De Gevelde Boom die Blijft Groeien

Ik was elf toen ik via een oudere zus voor het eerst kennismaakte met U2 – en wel met deze plaat. Inmiddels ben ik ruim vierenhalf keer zo oud, en mijn waardering voor The Joshua Tree is in tegenstelling tot de betreurde boom in kwestie alleen maar gegroeid.

Het rauwe, militante karakter van Boy, October en War heeft hier plaatsgemaakt voor meer gelaagdheid en diepgang. Nog belangrijker: Bono weet zijn wereldverbeteraarsdrang – die op Unforgettable Fire en op latere albums soms wat al te nadrukkelijk aanwezig is – hier wonderbaarlijk goed te doseren. Toch blijft er ruimte voor sociaal engagement: liedjes over Britse mijnwerkers en Argentijnse dwaze moeders zing je niet zonder oprechte betrokkenheid.

Dat deze plaat niet verdwaald op twijfelachtige zijpaden richting gospel en blues - op Rattle & Hum zijn de Ieren hun kompas wel kwijt - komt goed uit. Van de zooölogische techno-uitspattingen was anno 1987 gelukkig nog generlei sprake. Ondanks de uiteenlopende thema’s – zowel persoonlijk als maatschappelijk – vormt The Joshua Tree een hecht en coherent geheel. Dit is, of beter gezegd: was, U2 op haar artistieke hoogtepunt. Of zoals ze zelf zingen: “on the highest mountain”.

Een minpuntje: minstens één nummer begint tergend stil – een productie-gimmick die me ook op meerdere Pink Floyd-albums steevast de “wubbes” bezorgt.

De sobere maar stijlvolle hoesfoto – Bono die, net als God, nooit recht in de lens kijkt – maakt het plaatje af. Net niet te pretentieus, precies goed. Vijf verdiende sterren.

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

Op een zoveelste analyse van The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars zit ongetwijfeld niemand te wachten. Laat mij het dan maar over een ander onderwerp hebben ... waar ook niemand op zit te wachten: mezelf. Wat Bowies magnum opus betreft, lijd ik aan het David-en-de-donkere-Maankant-syndroom. Die aandoening is evenwel vernoemd naar een andere David. Meneer Gilmour bekende dat hij nooit onbevangen naar Dark Side of the Moon kan luisteren omdat hij dan steeds moet terugdenken aan de totstandkoming van die plaat. Niet dat ik ten tijde van The Rise and Fall ... ergens in de studio aan de knoppen zat, of het moet in een vorig leven zijn geweest.

Maar toen ik de LP in 2000 eindelijk tweedehands aanschafte, had ik al meer dan vijf jaar ervaring met de Berlijnse betonblokken Low en Lodger, met de proto-metal van The Man Who Sold The World, met de schijnbare gemakzucht van PinUps en met de hitmachine ChangesBowie. In diezelfde periode had ik Bowie één keer live aan het werk bewonderd. Hij bleek geen buitenaardse of messiaanse verschijning te zijn, maar een overgetalenteerde Gutmensch van vlees en bloed.

Mijn eerste luisterbeurt van The Rise and Fall was dan ook geen blikseminslag bij heldere hemel. Het was eerder een puzzelstukje dat ik contra-chronologisch in handen kreeg. Maar dan wel een gouden puzzelstukje, want de kwaliteit van alle songs kan ik enkel in superlatieven uitdrukken. Met 'Starman', 'Star', 'Lady Stardust' en 'Ziggy Stardust' bevat de plaat al vier sterren. Daar had ik al langer dan vandaag een vijfde ster aan toegevoegd. Het album schittert ook mooi in mijn persoonlijke top tien. Sta me toe de meest fonkelende liedjes extra te belichten.

Bij een piëta denken sommigen aan een snelle hap en anderen aan een marmeren renaissancebeeld. Mij doet het meteen denken aan het wonderschone 'Soul Love', waarin Bowie de treurende Moeder Maria bezingt terwijl hij een vroege vorm van plastic soul naadloos laat versmelten met jazzy saxofoonpartijen en snedige rockgitaar.

'Starman' geniet de eer van het meest legendarische optreden ooit in Top of The Pops. De kamerbrede omhelzing tussen Bowie en Mick Ronson veroorzaakte naar verluidt een schokgolf in vele Britse huiskamers. In diezelfde ranking staat met Marc Almond een andere 'relnicht' op een ereschavot. Dat die tegenwoordig 'Starman' live ten gehore brengt, maakt de spacetrip mooi cirkelvormig.

Voor puristen is 'Ziggy Stardust' geen titelnummer, maar het is wel één van de hoogste hoogtepunten op dit album. De analogie van dit personage met Tommy van The Who is volgens mij geen toeval: vervang de flipperkast door een gitaar en je hebt opnieuw de tragiek van het aanbeden, gevallen en ritueel geofferd supertalent. Maar ja, ik ben mogelijk de enige aardbewoner die eerst PinUps met twee Who-covers ontdekte en dan pas The Rise and Fall ... De ballast van voorkennis, dus.

Maar met de beste wil van de wereld ontwaar ik in dit album geen holistisch concept. Zo van: "Planeet aarde heeft maar vijf jaar meer, dus mensen copuleren er op los. Daarna komen ze deemoedig tot inkeer, maar wanneer een androgyn Marsmannetje verschijnt is het tijd voor ongeremde devotie en dito zeden. Maak kennis met z'n vriendinnetje en kijk hoe hij ten slotte terugkeert / zichzelf doodt." Dat lijkt me te veel bij het roodgeverfde haar getrokken. De essentiële space-track 'Moonage Daydream' is immers net als 'Hang on to Yourself' een herwerkt overschotje uit de periode van The Man Who Sold the World. 'Suffragette City' was een cadeautje van Bowie dat Mott the Hoople had geweigerd en 'Starman' werd onder druk van de platenmaatschappij toegevoegd aan het album. Genoeg ingrediënten om een lekker plaatje van te koken, maar zonder totaalverhaal.

Om de rangen te sluiten: een héél lekker plaatje, dat de rechttoe-rechtaan glamrock ver overstijgt. Glam is hier een vertrekpunt, geen eindbestemming. Wie het album daartoe herleidt, bekijkt alleen de sprint op de Champs-Élysées en meent daarmee de hele Tour de France te hebben gezien. Laat die gedachte dan maar het overkoepelende concept zijn.

Je moet het maar doen: het conceptueelste album aller tijden maken dat ook nog eens commercieel een wereldsucces wordt, en dan twee jaar later een even sterke plaat uitbrengen met een eigen hartslag (!). Wish You Were Here klinkt voor mij misschien iets minder spannend dan Dark Side maar ik ervaar de opvolger wel als melodieuzer en meer coherent. Net daardoor is Wish misschien ook wat toegankelijker dan al z'n voorgangers.

Al is dat relatief: de opener duurt bijna een kwartier en een haast even lange variatie daarop duikt nog eens op als afsluiter. Noem het heiligschennis, maar die herhaling had voor mij niet gehoeven. Op Dark Side en The Wall worden sommige songs ook hernomen maar daar gebeurt het wat subtieler want minder uitgesponnen. Al ervaar ik beide Shine Ons door hun schoonheid nooit als te langdurig.

De rol van Richard lijkt op dit album wat te zijn toegenomen, en dat is vooral goed hoorbaar op het meest experimentele nummer van de plaat: Welcome to the Machine. Die song ademt een industrieel-dystopische sfeer die al vooruitwijst naar opvolger Animals.

Knorpot Roger is niet alleen een lyrische meester hors-catégorie. Op Have a Cigar is in navolging van Money te horen dat hij met één baslijntje moeiteloos een hele song kan dragen. David klinkt hier, voor één van de eerste keren in het Floyd-oeuvre, écht bluesy. Je hoort hoezeer hij ervan geniet en dat doe je als luisteraar ook meteen. Een goede drummer valt niet op, zeggen ze weleens, dus ook Mason levert hier een knalprestatie. "This band was just fantastic, that is really what I think.”

En dan is er nog de titeltrack, zoals bekend geen klef liefdesliedje, maar een pijnlijke mijmering over de banneling wiens verwarde geest nog steeds over de band waart. Malle Syd vormt hier op minstens 60% van de songs het hoofdonderwerp. Klein kritiekpuntje: de intro van deze semi-akoestische song – dat geknoei aan de radioknop en de volumewisselingen – had van mij niet gehoeven.

Maar opnieuw geen strafpunt, dus ... Five Shiny Stars! En dat is ook de verdienste van het artistiek collectief Hipgnosis. Ik las dat een handstand onder water zonder ook maar één krinkelende waterring nog moeilijker te realiseren was dan die vurige handdruk.

8’Fantastic Star’ is het voorlaatste studioalbum van Marc Almond dat ik ruim na z’n verschijningsdatum aanschafte, vermoedelijk in het prinselijk jaar 1999. Na ’Open All Night’ was ik er altijd als de kippen bij om kakelverse Almond-voer te verslinden – een kostbare hobby gezien zijn productiviteit. ’Fantastic Star’ bevat enkele lekkere uptempo nummers en meer (glam-)rock dan al zijn voorgangers. De eerste samenwerking met Neal X mag dan wel al dateren van het album ’Tenement’, op ’Fantastic Star’ is Neal omnipresent. En dat is hij ook op vrijwel alle volgende platen en optredens, de Russische zijsprongen en de Soft Cell-reünies niet meegerekend. Correct me if I'm wrong. Persoonlijk feitje: Neal en zijn pluimvee-ensemble Sigue Sigue Sputnik heb ik in 2001 op Eurorock Neerpelt aan het werk gezien, een jaar na Almonds passage aldaar.

’Fantastic Star’ baadt in overheerlijke kitsch. Als camp het Engelse equivalent is, wordt Almond veelvuldig met die twijfelachtige kunstvorm geassocieerd. Dat geldt ook voor het werk van Pierre en Gilles, die wellicht geen andere beroemdheid vaker vereeuwigd hebben dan Almond. Ik denk dat de zanger sinds ’Tenement’ en ’Absinthe’ vrede heeft genomen met dat pejoratief. Op ’Fantastic Star’ lijkt hij het kitsch-predikaat zelfs te cultiveren. Sta me toe die stelling met enkele subjectieve interpretaties te onderbouwen.

De albumtitel alleen al verwijst toch minstens naar een falende has-been vedette die lijdt aan chronische zelfoverschatting. Ook al bevat het album heel wat hitpotentieel in de geest van 'Jacky' en 'Pearly', commerieel faalde het grandioos. Dat maakt de titel extra tongue-in-cheek. Meer in het oog springend is de maskerade waar Almond zich doorheen het hele CD-boekje en in videoclips mee bezigt. Dit lijkt me een over-the-top uitspatting waarmee de artiest zijn wil uitstraalt om vooral niet ernstig genomen te worden. 'The Idol' leent zich natuurlijk perfect voor verkleedpartijtjes gebaseerd op dode popsterren. Tekstueel betreft het geenszins een lofzang op tragisch omgekomen of aan lager wal geraakte artiesten. Maar Almond bezondigt zich hier ook niet aan oneerbiedig leedvermaak. In slechts twee zinnen per bezongen artiest balanceert hij daar mooi tussen. Als verbaal koorddansen toen een olympische discipline was, had het Verenigd Koninkrijk een kandidaat voor de gouden plak.

Nog meer zelfspot is te horen in 'Adored and Explored'. Ook hier lijkt Almond niet 100% te menen wat hij zingt zonder hierbij aan oprechtheid in te boeten. Al lijkt zijn bezorgdheid in 'Child Star' wel gemeend. Dit lied gaat – ten dele? – over een toen nog niet overleden superster uit 'The Idol'. In 2009 verwees Almond in een blog naar aanleiding van de dood van The King of Pop naar beide songs. Dat Almond ook live heel vaak teruggrijpt naar liedjes uit ’Fantastic Star’ is toch een teken dat hij dit artistiek niet als een mislukt album beschouwt. Al kan sidekick Neal ook een bepalende factor zijn. ’Fantastic Star’ lijkt hierdoor niet enkel voor mij een schuldig pleziertje.

Maar deze plaat markeert evenzeer een scharnierpunt in Almonds carrière. Al z’n volgend werk ademt artistieke onafhankelijkheid uit. Er wordt zelfs geen schuchtere poging ondernomen om de hitparade nog een laatste keer te bestormen. Die bevrijding straalt hij zeker live uit: Almond doet het voor zijn plezier – niet voor de eer of voor harde valuta – en voor de fans. Maar geen van die latere albums – reken daar gerust de twee Soft Cell-albums van dit millennium bij – vind ik spannender dan 'Fantastic - four and a halve - Star'. Marc Almond heeft hier samen met z’n commerciële ambities z’n stouter alter ego begraven. Kwestie van waardig ouder worden, denk ik. Geef ’em eens ongelijk.

(reactie op ander bericht)



Ik stond in Lokeren op de eerste rij met een jeugdvriend die ondertussen niet meer onder ons is. Hem kun je wel af en toe zien op de DVD, mij nooit. Ik hoop dat de moderator deze voor mij best emotionele verwijzing naar de beeldschijf wil pardonneren.

De geluidstechnische kwaliteit van deze cd is net aanvaardbaar voor een officiële uitgave. Wel een pluim voor de amper tweekoppige band en voor de mixing. Behalve een te minimalistisch "To die for" klinken de meeste nummers vol genoeg. Merk op dat hier geen enkel Mamba's of "Mother Fist" nummer te bespeuren valt. Daar zijn wellicht meer bandleden voor nodig en dat is toch de formatie waarin ik Almond het liefst zie optreden ... of met Dave Ball natuurlijk.

De songkeuze is best eigenaardig en ook wel moedig te noemen. Anno 2000 was ik 24 jaar en nog maar half ontwikkeld als Almond-fan. Het album "Open All Night" had ik nog nooit beluisterd waardoor 'zelfs' ik tot het vijfde lied moest wachten voor een eerste echte herkenning. De plaat "Tenement ..." had ik wel in huis maar of "My Hand ..." nu het soort lied is om een onwennig publiek voor zich te winnen ...? Achter mij stonden immers lui die ook maar 100 BFR (€ 2,50) hadden betaald voor een festivalavond waar voorafgaand een mengeling van The Selecter en The Specials hadden opgetreden. Mooi dat Almond hier als hoofdact werd geprogrammeerd in tegenstelling tot de avond voordien op Eurorock in Neerpelt - "Meerlest" volgens het infoboekje. Daar beklaagde Almond zichzelf vanwege ... het sfeerverpestende zonlicht.

In Lokeren - "Lokerse" volgens hetzelfde infoboekje - moest het brede publiek wachten tot nummer acht "Something's ..." voor een eerste collectieve aha-Erlebnis. Bij "Pearly" en "Jacky" gebeurde dat opnieuw en met steeds toenemend enthousiasme van de massa. In Neerpelt kregen de wavers en gothics geen "Tainted Love", in Lokeren lekker wel. Naar eigen zeggen was dit een zeldzaamheid omdat hij goedgemutst was. Dat was hij de avond voordien dus niet als ik de regels van de logica op die uitspraak mag toepassen. Beide optredens waren letterlijk en figuurlijk een verschil van dag en nacht ook al wijzigde de songslist maar minimaal.

Het blijft een mysterie waarom Almond in Lokeren wel zo gul was. Erg aanstekelijk coöperatief was het onwennige publiek daar inderdaad niet. Was dit enthousiasme van de protagonist voorgeprogrammeerd vanwege de geplande opname? Hij leek me anders wel spontaan en oprecht, kwaliteiten die ik als verblinde fan graag toedicht aan mijn pop-idool. Al hoor ook ik dat Almond niet altijd even toonvast zingt maar dat is ondertussen z'n handelsmerk geworden. Z'n podium-presence compenseert dit ruimschoots maar dat kan men natuurlijk niet zien op een cd.

Z'n veelzijdigheid - electro, pop en chanson - spat wel van deze audio-opname. Dat gegeven en de emotionele connectie die ik heb met dit live-optreden dwingen me haast tot het toekennen van de maximumscore. Maar door de mindere dingetjes - geen volledige begeleidingsband en geen solowerk van voor "The Stars" - doe ik er ongenadig een hele ster af. Deze live-plaat lijkt me voor fans die er die avond zelf niet bij waren geen absolute must.

Voor mij een overbodig album. Ik heb een tweedehands LP dan ook weggegeven zodra ik alle nummers op originele LP’s en EP’s had. Ik betwijfel of deze verzamelplaat voor mensen die minder met z’n solo-werk vetrouwd zijn, kan dienst doen als introductie. De echte solohits kwamen pas later en ik tel er eigenlijk maar vier: Jacky, Pearly, Something’s en Tears. Merk op dat driekwart covers zijn. En dan laat ik die monsterhit van Soft Cell nog buiten beschouwing. Wie de uitpuilende schatkist aan Almonds zelf geschreven parels een beetje kent, kan niet anders dan concluderen dat de ondankbare buitenwereld het oevre van Almond oneer aandoet.

Op deze verzamelaar staan haast uitsluitend parels. Met drie sterren lijk ik ongenadig streng en op het eerste zicht belachelijk inconsequent. Nogmaals: het zijn geen hitsingles en ze zijn bijna allemaal te vinden op amper drie commercieel gefaalde studio-albums: één onder de vleugels van Phonogram en twee onder die van Virgin. Op elk van deze platen worden de singles sfeervoller omringd dan op deze compilatie. Behalve de studioplaten uit die periode raad ik ook de left-overs dubbelcompilatie Virgin’s Tale I en II aan, die zo’n vijf jaar na de opnames werden uitgebracht. Jammer dat Almond de kans niet kreeg om deze parels op ’gewone’ of dubbele studio-albums uit te brengen.

O ja, ik kan Guido Belcanto wel pruimen en ik had ook al de connectie gelegd met Almonds oevre en onderwaardering hiervoor. Maar ik ben vooralsnog geen Belcantist. Het groenere gras aan de overkant-effect?

Almonds beste cover-album. Als Belg zou ik meer affiniteit moeten hebben met Almonds plaat vol Brel-covers maar Absinthe klinkt rijker, gevarieerder en overtuigender. Absoluut hoogtepunt op Absinthe: A Man. Gek dat zo’n ongelooflijk uitbundige meezinger - althans het refrein - een totaal onbekend lied is bij het brede publiek. Ik heb Almond solo 5 keer gezien en 1 keer met Soft Cell. Nooit bracht hij dit of een ander lied van Absithe: jammer. Misschien was de begeleidende liveband - soms enkel Neil X en iemand op keys - te klein voor het de strijkers-arangementen.

Undress me is de burlesque opener die baadt in de sfeer van enkele liedjes op de LP Tenement Symphony. Het origineel werd gezongen door Juliette Greco, aan wie Almond later een eigen lied zou opdragen, te horen op het album Stranger Things. In your Bed is ook een Greco-song al is de toon hier voorzichtiger. Absinthe bevat ook diep ingetogen nummers die met evenveel overtuiging worden gebracht. Almond slaagt er op deze plaat met verve in om moodswings te verheffen tot een edele kunstvorm. De vertaler van de oorspronkelijk Franstalige chansons verdient een dikke pluim, maar het is de anti-macho vocalist die in al z’n veelzijdigheid een vijfsterrenprestatie levert.

O ja, toen ik de plaat begin jaren 2000 ontdekte, begon ik ook vanalles over absint te verzamelen. Ebay had een vette klant aan mij. Het gifgroene spul vond ik meestal niet te zuipen, maar op kunstzinnig gebied gingen nieuwe deuren voor mij open. Naast drukwerk van Picasso, Mucha en Rops konden ook de hedendaagsere publi-affiches van stokerij ABSENTE me enorm bekoren. Santé!

Open All Night (OAN) is een album waar ik het warm noch koud van krijg. Dit is het eerste solo-album waarop Almond zelfs geen poging meer doet om zich op de hitparade te richten. Dat geldt voor al z’n volgende platen en ook voor z’n eerdere werk met de Mambas. Een plaat wars van elke commerciële druk zou bevrijdend kunnen klinken maar niet in mij oren. Ook bij de meeste platen die Almond later nog solo uitbracht, sloeg hooguit een waakvlammetje over. Pas bij Chaos and the Dancing Star in 2020 sloegen er opniew gensters in m’n buizen van Eustachius. OAN zit qua muziek een beetje vastgebeiteld in de millennium-wende. Je kan het loungemuziek noemen, maar is een lounge niet gewoon een wachtkamer met kapsones en alcohol? Genietbaar: ja, beklijvend: mwah. 3,5 sterren lijkt nog gul, maar dat heeft een persoonlijke en nostalgische reden.

OAN kwam voor mij op het scharnierpunt waarop ik Almond dankzij Pierre et Gilles in al z’n muzikale gedaanten begon te ontdekken. Dat was gulzig smullen geblazen. Ongeveer gelijktijdig verscheen z’n autobio en in 2000 woonde ik twee optredens van ’em bij in nog geen dertig uur tijdspanne: op Eurorock Neerplelt en op Lokerse Feesten. Er werden tussen de hits door telkens een viertal songs uit OAN gebracht die haast geen enkele toehoorder leek te kennen. In Neerpelt zei hij verontschuldigend - voor de weinig overslaande vonken - dat de avondzon niet bij z’n donkere songs paste. Vrolijke Frans, die Marc. Dan was hij in veel betere doen in Lokeren rond middernacht. ”I’m in a very good mood” zei hij ondanks dat eerder een bierbeker in z’n richting werd gegooid, wat hij kordaat met een lerarenvingertje afkeurde. In Lokeren kreeg het plebs - in tegenstelling tot de goths in Neerplelt - wel Tainted Love te horen. Van dat optreden is een (bootleg) DVD en live-plaat verschenen.

Een sympathieke cafébaas / beeldhouwer hoorde me uitwijden over enkele punkklassiekers. Geloof het of niet maar wie begin jaren ’90 als tiener dweepte met steengoede retro - Stones, Beatles, Floyd, Clash, Ziggy, Reed & Iggy, Zappa, Purple, Zep en Who - was toen een muzikaal buitenbeentje ... of zo voelde ik me toch. Niet dat ik me toen of nu verheven waande, integendeel: ik miste hierdoor wel een aantal actuele platen die ik pas later zou weten te waarderen. Sometimes I feel like I don’t absorb quickly.

Soit, de barman legde speciaal voor mij Crack van The Ruts op. Echt waar: ik herinner me totaal niet meer wat ik er van vond. De hoes is me wel bijgebleven. Hallo hierboven: dit is toch geen knipoog naar de collage van Sgt Peppers. Bekijk eens de platenhoes van It’s only Rock ’n Roll. De Stones deden voor artistieke vormgeving beroep op dezelfde Belg die de hoes van Diamond Dogs ontwierp, al kan de chronologie ook omgekeerd zijn. Wat ik me wel nog goed herinner: volgens Eddy zou die plaat moeilijk te vinden zijn. Een leugen, bovennatuurlijke interventie of stom toeval? De volgende schooldag trof ik bij de platenboer tegenover de bekendste museumboot van België een tweedehands cd aan van the Crack. Dat was dankzij de hoes want de naam van de groep of het album was me niet bijgebleven. Apetrots naar Eddy, die geïnteresseerd was in de drie bonustracks. Die bestaan voof één derde uit dronken gelal, geen meerwaarde dus. Daarom dit anno 2025 geheel overbodig advies voor wie de keuze heeft tussen de cd of de LP: doe zoals mijn vrouw destijds en ga voor het grootste formaat.

In pure punktraditie ben ik te werkschuw om me aan een volledige trackbeschrijving te wagen, daarom vermeld ik enkel de absolute hoogtepunten van dit viersterrenplaatje. Babylons Burning klinkt zoals de oudste Clash - White Riot - maar met nog meer loeiende pit. Leuk nummer ook om op m’n bas te tokkelen. SUS begint met een bassolo van 1,5 seconde wat wellicht bovengemiddeld lang is in dit Blitzkrieg-genre. Wel opletten geblazen met verwijzingen naar de stoute Duitsers. Net als vele andere punkies - The Pistols lijken me een uitzondering - waren de leden van Ruts politiek geëngageerd. In die tijd betekende dat complexloos uiterst links. Jah War verhaalt over geweld door politie op linkse tegenbetogers tijdens een partijfeestje van uiterst rechts. En dat verhaal brengt de band zeven minuten lang in onversneden reggaestijl. De song verveelt geen seconde en is tekstueel eens iets anders dan een zoveelste oproep om gras te roken, een fictief wezen te aanbidden of beide nutteloze activiteiten gelijktijdig te bezigen, nietwaar heren Marley en Mackintosh? It was Cold is new wave zonder synthetische electro maar door z’n laag tempo en lange tijdsduur doet die me in positieve zin een beetje aan Jah War denken. Something that I Said is één van de betere uptempo nummers die ik hier nog niet had vermeld. Wiki-achtig weetje: Henry Rolins is dol op The Ruts en heeft nog opgetreden met originele bandleden die zich niet fataal gedopeerd hadden.

Een mooie mix van remixes en verborgen parels. In die eerste categorie steekt 'The Desperate Hours' er positief bovenuit. Logisch of net niet want de originele versie is mijn favoriete song op mijn favoriete Almond-studieplaat. De remix vind ik dus nog aanstekelijker, ook al zijn de xylofoonklanken wellicht van synthetische aard.

Over naar de pareltjes, waarbij ik me net als bij Virgin's Tale I en II afvraag waarom deze songs niet plaat- of zelfs single-waardig werden bevonden toen ze werden ingeblikt. Was Almond overproductief - kiezen is altijd een beetje verliezen - of werden z'n vaak verhalende songs beschouwd als niet geschikt voor de gemakkelijke radioluisteraar? The Gambler en Exotica Rose zouden om louter esthetische redenen op elke best-of moeten staan en niet enkel op deze schatkist.

Ik vraag me overigens af of de titel van deze dubbel-cd een vorm van zelfspot is of van zelfverheerlijking. De eerste optie lijkt me meer plausibel maar ik ben geen ervaren gokker. Omdat het niet al goud is wat blinkt: vier-en-een-halve ster.

Als eenzame student in Frankrijk dat toen voor het eerst wereldkampioen voetbal was geworden, werd ik in een deuxième main boutique betoverd door de sprookjesachtige platenhoes. Ik kende toen wel vaag enkele solohits van Almond en natuurlijk die nog veel grotere electro-hit die de jaren ’80 had ingeluid. Ik was toen meer into classic rock, de aantrekking tot Enchanted was in eerste instantie louter visueel en dus 100% de verdienste van de Franse Peppie en Kokkie. Ik weet het, dit is erg oneerbiedig naar Pierre et Gilles toe. Ik ben de Franse heren - die overigens ook gewillig in een matrozenplunje poseren - erg dankbaar om mij te introduceren en bekeren tot het Almond-dom. Want ook auditief kon ik Enchanted enorm smaken en dat doe ik nog steeds. Ondanks de soms erg duistere teksten klinkt de muziek op dit album meestal licht en opgewekt. Die ambiguïteit deed me denken aan een totaal ander genre, voor zoverre je Almonds werk tot een genre kan catalogeren: de Britse revival-ska van eind jaren ’70 en begin jaren ’80. The Selecter, The Specials en zelfs de gekkies van Madness bezingen vaker niet dan wel vrolijke onderwerpen, let er maar eens op.

Gevolg van die betovering in Rijsel aan het eind van vorig millennium: in korte tijd kocht ik haast alles wat Almond tot dan toe had uitgebracht. Daar zaten ook nieuwigheden bij zoals het album Open All Night en Tainted Life. Laatstgenoemde is geen albumtitel tenzij u een puristische Latinist bent. Het betreft Almonds autobio die destijds prima fungeerde als platengids ... een beetje zoals MuMe maar dan met binnenkant-info van de protagonist zelve, helaas zonder enige interactie. Het analoge tijdperk, weet u nog? Op de omslag van Tainted Life prijkt een foto van Almond, genomen door Pierre en bewerkt door Gilles ... of omgekeerd: de ene is fotograaf en de ander schilder. Een tweede neveneffect van die betovering was mijn koortsachtige zoektocht naar alle platen waar Pierre en Gilles hun artistieke expressies aan hadden verleend. Soms viel dat reuze mee - ik werd een haast even devote Nina Hagen-fan - maar ik heb ook wel materiaal verzameld dat ik meer voor het beeld dan omwille van de klank koester.

Hierboven voorziet een andere Almondist de liedjes van Enchanted één voor één van een treffende beschrijving. Daar heb ik inhoudelijk weinig tot niets aan toe te voegen. Dan ga ik maar weer de persoonlijke toer op, aangevuld met nog enkele Wiki-weetjes. Mijn favoriet liedje op deze commerciële afknapper na succesalbum The Stars We Are is The Desperate Hours. De versie op de remix dubbel cd Treasure Box vind ik eigenlijk nog beter. Wel een beetje raar - of net niet - is dat flamingoroze Marc hier over de ogen en lippen van een deerne fantaseert. Een kleine tien jaar eerder had hij - mogelijk onder druk van de platenfirma - nog de originele zin ”I give you all a girl can give you” gemasculiniseerd. Als solist coverde hij later een liedje van Cher en liet hij het geslacht van de vrouwelijke verteller ongewijzigd. Almond heeft geen pluimen vuistdiep in een lichaamsopening nodig om op artistieke wijze wat geslachtsverwarring te zaaien. Hij is voor mij de waarachtige bastaarnicht van Ziggy Stardust en die andere androgyne extra terrestrial, Grace Jones. Le Royaume-Uni: douze points.

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

Wie behalve de hits op de albums ’Stars We are’ en ’Tenement Symphony’ niet vertrouwd is met Marc Almonds solowerk, zou ik niet meteen de LP’s van Marc and the Mambas aanraden. Toch meen ik de redenering van de aërodynamische connaiseur hierboven wel te snappen. Muzikaal sluit Mother Fist dicht aan bij de zware kost van het Mamba’s-werk. Akoestische instrumenten domineren en de productie - in de betekenis van overvloedig en technisch hoogstaand knip-, plak- en schaafwerk - lijkt hier nogal minimalistisch. Samen met de Mamba’s-platen behoort Mother Fist dan ook ’s mans meest intimistische werk. De dansbare elektro-pop van Soft Cell is verder weg dan ooit. Dit illustreert de muzikale veelzijdigheid van meneer Almond. Dat is toch een talent waar pakweg Nick Cave minder over beschikt. Soms frustreert het me dat Almond door de hoofdstroom-media lager wordt ingeschat of in elk geval minder ter sprake komt. Al streelt het ook wel m’n ego om m’n status van Almond-fan met enkele duizenden en niet met miljoenen medemensen te moeten delen. Cave en Almond speelden trouwens ten tijde van de Mamba’s nog samen in het gelegenheidsensembe Immaculate Consumptive.

Inspiratie voor ’Mother Fist and her Five Daughters' zou Amond hebben gevonden in een schrijfsel van Truman Capote. ChatGPT maakt me wijs dat de Amerikaanse auteur nooit zelf deze metafoor voor zelfbevrediging publiek of artistiek heeft geuit. Die eer komt (!) dus de zanger uit Southport toe. Liedjesteksten met een dubbele bodem, ik lust ze wel. Zeker indien de extra betekenis zich situeert in de geslachtsrijpe onderbuik en niet te voor de hand (!) liggend is. ’Drive my car’ was midden jaren 1960 een monsterhit en zou wel eens over een ander ritje kunnen gaan dan eentje op vier wielen. Toeval of niet: Southport was in z’n glorietijd een populaire een badplaats voor Liverpudlians.

Vanaf de eerste contrabasnoten op de opener en tevens het titelnummer, is de juiste toon gezet. U hoeft niet zoals ik het kind te zijn van een Oostendse schipper om van de zilte zeemanssfeer doorheen dit album met volle teugen te kunnen genieten. Al hebben potentiële luisteraars uit die stad van mijn jeugd nog een voordeel dankzij het James Ensor-achtig masker dat door Marc de onschuldig ogende matroos een beetje onwennig wordt omhelsd. De eerste bestemming van deze 50 minuten durende trip is evenwel een iets wereldberoemdere stad. Almond bejubelt de ranzige kant van pre-Olympisch Barcelona. Anderhalf decennium later zal hij in een autobiografische reisgids de teloorgang van achterbuurten aldaar ten dienste van het massatoerisme betreuren. Rond die tijd heeft een gereünieerd Soft Cell een bescheiden hitje met Monoculture, een aanklacht tegen hoofdwinkelstraten die in elke westerse stad haast identieke kopieën van elkaar zijn. En in ’The End of New York’ betreurt hij de Giulianistische make-over van de Grote Appel Die Nooit Slaapt. Dat spoken-word album komt kort voor 9-11 op de markt. Omwille van de titel beslist Almond om het na de aanslagen wereldwijd uit de rekken te halen. Almond weet dus veelzijdigheid te combineren met maatschappelijke consistentie.

Terug naar de boottrip van 1987, met natuurlijk een ode aan de zee maar ook aan de tragische actrice en zangeres Judy Garland. De titel ’Saint Judy’ lijkt een heiligverklaring aan dit ongewild icoon van de lgtb-abcd-qwerty-en-azerty-communiteit. Maar dit lied bevat ook snedigheden zoals deze flard poëzie: ”And if I die before I wake up, I pray the Lord don't smudge my make-up.” Wie zoals ik niet werd groot gebracht / klein gehouden met Angelsaksische gebeden en wie Mother Fist (ruim) na 1992 ontdekte, moet misschien ook denken aan dat liedje van Metallica over Klaas Vaak.

Ik schat het verhalend vermogen van rasartiest Almond even hoog in als dat van de allergrootste liedjestekst-smeden zoals Dylan, Cohen, Waters, Reed, Nijgh, Brel, Springsteen, Gainsbourg, De Craene, Morrison ... en Cave. Het sterkste argument op Mother Fist is misschien wel het pareltje ’There is a Bed’. Het bed is hier een metafoor voor het leven: men wordt er in geboren, komt er tot rust, heeft er angstdromen, bedrijft er de liefde, ligt er ziek te wezen en gaat er uiteindelijk in dood. Who-bassist John Entwistle, wiens hart het begaf onder een stel Las Vegiaanse stoeipoezen, wist in een mum van tijd bijna al deze bedactiviteiten te combineren. Some guys have all the luck.

Welke platen ik dan wel zou aanraden om iemand tot het Almond-dom te bekeren? Naast de twee hoger vermelde commerciële succesalbums zeker ook Enchanted. In een poll onder fans op Facebook stemde ik op deze plaat als m’n favoriet. De ruime meerderheid koos evenwel voor Mother Fist. Nog twee aanraders zijn A Virgin’s Tale, Volume I en II. De liedjes op beide albums werden grotendeels ten tijde van Mother Fist ingeblikt en baden muzikaal en thematisch in dezelfde maritieme sfeer. Zeer oneerbiedig bracht Virgin (!) beide albums pas vijf jaar later op de markt zonder noemenswaardige promotie, als betrof het een verzameling overschotjes en B-kantjes. Wie de moeite heeft gedaan om dit onvolledige review helemaal uit te lezen, zou nu beter moeten weten. Verwen uw oren en verruim uw geest zonder gebruik te maken van chemicaliën of andere toxische extracten. Melancholy is the drug and I need to score.

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 5,0 sterren