menu

Hier kun je zien welke berichten kemm als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Emeli Sandé - Our Version of Events (2012)

3,5
De singles zijn behoorlijk misleidend. Nummers als Heaven en Daddy worden sterk aangedreven door het geluid van vandaag dat ergens het midden houdt tussen dubstep, pop en R&B. De beats zijn ruw maar zinderend en de vocalen sterk maar beheerst uitgezet. Het blijkt echter allemaal een manier te zijn geweest om haar naam in het huidige muzieklandschap te doen gelden. Het hart van Emeli Sandé ligt duidelijk in de meer traditionele aanpak, in de soul van R&B. Waar de begeleiding subtieler is en ballades worden toegestaan, toegejuicht zelfs. Verwachtingen, welke dan ook, voor Our Version of Events zullen waarschijnlijk niet ingelost worden. Maar dat hoeft niet negatief te zijn.

De vele ballades doen het tempo bij momenten wel dof worden. Muziek lijkt soms compleet in het teken van de zang te staan. Dat doet de spanning wegnemen en durft nogal een eenzijdig beeld te geven van de artiest Emeli Sandé. Vooral de strijkers in de ingetogen nummers zijn soms te veel van het goede. Echt aanslepen doet gelukkig geen enkel nummer, alles bevat wel iets dat je geboeid houdt. Emeli is op haar best als ze een compomis weet te sluiten tussen haar instinctieve traditie en een wat speelse uitwerking. Heaven klinkt, nu met de rest van het album in gedachten, eigenlijk te geforceerd hip voor iemand als deze mevrouw. Al blijft het wel een ontzettend leuk nummer uiteraard! Nee, dan lijken My Kind of Love of Where I Sleep al gelijk meer haar ding, hoewel niet per se minder eigentijds. De scherpe toefjes zijn daar juister gedoseerd en vinden zo beter hun plaats op Our Version of Events. De nieuwe single Next to Me, een van de zeldzame uptempo momenten, weet daar ook uitstekend in te slagen!

Er staan een boel leuke nummers op het album, zowel bij de ballades als de rest. Alleen is de balans soms ver zoek. Niet alleen in tempo, maar ook in uitwerking dreigt het net dat beetje te veel naar eenzelfde, veilige kant te hellen. Iets dat met een tweede album gemakkelijk kan bijgeschaafd worden. Want met dit knap staaltje songwriting en een stem als een klok is het talent duidelijk aanwezig!

Erykah Badu - Mama's Gun (2000)

5,0
U komt op uw tenen binnen geslopen en smijt de deur dicht! Gij, ‘madame’! Maar een meisje, en ge schreeuwt om hulp. Laat uw gebroken stembanden scheuren zoals ge de scherpe gitaren beveelt te scheuren, en vertel het ze! Vecht het kwade, wees maar kwaad, een kwestie van leven of dood. Ge huilt, maar uw tranen bieden verlossing. De drums marcheren de horizon tegemoet. Tijd om te wereld te redden, madame Badu, uw idealen zijn bijna zo schoon als uw persoon. Zie u staan voor de platenkast van de heer Yancey. Wat deed uw volmaakte vingers naar die neonblauwe letters grijpen? Blue? Het stond u toe uw tranen te drogen tegen de treurende sample. Een glimlach is nooit ver weg. Dit komt van u, een menselijk wezen met volmaakte vingers en een schoon persoon. Vergissingen maakt gij niet, wees gerust, ondanks uw menselijk wezen. Imperfectie maakt uw perfectie! Gij valt, gij staat weer op. Laat die funky piano maar lopen, James, alles valt juist! Laat die jazzy piano maar lopen! Ondertussen spreekt gij weer in raadsels, weer. Spit je rhyme en wees je Badu, we dokteren het wel uit. Of niet. Ge intrigeert en hebt volmaakte vingers. De unieke stembanden van uw schoon persoon vertellen veel maar verraden weinig. Vertel mij meer... Hoezo, uw onzekerheden? Uw geest, uw schone geest. Op pientere wijze verandert een piano in een vibrafoon, een jazzy piano in een jazzy vibrafoon. U kent Roy Ayers. Uiteraard zijt gij beste maatjes. En met die andere Roy, Hargrove op jazzy trompet. Hij geeft u samen met Ahmirs sputterende drumbeat iets om uw voluptueuze kont op te schudden. Voluptueus, zo zagen wij reeds, maar even volmaakt als uw vingers. Gij doet uw ding beheerst, gij zijt een ‘madame’ en gij maakt terwijl plezier, doet uw goesting. Gij zijt beter dan de rest, wij weten het. Gij doet alsof ge het niet weet en dat siert u. En ge weet het soms echt niet en dat intrigeert. Hoeveel zonnen zijn er voor u? Raadselachtig en intrigerend, spiritualiteit hijgend over een blazende dwarsfluit. Uw ademen beneemt aardse melodieën. Adembenemend! Aardse melodieën van onaardse teksten op kosmische instrumenten. Cryptisch Egyptisch, kosmisch, en intrigerend. Sensueel intrigerend en intrigerend sensueel. Een kont en vingers, volmaakt. Klare taal voor u, u weet wat u wil. Ik wil u. Ik wil u. Uw persoon, met spirituele voeten op de grond. Gij weet wat er gaande is. Amadou Diallo. 1999. Met mede-Wright, Betty, werpt ge uw licht, vanachter een akoestische gitaar, uw akoestische gitaar. Gij blijft mij verbazen. Links en rechts, en dan weer links en dan weer rechts. Langzaam maar zeker kruipt g’in mij. Geen abrupte aanval of nutteloos medelijden, gewoon de trieste waarheid. Wie? 2000. Hoeveel zonnen? U hebt uw eigen. Uiteraard hebt gij uw eigen. Rijk als de nacht, doch subtiel als het reflecterende licht. Zacht als de nacht, zichtbaar door het reflecterende licht. Goddelijk! God die even uw stem voor zichzelf neemt en ons met een barst achterlaat. Imperfectie laat nogmaals uw perfectie zien! Nog zachter dan de nacht, het wakker worden. Het getsjirp van krekels bij schemer is ongemerkt getsjirp van vogels bij dauw geworden. Het liefdevol ochtendgrollen, op zijn akoestische gitaar. Dat schone persoon met die volmaakte lichaamsdelen die zich uitstrekken. Grollen zo oprecht, het had u een vierde kunnen opleveren. Een Marley. Badubadididadudumdede, gij begrijpt het wel. Er zit veel liefde in u. Gevaarlijk uit te delen, maar met die spirituele voeten van u hoeft u zich niet door angst te laten leiden. Met de kop tegen de muur en het hart op de tong. De pijn is tevens het medicijn. Niets dat Dr. Dre niet kan oplossen. Cheeba Sac hebben wij niet nodig. Uw gouden raad volstaat. Is rood misschien uw lievelingskleur? Kleurrijk gearrangeerd voor een rijker leven. Een glimlach is alweer niet ver weg. Duidelijk maar sereen gebied ge mij. Ik volg, geïntrigeerd maar breed glimlachend. Gij maakt het mij moeilijke gemakkelijk. Ik zou u moeten bedanken, maar in ruil geeft gíj míj de tien schoonste minuten uit mijn leven. Uit uw leven eigenlijk. Uw stem en zijn trompet kraken, als op een Bessie Smith plaatje. Uw kraken doen mij beven. Uw ontkennen neem ik aan met elk bot in mijn lichaam. Groenten zijn groen, niet zij. De aanvaarding en terugval hebt u niet in hun woorden kunnen neerschrijven, begrijpelijk. De grootste krijgers vechten met schild. Ik luister en doorheen snaren en koper weerklinkt een woelige worsteling. De brokstukken opruimen vraagt nog het meest karakter. U krijgt mijn respect. U had natuurlijk allang mijn respect. Helemaal tot de groeipijnen volledig zijn uitgedoofd. En de naald zijn eindeloze ronde begint. Imperfectie, perfectie. Geen krachtiger wapen dan Mama’s Gun. Geen vrediger wapen. Geïntrigeerd ben ik, onder meer door uw volmaakte vingers, maar bovenal door uw schone persoon, uw krijgerskracht, uw wapen. Dit wapen. Mijn excuses, nog geen tienvoud van mijn lofbetuiging zal ook maar een fractie van zijn schoonheid weten te vervatten.

Madame Badu, er is er geen schoner dan u / gij!

Erykah Badu - New Amerykah Part Two: Return of the Ankh (2010)

4,5
Soms vraag ik me of het wel gezond is zo met een artiest te dwepen. Geen enkel van haar albums staat lager gequoteerd dan 4,5*. Ze vijf jaar op rij live gaan zien, al moet arme ik naar de Côte d’Azur. Erykah Badu dwingt me. Overdreven, toch?
En op zulke momenten komt er een clip als ‘Window Seat’ om de puntjes weer op de i te zetten. Niet gewoon de beste Soulzangeres van deze generatie, maar een artieste pur sang, zo wordt opnieuw bewezen! De muziek van ‘Window Seat’ ademt weer na Part One, Badu vindt zichzelf opnieuw uit en niet enkel muzikaal. Een song over de vrijheid van het individu en persoonlijke groei wordt gesymboliseerd door Badu die door de straten van Dallas loopt haar kleren uittrekkend en eenmaal naakt, neergeschoten wordt door Groupthink (check haar twitter maar voor meer info) net op de plek waar ook JFK destijds werd vermoord. Amerika staat nu reeds een week op z’n kop, de boodschap en de oprechtheid waarmee die gebracht wordt lijkt volledig aan hen te ontsnappen. Terzelfdertijd is er wel een pracht van een video afgeleverd die al die MTV-clips het nakijken geeft, en dat met een veel lager budget - zelfs met de boete van $500 voor onzedig gedrag meegerekend.

Met de controverse is New Amerykah Part Two: Return of the Ankh wel gelanceerd. ‘Window Seat’ zegt het al: de natuurlijkheid van muziek maken primeert weer, het emotionele staat terug centraal. Ver weg dus van het electronischere, politiek beladen Part One. De rechterhelft van de hersenen tegenover de linkerhelft, zegt ze zelf. Twee compleet andere albums en toch heeft dit tweeluik een duidelijke verbondenheid. We zien namelijk veelal dezelfde producers terug, dit keer met een andere aanpak. Het swingt als nooit tevoren, Badu brengt ons funk zoals alleen Badu dat kan. Het begint voornamelijk met ‘Agitation’, een song van amper 1 minuut 33, maar misschien wel de beste minuut 33 van het album! Geproduced door Shafiq Husayn, die het geweldig opbouwt met al de juiste insrumentaties. Het lijkt wel een song weggelopen van zijn eigen album Shafiq En' A-Free-Ka (future classic people!), misschien is dat ook wel zo. In ieder geval is de toon gezet voor de volgende paar songs. ’Turn Me Away (Get MuNNY)’ is gemodelleerd naar de song van Sylvia Striplin, maar Erykah’s aanpak weet met de pluimen te gaan lopen. Pompende baslijnen blijven komen met ‘Gone Baby, Don’t Be Long’, het refrein zal ook nog wel een paar dagen in de gordijnen blijven hangen.
‘Umm Hmm’ brengt een Madlib die me minder aanspreekt, de Madlib van de opzichtige samples. Geef mij dan maar z’n andere productie: ‘Incense’. De harp van Kirsten Agnesta tegen een geluidsmuur van wat getuut en gefluit met op het juiste moment de beat die komt invallen en Erykah die tegen het einde nog wat komt wegkreunen: nummers kunnen soms zo eenvoudig geniaal zijn. Ook R.I.P.J.D.I.L.L.A. krijgt weer zijn plekje op het album met ‘Love’. Z’n productie wordt perfect getransformeerd om het plaatje binnen het album te doen kloppen. Het opzwepende ‘Fall in Love (Your Funeral)’ doet ook zijn werk: “You don’t wanna fall in love with me”, ik begon het bijna te geloven... "Falala".
‘Out My Mind, Just in Time’ is de driedelige afsluiter, begeleid door James Poyser en Georgia Anne Muldrow. Een tweede ‘Green Eyes’ is het niet geworden. De ene keer is hij bijna even geweldig, maar de andere keer luistert het gewoon lekker weg zonder meer. Afsluiten doet ‘Out My Mind’ in ieder geval prima.

Het is niet evident om jezelf te blijven heruitvinden; menig hedendaags soulartiest vervalt na verloop van tijd dan ook in herhaling. Erykah Badu blijft nieuwe facetten van zichzelf blootleggen met elk nieuw project en weet dat op een interessante manier te brengen. De liefde blijft dus duren: ook Return of the Ankh op 4,5* en als het kan een zesde jaar op rij live! De uiteindelijke bedoeling van deze liefde is om te eindigen in ‘crocheted pants’... Al wie deze laatste zin begrijpt is net zo’n fanboy als ik.

Esperanza Spalding - Radio Music Society (2012)

3,0
De compagnon Chamber Music Society werd amper anderhalf jaar geleden op de wereld losgelaten, maar alvorens ze met het tweede luik van haar concept kon komen won Esperanza Spalding een Grammy, verkocht ze meer platen dan ooit en wordt er reikhalzend uitgekeken naar elk nieuw materiaal. Veel indruk zal die druk niet gemaakt hebben, het idee voor de plaat stond namelijk zo goed als vast: daar waar de vorige de mogelijkheden van jazz als rustige kamermuziek exploreerde zoekt Radio Music Society naar een manier om jazz op -je raadt het al- de radio te krijgen.

Met jazzelementen worden popstructuren gevolgd en zo pakkend mogelijke melodieën gespeeld. Hoe serieus ze het opzet meent laat ze zien door de enige echte King of Pop te coveren. De zangstijl in I Can’t Help It wordt iets vrijer en ook de blazers toeteren ongedwongen weg, maar verder blijft het te braaf binnen zijn poplijntjes kleuren. Dat is ook het grootste punt van kritiek: de wil is er overduidelijk maar het ontbreekt de artieste te vaak aan lef. De uitstapjes naar verschillende genres als soul, funk en pop zijn niet uitgesproken genoeg, waardoor ook de jazz lam komt te liggen. Zo wordt het nogal onduidelijk waar haar rustige kamermuziek stopt en die leuke radiohits nu eigenlijk beginnen. Op Endangered Species komen we het dichtst bij haar visie; het nummer is lekker uitgesponnen maar nog steeds toegankelijk en de synths klinken lekker funky over de jazzakoestiek. Het mocht gerust nog wat scherper en smeriger worden doorgevoerd. Weinig geschikt voor menig radiostation, maar wel gemakkelijk en prikkelend in het oor liggend!

Het album overleeft vooral op de songwriting van enkele nummers. Zo zijn Radio Song en Black Gold gewoon heerlijk ongecompliceerde soulsongs waar de zorgeloze lente doorheen schemert. De positieve vibes en lekkere melodieën is wat je van deze muziek kan meenemen. Het nogale passieve karakter en oppervlakkige uitwerking van het concept moet je er dan wel voor lief bij nemen...

Eugene McDaniels - Headless Heroes of the Apocalypse (1971)

5,0
We have killed the very earth beneath our feet… yet we still kill each other and speak of the future”, getekend Mc D. alias The Left Rev. Mc D. of dus gewoon Eugene McDaniels. Het mag duidelijk zijn: vrolijke popsongs als ‘A Hundred Pounds of Clay’ en ‘Tower of Strenght’ zoals uit de vroege jaren zestig hoeven we van de man niet meer te verwachten. Er is dan ook veel gebeurd in de Amerikaanse geschiedenis tussen het opnemen van die songs en het maken van Headless Heroes of the Apocalypse, zo’n tien jaar later; denk aan de Civil Rights Movement en de moord op Martin Luther King Jr. om iets bij naam te noemen. Kortom, Amerika was een zootje en deze plaat vertelt het verhaal door de ogen van een gewone zwarte man.

Er wordt meteen stevig afgetrapt met ‘The Lord is Back’, dat met zijn dreigende ondertoon en duidelijke lyrics een goeie voorbode is voor de rest van de plaat. Luister bijvoorbeeld naar ‘Jagger the Dagger’ over het satanisme van Mick Jagger in die tijd. Wat een thema, maar mijn god, wat een song! Eugene wordt hier bijgestaan door de vrouwenstem van Carla Cargill. Het duo is verre van the next Roberta Flack & Donny Hathaway, maar hoor je hen al zingen over “Jagger doing the devil dance”? Het is dan ook net die asynchrone samenzang over die slome, mysterieuze keys en bassen die het nogal eigenaardige thema extra in de verf zetten. De vorm komt dus voort uit de inhoud, en dat is wat grote muziek onderscheidt van goede muziek.
In ‘Headless Heroes’ gaat McDaniels nog een stapje verder en heeft hij het over de zinloosheid van oorlog. De song is een stevige veeg uit de pan aan alle wereldleiders en machthebbers, want waarom vechten we als “nobody knows who the enemy is”, behalve…? Wederom is het genieten, want die heerlijke bas, gitaar en piano loeren daar weer om de hoek om de lyrics kracht bij te zetten.
En dan is daar ineens ‘Susan Jane’! Een vrolijke countrysong die op het eerste gehoor een complete stijlbreuk is met de rest van de plaat. Of moeten we dit zien als een stil protest tegen de lichtvoetigheid van het blanke country-genre? Dat is misschien iets te ver gezocht, maar ik denk toch dat deze song nodig is om de zware thematiek en muziek van de andere songs beter te kunnen verteren. Twee minuten even een luchtig, akoestisch nummertje om klaargestoomd te worden voor het tweede deel. Want het zwaarste moet nog komen…

Gedaan met spelen, want “there’s no amount of dancing we can do, that will ban the bomb, feed the starving children, bring justice and equality to you and me. No amount of dancing is gonna make us free”, wordt er gezongen in ‘Freedom Death Dance’. Actie is er nodig, da’s dus de boodschap, en die wordt nog eens extra duidelijk gemaakt door de nadruk die Eugene op bepaalde woorden legt. De beste zanger is hij niet, maar hij weet als geen ander de juiste emoties over te brengen.
Dat wordt nog eens getoond in ‘Supermarket Blues’ over, het zat er aan te komen, racisme. Door middel van een schets uit het dagelijkse leven (ik hoop van harte geen autobiografische) wordt er veel verteld over the bigger picture. Een aangrijpende song als deze kan de luisteraar onmogelijk onberoerd laten, zeker met een boodschapper als Eugene McDaniels. Wat je je vandaag ook bij racisme mag voorstellen, het valt vast niet meer te vergelijken met wat hier verteld wordt. Wanneer je denkt dat het niet erger kan, wordt er nog een schepje bovenop gedaan. De woede wordt pijnlijk tastbaar en op het einde voel je de tranen opwellen, zowel bij uitvoerder als luisteraar.

Hou de zakdoek nog maar even bij de hand, want ook de 9-minuten durende afsluiter kan je onmogelijk koud laten. ‘The Parasite’ is eigenlijk hetzelfde verhaal, maar dan zovele jaren eerder, bij de indianen. De geschiedenis herhaalt zich klaarblijkelijk.
They landed in Plymouth, with a smile on the face, they said ‘we’re you’re brothers from a far away place’, the indians greeted them with wide open arms, too simple-minded and trusting to see through the charms”; het refrein wordt een aantal keren herhaald, en elke keer is het een beetje meer huiveren. Want als je de geschiedenis kent, weet je wat er volgt. Hier is al de miserie eigenlijk begonnen. Ik vind het dan ook bijzonder dat de plaat hiermee eindigt. Eigenlijk vind ik de hele opbouw van Headless Heroes geniaal: eerst even duidelijk maken waar het op staat om dan langzaamaan op gang te komen, even te pauzeren en dan al het gal te spuiten. De plaat eindigt dan ook met een lange schreeuw, alsof Eugene wakker wordt uit een verschrikkelijke nachtmerrie. Alleen… het is de realiteit.