Na een lange periode van stilte brengen twee voormalige Port O’Brien collega’s bijna gelijktijdig nieuw werk uit. Joshua Barnhart slaat genadeloos sterk toe met zijn project Strange Pilgrim. Caleb Nichols laat ik in eerste instantie links liggen; zijn homo-erotische poprockplaat Ramon is niet echt voor mij weggelegd. Totdat ik de eerste Awooo! klanken van zijn laatste werkstuk Stone Age Is Back hoor. Dit stevig retro-glamrocknummer nodigt mij meer dan voldoende uit om mij in Stone Age Is Back te verdiepen, veel meer dan voldoende zelfs! Dit soort tracks maken mij heel gelukkig.

Die glamrock is niet zozeer het uitgangspunt. De titelsong Stone Age Is Back teert vooral op het eind jaren tachtig indierock-gevoel. De Pixies zijn niet ver weg en dan kan ik mij helemaal in deze songbenaming vinden. Het lijkt wel een eeuwigheid geleden dat deze baanbrekers vooral anderen op de kaart zetten. Een mooi eerbetoon aan het ‘voorprogramma van de jaren negentig’, waarna vervolgens gitaarbands en grunge het stokje over zouden nemen.

De tijd staat niet stil en vormt het hoofdthema. Die tijd heelt geen wonden maar woekert ook bij Caleb Nichols het collectief gedragen negativisme juist aan. De tijd is onderdeel van de maatschappij, van een angstcultuur en legt het schuldgevoel en woede juist bij zichzelf. Juist deze kijk maakt het mogelijk om zich empathisch op te stellen.

Die zachtheid zit diep van binnen en is absoluut op Stone Age Is Back nog hoorbaar. De Quartz Age countryfolk mijmert lekker weg en is net als het wat saaie Stone Age Is Now enigszins naar Ramon te herleiden. Het psychedelische, door avondrood gekleurde Love Lies laat de slidegitaar spreken. Dit instrument staat gelijk aan die innerlijke onrust; de triestheid van het bedrog. De liefde is universeler, en in Slate Age legt Caleb Nichols de nadruk niet meer op de gayscene. De pijn en het houden van zijn in elke relatie exact hetzelfde, ongeacht geslacht en geaardheid.

Stone Age Is Back rockt meer dan wat we van Caleb Nichols gewend zijn. Zo sterk als opener Awooo! en Stone Age Is Back wordt het vervolgens niet meer, al steken tracks als het Paisley Underground getinte Call Me If, de krassende ingetogen Big Soul surfrock en het prachtige opbouwende Car Park er wel ver bovenuit. En toch geloof ik dat Caleb Nichols tot zoveel meer in staat is dan wat hij tot nu toe laat horen.

Caleb Nichols - Stone Age Is Back | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Black Swan is letterlijk tot de schoonheid van het duistere te herleiden. Wees niet bang voor de nacht en omarm de dood als deze zich aandient. Een zwaar thema, eenmansproject Tender Ender geeft er door de overdreven tragiek een luchtige twist aan. Thomas Schmidiger is geen groot zanger, maar een performer die het vooral van zijn ongecontroleerde emoties moet hebben. Met hulp van fragmentarische verknipte geluidscollages, elektrocyberpunk, film noir slide gitaaruitbarstingen, afstompende beats en vooral de sturende piano geeft hij zijn nachtmerries weer. Is het een keuze om deze te overwinnen, of is het een toewijding, een overgave, waar elk mens ooit mee te maken krijgt?

Het is de kunst om die sereniteit in de chaos van de noise te bewaken. Thomas Schmidiger bewandelt niet de meest gemakkelijke weg. Het leven is dan ook niet eenvoudig. Met verschillende omwegen lukt het je toch om deze te trotseren. Zo kan je Black Swan ook het beste omschrijven. Het is een barre tocht, met een overschot aan pathetische dramatiek. Het is aantrekken en afstoten. Gelukkige sprookjes bestaan niet, deze worden zo voor de consument ontworpen. Uiteindelijk wil je toch met een goed gevoel gaan slapen.

We kunnen er lang en breed over praten: Black Swan dwingt in ieder geval een mening en respect af. Pas als de zanger zwijgt en de futuristische soundscapes het van hem overnemen, wordt het echt interessant. Zelfs zonder de doodskreet in No Way Out is er voldoende overtuiging. Op dit soort momenten zaait Tender Ender verwarring en gebruikt hij de onderliggende angst om een paniekaanval op te wekken. Trauma’s acclimatiseren nu eenmaal het beste aan de duisternis en openbaren zich op die spaarzame ogenblikken dat de stilte heerst. Het speeldoosje in het afsluitende The Wqave vormt de hartslag van Black Swan. Als die klanken doven, sterft tevens de ziel van de plaat.

Black Swan intrigeert vooral op het muzikale vlak. Een jammerende Thomas Schmidiger in slachtofferrol. De spin die in zijn eigen gesponnen web in de knoop raakt. Black Swan bezit die claustrofobische interesse en haakse desinteresse van het pandemietijdperk. Alsof deze op een beschimmeld zolderkamertje geïsoleerd van de buitenwereld door een uitverkoren kluizenaar in elkaar gezet is. Juist dat ongemakkelijke maakt de plaat zo puur.

De aantrekkingskracht van het onverwachte. Iedereen herkent dit soort situaties die hij het liefste zo snel mogelijk wil ontvluchten. Al houdt dezelfde magnetische aantrekkingskracht de luisteraar in de greep. Onbewust komt de boodschap beter over dan waar Thomas Schmidiger ooit van heeft kunnen dromen.

Tender Ender - Black Swan | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Dat het al een tijdje niet meer echt botert tussen Nick Cave en Mick Harvey is tijdens het concert in het World Forum Theater te Den Haag in 2006 pijnlijk zichtbaar. The Bad Seeds spelen hard en agressief en er is weinig sprake van echte interactie. Niet vreemd dus dat Mick Harvey vervolgens The Bad Seeds verlaat om zich op zijn rol als sessiemuzikant bij andere artiesten te richten. Na het verwachte afscheid van Blixa Bargeld in 2003 is door deze aderlating The Bad Seeds zodanig geamputeerd dat er van de oorspronkelijke basis slechts alleen Nick Cave overblijft.

Het voortbestaan van The Bad Seeds hangt dus aan een zijden draadje, zeker als Nick Cave, de spin in het web, een ander project aankondigt, Grinderman genaamd. Door het gebrek aan echte gitaristen zien Warren Ellis, Martyn P. Casey en zelfs Nick Cave zich genoodzaakt die partijen voor hun rekening te nemen. Doordat deze stoelendans de bandsetting verandert, verschuift het accent naar een unieke garagerock gitaarsound. Een koortsachtige bluespunk-energie die we voornamelijk in de beginjaren van The Birthday Party hoorden. De basis bestaat verder uit percussionist Jim Sclavunos. Deze viereenheid werkt trouwens in diezelfde periode ook met Marianne Faithfull aan haar comebackplaat Before the Poison.

Het gezelschap verhuist voor een korte vijfdaagse opnamevakantie tijdelijk naar de Metropolis Studios te Londen. De naam Grinderman is van het Memphis Slim nummer Grinder Man Blues afgeleid. Nick Cave laat zich net als in de eerste The Bad Seeds jaren door oude bluesmuzikanten inspireren. Daar ligt in principe tevens de basis van de rock, de kern van The Bad Seeds. Grinderman is rommelig, maar wel oprecht gemeend rommelig. Het speelplezier is weer terug, zeker nu de druk van het kolossale monster The Bad Seeds eraf is.

De eerste single Get It On komt twee maanden voor het album van Grinderman uit en wordt bejubelend ontvangen. Het is vooral Nick Cave die met zijn sexy gitaarwerk herinneringen aan The Birthday Party bassist Tracy Pew oproept. Misschien is zijn snor zelfs een mooi eerbetoon aan deze vroeg overleden flamboyante persoonlijkheid, al is de gelijkenis met filmster Jack Nicholson treffender. Nick Cave dwaalt naar de krochten van zijn ziel af. Daar in de kelder treft hij zijn evenbeeld Grinderman. Opnieuw gaat hij de strijd met zijn innerlijke demonen aan. Al is het nu niet zozeer de verslavingsdrang die de hoofdrol opeist, het is eerder het verraad van zijn voormalige teamleden die hem op het moment van scoren verlaten.

De spacerock van Honey Bee (Lets Fly to Mars) klinkt als Sonic Youth on acid. When My Love Comes Down sluit bij de manische funkfreak van het dan zeer populaire alternatieve Belgische rockscene aan. Met het elektronische bouzouki van Warren Ellis in Electric Alice onderscheiden ze zich in de doem-postpunkstroming die weer in opkomst is. De jankende Love Bomb cross-over bezit dat repeterende jammende waar ooit Velvet Underground naam mee maakt. Alleen het melancholische, sobere, voor zijn vroeg overleden vader geschreven Man in the Moon is nog enigszins naar het latere werk van The Bad Seeds te herleiden. Nou vooruit; het avondschemerige I Don’t Need You (To Set Me Free) mag je gerust als voorwerk van Jubilee Street beschouwen.

No Pussy Blues ligt qua structuuropbouw bangelijk dicht in het verlengde van Papa Won’t Leave You, Henry, een van de prijsnummers van Henry’s Dream. Tekstueel handelt het zelfspotnummer over de frustraties van een midlife crisis als iemand vanwege zichtbare toenemende ouderdomskwalen afgewezen wordt. Het is Nick Cave zelf die zichzelf smerig rockend op gitaar prominent op de voorgrond plaatst. Grinderman is het personage dat je laat in de avond niet in donkere steegjes wilt tegenkomen. De nachtmerrie van verontruste ouders waarvan de dochter het nachtleven ontdekt.

Zo vreemd is die eerder genoemde Jack Nicholson vergelijking dus niet. De huisman die in The Shining in een zieke psychopaat verandert. Nick Cave heeft die zelfkant geleefd en dreigt ook hier vanwege de omstandigheden daarin weg te zakken. De Grinderman noiserock is een moordaanslag op Nick Cave & The Bad Seeds die de betrokkenen ternauwernood overleven. Het is de plaat die ze moeten maken om zichzelf weer te rangschikken. Een ruwe uitlaatklep die een paar jaar later nog een vervolg in Grinderman II krijgt.

Grinderman - Grinderman | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

Na het voortreffelijke en overrompelende postpunkdebuut New Long Leg en de net zo goed ontvangen opvolger Stumpwork wordt Dry Cleaning door Nick Cave ingepalmd om tijdens de Wild God tour voor hem te openen. De dromerige, zachte en wat beperkte praatzang van Florence Shaw komt daar niet volledig tot zijn recht maar het biedt de band in ieder geval meer dan voldoende speeluren, die ze gretig benutten. Daarna duiken ze weer de studio in om aan Secret Love te werken. Het is een voorrecht dat leden van Gilla Band zich hierin mengen. In deze sessie ontstaan een twintigtal nummers.

Na het voormalige PJ Harvey maatje John Parish, die de eerste twee albums produceerde, mag nu producer Cate Le Bon het geheel passend maken. Ze onderzoekt de mogelijkheden om de demo-probeersels in kant en klare songs te gieten. Hierdoor verdwijnt het hoekige, traditionele, vroege jaren tachtig postpunkgeluid wat meer naar de achtergrond. Niet dat de eighties volledig verdwenen zijn, maar het mag net wat sensueler en vrouwelijker klinken. De drums zijn droog en blikkerig, waardoorheen de stevige new wave gitaarklanken zich een weg wringen. Voor de releasedatum sneuvelen nog een aantal tracks, waarna er een veelzijdig elftal overblijft.

Ondertussen hebben we wel geleerd om niet teveel diepgang achter de cryptische teksten van Florence Shaw te zoeken. Het is aan de luisteraar om deze naar behoefte verder uit te pluizen. Dry Cleaning plundert het muziekverleden en in het groovende Hit My Head All Day is de invloed van Prince en één van zijn muzikale leermeesters Sly Stone overduidelijk voelbaar. Het door Robert Fripp beïnvloede gitaarspel wekt de indruk dat Nile Rodgers aan de touwtjes trekt. Het zijn allemaal tekenen aan de wand dat Cate Le Bon samen met Dry Cleaning voor een wat commerciëlere invalshoek kiest, al geldt dit zeker niet voor de gehele plaat.

Cruise Ship Designer bezit nog dat statige en tegenstrijdige funkende van de eerste twee albums. Hier is bassist Lewis Maynard de meest geschikte kandidaat om bijna drukkend monotoon verbaal tegengas te geven. Zangeres Florence Shaw bewandelt gewoon haar eigen pad dat ze vervolgens bij de late jaren tachtig punkrock van My Soul / Half Pint brengt. Jeff Tweedy van Wilco is hierbij de grote verrassing; hij levert het merendeel van de stevige gitaarakkoorden aan. Het wekt in ieder geval sterk de indruk dat de Londenaren zich verbreden en zich duidelijk op de Amerikaanse markt richten. Er zit in ieder geval meer dan voldoende New Yorkse No Wave in Secret Love verwerkt.

Het is een kleine stap naar de indierock van het voortkabbelende, bijna gezongen Secret Love (Concealed in a Drawing of a Boy) en ook in het afsluitende Joy onderneemt Florence Shaw een heuse poging om melodielijnen aan de voordracht toe te voegen. Met de eenvoud van Let Me Grow and You’ll See the Fruit staat Dry Cleaning volledig in het nu, het acclimatiserende, bedankende rustpunt van het album. Bij het ritmische Blood staan de drums van Nick Buxton op migraine/oorlogsstand opgesteld. Gedurfd, maar net iets teveel van het goede. Bij het logge kruipende gedrocht Evil Evil Idiot werkt dit echter wel. Avontuurlijk met het duellerende samenspel tussen bassist Lewis Maynard en de krassende gitaarinterrupties van Tom Dowse.

De primitieve punk van Rocks haakt op het stampende Blood in. Niet eerder drukt Gilla Band zijn stempel zo op een albumtrack. Ook hier waan je jezelf in een slachterij waar aan de lopende band kant en klare, voor consumptie bedoelde en op maat gemeten, messcherpe brokken aan industrieel postpunkgeweld worden aangeleverd. De ouderwets swingende en ruige The Cute Things folkpunk is luchtiger van toon. De publieke schijt aan de wereld-liefdesverklaring van I Need You schetst een beeld van simpele minimalistische voldoening. Op muzikaal vlak valt er in de toekomst genoeg winst te halen, al lijkt het er wel op dat Florence Shaws’ stembereik het plafond behaald heeft. Dit kunstje kennen we nu wel, benieuwd of ze er in de toekomst een andere twist aan geeft.

Dry Cleaning - Secret Love | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com