Pfff, referenties. Als ik wil beginnen met referenties, ben ik een tijdje bezig.
Magna Carta heeft met dit album wat weggepikt van vele artiesten en daar een wervelend, eigen geheel van gemaakt. Nick Drake, Pink Floyd, Fleetwood Mac en King Crimson (in kleine mate) zijn maar een paar die in me opkomen.

Lord of the Ages is voor mij een halfuur durend sfeerbeeld van kleurige heiden, waar wij begeleid worden door onze gidsen die kauwend op gras geweldige, folky nummers zingen.
Het scala aan instrumenten is uitgebreid en zo ook de nummers. Waar het persoonlijke en warme Two Old Friends extreem uitnodigt om op een warme zondagochtend terug je bed in te kruipen, is het titelnummer bij vlagen een koud, statig en majestueus nummer.

Gedateerd valt het in ieder geval niet te noemen, en dat is best noemenswaardig aangezien veel vergelijkbare muziek uit deze tijd verzuipt in jolige knulligheid. Desondanks is jammer genoeg niet ieder nummer van het gewenste niveau. Zo grenst opener Wish It Was enigszins aan standaard en doet Falkland Grene toch echt te middeleeuws aan om serieus genomen te kunnen worden.

Hoogtepunten? Onder andere het als Simon and Garfunkel aandoende Father John en Two Old Friends, al valt niet te ontkennen dat het wervelende titelnummer qua niveau nog hoger staat.

Ik had eigenlijk gedacht dat deze plaat me niet ging bevallen, gezien de vele commentaren die ik over het gehalte cornyheid in de teksten had gezien, en die ook al zelf had opgemerkt in de vooruitgesnelde singles. En kort gezegd: het is absoluut een minpunt aan deze plaat dat ieder nummer wel een vrij tenenkrommend tekstueel fragment bevat - voor voorbeelden, zie de gehele tekst van Saoirse. De muziek sluit daar ook bij aan: op momenten gooit de band alle registers open op het gebied van dramatiek, zoals het lijkt alsof we naar de soundtrack in de laatste vijf minuten van een James Gunn-film aan het luisteren zijn.

Maar! De Westerse democratie staat in de fik, op het ongelukkige moment dat we ook in een culturele post-ironische epidemie leven (misschien is er een klein verband tussen de twee). In een tijdperk waarin iedere oprechte maar onsubtiele uiting weggezet kan worden als cringe, is het misschien goed om de cringe soms een beetje te omarmen, voordat we compleet immuun raken voor al dan niet maatschappijkritische passie. Als we dat doel op oog hebben maakt Maruja het ook weer niet zo moeilijk. Als er dan iemand "If [hateful people] were only shown more love, they wouldn't be so spiteful/Love is my God, I don't care what you say" moet voordragen, laat het dan Harry Wilkinson zijn, met zijn oprecht gepassioneerde voordracht. Het helpt dan ook dat de instrumentatie echt voortreffelijk is, zeker in de wat gruizigere nummers als de opener, Look Down On Us en Trenches. Dit album gaat niet behoren tot mijn favoriete platen van dit jaar, maar het is misschien wel een goede eerste stap in mijn cringe-exposuretherapie. Volgende stap: Banksy.

Mezzanine is een van de mooiste albums die ik ooit gehoord heb. Vanwege kritieken heb ik uit voorzorg Heligoland maar overgeslagen. Maar toen Don Cappuccino me Heligoland tipte, heb ik hem beluisterd. En nog een keer. En nog vele keren. En nu moet ik zeggen dat ik het helemaal geen slecht album vind.

Pray For Rain heeft meteen dat mysterieuze, dat mechanische dat Heligoland kenmerkt. Pray For Rain heeft ook iets claustrofobisch, erg moeilijk om te beschrijven. Wel een prachtig nummer.

Babel is een uptempo nummer met een snelle beat, ook al klinkt Martina Topley Bird enigszins relaxt. Doet me denken aan een huis dat in grote snelheid instort, terwijl de zangeres daar rustig in zich zelf zingt. Redelijk verwarrend dus.

Splitting The Atom heeft een beat die gemaakt zou kunnen zijn door een 10-jarige op een computer uit 1995. Erg amateuristisch. De rest van het nummer kan me ook niet echt bekoren.
Zelfs de samenzang met de anders
zo geweldige Horace Andy (De man die Angel zong) klinkt niet goed.

Girl I Love You zet weer lekker dat onheilspellende sfeertje neer, waar Massive Attack zo goed in is. Gelukkig klinkt Andy weer zoals hij hoort te klinken. De blazers zijn ook mooi onheilspellend.

Psyche is nog een prachtige, mysterieuze track. Doet me op de een of andere manier denken aan een soort van bizarre achtervolging. En nogmaals: Martina Topley-Bird is een geweldige zangeres.

Massive Attack is helemaal niet commercieel geworden. Anders zouden ze Flat of the Blade niet gemaakt hebben. Een beat die bestaat uit random bliepjes en drumrolls op willekeurige momenten samen met de erg warme, maar totaal niet bijpassende stem van Guy Garvey maken het toch een erg bizar nummer. Wel bizar mooi.

Paradice Circus is verreweg het beste nummer van Heligoland. Een murmelende Hope Sandoval, een donker sfeertje, een prachtig pianoloopje, enigszins loom, dit had zeker niet misgestaan op Mezzanine. Het zou zelfs één van de betere tracks geworden zijn.

Rush Minute is één van de enige twee tracks zonder gastzangers/zangeressen. Ook hier weer een lome, donkere sfeer die ook op Mezzanine had gepast, alleen bevalt het me net iets minder dan Paradise Circus. Wel fijn om weer lekker naar het gemompel van 3D te kunnen luisteren.

Damon Albam hoort niet echt thuis in Heligoland. Hij is een losertje tussen de andere zangers.
Komt door zijn stem. Die heeft niet dat lekker donkere, lome dat de andere zangers en zangeressen wel hebben. Arme Damon. De beat van Saturday Come Slow redt wel weer erg veel.

Ik schrik nog altijd een beetje van het begin van Atlas Air. Weer dat amateuristische. Gelukkig klinkt 3D weer zoals we hem kennen en heeft Atlas Air een prachtige, dance-achtig einde. Een erg mooie afsluiter van een zeker meevallende plaat.