Er zijn naar mijn gevoel weinig artiesten die gedurende een periode van dertig jaar zo veel interessante en mooie albums hebben gemaakt zoals R.E.M. dat heeft gedaan. Toen ik een jaar of 15 was, schafte ik mijn eerste albums aan van de band. Dat waren Monster en Out of Time, twee platen die ik nu – ruim 20 jaar later – nog altijd goed kan waarderen. Ik heb met beide albums echter wat ik met het grootste deel van het oeuvre van de band heb: puike, gevarieerde platen maar geen meesterwerk. Dat veranderde toen ik Automatic for the People voor het eerst beluisterde.

Ik heb in mijn leven zo’n 2000 albums beluisterd, maar zelden eerder heb ik zo’n prachtige mengeling gehoord van melancholische en rustige nummers met meer lichtvoetige, up-tempo klanken zoals R.E.M. hier laat horen. Opener Drive is met haar donkere, bitterzoete ondertoon al direct een prachtige binnenkomer. Zonder twijfel een van de mooiste songs van het album, dat echter nog veel meer hoogtepunten kent. Een van die hoogtepunten is het beklemmende, meeslepende Try Not to Breathe dat met haar tragische tekst nog een extra dimensie krijgt. En weliswaar stukgedraaid op de radio, is ook Everybody Hurts een nummer waar ik nog altijd graag naar mag luisteren. Minstens zo sterk is Man On the Moon, een eerbetoon aan de legendarische komiek Andy Kaufman. De absolute climax voor mij komt echter met het bijzonder sfeervol aangeklede Try Not to Breathe, waarbij de strijkers het voor mij tot een perfect popnummer maken.

Ondanks het grote succes, heb ik Automatic for the People altijd gezien als een vrij ingetogen, niet per definitie commercieel klinkend album waarbij ook wat zwaarmoedige thema’s de revue passeren. Het zegt veel over de kwaliteiten van de band dat ze thema’s zoals nostalgie, rouw en verlies op dusdanig knappe en geloofwaardige kunnen inpassen in hun songs, dat ik niet anders kan dan hier de maximale score aan toekennen: 5* en een top-10 notering.

Anders dan de meeste mensen hier, kende ik de muziek van Rodriguez al een beetje voordat ik Searching for Sugar Man zag. Zo rond 2006/2007 maakte ik kennis met zijn muziek via Last.FM en dat beviel direct goed. Gek genoeg duurde het vervolgens nog jaren voordat ik dieper in zijn muziek ging duiken. Dat gebeurde pas na het bekijken van de reeds genoemde documentaire, die ik in een lokale platenzaak zag liggen.

De laatste maanden ben ik zijn platen pas echt goed gaan beluisteren en sinds die tijd is deze Cold Fact bijna dagelijkse prik. Het is bijzonder wrang dat Rodriguez pas op latere leeftijd de vruchten van zijn muzikale klasse heeft kunnen plukken. Rodriguez is dan misschien niet de grootste zanger, maar met zijn authentieke en door het leven getekende stemgeluid weet hij mij wel moeiteloos een heel album te boeien. Ik geloof hem als hij zingt over onvervuld verlangen of maatschappelijke onrechtvaardigheid. Wat dat laatste betreft, luister maar eens naar de pikante teksten van This Is Not a Song, It’s an Outburst. Daarin maakt de muzikant korte metten met de gevestigde orde. De toon van het album is vaak donker en melancholisch, wat ook naar voren komt in tracks als Crucify Your Mind, Hate Street Dialogue en Like Janis. Bij dat laatste nummer heb ik me wel eens afgevraagd of dat over Janis Joplin zou gaan.

Tekstueel is Cold Fact bij vlagen best een pittig album, maar Rodriguez weet het overtuigend te brengen. Ook de instrumentale begeleiding is prima in orde. Deze prachtliedjes die de tand des tijds moeiteloos doorstaan. Alleen de zeldzame uitglijder Gomorrah (A Nursery Rhyme) past hier niet op. Ondanks dat, geef ik Cold Fact de volle mep en een top 10-notering.

Voor Nederlandstalige muziek heb ik nooit echt warmgelopen, hoewel er natuurlijk uitzonderingen zijn zoals de Dijk, JW Roy of Rowwen Heze die dankzij prima composities toch een hele goede indruk op mij hebben gemaakt.

Roland Verstappen past wat mij betreft niet in bovenstaand rijtje, maar ontstijgt de middelmaat toch ruimschoots dankzij die enige prachtige hit ZIj Is een Wonder. De melodie in dat nummer werkt erg aanstekelijk op mij en ook dat andere hitje - de meezinger Helemaal Niets - mag ik zo nu en dan graag horen. Voor de rest is dit een redelijk album, waarbij de andere composities net wat minder sterk zijn.

Je zou gerust kunnen stellen dat Zij is een Wonder voor mij tot de ultieme guilty pleasures behoort, maar ik denk dat ik op een site vol muziekpuristen als Musicmeter met deze mening tot een kleine minderheid behoor

Ach, ik kan me er eigenlijk niet druk om maken. Wel verbaasde het me dat dit album tot voor kort nog niet op de site te vinden was, want Verstappen verdient wat mij betreft wel wat meer aandacht dan nu het geval is: 3*.

Met haar debuutalbum Boem zette Rowwen Heze zichzelf direct op de muzikale landkaart. Dialectmuziek was weliswaar niet nieuw en ook Limburgse artiesten scoorden er eerder al mee, bijvoorbeeld de Janse Bagge Band. De combinatie van het dialect met de aanstekelijke combinatie van folk, tex-mex en rock was echter wel vrij uitzonderlijk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Rowwen Heze een jaar na de release van deze sterke plaat met een bijzonder succesvol optreden op Pinkpop definitief doorbrak in Nederland.

De band rondom Jack Poels timmerde vooafgaand aan Boem al enkele jaren aan de weg met het spelen van Engelstalige covers. De eerste landelijke aandacht kwam nadat in een carnavalsnummer de spot werd gedreven met het Horster gemeentebestuur. Wellicht heeft dat ook meegespeeld in de beslissing om de nummers voortaan in het dialect te brengen, een keuze die band geen windeieren heeft gelegd.

De eerste drie platen behoren voor mij tot de hoogtepunten in het oeuvre van de band. Daar waar ik mij op latere platen soms wat ben gaat storen van de overdaad aan ballades en rustige nummers, is dat op Boem nog zeker niet het geval. Het is een bijzonder smaakvol geheel van diverse stijlen, waarbij de gevoelige nummers als Twieje Wurd en De Peel in Brand prima samengaan met dijenkletsers als D’n Duvel is Los, Kroenenberg en de coverversie van Henk is enne Lollige Vent (het origineel is Regular Guy van Steve Earle). Deze plaat wordt nog wel overtroffen door de opvolgers Station America en Zondag in ’t Zuiden, maar is toch een heel aardig debuut: 4*.

Ik volg Rowwen Heze al sinds de jaren ’90 en ben met name te spreken over de eerste drie albums die zij hebben uitgebracht. Zondag in ’t Zuiden beschouw ik als het artistieke hoogtepunt van de band, omdat de karakteristieke stijl van de band daar in alle facetten het beste naar voren komt. Vrolijke composities worden daar prima afgewisseld met sfeervolle, rustige songs. De daaropvolgende plaat Water, Lucht & Liefde vond ik ook nog wel acceptabel, maar daarna ging de band voor mij een beetje de mist in met het album Vandaag waar ik het songmateriaal beduidend minder sterk vond dan wat ik van ze gewend was. Voor het eerst in de Rowwen Heze-historie skipte ik regelmatig nummers als ik naar dat album luisterde.

Deze Dageraad is weer een stap in de goede richting, waarbij enerzijds ruimte is voor ingetogen songs als het nostalgisch klinkende Eiland in de Reagen en Vlinder, een nummer opgedragen aan de vermoorde Nicky Verstappen. De eigen interpretatie van de Cat Stevens-klassieker Morning Has Broken (Licht op de Lakes) is echter niet aan mij besteed. Het is de band vergeven, want de rest van het songmateriaal is dik in orde.

Het leuke aan Dageraad is dat ik bij veel van de nummers een wat dromerig gevoel krijg. Niet alleen in het al genoemde Eiland in de Reagen, maar bijvoorbeeld ook in het sfeervolle Proat Met Meej en het sterke Gespeegeld in de Raam, waarop Jack Poels op geheel eigen wijze een bijzonder verhaal vertelt over een toevallige ontmoeting met een jongedame in de trein waarvan hij erg onder de indruk is. Poels bezit de kwaliteiten om authentieke verhalen over klein geluk en alledaagse dingen op bijzonder geslaagde wijze in de songs te verwerken. Dat komt op dit album mooi tot uiting. Gelukkig is er ook ruimte voor een minder serieuze toon, zoals in het grappige D.A.D.P.G.S. en de dijenkletser Soep van Gister.

En noem mij als Limburger maar gerust chauvinistisch, maar ik vind de Limburgse taal prima geschikt om deze songs te vertolken. In het Standaardnederlands zou ik ook wel op een ruime voldoende zijn uitgekomen, maar gevoelsmatig mis ik dan wel wat.

De albumtitel is overigens een mooi eerbetoon aan de geluidstechnicus Gé van den Donk die vlak voor de release overleed. Van den Donk had een eigen geluidsbedrijf met de naam Dageraad en werkte onder meer samen met Doe Maar.

Als geboren Limburger kan een recensie bij een album van Rowwen Heze niet achterwege blijven ? Ik zal dan ook mijn best doen om Zondag in 't Zuiden - naar mijn mening de beste plaat van Jack Poels en zijn mannen – van een recensie te voorzien die recht doet aan mijn gevoel dat deze muziek oproept.

De band uit America timmerde al even aan de weg en had met Boem en Station America al twee zeer verdienstelijke albums uitgebracht. Op Zondag in 't Zuiden wordt die lijn doorgetrokken, maar zijn de composities nog over de gehele linie nog wat veelzijdiger.

De pakkende titelsong brengt je als luisteraar al direct in de juiste stemming. Net zoals bij andere albums van de band is er een mooie mix van gevoelige, ingetogen nummers al De Neus Omhoeg, Goud en Engel naast vrolijke up-tempo songs als het titelnummer, Kasselse Kermis en Dikke Nel.

Het verhalende karakter van veel van de teksten zie ik als een meerwaarde. Zo gaat mijn persoonlijke favoriet op dit album, Koning Hay, over en berucht figuur uit de omgeving. Jack Poels bewijst ook op dit album een uitstekend songwriter te zijn die van ale markten thuis is.

Rowwen Heze werd (en misschien wordt) nog wel eens louter als een feestbank gezien, wat naar mijn mening niet geheel terecht is. Feesten kunnen ze zeker, maar de kracht van de band schuilt juist in de variatie die ook op Zondag in het Zuiden getoond wordt. Daarbij spelen de wat rustigere nummers een essentiële rol: 4,5*.

Dit moet wel zo'n beetje de ultieme plaat zijn voor een roadmovie in de Verenigde Staten. Helaas was ik net een paar maanden terug van een roadtrip door de staten in het zuidwesten toen ik dit album ontdekte, maar dat maakt de sfeer en beleving er voor mij niet minder op.

Zelden ben ik namelijk zo onder de indruk geweest van een debuutalbum als bij Mescalito het geval is geweest. Ryan Bingham laat hier namelijk zien een veelzijdige artiest te zijn, die van alle muzikale markten thuis is. Americana en southern rock voeren de boventoon in schitterende composities als de opener Southside of Heaven en het melancholische Don't Wait For Me. Boracho Station is een leuk uitstapje naar mariachi. Het songmateriaal is dus dik in orde, hoewel ik me voor kan stellen dat de rasperige stem van Bingham niet voor ieders oor is weggelegd.

De productie is trouwens in handen van Marc Ford, die bekend is van zijn werk met The Black Crowes. Dat heeft ervoor gezorgd dat het album een erg professionele sound heeft en bovendien goed geproduceerd is: 4,5*.