time staat voor het doorbreken van deze negatieve stabilisatie. Er zitten behoorlijk wat spirituele Evangelische verwijzingen in Once Upon A Time. Net als Jezus staat Jim Kerr aan de vooravond van de grote verandering. Voor beide schept het een soort van eeuwigheid. Alive And Kicking behoort tot het collectieve erfgoed. Voorstanders of tegenstanders, iedereen heeft een mening over deze song.

Ik denk zelf dat de Oh Jungleland titel een geintje van producer Jimmy Iovine is, en letterlijk naar het Jungleland fundament van Bruce Springsteen verwijst. Born to Run is een van zijn eerste grote werkopdrachten. Oh Jungleland is eenvoudig tot de machtsstrijd in de metropolen te herleiden. Waar gangsterbendes het voor het zeggen hebben, en rassenstrijd en drugsgebruik dat trieste beeld nogmaals aanscherpt. Dit is de schaduwkant van het bestaan welke je het liefst vermijdt, of gericht juist de andere kant op kijkt. Jim Kerr drukt je met de neus op de feiten. Het gaat ook een beetje tegenstaan, aan een wereldverbeteraar als Bono hebben we voldoende.

Bewierookt het spannende I Travel nog de uitdagende kanten van het vele touren en reizen. Het emotionele I Wish You Were Here is de keerzijde van de roem. Familieman Jim Kerr ondervind aan den lijve hoe lastig het is om een gezinsleven te onderhouden en met een sterrenstatus te combineren. Hoe snel verander je in een vreemde als je eigen woning niet als thuis meer aanvoelt. Hoe kil en eenzaam is de leegte van een hotelkamer. I Wish You Were Here is eindeloos uitstellen, totdat uitstel tot het einde van een huwelijk leidt. Het is onmogelijk om een relatie in stand te houden, zeker als beide ouders ook nog bandsverplichtingen hebben. Jim Kerr bij Simple Minds; Chrissie Hynde bij The Pretenders.

Come a Long Way is geen Glittering Price, het is de prijs van de roem. Materie wat je aanraakt verandert in goud. Immaterieel verandert het in steen, en gaat het dus ten koste van relaties. Niet alleen huwelijken, van de vriendenband binnen het Simple Minds imperium is weinig meer van over. Het vrolijk klinkende Come a Long Way lacht dit eenvoudig weg. De toekomst van Simple Minds is minder rooskleurig, zeker als de steeds sombere zwijgzaam in zichzelf gekeerde toetsenist Mick MacNeil na het niet geheel bevredigende Street Fighting Years afhaakt.

Als ik de Mavo verlaat heb ik ondertussen mijn zinnen op New Gold Dream gelegd. Once Upon A Time is dus een welkom en een vaarwel. Met deze bagage maak ik zelfverzekerd de overstap naar Nijmegen. Die zelfverzekerdheid is wel in een dag tijd weggevaagd. Duidelijk dat ik helemaal opnieuw moet beginnen.

Doordat Alan Wilder per toeval tijdens het Music For The Masses proces in de producersstoel belandt, liggen de verwachtingen vrijwel vanzelfsprekend bij hem om die rol vervolgens voort te zetten. De 101 tournee kost de band echter zoveel energie dat Depeche Mode een uitgebluste indruk achter laat. Sterker nog, er treedt vooral bij Alan Wilder en Martin Gore een soort van Depeche Mode vermoeidheid op. Ze zijn er letterlijk eventjes klaar mee en bezinnen zich op solowerk. Martin Gore brengt zijn coveralbum Counterfeit uit, en Alan Wilder stopt zijn energie in zijn tweede Recoil EP.

In diezelfde periode klooit Martin Gore wat heen in zijn thuisstudio, wat een aantal goede hoogstaande demo’s oplevert. Het staat echter nog ver van het geluid van Depeche Mode af. Dan komt Flood in beeld. Deze geluidstechnicus werkt in het verleden al met de wispelturige Nick Cave, en heeft een grote hand in het industriële Nine Inch Nails debuut Pretty Hate Machine. Deze confronterende ruwe harde aanpak spreekt Alan Wilder zeer aan. Flood wil echter niet dat Depeche Mode hun verleden verloochend, en vind het prima om op die duistere sound voort te borduren. De nieuwe plaat moet wel een Depeche Mode plaat blijven. Dit tweetal komt tot een gulle middenweg, en werkt in de nachtelijke uren de probeersels van Martin Gore verder uit.

Martin Gore arrangeert ondertussen steeds meer muziekstukken op zijn gitaar. Het blijkt dus dat de akoestische versie van Personal Jesus die op de maxi-single verschijnt echter heel dicht bij het origineel ligt, en geen herbewerking van dit nummer is. Dave Gahan presenteert zich op die single als een bovennatuurlijke macht; een goeroe, maar ook een vrouwenveroveraar. Zijn huwelijk heeft geen kans tot slagen meer, en door het buitensporig drugsgebruik veranderde hij in een egocentrische euforische narcist. Dave Gahan biedt zijn vlees en bloed aan, maar eist daar wel het onmogelijke voor terug.

Personal Jesus is het keerpunt in de carrière van Depeche Mode, een alternatieve countryrocker welke vervolgens nog door Johnny Cash gecoverd wordt. Een groter compliment kan je als voormalige synthpopband niet ontvangen. Dat Flood het brein achter de knallende Personal Jesus beats is, mag duidelijk zijn. Personal Jesus haalt dus het beste in Depeche Mode naar boven. Dit is precies de sound die Flood en Alan Wilder voor ogen hebben. Het zelfvertrouwen van Martin Gore stijgt, en Personal Jesus wordt ook bij de serieuze muziekpers goed ontvangen. Dit is de waardering waar hij jaren voor gestreden heeft. Personal Jesus verschijnt ruim een half jaar voor Violator, en wakkert de Depeche Mode koorts weer aan.

Dan volgt er niet voor de Violator release een ommekeer die twee kanten uit kan vallen. Na het agressieve Personal Jesus komt het sobere ingetogen Enjoy The Silence op single uit. De schoonheid van de stilte, gevangen in prachtige zinsdelen in een bijna ambient omlijsting. De kwetsbare kant van Depeche Mode. Zoals wat vaker het geval is, is Martin Gore hier de poppenspeler van Dave Gahan, die deze marionet de emoties op gepaste wijze laat uitdragen. Het is een barre bevalling, omdat Flood en Alan Wilder er een discotwist aan toevoegen, waar Martin Gore zich in eerste instantie totaal niet in kan vinden. De zwoele sexy benadering van Dave Gahan trekt hem over de streep. Gelukkig maar, want Enjoy The Silence overstijgt zelfs het Personal Jesus succes.

Violator opent echter met het verbredende World in My Eyes. Martin Gore schetst hierin een ideale fantasiewereld waar je heerlijk in kan wegdromen. Toch zit er hier weldegelijk een addertje onder het gras. De tekstschrijver manipuleert zijn geliefde zodanig, dat deze hem bijna hypnotiserend onwetend in alles volgt. Het grimmige The Sweetest Perfection is de boetedoening voor het sturende handelen. Martin Gore speelt voor God, en zo zijn we weer terug bij het Personal Jesus startpunt. Uiteindelijk moet je aan diezelfde alleenheerser je daden in Policy of Truth verantwoorden. Deze evangelische invalshoek is een prominente factor in opvolger Songs of Faith and Devotion waar Depeche Mode niet enkel zichzelf tegenkomt, maar ook hun soulkant ontdekt.

Thematisch ligt Enjoy The Silence aardig in het verlengde van People Are People. Martin Gore is een zachtaardige persoon en heeft moeite met het onrecht wat mensen elkaar aandoen. Hij staat op het punt dat hij in de liefde wegvlucht, een redelijke gezonde verslaving. In Halo zoekt de liedjesschrijver de schuld van deze ellende bij zichzelf. Het blijkt nogmaals hoe dwars deze oneerlijkheid hem diep in het hart treft. Dat hij daarbij tevens de grip en controle over zijn goede vriend Dave Gahan kwijtraakt, is een naargeestig bijeffect.

Toch heeft ook Martin Gore iets pervers. In Blue Dress loert hij tijdens het uitgaansbestaan naar jonge goedgeklede meisjes. Het is een nieuw hoofdstuk in de liedjes die hij eerder al met Something To Do, Black Celebration, New Dress en Dressed in Black heeft uitgezet. De stiekeme voyeur, die van de zijlijn geniet en zijn gedachtes de vrije loop laat. Niks nieuws onder de zon, dit is de Martin Gore zoals men hem ook kent. Och, heeft ooit iemand Lou Reed op Venus in Furs aangesproken? Vat het gerust lichtvoetig met een korreltje zout op. Blue Dress voegt op een charmante publieksvriendelijke wijze wat shoegazer invloeden in het intro toe, echt avontuurlijk of experimenteel wordt het niet.

De nacht zuivert in het typische naar A Broken Frame terugverlangende Waiting for the Night. Martin Gore is nu weer volledig op zichzelf aangewezen en stopt een groot stuk aan vergeten pure persoonlijkheid in dit aarde duistere nummer. Schimmige vredige schaduwen die een grijze mantel over de realiteit draperen. Waar Enjoy the Silence een hoopvolle ondertoon bezit, roept Waiting for the Night juist meer vragen op. Het griezelige Waiting for the Night houdt zich op de vooravond van het definitieve verval amper staande. Overleven we de nacht en halen we de ochtend?

Er zit heel veel Pink Floyd in Clean. Je kan er niet omheen dat Depeche Mode hier exact hetzelfde basakkoordenschema als One Of These Days toepast. In Clean raken Martin Gore en Dave Gahan elkaar kwijt. Triomfantelijk geniet Martin Gore van het feit dat hij zijn verslavingen overwonnen heeft. Dave Gahan worstelt er steeds zichtbaarder mee. Zijn voordracht heeft iets ongemakkelijks slepends. Het is de junk die ervan uitgaat dat hij alles nog onder controle heeft. Hij focust zich vooral op de positieve kanten van de verslaving. Dave Gahan benadrukt nogmaals dat deze momenten slechts sporadisch overheersen. Houden ze elkaar voor de buitenwereld voor de gek. Clean is een noodkreet!

Violator bezit een onderhuidse duisterheid, die waarschijnlijk veel dreigender is dan de meer voor de hand liggende oudere nummers. Violator is een worsteling, de band trekt de strop steeds strakker aan, waardoor ze in ademnood komt. Violator is een surrealistisch schijnbeeld. Als het doek is gevallen, blijft er enkel leegte en duisternis over. Violator is de prijs van de roem, die je nooit kan terugbetalen. Get The Balance Richt, nee, hier slaat deze aan de verkeerde kant door.

Bono (Paul Hewson) groeit in een interkerkelijk christelijk gezin op. Zijn vader is rooms-katholiek en zijn moeder is lid van Church of Ireland, een protestante afsplitsing. De oudere broer van Bono, Norman volgt elke zondag de rooms-katholieke mis met zijn vader, terwijl Bono met zijn moeder naar de protestante kerk afreist. Op dit vlak ontstaat er een tweedeling in de familie. Uiteindelijk geloven ze allemaal in dezelfde God. Het geloof moet in principe mensen herenigen en ondanks dat Bono altijd sterk achter zijn geloofsovertuiging staat, veroorzaakt dit ook de nodige spanningen.

Dit plaatst Sunday Bloody Sunday in een ander daglicht. Bono geeft tijdens de live concerten overduidelijk aan dat Sunday Bloody Sunday geen rebels opstandig nummer of een politiek statement is, maar juist de oneerlijkheid en verdeeldheid van deze strijd aan de kaak stelt. Een politieke strijd die zoveel levens kost. Natuurlijk is de aanleiding de bloederige aanslag op een vreedzame protestmars voor burgerrechten in de Noord-Ierse stad Derry. Daar vallen op zondag 30 januari 1972 maar liefst 13 dodelijke slachtoffers. Er moet een einde aan deze bitterheid en haat komen. Bono denkt en handelt vanuit een soort van hippie ideologie. Liefde is sterk genoeg om dit te overwinnen. Door het marcheren met een neutrale witte vlag stelt hij zich als kwetsbaar onbewapend doelwit op. Maar misschien is de echte held in Sunday Bloody Sunday juist wel de plaatselijke van de straat geplukte violist Steve Wickham, die hier het folk element toevoegt.

October laat de nodige littekens achter, welke op het licht gehavende gezicht op de albumhoes van War zichtbaar zijn. De jongen op Boy is te snel volwassen geworden. Serieus, angstig en argwanend staart hij voor zich uit. De geboorte van War is een zware bevalling. Natuurlijk heeft War een politiek standpunt, de achterliggende gedachte kan je gerust in een breder context plaatsen. War is innerlijke onvrede. U2 is in conflict met zichzelf. Tijdens het opnameproces van October raakt de band in de ban van een soort van religieuze sekte; de Shalom Fellowship. Alleen bassist Adam Clayton verzet zich tegen deze sobere evangelische levensstijl en zoekt zijn heil in het nachtelijke uitgaansleven. De gelijkheid binnen een hechte vriendengroep komt hierdoor in een weegschaal terecht, en flikkert zowat de verkeerde kant op.

Het is bijzonder dat de psalm 40 de albumrelease haalt. Deze song wordt door Bono, The Edge en Larry Mullen Jr. opgenomen als Adam Clayton voortijdig de studio verlaat. Misschien is dit ook wel de reden dat U2 regelmatig met deze track hun concertreeks afsluit, en de bandleden een voor een het podium verlaten. Dit schets precies de verstandhouding binnen U2 in deze donkere fase. Maar 40 is meer dan dat. Net als in Sunday Bloody Sunday vraagt Bono zich af hoelang hij dit nummer moet blijven zingen, voordat er daadwerkelijk positieve veranderingen in werking gezet worden. Alleen laat hij bij 40 het publiek deze uitleidende woorden zingen, in Sunday Bloody Sunday neemt de zanger het voortouw. Langzaam werkt hij in het geniep aan een community die steeds sterker en veelzeggender wordt.

Tussendoor gebeurt er op War nog heel veel moois. Net als bij I Fall Down, Scarlet en het October titelstuk neemt The Edge bij het emotioneel beladen New Year’s Day achter de piano plaats. Live blijft het echter lastig schakelen tussen toetsen en gitaar. Op de latere platen richt hij zich vooral op de gitaarpartijen, al blijft het eeuwig zonde dat hij dit talent niet meer benut. Het gejaagde New Year’s Day is een openlijke steunbetuiging aan de leider van de Poolse Solidariteitsbeweging Lech Wałęsa, die op dat moment in gevangenschap leeft. New Year’s Day doorbreekt dit patroon als de voormalige vakbondsman alsnog op Nieuwjaarsdag wordt vrijgelaten. Na dit besef richt Bono niet veel later zijn pijlen op de tevens in ballingschap opgesloten Afrikaanse verzetsheld Nelson Mandela. New Year’s Day is een bewustwording, dat je als rockidool daadwerkelijk de wereld kan veranderen. Bono maakt hier met regelmatig gretig gebruik van.

Het Koude Oorlog conflict, en de angst voor de atoombom. Het houdt de wereld in de greep. De lucht kleurt niet voor niks donkerrood. Het apocalyptische Seconds ligt in het verlengde van Dancing With Tears In My Eyes van Ultravox en De Bom van Doe Maar. In Seconds zit een fragment van de harde Soldier Girls documentaire over vrouwen in het Amerikaanse leger verwerkt. We ontketenen een zinloze revolutie die enkel slachtoffers opeist. In Like A Song stelt Bono het conservatieve denken aan de kaak. Als boegbeeld van een jongere generatie staat hij bovenop de barricades, bewapend met slechts het woord, en zijn schreeuwerige punk attitude. Like A Song is de vooravond van de grote verandering, al is dit kentelpunt nu vooral voor de carrière van U2 van toepassing.

Dat het hoopgevende Drowning Man liefdesliedje tijdens de huwelijksreis van Bono en Ali tot stand komt is te begrijpen. Het ligt minder voor de hand dat de frontman daar tevens de beginselen van New Year’s Day op papier zet. Bono heeft er weinig van geleerd dat hij flarden aan songteksten van October kwijtraakt. Tijdens een honeymoon moet je niet de aandacht op het bandsgebeuren richten. Ik denk dat Ali andere verwachtingen van hun trip naar Jamaica voor ogen heeft. Maar goed, Bono schrijft daar dus wel die grote doorbraak hit van U2. Ook op Drowning Man is er een schitterende gastrol voor violist Steve Wickham weggelegd. Mooi hoe hij als buitenstaander juist die Ierse roots een prominente rol toedeelt.

Het is geweldig dat The Cocunuts; jawel van Kid Creole, de backings op twee tracks verzorgen. Door hun aanwezigheid klinkt het stadse Surrender net wat broeieriger en gejaagder. Een stukje exotica wat bij de heren een ophitsend effect oproept. Tja, het blijven Ieren en in dit geval siert dat opwindende potige haantjes gedrag ze wel. Voor mij is Surrender en ook Red Lights het voorwerk van Where The Streets Have No Name en City of Blinding Lights. Red Lights is een ode aan het nachtleven, en valt wat buiten de toom. Stem technisch ligt dit nummer in het verlengde van de jonge soulheld Paul Young. Het grappige hieraan is dat New Year’s Day in dezelfde week als Love of the Common People op single uitkomt. Ook nu zijn het The Cocunuts die Red Lights geheel prettig opsieren.

In de croonende ritmische The Refugee straatrock, bespreekt U2 hun overlevingskansen in het grote Amerika. Een droom die later waarheid wordt en een droom die achteraf gezien toch behoorlijk tegenvalt, al levert het wel hun meest memorabele plaat The Joshua Tree op. Het is onbegrijpelijk dat de stevige Two Hearts Beat as One single stukken beter dan Sunday Bloody Sunday ontvangen wordt. Sterker nog, de Under A Blood Red Sky live versie van Sunday Bloody Sunday komt enkel in Nederland hoog in de hitlijsten terecht. Ze krijgen hier dezelfde effect als met I Will Follow voor elkaar. Two Hearts Beat as One ligt enigszins in het verlengde van het net zo gejaagde bijna vergeten A Celebration, de single die ergens tussen October en War het licht ziet.

Dat War zo goed aanslaat komt dus mede door de daarop aansluitende release van Under A Blood Red Sky. Deze live registratie is de grote kracht van de band. Vergeet niet dat deze opnames bijna niet doorgaan omdat het veld door een hevige regenval in een grote modderpoel is veranderd. Het nuchtere Ierse thuisvolk negeert Under A Blood Red Sky echter volkomen. Die omarmen U2 pas na Live Aid als ze juist Ierland verlaten en zich op Amerika richten. Dan bereiken ze daar met The Joshua Tree eindelijk de eerste plek.

Shout komt bijna gelijktijdig uit op het moment dat we thuis van een zwart-wit televisie naar een modern kleurenbeeldscherm overschakelen. En zo voelt Songs from the Big Chair voor mij ook aan; kleurrijker en warmer dan de The Hurting voorganger. Zelf hou ik net wat meer aan dat nostalgische verleden vast, maar Songs from the Big Chair is een meesterzet vooruit. Een gedurfde koerswijziging die vooral met Shout de nodige vruchten afwerpt, waarna ze probleemloos het succes met Everybody Wants to Rule the World continueren.

Hier gaat een lastig proces aan vooraf. De hectische orkestrale fusionrock van de eerste Mothers Talk single wordt buiten het Verenigde Koninkrijk amper opgepakt. Zonde, want hier laat Curt Smith overduidelijk zijn kwaliteiten als bassist gelden. Toch is hij geen medecomponist van Mothers Talk. Roland Orzabal schrijft deze samen met toetsenist Ian Stanley, terwijl de nadruk overduidelijk op de baspartijen van Curt Smith en het stevige drumwerk van Manny Elias ligt. Mothers Talk is een wake-up call, schreeuwerige en gejaagder dan wat we van Tears For Fears gewend zijn.

Tears For Fears maakt hierbij slim gebruik van sampletechnieken en Mothers Talk is overduidelijk door het bombastische geluid van Trevor Horn beïnvloedt. Levert The Hurting geen antwoord op de tienerangsten op, Mothers Talk zoekt die veiligheid dicht bij huis op. Het kleine verzet, als die zekerheid ook geen bevrediging oplevert. En misschien is The Hurting wel die veilige thuisbasis, welke de band hier verlaat. Tears For Fears is volwassen geworden en ziet de problematiek op een breder, bijna werelds vlak.

Shout is een donderslag bij heldere hemel. De winter van 1984 kondigt zich aan en ruim voor de Songs from the Big Chair albumrelease ziet deze overweldigende single het licht. Shout overstemt de oorverdovende stiltes. We schreeuwen onze frustraties van ons af om schoon schip te maken. Shout is helend en zuivert de ziel. Shout is de anticlimax na de Mothers Talk paniekaanvallen. Vanuit de duistere synthpop onderlaag vult de blikkerige percussie het in, om uiteindelijk in die overmoedige goed geplaatste gitaarsolo van Roland Orzabal te eindigen. Je moet die opgekropte gemoedstoestand niet verkopen, maar juist die innerlijke woede er therapeutisch uitschreeuwen. Shout biedt vertrouwen in een betere toekomst. Shout is bevrijding.

Vanuit dit standpunt is de overgang naar Everybody Wants to Rule the World niet eens zo groot. Maar hier is ook iets bijzonders gaande. Vooral Curt Smith ontdekt dat er heel veel soul in zijn stemgeluid ligt, al overtreft Roland Orzabal hem later nog bijna in het kale I Believe. Everybody Wants to Rule the World is sprankelend zomers, al komt de single in de lente van 1985 uit. Songs from the Big Chair ligt dan een paar weken in de winkel, en met Everybody Wants to Rule the World trekken ze direct weer alle aandacht. Verander de wereld, begin bij jezelf. Het is de dromerige invulling van het profetische grote gebaar. Waar bands als U2 en Simple Minds hier rebels stoer mee omspringen kiest Tears For Fears voor een vredelievende aanpak. Producer Chris Hughes schrijft aan dit megasucces mee, en door zijn bijdrage worden kernleden Ian Stanley en vooral Manny Elias steeds meer genegeerd en vervullen ze een onzichtbare schaduwpositie. Manny Elias verlaat de band in stilte en Ian Stanley volgt na de The Seeds Of Love release.

Manny Elias levert wel de prominente hoofdbestanddelen van The Working Hour aan. Het tekstueel zware The Working Hour is het besef dat het Tears For Fears artiestenleven een heuse baan is geworden. Een hitmachine waarvan verwacht wordt dat ze aan de lopende band goed verkopende singles aanleveren. Vooral Curt Smith heeft veel moeite met deze opgelegde positie. Platenbazen beloven gouden bergen, echter als er niet aan de verwachting voldaan wordt, laten ze muzikanten weer keihard vallen. In principe gebeurt er helaas hetzelfde met Manny Elias, die niet meer in het verwachtingspatroon past. Ook de relatie tussen Curt Smith en Roland Orzabal vertoont al de nodige scheuren; The Working Hour is hier het trieste bewijs van. Saxofonist Will Gregory is hier de stemmige smaakmaker, die de song inluidt en deze vervolgens aan Tears For Fears overhandigt.

Het Head Over Heels liefdesnummer doet het aardig in de hitlijsten, en krijgt jaren later een flinke impuls als deze, net als de Gary Jules cover van Mad World in de Donnie Darko cultfilm voorbij komt. De basis voor Head Over Heels wordt net als bij Broken al twee jaar eerder gelegd. Het is de opzet om deze in dezelfde sessie opgenomen tracks in elkaar over te laten lopen. Iets wat in principe op Songs from the Big Chair ook gebeurd, al in de samensmelting van I Believe in Broken net wat indrukwekkender. Broken komt als We Are Broken eerder al op de B-kant van Pale Shelter terecht. De herziende versie is net wat minder hectisch hoekig, maar juist melodieuzer, symfonisch bijna, en warmer.

I Believe; fragiel, naakt en breekbaar. We overleven de pijn om er sterker uit te komen. Het spirituele I Believe gaat van de genezende helende krachten van het innerlijke ik uit. Kom je met jezelf in het reine dan kan je in principe alles aan. Een mooie gedachte, waar heel veel waarheden onder schuilgaan. Het is een logische voortzetting van het Ideas As Opiates gedachtegoed. Niet afhankelijk van anderen opstellen, maar van je eigen dynamiek uitgaan. Laat het maar gebeuren. Achter het spirituele hemelse live opgenomen Listen moet je weer niet teveel zoeken. Humay ana chicken ana kuku say heeft geen enkele betekenis, maar bekt gewoon lekker. Achtergrondzangeres Marilyn David voegt er gepassioneerde emotionele beladenheid aan toe. Ze opent in ieder geval de ogen van Roland Orzabal en Curt Smith die bij opvolger The Seeds of Love gretig gebruik van de hulp van soulzangeres Oleta Adams maken.

Songs from the Big Chair laat een veelzijdig in ontwikkeling zijnde band horen. Het zijn monsterstappen, die je ook bij bands als Talk Talk en Japan terugziet. Tears For Fears gaat echter van een universele sound uit, geen wonder dus dat ze met Songs from the Big Chair voor die grote doorbraak tekenen.

Punk verzet zich tegen het gangbare vastgeroeste muziekklimaat. En hoe fel en dwars Johnny Rotten zich ook presenteert, en hoe stoer hij ook een I Hate Pink Floyd shirt draagt, offert hij wel een groot stuk geloofwaardigheid op als Sex Pistols hun Never Mind the Bollocks plaat door Chris Thomas laat produceren. Deze muzikant verzorgt een paar jaar eerder nog de mix op The Dark Side Of The Moon, inderdaad van Pink Floyd. The Great Rock 'n' Roll Swindle.

INXS proeft in 1984 aan het grote succes, als Nile Rodgers Original Sin onder handen neemt. Echter als INXS eind 1986 de studio induikt heeft Nile Rodgers er net een lange tijd met Duran Duran opzitten, en besluit hij om het wat rustiger aan te doen. Dan komt Chris Thomas in beeld. Deze perfectionist heeft dan minder ervaring met funk, al heeft hij wel zijn hand in het catchy Love Is The Drug van Roxy Music. Hij bezit dus absoluut het vermogen om een strak pop geluid te creëren, iets wat INXS nodig heeft om een definitieve doorbraak te forceren.

INXS heeft een charismatische frontman, Michael Hutchence genaamd. Deze langharige aantrekkelijke jongeman zet op het podium nog een slungelachtige performance neer, waar flink aan gesleuteld moet worden. Dat de zanger weldegelijk een sexappeal bezit, bewijst hij wel in de sensuele clip van Need You Tonight. INXS maakt zich klaar om de wereld toe te eigenen. Het koortsachtige nummer verovert vele vrouwenharten. Michael Hutchence heeft iets stouts, iets verleidends in zich. Need You Tonight hongert naar de liefde, en het afgetrainde strakke lichaam komt onder het open leren jack perfect tot zijn recht.

Het ritmische Need You Tonight doet het prima in de internationale hitlijsten. Chris Thomas laat de baspartijen van Garry Gary Beers juist droog pompend klinken, en geeft gitarist Tim Farriss de opdracht om de funk uit zijn gitaar te laten ontsnappen. Het is echter zijn broer Andrew Farriss die de hoofdbestanddelen van de song aanlevert, en dus naast Michael Hutchence als medecomponist vermeld staat. Het hard swingende Need You Tonight gaat op de plaat in het rustgevende Mediate over. Mediate heeft een hoog Malcolm McLaren Buffalo Gals breakbeat gehalte al verwijst het kaartgedraai in de video overduidelijk naar Subterranean Homesick Blues van Bob Dylan. Kirk Pengilly mag het geheel met zijn saxofoon uitluiden, maar die eist later nog zijn meest memorabele moment in Never Tear Us Apart op.

De verfrissende New Sensation soulpop wordt ook breed opgepakt. Leef je dagen en feest tot het einde der tijden. New Sensation ligt in dezelfde lijn als het decadente 1999 van Prince. Er is een wederzijds respect tussen Prince in Michael Hutchence, wat zeker in de benaderingswijze van deze track hoorbaar is. Ook het rommelig gezongen Devil Inside discorock track doet het prima. Kick verkoopt goed en er rest slechts nog een meesterzet om deze plaat definitief op de kaart te zetten; de release van Never Tear Us Apart.

Deze ballad is een ware tranentrekker. Michael Hutchence speelt slim op het duistere jaren tachtig postpunk gevoel in, en wandelt gehuld in lange jas over een verlaten kerkhof en door een winters landschap. Eeuwige liefde in een in verval rakende wereld, samen elkaar versterken en de problemen overwinnen. Vreemd genoeg lukt het ze om met dit zoetsappige nummer ook het alternatieve publiek voor zich te winnen. Hier pakt Kirk Pengilly magistraal uit, en zijn saxofoon treurt met het verdriet van Michael Hutchence mee. De fraaie bewerkte Mistify pianotrack komt daarna nog op single uit. Het is zonde dat ze een verkeerde single release keuze aanhouden. Zelf zou ik na Need You Tonight eerst Mistify uitbrengen, daarna genadeloos met Never Tear Us Apart toeslaan, om vervolgens voor een paar enkelingen met New Sensation en Devil Inside af te sluiten. Het merendeel van het publiek heeft Kick dan al lang in de kast staan.

Maar Kick is meer dan dat. Van openingstrack Guns In The Sky verschijnt er een Kick Ass Mix als bonus op de Never Tear Us Apart cd-single. Daar komt deze oorspronkelijke korte song veel beter tot zijn recht. Guns In The Sky is een politiek statement, gericht aan de wereld die in brand staat. De angst voor een ingecalculeerd wapenoffensief van de Amerikaanse president Ronald Reagan. Calling All Nations roept tot hereniging op, en de gezamenlijke macht te gebruiken om die negativiteit een halt toe te roepen. The Loved One is een herbewerking van de The Loved Ones rhythm and blues klassieker. INXS brengt deze single al in 1981 uit, maar is niet op hun tweede studioplaat Underneath the Colours terug te vinden. Ligt bij die eerste new wave versie nog de nadruk op de bas, de herbewerking gaat van een rockbasis uit. Absoluut een verreiking.

Wildlife is het heimelijke dierlijke verlangen om het leven te leiden zoals je dat zelf wil. De relaties van Michael Hutchence worden in de pers zodanig uitgelicht, waardoor elke vorm van vrijheid ingeperkt wordt. Het heftige Kick titelstuk schuift al het pessimisme opzij en moedigt juist aan om iets moois van het leven te maken. Ook nu blinkt saxofonist Kirk Pengilly heerlijk uit. Het enige nadeel aan het nummer is de veilige boyband koortjes benadering halverwege de song. Het afsluitende Tiny Daggers heeft een soortgelijke dromerige new wave invulling die INXS al eerder bij This Time van Listen Like Thieves heeft toegepast. Het zou mij niet verbazen dat daar ergens de oorsprong ligt.

Kick zet INXS definitief op de kaart. De Australische muziekscene beleeft in de jaren tachtig hun hoogtijdagen. INXS maakt hier het slimste gebruik van. Ze koppelen met Kick als geen andere het alternatieve element aan een publieksvriendelijke rocksound. Met Kick duiken ze slim in het gat wat een band als Duran Duran heeft achtergelaten. Michael Hutchence is het nieuwe rockidool. Daar hebben ze Nile Rodgers dus niet voor nodig.

Na een niet geheel bevredigende poging om mijn Mavo af te ronden, kom ik in Nijmegen op een soort van veredelde Havo terecht; de VHBO. Een alternatieve leerweg, waar ambities niet ontbreken, maar nog niet tot ontplooiing komen. Er heerst vooral een aversie tegen het gevestigde schoolsysteem en het geordende hokjesdenken. Ondanks het lage slagerspercentage, is er weldegelijk sprake van een community van creatievelingen. Voor de zelfontwikkeling een mooie dierbare tussenfase, die mij in ieder geval genoeg triggerde om mijn sociale vaardigheden te ontwikkelen, waarna ik uiteindelijk in de zorg terecht kom.

Door die vrijheid wekt de kleine school de indruk dat we als het ware de kantine gekraakt hebben. De muren waren versierd met prachtige kleurrijke graffiti ’s. Het is een jeugdhonk, waar de leraren gelijkgestemd zijn en eerder de rol van maatschappelijk werker op zich nemen, dan zich bewust met het lesmateriaal bezig te houden. Naast een overbelast koffiezetapparaat staat een oude cassetterecorder, waarvan de functies op de knopjes nog amper zichtbaar, laat staan leesbaar zijn. Een luidspreker is al ten dode opgeschreven, die andere zal hem snel in het hiernamaals volgen. Met goede dagen komt er na minutenlange stilte en storend gekraak plotseling een teken van leven uit voort. Er wordt vooral veel Ramones en Bad Religion afgespeeld, soms komt Bleach van Nirvana voorbij, heel soms.

Bleach is een rommelige lompe punkrockplaat. Als je dan toch het grunge begrip wil definiëren, dan komt deze daar nog het dichtste bij in de buurt. Kurt Cobain is hier al de gefrustreerde boze jong volwassene, maar krijgt nog niet de mogelijkheid om die expressieve gevoelens te kanaliseren. Bleach is nog een ouderwetse Do It Yourself plaat die Nirvana met de plaatselijke producer Jack Endino opneemt. Sub Pop gelooft in het Nirvana verhaal en koppelt de band vervolgens aan Butch Vig, die vrijwel gelijktijdig met Smashing Pumpkins Gish opneemt. Kurt Cobain en bassist Krist Novoselic zijn het fundament van Nirvana, ze krijgen pas echt overtuiging en zeggenschap als ze de energieke van Scream afkomstige hardcore drummer Dave Grohl inlijven.

Er volgt een meesterzet als ze op 10 september, twee weken voor de Nevermind albumrelease de Smells Like Teen Spirit single uitbrengen. Deze energieke gejaagde punkrock track slaat niet enkel als een bom in, maar zet een heuse aardverschuiving in werking. Natuurlijk verrichten Sonic Youth, Pixies en Hüsker Dü het nodige voorwerk, voor mij kondigde Smells Like Teen Spirit een kenteling in de muziekbeleving aan. En dan ben je plotseling weer in die kantine op school, waar het gerucht al snel de ronde gaat dat Nirvana op de radio gedraaid wordt. Het is een modder dikke stroperige olievlek die zich al snel verspreidt.

Het revolutionaire Smells Like Teen Spirit is muziek voor de andersdenkenden, de alternatievelingen, het door de maatschappij uitgespuugde uitschot, die weigert om zich aan te passen. Het is bizar hoe snel een nummer cultureel erfgoed wordt en door iedereen omarmt wordt. Kurt Cobain is te bekend om zich bewust met deze opgelegde sterrenstatus te identificeren. Het gaat veel te snel en als opgejaagd wild moet hij nu opeens overal verschijnen. Vergeet niet dat MTV een zeer bepalende positie bekleedt en de Smells Like Teen Spirit clip daar continu voorbij komt.

Smells Like Teen Spirit is sarcastisch en richt zich juist tegen de kortzichtigheid in de muziekbusiness. Nirvana wordt echter gelijk afgestraft als de grote platenbazen zich hiermee gaan bemoeien. Het is de belichaming van het angstzweet wat Kurt Cobain van binnen opvreet. Smells Like Teen Spirit is een typische track die juist de generatiekloof moet vergroten. Smells Like Teen Spirit is bedoeld om je rebels tegen je ouders te verzetten, en jezelf met afgedragen jeans, houthakkers blouse en legerkistjes te bewapenen. Mijn vader vraagt de eerste week nog of die Nevermind tering herrie uit mag, de volgende week of deze wat zachter mag en de week daarna ligt deze opeens in zijn cd-speler. En dan geef je hem een paar jaar later met Vaderdag zelfs de Nirvana MTV Unplugged in New York plaat. Niemand kan om de genialiteit van Nirvana heen.

Het zal toch onderhand een half jaar duren voordat de opvolger Come As You Are op single verschijnt. Er is een hoop gedoe omdat Come As You Are veel van een tragere versie van het Killing Joke nummer Eighties wegheeft. Natuurlijk hoor ik dit er ook in terug, ik link de song echter eerder aan het latere duistere The Police werk. Ook een drie-eenheid die iets magisch in werking stelt en zichzelf vervolgens in frustraties verliest, al zijn het hier wel onderlinge frustraties, zeker als Sting zichzelf boven de band plaatst. Bij hem een bewuste keuze, bij Kurt Cobain een opgelegde keuze. Come As You Are gaat ook over het vervagen van vriendschappen, het verraad, maar ook over de kwetsbare slachtofferrol. Kurt Cobain worstelt al met zijn heroïneverslaving en Come As You Are is tevens een excuus om zich achter die zwakte te verschuilen.

Lithium vecht tegen het manische depressieve karakter. Het medicijn vervlakt de emoties zodanig dat die innerlijke persoonlijkheid verdoofd en gevangen tracht te overleven. Het levert de minste restschade op, al zijn de bijwerkingen niet te onderschatten. Lithium is gewenning en het zacht-harde element van Nirvana openbaart zich hier het sterkste. Het is de milde tussenweg tussen punk en metal, met destructieve gevolgen. Kurt Cobain raakt zichzelf kwijt, hervindt zichzelf, deelt spiritualiteit maar ook woede en onmacht. Dit alles in amper vier minuten. Lithium is een startpunt van de kwelling, de pijn die door medicatie en drugs uiteindelijk niet meer gecontroleerd of weggenomen wordt.

Het is gelukkig niet enkel kommer en kwel. De komische In Bloom clip laat ook een humoristische kant van Nirvana zien. Het drijft de spot met machogedrag en richt zich tevens tegen het kortzichtige gedrag van de glam en hairbands. Hoe overtuigend kan je zijn als je eerst een seksistisch vrouwonvriendelijk nummer zingt, om vervolgens haar hart met een zoete ballad te veroveren. Het meest ironische daarvan is dat dit rockpubliek vervolgens net zo gemakkelijk bij Nirvana aanhaakt. Dat menselijke inzicht zit Kurt Cobain hier al flink in de maag. Helaas blijkt hij op alle fronten gelijk te hebben.

In het erg op Bleach leunende verontrustende Breed richt Kurt Cobain zijn ongerustheid op het onheilspellende toekomstbeeld. Een terechte constatering waar helaas niks aan te veranderen valt. Het trieste Polly beklag wint later pas aan zeggingskracht als dit nummer kaal confronterend op de MTV Unplugged in New York release er inhakt. Polly gaat tekstueel over een ontvoerd en zwaar mishandeld pubermeisje die net aan de dood ontsnapt. De therapeutische hardcore Territorial Pissings oerknal richt zich op verharde wijze tegen deze machtsuitbuiting en is een keiharde mokerslag in het gezicht. Een letterlijke kick ass song, doeltreffend fysiek geplaatst wat zitten voor een week onmogelijk maakt. Territorial Pissings is ook een stukje Scream erfenis welke Dave Grohl met zich meedraagt.

Na de start als een bijna toegankelijk liefdesliedje schiet het zwaar psychedelische Drain You letterlijk alle kanten op. Drain You is donker psychotisch met een gitaar die zich van de song los koppelt en totaal van het padje raakt. Live is het de kunst om de elementen op het einde weer bij elkaar te brengen. Met het schreeuwerige Lounge Act grijpt Nirvana net als bij Breed overduidelijk naar het Bleach tijdperk terug. Een overgangssong met een zeer op dreef zijnde Krist Novoselic. Smerig, op het randje gespeeld, met zeker geen stem besparende uithalen van Kurt Cobain.

Stay Away is een regelrechte aanval op de tekstanalisten. Kurt Cobain stoort zich eraan als men naar de diepte achter zijn woorden opzoek gaat. Dus is Stay Away overduidelijk een statement. Hij bereikt hier echter het tegenovergestelde mee. Er zit dus een overduidelijke boodschap in Stay Away. Het is bijna profetisch hoe hij hier al aan de pers smeekt om afstand te bewaren en hem privacy te gunnen. Vergeet niet, dat Nirvana hier nog relatief onbekend is. Het samen met Dave Grohl gezongen egocentrische On A Plane is tevens tot de paniekangst van een geleefd leven te herleiden.

Hoe bizar is het dat Red Hot Chili Peppers het bestaan van een junk in Under The Bridge bijna romantiseert en er een wereldhit mee scoort. Nirvana brengt vrijwel gelijktijdig het indringende uitzichtloze Something In The Way uit. Kurt Cobain houdt het klein en dicht bij zichzelf. De strijkers geven er dan wel een hemelse glans aan, het is wel een trieste hemelse glans. De dood waakt over de drugsverslaafden en neemt elke nacht in stilte een ziel mee naar zijn koninkrijk.

En dan verwacht je dat Nevermind afgelopen is. Something In The Way laat je verdoofd slaperig achter. Na een aantal minuten hakt het explosieve, later tot Endless, Nameless omgedoopte destructieve eindstuk erin. Endless, Nameless is pure doommetal wanhoop, paranoïde en gewaagd. Begrijpelijk dat Butch Vig hiermee aan de slag wil gaan, het is net zo’n sleutelsong als Silverfuck van Smashing Pumpkins.

Nevermind koppel ik dus aan mijn schooltijd in Nijmegen. We waren een kleine gemeenschap in een gemiddelde culturele sociaal ingestelde stad. Achteraf gezien was het een veilige ankerplaats, waar het anders zijn en anders denken volledig gerespecteerd en geaccepteerd werd. Er was genoeg begeleiding om de overstap naar de grote wereld te maken. Bij bands als Nirvana ontbreekt dit soort begeleiding. Die staan plotseling midden in de belangstelling, en er wordt van alles van ze verwacht en geëist. Achteraf blijkt nogmaals dat veel popsterren hier niet tegen bestand zijn.

De winst van de onvoorziene samenloop der omstandigheden. U2 is behoorlijk onder de indruk van het ruimtelijke inzicht, de opnamemogelijkheden van Martin Hannett en het vooruitstrevende werk wat hij bij Joy Division verricht. De muziekproducent gebruikt de kilte van de Cargo Studios te Rochdale om een deelgenoot in het proces te zijn. Volgens zijn visie is elk aanwezig object voor opname geschikt en leent elke ruimte zich ervoor om de songs te laten ademen. Met deze looping-technologie creëert hij een unieke sound. Martin Hannett gelooft in het U2 verhaal, neemt met de band de lawaaierige 11 O'Clock Tick Tock punkrock single op, en de belofte om tevens hun debuutplaat te produceren, staat in principe vast.

In principe dus. De niet geheel onvoorspelbare dood van Ian Curtis gooit roet in het eten. De net zo labiele Martin Hannett vlucht in buitensporig drugsgebruik weg om de pijn van het verlies te verzachten. U2 is genoodzaakt om in andere oplossingen te denken. Al snel komt Steve Lillywhite op het pad. Net als Martin Hannett gaat hij van de kracht van de drummer uit, en plaatst hij Larry Mullen Jr. op de meest onlogische plekken van de Windmill Lane Studios. Het is de echo van het trappenhuis welke zodanig indruk maakt, dat hij daar de basis opzoekt. Hierdoor klinken de slagen van Larry Mullen Jr. hard en doeltreffend. Dat dit tegen de doelstelling van Bono ingaat, die juist de groepseenheid zo centraal mogelijk wil benadrukken, levert in dit geval gezonde spanningen op.

Natuurlijk is Steve Lillywhite ook door Martin Hannett beïnvloedt, en recyclet hij aanwezige voorwerpen tot bruikbare muziekinstrumenten. Zo weerklinken door openingstrack I Will Follow kapot gevallen flessen en bestek wat tegen een draaiend fietswiel gehouden wordt door. Allemaal subtiel doeltreffend en absoluut niet dominant. Steve Lillywhite is niet zo gecharmeerd van zijn oorspronkelijke, wat fletse drumopnames van de A Day Without Me single, en zet er alle zinnen op om de Ieren minder dromerig, maar juist urgenter en gejaagd te laten klinken. Een valse start, die benut wordt om elkaar vervolgens beter te leren kennen.

Bono draagt de nodige privé bagage en shit met zich mee. Voor hem is het een voorrecht dat Steve Lillywhite zo serieus met zijn A Day Without Me tekst over een zelfmoordpoging van een goede vriend omgaat. Bono geeft er een opbeurende twist aan. Het is triest dat men de track in het licht van het donkere einde van Ian Curtis plaatst. Puur toeval dus dat de songs thematisch in elkaars verlengde liggen. Het is de kunst om een opbeurende glans over deze treurnis te werpen, en er zoveel positivisme in te stoppen.

Vooral de pers geeft Bono het etiket van naïeve sociaal denkende optimist mee. Als er iemand is die in de jaren tachtig juist realistisch kritisch tegen zichzelf, de omgeving en de maatschappij aankijkt, is dat Bono wel. Er zit heel veel wanhoop in de U2 tracks. Met enkel wanhoop kom je er niet, je moet de luisteraar ook iets anders bieden. Niet zozeer oplossingen, wel het gevoel voor een gezond verstand en zelfbewustheid. Bono is hiervoor de geschikte persoon, al gaat deze amicale houding hem later ook tegenwerken. Vergeet daarbij niet, dat ook het geloof een grote rol in het geheel speelt. Deze spirituele invalshoek is op alle fronten tastbaar, en Bono probeert met zijn overtuigende performance ook zieltjes te winnen.

Boy verschijnt vrijwel gelijktijdig met de I Will Follow single. I Will Follow is absoluut een sleuteltrack in de carrière van U2, al zal het bijna twee jaar duren voordat de in het Nederlandse Hattem opgenomen live versie als een bom inslaat, en het balletje laat rollen. Dit geintje herhalen ze vervolgens ook met Sunday Bloody Sunday en het wereldberoemde Bad moment op Live Aid. I Will Follow is de behoefte aan moederlijke liefde en contact, en het pijnlijke gemis daarvan. Je kan verdriet ontlopen, maar het is zinvoller om samen met iemand anders deze weg te vervolgen. Het steunende I Will Follow heeft dus vele facetten, en is tevens tot intense vriendschap te herleiden. Dat het meezingbare I Will Follow lijflied vervolgens vele muziekminnende volksstammen verbindt is en tot hereniging oproept, is een fraai bijeffect.

De moeder van Bono overlijdt als hij veertien jaar oud is. Deze impact heeft veel invloed op de gezinsdynamiek. De enige vrouw in huis valt plotseling weg, waardoor Bono noodgedwongen een volwassene positie in huis aankleedt. Het Twilight trauma is dit onrealistische verdovende schemergebied. Twilight is twijfel, de angst om die innerlijke enthousiaste jongeman definitief vaarwel te zeggen. Het gitaarspel van The Edge staat hierbij voor het gejaagde ongecontroleerde gevoel. Bono stelt zich tevens in de schaduw van The Edge op. Dit is exact dezelfde positie die de gitarist op het podium inneemt tijdens de momenten dat Bono zich in zijn emoties verliest. De beschermende schaduw die als een aura om hem zweeft, en de zanger weer bij zinnen brengt.

Het puntige An Cat Dubh handelt over het keerpunt in de verstandhouding die Bono met zijn toekomstige vrouw Ali heeft. An Cat Dubh is de vroegtijdige ontdekking dat de frontman geheel van haar afhankelijk is. Deze tijdelijke korte relatiepauze wordt jaren later nog gedetailleerder in With Or Without You uitgewerkt. Hier is het een prestadium van het bezinnende Into The Heart, waar Bono zichzelf diep in zijn ziel tegenkomt. Dit is precies dezelfde plek waar de Twilight jongen hem kwijtraakt. Alles heeft betekenis, alles zit in elkaar verweven.

Out Of Control is het moedige gevecht met de puberteit. De vragen waarmee hij voorheen bij zijn moeder terecht kon, blijven onbeantwoord. Het rouwproces laat de nodige littekens in zijn moeizame contact met zijn vader achter. Beide gepassioneerde Ieren; de een conservatief en stug; de ander rebels en vooruitstrevend. Bono zoekt daarom zijn rolmodellen in televisieprogramma’s en songteksten. Stories for Boys schetst deze geromantiseerde schijnwereld waar ook zoveel troost uit te halen valt, het is slechts fantasie, maar wel troostende fantasie. Op de momenten dat Bono zich afsluit ontstaan de levendige sfeervolle prenttekeningen van het mijmerende The Ocean. Grijs, omdat de stiften om deze in te kleuren, niet voor handen zijn. Ook het beschermende afsluitende Shadows and Tall Trees is een trieste verslaglegging van deze eenzame zoektocht.

Another Time, Another Place hunkert naar het weerzien van zijn moeder. Dit maniakale verlangen legt de meest donkere dagen uit het leven van de frontman bloot. Het suïcidale karakter is niet zozeer een gemeende poging om uit het leven te stappen, het is juist de behoefte om het leven opnieuw op te starten. Another Time, Another Place is waarschijnlijk de meest pure postpunk song die U2 ooit gemaakt heeft en past perfect in het zwarte tijdsbeeld waar The Cure, Killing Joke en Joy Division de richting bepalen. Bono is een emotie zanger, en in het opgefokte The Electric Co. verzet hij zich tegen de ingrepen om die emoties te stabiliseren of zelfs te elimineren. Er zit heel veel opruiende A Clockwork Orange anarchie en gekte in The Electric Co.

Boy is een geopend dagboek. De jeugdige onschuld voor eeuwig gedocumenteerd in een elftal momenten. Boy is ook meer dan dat, het confronterende Boy is ook de kanttekening bij het katholieke geloof. Waarom wordt een gezin door de vroegtijdige dood van een dierbare verscheurd? De objectieve toeschouwer staat opeens midden in het schouwspel. Bono krijgt vrij spel van de overige bandleden om zijn verhaal te delen, wat is principe al genoeg over de amicale verstandhouding binnen U2 vertelt. Boy is een geankerd fundament waar U2 altijd op kan teren en altijd op kan terugvallen.

Met het verschijnen van Never Gonna Change the World zette Conrad Freling de eerste stappen als solo artiest in de voor hem al overbekende muziekwereld. Als muzikant had hij al een rijkelijk verleden binnen bands als Wallrus en Seven Stars Over Sicily opgebouwd. Thomas van der Vliet van The Bullfight verwezenlijkte zijn droom door de plaat op het Brandy Alexander Recordings label uit te brengen. Er ontstond een hechte vriendschap en Freling vervult ondertussen als banjo speler en organist ook een bepalende rol als teamspeler bij The Bullfight.

Freling droomt tegelijkertijd ook verder. In die dromen brengt hij miniatuurschilderijen als sfeerschetsen tot leven. Die liedjes ontstaan ergens in een denkbeeldige wereld, waar memoires uit het verleden zwaar geromantiseerd het licht zien. Zo verbindt hij de liefde voor de Franse landschappen in Aimée Porcher aan de ontdekkingstocht naar zijn eigen seksuele behoeftes en verlangens. Niet alleen muzikaal geeft hij zich bloot, die fysieke naaktheid kleurt tevens de openingstrack in. Aimée Porcher mengt cabaret met triphop. Aimée Porcher is een geheimzinnige sprookjesachtige uitnodiging om je in de verhalen van Through the Glass of a Radiostore te verdiepen.

Through the Glass of a Radiostore, de geboorte van het broertje van Never Gonna Change the World. Geen grote veranderingen dus, maar een doorzichtige verfijning van het songmateriaal. Freling zoekt het randje van de zelfkant op en laat genoeg ruimte open om deze door de toehoorder zelf in te laten vullen. Schept hij in het weerspiegelende Through the Glass of a Radiostore titelstuk het beeld van een ideale vrouw, of is hij de voyeur die in de avond de hoerenbuurt bezoekt en van een afstand stiekem het schoon bewondert?

Het filmische in detectivestijl opgezette Sonya from Yugoslavia laat zich als een hoofdstuk uit een spannend jongensboek lezen. Zijn partner in crime is net als op voorganger Never Gonna Change the World zangeres Bette Schindler. Met zwijmelende engelenzang introduceert ze zich als geestverschijning op The Ghost of Meredith Blow. Haar verlicht aura voegt er fraaie subtiele pasteltinten aan toe. Het realistische warme Better Than I Am toont weer andere lieflijke facetten van haar stemkunsten.

Bijzonder dat juist het instrumentale herfstige door treurviool gedragen La Danse Baroque tot halverwege de plaat de meeste indruk maakt. Daarna volgt er een paar duistere nachtmerrie getinte hoogtepunten. Hey sister! pijnigt de ziel, en zet een gruwelijk naargeestige stemming neer. Black Raven with a Silver Feather sleurt je dieper de afgrond in. Hier kan een jammerende Bette Schindler de luisteraar niet redden en presenteert ze zich ook als slachtoffer van het dreigende verval.

Je moet wel een ziekelijke drang tot perfectionisme hebben om je solo aan een uitgebreid werkstuk als Through the Glass of a Radiostore te wagen. Freling ontkent dit niet en in Microscope benoemt hij het als een persoonlijke zwakte. Die erkenning benadrukt dat dit juist een sterke eigenschap is, die hem in staat stelt om zo’n prachtige composities te schrijven. Nare karaktertrekken kunnen in hun tegenhanger soms juist ook tot iets positiefs om te buigen zijn.

Het breed georkestreerde Through the Glass of a Radiostore is melancholisch en theatraal van aard. Het is amper te vatten dat Freling The Earth Stops Turning steentje voor steentje dichtmetselt en tot een magistraal einde opbouwt.

Ondanks de ruimtelijke invulling van de instrumentatie leunt Freling erg tegen de kleinkunst aan. Door die overdaad aan emoties en tragiek komt het zeer gepassioneerd en puur binnen. Het schemerige grensgebied is niet mooi en geperfectioneerd, logisch dus dat de poëet hiervoor de rand van zijn vocale mogelijkheden opzoekt. Juist op die momenten dat Freling hier op balanceert, weet hij het meeste te imponeren.

Conrad Freling - Through the Glass of a Radiostore | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Het jaar 1984 begint ondanks de flinke sneeuwval eind januari behoorlijk mild, met temperaturen die grotendeels boven de nullijn pieken. It’s My Life verschijnt een maandje later als Nederland op televisie naar de tegenvallende nationale Olympische Winterspelen resultaten in Sarajevo kijkt. Het ideale grijze decor om zich in de grijze verbitterende teksten over de gedoemde mislukte liefdesrelaties van Mark Hollis te verdiepen. Het is vooral aan De Verrukkelijke 15 te danken dat de It’s My Life single regelmatig op Hilversum 3 voorbij komt. De binding met het grote publiek is er echter pas een paar maanden later als It’s My Life de Top 40 binnen druppelt.

Dat we hier met een genie te maken hebben, valt amper op, zeker omdat de singles van het The Party's Over Talk Talk debuut buiten het Verenigd Koninkrijk totaal genegeerd worden. Mark Hollis trekt vervolgens vooral in de It’s My Life videoclip met zijn quasi komische uitstraling de aandacht. Ongemakkelijk verveeld poseert hij daar monddood gemaakt, in stilte tussen de gevangen gehouden wilde dieren in de London Zoo. Een trieste plek voor een afgedwongen familie-uitje, indrukwekkend in beeld gebracht. Tussen de flamboyante kleurrijke jaren tachtig rocksterren, presenteert Mark Hollis zich als antiheld, in een ongemakkelijke net iets te grote winterjas.

Het accent verschuift zich vanuit de synthpop basis steeds meer naar een alternatieve new wave postrock hoek. Wonderkind Timothy Alan Friese-Greene vervangt de oorspronkelijke toetsenist Simon Brenner en schuift zichzelf noodgedwongen ook als producer naar voren. Een meesterzet, want vervolgens is zijn subtiel gekristalliseerde vingerpuntigheid zeer bepalend voor de ontwikkeling en voortgang van het Talk Talk geluid en zal hij altijd aan de band gebonden blijven. Op papier bestaat Talk Talk echter uit zanger Mark Hollis, drummer Lee Harris en bassist Paul Webb. Timothy Alan Friese-Greene is het overstijgende overkoepelende orgaan, die een isolerende laag aan zielsbeleving over de zangkwaliteiten van Mark Hollis drapeert.

De wrange It’s My Life single handelt over een eenzijdige liefdesrelatie, waar de bedrogen partner het acceptatieproces op alle fronten vermijdt en zich hiermee flink in de vingers snijdt. Hij heeft zijn toekomst volledig uitgestippeld en wijkt niet van dat plan af. Onzichtbaar verdwijnt het Mark Hollis personage in de massamenigte die hier geen weet van heeft. Laten we stellen dat de Britse zanger daarmee het credit wint, welke hij vervolgens niet meer verspeeld. Het duurt tot het einde van de It’s My Life plaat voordat Mark Hollis venijnig in It’s You zich tegen deze opvretende ontwikkeling afzet en gericht de vraag terugkaatst.

De in zichzelf gekeerde akoestische Such A Shame verfijning is nog beter dan de It’s My Life single. Er zit veel melodramatische Queen Radio Ga Ga tragiek in deze semi jazzy song verborgen. In mijn beleving is Talk Talk na het aardig goed ontvangen The Party's Over een gevestigde naam in het Verenigd Koninkrijk. De It’s My Life singles worden daar schijnbaar magertjes ontvangen. Talk Talk bouwt in Nederland overduidelijk een grote fanschare op. Veronica neemt ze mee in het Rocknight concept en zendt dit concert op televisie uit. In het profetische Such A Shame bereidt Mark Hollis een doorstart voor. Het onbegrip belemmerd zijn dagelijkse functioneren en laat de onzekerheid domineren. Ergens mist de frontman die aansluiting tot zelfontplooiing. Daar brengt het succes in landen als Nederland, Duitsland en Zwitserland weinig verandering in.

In het ritmische Dum Dum Girl wenst Mark Hollis een prostitué een betere toekomst toe. Een toekomst met kansen en vooral financiële onafhankelijkheden en sociale zekerheden. Dum Dum Girl staat voor de eenheid binnen Talk Talk. Buiten de drumpartijen van Lee Harris, blinkt daar vooral bassist Paul Webb uit. Voor mij niet het beste Talk Talk nummer, wel het meest complete Talk Talk nummer. Tim Friese-Greene roept het ijzige van de koude verwarming loze repetitieruimtes op, waar een mooie herfst te vroeg in een strenge winter overgaat. Logisch dus dat de The Colour of Spring opvolger zich op de lente richt.

Renée staat voor het afsluiten van de jeugd. Stel dat die onbezorgdheid juist in de zomers te vinden is, dan is Renée de overgang naar het aankomende seizoen. Renée bereidt zich op de herfst van het leven voor. Het is de volgende stap naar volwassendom. De tijd is niet meer terug te draaien, dagen evenmin. Vanaf een zekere leeftijd gaat het aftellen beginnen. Het fictieve Does Caroline Know? schuift de schuld daarvan op een ander af. David Byrne van Talking Heads zou in zijn handen klappen voor een nummer als het exotische Does Caroline Know? Tomorrow Started is een geforceerde poging om de toekomst doelkrachtig in te richten. Door de aanwezigheid van gitarist Robbie McIntosh en trompettist Henry Lowther komt het net wat steviger en gepassioneerd over.

The Last Time zoekt de afsluitende connectie met de overheersende synthpop beweging op en is een verfrissende tussensong over een laatste stap in het spotlight om vervolgens anoniem in de duisternis te verdwijnen. In principe geeft Mark Hollis in The Last Time al aan dat hij niet de geschikte persoon is om op de voorgrond te treden. The Last Time is het excuus voor dat bewuste latere afscheid. De bescheiden Mark Hollis zoekt de publiciteit niet op, de duistere zonnebril en de lange lokken voor zijn ogen zorgen voor natuurlijke afzondering en beschutting. Call in the Night Boy is een hang naar zekerheid, een nachtelijke zekerheid als de dagelijkse gang van zaken op een prettige manier verstoord wordt.

Talk Talk maakt een ontwikkeling door die nog het beste het veelzijdige Tears For Fears en vooral met Japan te vergelijken is. Na een popgerichte opstart wordt het steeds minimalistischer en sober. Langgerekte sfeercollages, in dienst van de muziek. Met het grootste verschil dat David Sylvian van Japan voor langere tijd actief blijft en Mark Hollis na een soloplaat definitief die zwijgzame It’s My Life positie aanneemt tot hij in februari 2019 na een onzichtbaar gezinsbestaan aan kanker overlijdt. De bijna vergeten zanger met die warme melancholische stem laat een indrukwekkend oeuvre na. It’s My Life is daarvan mijn favoriete Talk Talk plaat.