Eyes of the Living Night is als een modern Zweeds sprookje. De liedjes hebben poëtische titels als The Saga and the Storm, Riverflame en Starbather. Het is alsof je door de hoofdstukken van een magisch verhaal wandelt.

Ja, Jonathan Hultén ziet er inderdaad uit alsof hij rechtstreeks uit een of ander mysterieus Scandinavisch woud is komen wandelen. Met een gitaar in de ene en een schetsboek in de andere hand. Als een verdwaalde doch vriendelijke bosgeest op de vlucht, meestentijds gehuld in flamboyante, donker gekleurde gewaden en met groteske hoofddeksels op het hoofd, schrijdt hij je vervaarlijk tegemoet in beeld en geluid, zijn ware gezicht grotendeels verscholen onder een laag fantasy make-up in zwart en wit. Het vormt zowel visueel als auditief een mix van Kate Bush, Björk, Nick Drake en Tim Burton.

Jonathan werd geboren in 1989 in Zweden en brak oorspronkelijk door als gitarist van de death-metalband Tribulation, waar hij bekend stond om zijn theatrale flair en duistere stijl. Maar Jonathan is geen man gemaakt voor één genre. Hij heeft zich losgescheurd van de metalwereld om een solocarrière te kunnen starten. En met succes. Zijn soloalbums Chants From Another Place en Eyes of the Living Night zijn ook nog eens volledig door hemzelf geschreven, gespeeld en geproduceerd. Hij maakt zijn eigen albumhoezen, videoclips en merchandise. En dan ben je een hele grote.

Eyes of the Living Night is een verrassend muzikaal en verhalend luisterboek voor de late uurtjes geworden en verdient daarom alleen al een mooie plek in mijn jaarlijstje van 2025.

Een liturgie van het verloren paradijs

Ik zie vier witte koffiekopjes en een glazen schaaltje op een verder lege tafel staan. Ik zie achter de tafel een grijze muur vol herinneringen in zwart/wit en kleur opdoemen.

Ascension is alweer het zeventiende studioalbum van Paradise Lost en het markeert het einde van een tijdperk. Drummer Guido Zima Montanarini heeft afscheid van de band genomen. Zijn donkere trommelslagen zijn op dit album voor het laatst te horen.

Een van de meest indringende beelden op de muur laat een lange, steile helling zien. Eigenlijk stelt het een heftige worsteling voor, niet alleen met de elementen, maar vooral met de vele persoonlijke demonen. Het uitzicht daarentegen is fenomenaal, het eindresultaat bijzonder fraai. De zang, net als de smalle weg naar de top, is weliswaar ongepolijst en nog steeds niet helemaal mijn kopje thee (of koffie), maar ze heeft iets buitengewoon 'breekbaars'. Mijn bewondering betreft dan ook niet de ‘zang’ of zanger - al tref je hier een vocalist aan die tevens heel netjes kan zingen - maar het is de uitgebalanceerde mix van melodieuze zang en rauwe vocalen die hier zo goed getroffen is. Het geheel roept zelfs een bijzondere, bijna sacrale sfeer op. Daarbij reflecteren de teksten op het onvermogen de wereld te veranderen en het verdriet dat daarmee gepaard gaat. Paradise Lost schetst hier een wereld die langzaam aan het afbrokkelen is, en het diepe dal waaruit je moet zien te krabbelen. Dit is dus zware kost. Maar het zijn tegelijkertijd ook stuk voor stuk geweldige composities die voor voldoende afwisseling zorgen en waardoor de nieuwe Paradise Lost een album lang blijft boeien.

Ascension lijkt daarnaast – en in meerdere opzichten – een consolidatie van alles wat Paradise Lost in haar 37-jarige bestaan heeft opgebouwd. Het is alsof ze hun hele discografie grondig hebben doorgespit en de krachtigste, maar ook de meest elegante elementen hebben samengebracht. Daarbij is de productie glashelder en is de muziek rijk gebleven aan zware texturen vol orkestrale accenten. Maar de prachtige gitaarsolo’s, de harmonische zangpartijen en het ingenieuze slagwerk maken de plaat echt af. Het is daarmee weer zo’n album, die je niet alleen kan horen, maar ook kan voelen. Misschien moet ik toch maar eens een keer opnieuw een duik wagen in het omvangrijke oeuvre van dit doomorkest uit Halifax.

Eindejaarsafrekening: na veel wikken en wegen is Ascension voor mij dé grote verrassing van het jaar 2025 geworden. Het album staat net boven twee andere, ontzettend leuke verrassingen - al is dat een dubbeltje op zijn kant.

Katatonia is als een mand vol liedjes die omgevallen is, waarbij de noten op de grond uiteen zijn gespat om vervolgens door de bandleden elegant te worden opgeraapt en aaneengeregen tot een reeks nieuwe liedjes.

Nu mede-oprichter, gitarist en componist Anders Nyström en gitarist Roger Öjersson definitief met de noorderzon zijn vertrokken, neemt de onverschrokken Jonas Renkse met zijn mateloos populaire progressieve metalband Katatonia de volgende afslag richting de stoffige eeuwigheid. Of zijn de drie overgebleven heren door de breuk met Nyström en Öjersson in het diepste geheim veroordeeld tot de eeuwige stoffigheid?

Na dit onfortuinlijke verlies herpakte het drietal zich echter razendsnel. De samenwerking met de nieuwkomers Nico* en Sebastian bleek niet alleen reuze gezellig, maar ook buitengewoon succesvol te zijn. Bovendien had Jonas nog een aantal liedjes op de plank liggen die hij niet wilde laten verstoffen. Niet veel later kondigde de band dan ook triomfantelijk het nieuwe album aan. En da’s best snel na het verschijnen van voorganger Sky Void of Stars. Kijk, zo kan dit talentvolle doomorkest uit het hoge noorden toch weer even vooruit.

Het kloppend hart van Katatonia - zoals gehoopt en verwacht - lijkt dus geenszins gebroken. De getroebleerde ziel van Jonas heeft daarbij maar weinig stemverheffing nodig om de juiste snaar te raken. Zijn onheilspellende teksten lijken nog het meest op haastig neergepende hersenspinsels, die na rijp beraad verfomfaaid in de prullenbak zijn beland waardoor de inktzwarte letters door kreukels en tranen amper nog van elkaar te onderscheiden zijn. Maar zolang dit droeve hart dapper en gestaag blijft kloppen, zullen de voor rock- en metalbegrippen timide zangpartijen de melancholieke boventoon blijven voeren. De muziek van Katatonia is nu eenmaal sterk gefocust op de breekbare zang van Jonas Renkse. Het zware werk laten we daarom liever over aan de gracieuze gitaristen Nico en Sebastian en de oude vertrouwde, goed op elkaar ingespeelde ritmesectie: Niklas Sandin op de basgitaar en drummer Daniel Moilanen.

Hoewel het nog te vroeg is om favorieten aan te wijzen - de ervaring leert immers dat de albums van Katatonia langzame groeiers zijn - gaan nummers als het avontuurlijke Departure Trails er weer in als zoete koek. De instrumenten rust en ruimte geven, in dit geval het jazzy keyboardspel, is net zo belangrijk als een goede compositie of aansprekende zangpartijen. Het delicate Efter Solen, een eenvoudig in het Zweeds gezongen liedje, ontvouwt zich zelfs als een mooie potpourri van zang, piano, trance en triphop. En luister ook eens naar de details in Warden. De heren van Katatonia zijn namelijk meesters in het creëren van gelaagde composities. Door verschillende, ogenschijnlijk tegengestelde texturen over elkaar te leggen ontstaat er een wonderlijke mix van enerzijds toegankelijke melodieën en anderzijds vlotte tempowisselingen. Dat laatste is overigens een element dat bij Katatonia meestentijds binnen het liedje plaatsvindt, waardoor het voor de luisteraar soms lastig kan zijn de tracks van elkaar te onderscheiden.

Terwijl Wind of No Change op haar beurt spookachtige schaduwen op de muren van het buitenhuis tovert en ik de meubels moet verplaatsen om het ritueel op de juiste wijze uit te kunnen voeren, wil ik eerst nog even de aandacht vestigen op een eveneens regelmatig terugkerend fenomeen op dit album: de gitaarsolo. Het gitaarspel van Nico of Sebastian - of allebei - is zo subtiel dat je nauwelijks nog van solo’s kunt spreken, maar eerder van meesterlijk uitgevoerde accenten ter ondersteuning van een van de meest fijngevoelige stemmen in de rock en metal. De openingstrack Thrice daarentegen blinkt weer uit in compositorische waaghalzerij. Dit nummer vind ik - bij nader inzien en met name in het begin - een beetje rommelig aandoen. Ach, dit nummer heeft zeker zijn charme door het mysterieuze ambient-achtige middenstuk in combinatie met de loodzware gitaren.

Want Katatonia bestaat natuurlijk niet alleen uit duistere romantiek. Tussendoor moet er wel ongecompliceerd gebeukt worden. Voor de liefhebber van de meer agressieve metalgenres zal de nieuwe Katatonia waarschijnlijk niet stevig genoeg klinken. Voor de melancholieke dagdromer en rockende romanticus zal dit album niettemin een feest der herkenning zijn. Dat chronisch mistroostige geluid van Katatonia bestond sowieso nauwelijks meer uit enkel zware gitaarriffs ingebed in recht toe recht aan rockstructuren en ging de muziek steeds vaker en intensiever op de veelzijdigheid van de synthesizer leunen.

Ook is er op Nightmares as Extensions of the Waking State geen radicale koerswijziging te bespeuren. Alleen lijken de nachtmerries van Jonas iets langer te duren en hebben de liedjes over het algemeen een trager tempo. Met name in de tweede helft van het album is het geluid ingetogener van aard dan dat van haar illustere voorganger Sky Void of Stars en zie ik de zwarte kraai van favoriet The Fall of Hearts weer voorbij fladderen.

De bonustracks: A World Without Heroes en Wind of No Change [Karin Park Remix] zijn helaas dit keer niet interessant. Een bonus liedje zo mooi als bijvoorbeeld Absconder (Sky Void of Stars) zul je hier dus niet aantreffen.

Na maanden intensief luisteren gaat dit album Sky Void of Stars en The Fall of Hearts vooralsnog niet overtreffen. Nightmares as Extensions of the Waking State vind ik daarentegen gelijkwaardig aan het eveneens uitstekende City Burials en Dead End Kings. En jawel… Katatonia komt wederom in mijn jaarlijstje terecht. Maar niet op de hoogste plek. Die is namelijk gereserveerd voor de verrassing van het jaar 2025.

*Nico Elgstrand speelde al eerder als vervanger van Anders Nyström bij Katatonia, onder andere tijdens de Sky Void of Stars tournee.

Ronnie D’Addario’s Written By is als een vergeten cassettebandje dat je terugvindt in een stoffige la. De plaat is een eerbetoon aan zijn eigen songbook, heropgenomen met hulp van zijn zonen (The Lemon Twigs) en een handvol gelijkgestemde zielen als Todd Rundgren en Sean Ono Lennon. De productie is vintage: suikerzoet met harmonieën die zo uit 1974 lijken te zijn weggelopen.

stem geplaatst

Het is vrij experimenteel, elektronisch, en het heeft een duistere, minimalistische sound die vaag doet denken aan Joy Division, Kraftwerk, Neu en Cabaret Voltaire. Het lijkt een collage van postpunk, krautrock en artrock, maar dan gestript van alles wat ook maar enigszins op een (mooie) melodie lijkt.

Het resultaat is een hypnotiserend, repetitief geluid van het type minimal wave met een koude, industriële ondertoon. Er zitten zelfs sporen van stonerrock in. Maar dan zonder de ‘rock’.

De zang wordt inderdaad vrij monotoon opgediend. Het is meer een rituele herhaling van klanken dan dat er daadwerkelijk wordt gezongen. En daar moet je van houden. Je moet je er dus - h e l e m a a l - aan overgeven. In trance raken. Anders werkt het niet. Denk ik.

Enfin… ik weet het nog niet. Ik ben dan ook geen echte liefhebber van de bands die ik hierboven heb genoemd.

Behalve Joy Division en Kraftwerk. Die mogen blijven.

stem geplaatst

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 3,5 sterren

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,0 sterren

Het album Wish You Were Here (50th Anniversary) klinkt anno nu als een klok in Dolby Atmos. Je kunt zelfs kiezen uit verschillende smaken geluid. Er is een 5.1 surround mix, een simpele stereo mix en een - wie herinnert zich het quadrafonie tijdperk nog - 4.0 mix uit 1976. En… er is ook nog een interessante audio opname (live-bootleg) uit 1975, opgenomen in Los Angeles, te bewonderen. Plus enkele artistieke animatiefilmpjes en nog wat andere 'rarities'.

Dus… beeldscherm uit, vloeistofdia's in de projector.
We gaan terug in de tijd met Welcome to the Machine!

Tijdens mijn zoektocht naar de verborgen schatten van 2025 heb ik het album Antidepressants erbij gepakt. En ja, de laatste plaat van Suede lijkt inderdaad te zijn geïnspireerd door eerdere generaties postpunk. Suede heeft wellicht ook helemaal geen pretenties iets nieuws te willen uitvinden. Want deze mannen graven keurig netjes in dezelfde klankkast als mijn oude helden.

Het recyclen van genres is weliswaar niet nieuw, het verschil zit ’m in hoe je het doet: als echo van een inmiddels bredere muzikale erfenis, als eerbetoon of als transformatie. Ik hoor op Antidepressants vooral een reeks echo’s uit het verleden. Maar misschien is dat juist het punt: het herhalen van oude vormen kan een manier zijn om ze opnieuw te beleven. Het roept alleen de vraag op: wanneer wordt een geluid een cliché en wanneer is het een artistieke keuze? En hoe verhoudt nostalgie zich tot relevantie?

Wat betreft Antidepressants zou het interessanter zijn geweest als men deze invloeden min of meer had gedeconstrueerd of aangelengd met iets onverwachts, of simpelweg met meer aantrekkelijke liedjes.

Ik laat deze Suede daarom maar liggen… voor de echte liefhebber.

stem geplaatst

stem geplaatst

stem geplaatst

Na ruim twintig jaar als frontman van Editors en twee albums met Andy Burrows als Smith & Burrows, gaat Tom Smith nu solo. Geen postpunk of allerlei elektronische invloeden dit keer, maar een terugkeer naar de basis. Hij omschrijft het als een poging om zijn liedjes te laten klinken zoals hij ze thuis schrijft: aan de keukentafel met een kop thee en een open hart. En zonder al te veel poespas.
En dat is gelukt. There Is Nothing in the Dark That Isn't There in the Light is een mooie, ingetogen plaat geworden. Perfect voor de late uurtjes. Of voor zo’n grijze, sombere dag als vandaag.

Op mijn zoektocht naar de verborgen schatten van 2025 trof ik deze Kauan aan. Het is een bekende naam voor mij. Maar de band heeft hier eigenlijk nooit een potje kunnen breken. Ook deze keer lukt het de band niet om door te dringen. Het geluid blijft een beetje tussen de zwarte, fluwelen gordijnen en de koperen kroonluchter hangen.

Het smalle pad door dit besneeuwde berkenbos in het pikkedonker is ontegenzeggelijk wel heel erg sfeervol. Maar de half 'verdronken' zang, het mistige geluid waarmee de gitaren zich presenteren en het tempo waarin zich dit alles afspeelt, maken dat ik ook deze Kauan moet laten liggen voor de eventuele schatrover na mij. Het album is het namelijk wel waard.

stem gewijzigd, oorspronkelijke stem was 4,5 sterren

Alle gekheid op een stokje… ik plukte op goed geluk een aantal albums uit een lijst om te kijken of er nog iets tussen zat voor mijn eigen jaarlijstje. Ik vond 2025 namelijk tot nu toe nog niet zo’n superjaar. Weliswaar met enkele grote verrassingen - dat dan weer wel - maar gewoon nog veel te weinig. Na twee albums al vrij snel te hebben weggeklikt, stuitte ik op Psychonaut.

En ik fietste meteen door naar Bandcamp en heb ’m direct aangeschaft. World Maker gaat dus zeker nog wel een paar rondjes mee. Het mooie contrast tussen het sporadische brute geweld (voor mij gelukkig nog net binnen de perken) en de fraaie, melodieuze passages is erg goed gevonden. Het prachtige, inventieve bas- en gitaarspel maken het plaatje verder helemaal af. De gewone zangpartijen hadden misschien iets krachtiger of luider gekund — die vallen soms wat weg in de mix, om het zo maar eens te zeggen.

Niks dertien in een dozijn. Petje af voor Psychonaut.

Lunatic Soul, de schaduwzijde van Mariusz Duda.

Lunatic Soul is het soloproject van Mariusz Duda, frontman en bassist van de Poolse band Riverside. Waar bij Riverside de kracht en complexiteit van de progressieve rock hoog in het vaandel staat, vormt Lunatic Soul voor Duda een toevluchtsoord voor introspectie, verstilling en creatieve vrijheid.

Het nieuwe album ontvouwt zich langzaam rond het concept van een wereld onder een “Unsun”: een zon die altijd schijnt, maar nu even gevangen zit in een moment van totale verduistering. Het roept een beeld op waarin licht en duisternis elkaar in evenwicht proberen te houden. Het is een metafoor voor innerlijke strijd en transformatie. Met The World Under Unsun presenteert Mariusz Duda tegelijkertijd het slotstuk van een lange muzikale reis dat zich afspeelt tussen leven en dood. De thematiek sluit immers naadloos aan bij de melancholische, spirituele sfeer die Duda al jaren op een bijzonder fraaie wijze weet te creëren.

Het album bevat een aantal lange postrock-achtige stukken waarin de zang weliswaar heel belangrijk is, maar niet de hoofdrol opeist, terwijl de uitbundige percussie en allerlei – al dan niet elektronisch geproduceerde – klanken duistere scènes oproepen waarin mysterieuze en ceremoniële handelingen plaatsvinden. Deze tracks zijn zonder uitzondering geraffineerd en veelal ritmisch opgebouwd, maar ze vragen wel om aandacht die niet altijd vanzelf komt. Vooral dat laatste maakt dat The World Under Unsun geen album is dat je zomaar even opzet.

Tegelijkertijd zijn er ook enkele pareltjes als o.a. Torn in Two, Confession, The Prophecy en The New End te bewonderen, die de verloren aandacht moeiteloos terugwinnen en het album redden van een al te zweverige inhoud. Want Duda is niet alleen een begenadigd zanger, basgitarist, componist en multidisciplinair muzikant, maar ook een meester in het schrijven van hele mooie liedjes.

Ofschoon Mariusz Duda dit ambitieuze, dubbele album beschouwt als het laatste deel van een acht albums tellende reeks, voelt het album toch een beetje aan als een open einde. Want hoewel de reis hier lijkt te eindigen, roept het de stille vraag op: zal er ooit een nieuw Lunatic Soul hoofdstuk volgen?

Ik hoop het wel…