Dit blijft toch een wondermooie plaat. Het verhaal erachter, volgens de linernotes:

All of the material on "Systems/Layers" was developed in collaboration with the SITI Company for a theater piece of the same name. This record is based on improvisations and discussions we've had together over the last two years. So many people offered generous ideas, energy, and heart.

Muziek voor een theaterstuk dus. Dat is overigens niet relevant om van deze plaat te kunnen genieten: de muziek kan volledig op zichzelf staan en is zo evocatief dat het misschien wel een nieuw theaterstuk in je hoofd oproept.

De kern van Rachel's bestaat uit Rachel Grimes (piano), de in helaas in 2012 overleden Jason Noble (bas, gitaar, keyboard, we kennen hem ook van Rodan en Shipping News), Edward Grimes (drum, percussie, overleden in 2017) en Christian Frederickson (viool). Op deze plaat worden zij aangevuld met nog 12 muzikanten. Het nummer Last Thing Last is het enige nummer met zang, van Shannon Wright.

De basis van de muziek op Systems/Layers is modern klassiek, bij gebrek aan een betere omschrijving. Korte composities met piano, cello, viool, drums/percussie. Sommige nummers bestaan uit slechts twee of enkele instrumenten. Op andere nummers zijn 15 muzikanten actief. Maar dit is slechts de basis. Systems/Layers is overgoten met samples en gevonden geluiden. Soms zijn deze verwerkt in het nummer, en soms dienen ze als tussenstuk. Alle gebruikte geluiden zijn vermeld in de hoes en zijn leuk om als muzikale bingokaart te gebruiken: heb jij de garbage truck al langs horen komen? Of de wood stove, de Belgian ice cream truck of de fingernail clippings?

In elk geval: door de wisseling in muzikanten en alle toevoegingen is de plaat heel gevarieerd. Echt ontoegankelijk wordt het nergens. Ik heb veel mensen kennis laten maken met Systems/Layers en bijna iedereen vindt het mooi. Dat lijkt bijna verdacht, maar deze plaat is ook weer niet "makkelijk". Op een paar momenten wordt de boel opeens opgeschud, zoals op de potten en pannen op Reflective Surfaces, de nerveuze percussie op Unclear Channel en op Singing Bridge waarin een keiharde distorted drumcomputer een fieldrecording ondersteunt.
Maar over het algemeen is Systems/Layers juist licht van toon. Hoewel de muziek bij vlagen droevig klinkt, wordt het nergens zwaar. Ik krijg altijd een optimistisch gevoel van de plaat in zijn geheel. Misschien omdat deze zo vol zit met leven. De quote van een Steve Reich-plaat in de eerste post is herkenbaar, al neigen mijn associaties meer naar Philip Glass' Koyaanisqatsi.

Op de vinyl-rerelease is Systems/Layers uitgesmeerd over drie plaatkanten. Op de vierde staat de EP Technology Is Killing Music, een werkstuk van 17 minuten dat is samengesteld uit de opnamen van deze plaat en een mooie aanvulling vormt op Systems/Layers.

Geschreven in de album top 100 van...:


Tegenwoordig ben ik minder van de hokjes, maar destijds vond ik dat wel belangrijk. Rodan komt uit Louisville (Kentucky), tegenwoordig een fentanyl-hellhole maar destijds draaide het toerisme rond het water dat uit de kraan kwam. Als je dat dronk ging je zorgvuldige opgebouwde gitaarnummers maken, want dat is wat Rodan net als plaatsgenoot Slint deed. Dit is een klein mijlpaaltje in de math- dan wel post- dan wel avontuurlijke rock. Bible Silver Corner kabbelt vriendelijk voort om het contrast met het verzengende Shiner te vergroten. Creatieve lyrics:
After last night I'm surprised the day even came
But it came, it came
A train of obscene images
Moving through the black hedge
Aching and thick with rust
All showing as soon as the sun comes up
It takes light to the paper
It burns its head and throat
Spreading a rash of arsenic
Magnolias and crushed coal
A fire in its heart, will not let it die
It roars and fumes and cries all day
Shoot me out the sky!

The Everyday World of Bodies is een 11 minuten lang alle kranten opkronkelende slang. Één van mijn favoriete nummers ooit. Jungle Jim, Gauge en Tooth Fairy Retribution Manifesto zijn hierna een soort drie-eenheid die ik nooit uit elkaar kan houden maar dat hoeft ook helemaal niet, ik zie het als een soort lang nummer waarvan het laatste deel het beste is.

Aangekruist als favoriet:
1. The Everyday World of Bodies
2. Tooth Fairy Retribution Manifesto

Geschreven in de album top 100 van...

Een Rolling Stones-fan ben ik zeker niet, ik ben er zo eentje die alleen de hoogtijdagen van eind jaren 60 en begin jaren 70 kan waarderen. Exile On Main St. heb ik altijd een geweldige plaat gevonden, één die ook los lijkt te staan van de rest. Het klinkt alsof een losvaste club mensen onder bij nacht en ontij en onder het het genot van veel alcohol en heel veel geestverruimende middelen een plaat heeft gemaakt in de spookachtige ruimten van een aftands Frans kasteel. Oh wacht, dat was ook echt zo! Exile is muf en zweterig en na afloop voel ik me altijd een beetje vies. Al die geweldige muziek, van rock naar blues naar gospel naar country, blijft aan je plakken tot je volgende douchebeurt.

Ik heb een zwak voor dubbel-elpees van de wat rommeliger soort en Exile is daar een prima voorbeeld van: niet alles is even hoogstaand maar alles is wel tof om naar te luisteren. Soms heb je wat minder hoogstaande nummers nodig om als luisteraar bij te komen en om de echte knallers nog beter te laten uitkomen en dat werkt hier heel goed.

Aangekruist als favoriet:
1. Shake Your Hips
2. Let it loose
3. Rip This Joint
4. Sweet Black Angel

Royal Trux is natuurlijk vooral bekend van Twin Infinitives en hoewel die plaat een bijzonder werkstuk is, luister ik liever naar de latere RTX. Op deze speelse plaat wordt klassieke rock tot kleine brokken gedeconstrueerd en met plakbandjes net niet helemaal recht aan elkaar geplakt, wat een verrassend goed resultaat oplevert.